آتروفی مغز یا همان کاهش سلول‌های مغز به چه علت‌هایی رخ می‌دهد

  • 1397-08-26
  • 2
علل آتروفی مغز

آتروفی مغز از دست دادن سلول‌ها و بافت درون مغز توصیف می‌شود. از مهم‌ترین علل آتروفی مغز، می‌توان به بیماری‌های مغز و اعصاب اشاره کرد.

به از دست دادن سلول‌های مغز (نورون) آتروفی مغز گفته می‌شود. همچنین، آتروفی مغز اتصالات و سیناپس‌های بین سلول‌های عصبی را از بین می‌برد. از علل آتروفی مغز، می‌توان به بسیاری از بیماری‌های مختلف از جمله سکته مغزی و بیماری آلزایمر اشاره کرد. با افزایش سن، به طور طبیعی برخی از سلول‌های مغز از دست می‌روند؛ اما این حالت یک روند آهسته دارد. آتروفی مغزی همراه با بیماری یا آسیب بیشتر به سرعت رخ می‌دهد و بیشتر به مغز آسیب می‌رساند. آتروفي می‌تواند قسمت‌های مختلف مغز را تحت تأثیر قرار دهد.

آتروفی کانونی: به سلول‌های خاصی در مغز تأثیر می‌گذارد و باعث کاهش عملکرد در آن مناطق می‌شود.

آتروفي عمومی: به‌طور کلی بر سلول‌ها مغز اثر می‌گذارد.سکته مغزی

علائم آتروفی مغزی

علائم آتروفی مغز بستگی به منطقه یا مناطق مغز دارد که آسیب دیده‌اند. از مهم‌ترین علائم و نشانه‌های آتروفی مغز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

دمانس، شامل از دست دادن حافظه، یادگیری، تفکر انتزاعی و عملکرد اجرایی مانند برنامه‌ریزی و سازمان‌دهی است.

تشنج ناشی از فعالیت الکتریکی غیر طبیعی در مغز است که باعث حرکات تکراری، تشنج و گاهی اوقات از دست دادن آگاهی می‌شود.

اختلالات تکلم شامل مشکل صحبت کردن و درک زبان است.

علل آتروفی مغز

از مهم‌ترین علل آتروفی مغز، می‌توان به جراحات، بیماری‌ها و عفونت‌ها اشاره کرد که می‌توانند به سلول‌های مغزی آسیب برساند و باعث آتروفی شوند. شایع‌ترین علل آتروفی مغزی شامل موارد زیر است:

سکته مغزی زمانی اتفاق می‌افتد که جریان خون به بخشی از مغز قطع شود. بدون عرضه خون غنی از اکسیژن، نورون‌ها در آن منطقه می‌میرند. توابع کنترل شده توسط آن مناطق مغز (از جمله جنبش و گفتار) از بین می‌روند.

ضربه مغزی از دیگر علل آتروفی مغز، می‌توان به صدمه و ضربه مغزی اشاره کرد که ممکن است ناشی از سقوط، حادثه خودرو یا دیگر شرایط باشد.علل آتروفی مغز

بیماری‌ها و اختلالات مغزی: بیماری آلزایمر و سایر انواع دمانس، شرایطی هستند که در آن سلول‌های مغز به طور مداوم آسیب می‌بینند و توانایی برقراری ارتباط با یکدیگر را از دست می‌دهند. این مورد باعث از دست رفتن حافظه و توانایی تفکر به اندازه کافی و در نتیجه تغییر سبک زندگی می‌شود. بیماری آلزایمر که معمولاً بعد از 60 سالگی شروع می‌شود، عامل اصلی زوال عقل است. این بیماری، از علل آتروفی مغز است که باعث کاهش سلول‌های مغز می‌شود.

فلج مغزی: اختلال حرکتی ناشی از رشد مغز غیر طبیعی در رحم است. این حالت، باعث عدم هماهنگی عضلات، مشکل در راه رفتن و سایر اختلالات حرکتی می‌شود.

بیماری‌ هانتینگتون یک بیماری ارثی است که به تدریج به سلول‌های عصبی آسیب می‌رساند. این بیماری با گذشت زمان، بر توانایی‌های ذهنی و جسمانی فردی که شامل افسردگی شدید و کوریا می‌شود (حرکات غیر داوطلبانه و مانند رقص در سراسر بدن) تأثیر می‌گذارد.

Leukodystrophies: یک گروه از اختلالات ارثی نادر است که به غلاف میلین آسیب می‌رساند. این اختلال معمولاً در دوران کودکی آغاز می‌شود و می‌تواند باعث مشکلات حافظه، حرکت، رفتار، بینایی و شنوایی شود.

مولتیپل اسکلروزیس که معمولاً در بزرگسالان جوان آغاز می‌شود و بیشتر روی زنان نسبت تأثیر می‌گذارد. این عارضه، یک بیماری خود ایمنی است که در آن سیستم ایمنی به پوشش محافظتی اطراف سلول‌های عصبی حمله می‌کند. با گذشت زمان، سلول‌های عصبی آسیب می‌بینند. در نتیجه، مشکلات احساس، حرکت و هماهنگی ممکن است رخ دهد. با این حال، این بیماری، مانند سایر بیماری‌های ذکر شده در بالا، می‌تواند منجر به ضعف و از علل آتروفی مغز باشد.

عفونت‌ها: ایدز یک بیماری ناشی از ویروس HIV است که به سیستم ایمنی بدن حمله می‌کند. اگر چه این ویروس به طور مستقیم به نورون‌ها حمله نمی‌کند، ارتباطات بین آنها را از طریق پروتئین‌ها و مواد دیگر، از بین می‌برد و از علل آتروفی مغز می‌شود. توکسوپلاسموز همراه با ایدز می‌تواند به نورون‌های مغزی آسیب برساند.

معرفی تخصص و بهترین دکتر مغز و اعصاب
انسفالیت به التهاب مغز اشاره دارد. این حالت، اغلب به علت عفونت ویروس تبخال (HSV) ایجاد می‌شود، اما ویروس‌های دیگر مانند West Nile یا Zika نیز می‌توانند این بیماری را ایجاد کنند. این ویروس‌ها باعث ایجاد عوارض جانبی نظیر سردرگمی، تشنج و فلج می‌شوند. یک وضعیت اتو ایمیون همچنین می‌تواند باعث انسفالیت شود. Neurosyphilis بیماری‌ای است که مغز و پوشش محافظ آن را آسیب می‌زند. این حالت، می‌تواند در افراد مبتلا به بیماری سیفیلیس (بیماری‌های مقاربتی منتقل شونده) نیز رخ دهد.

گزینه‌های درمان

درمان با توجه به شرایطی که باعث آتروفی مغزی می‌شود و علل آتروفی مغز، متفاوت است.

  • سکته مغزی با داروهایی مانند بافت پلاسمینوژن بافت (TPA) درمان می‌شود که لخته خون را احیا می‌کند تا جریان خون به مغز بازگرداند. جراحی همچنین می‌تواند یک لخته خون را رفع کند. داروهای ضد انعقاد و داروهای کاهش فشار خون می‌توانند به جلوگیری از سکته مغزی دیگر کمک کنند.
  • آسیب مغزی نیز می‌تواند با جراحی درمان شود تا باعث آسیب بیشتر به سلول‌های مغزی نشود.
  • مولتیپل اسکلروزیس اغلب با داروهای اصلاح کننده درمان می‌شود. این داروها باعث جلوگیری از حملات سیستم ایمنی بدن می‌شود که به سلول‌های عصبی آسیب می‌رساند.
  • ایدز و انواع خاصی از آنسفالیت با داروهای ضد ویروسی درمان می‌شوند. استروئیدها و داروهای آنتی بادی خاص می‌توانند آنسفالیت اتو ایمیون را درمان کنند.
  • سیفلیس با آنتی بیوتیک‌ها درمان می‌شود که به جلوگیری از آسیب سلول‌های عصبی و سایر عوارض ناشی از بیماری کمک می‌کند.
  • درمان واقعی برای آسیب مغزی از بیماری آلزایمر، سایر انواع دمانس، فلج مغزی، بیماری‌ هانتینگتون یا لکوودیستروفی وجود ندارد. با این حال، بعضی از داروها می‌توانند نشانه‌های این بیماری را از بین ببرند اما علل آتروفی مغز را درمان نمی‌کند.

تشخیص

فرایند تشخیص بستگی به شرایطی دارد که پزشک را نسبت به داشتن آتروفی مغز، متقاعد می‌کند. این حالت معمولاً همراه با معاینه فیزیکی و تست‌های آزمایشگاهی است. آتروفی مغزی روی اسکن تصویربرداری مغز، مانند موارد زیر نشان داده می‌شود:

  • توموگرافی کامپیوتری (CT) با استفاده از تصاویر اشعه ایکس از زوایای مختلف برای ایجاد تصاویر دقیق مغز استفاده می‌کند.
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)

علل آتروفی مغز

آیا باید نگران باشم

بسیاری از ما لحظاتی را تجربه می‌کنیم: گم کردن کلید، فراموش کردن نام دوست یا از دست دادن یک قرار ملاقات؛ اما در بعضی مواقع ممکن است نگران باشید که نشانه‌های شما، نشانه‌ای از یک بیماری یا اختلال باشد. اگر چنین است، قرار ملاقاتی با پزشک خود داشته باشید. پزشک متخصص مغز و اعصاب، بعد از معاینه فیزیکی و گرفتن سابقه پزشکی، می‌تواند چند آزمایش تکمیلی برای تشخیص دقیق‌تر تجویز کند، از جمله:

آزمایش خون: برای شمارش کامل سلول‌های خونی، عملکرد کبدی، عملکرد تیروئید و آنتی بادی‌ها. پزشک شما همچنین ممکن است برای HIV و سیفلیس آزمایش تجویز کند.

تست عصب روانشناسی: برای ارزیابی عملکرد شناختی و تشخیص پیشرفت علائم حافظه یا مسائل توجه.

اگر در بدن شما، علائم یا نشانه‌ها پیدا شود، ممکن است توموگرافی کامپیوتری (CT) یا اشعه ایکس و تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) تجویز شود.

کاهش خطر آتروفی مغزی

انتخاب شیوه زندگی نقش مهمی در سلامت مغز، خطر بیماری و ایجاد آتروفی مغز دارد.

رژیم غذایی سالم: خوردن یک رژیم غذایی گیاهی، حاوی سبزیجات، میوه ها، پروتئین خام، دانه‌های کامل و امگا 3 و دیگر چربی‌های سالم و محدود کردن گوشت قرمز، گوشت فرآوری شده، پنیر و دیگر لبنیات با چربی بالا، غذاهای فرآوری شده و میان وعده، می‌تواند زمینه بسیاری از بیماری‌های آسیب‌رسان به مغز را از بین ببرد.

نوشیدن سالم: نوشیدن حداقل هشت لیوان آب در روز برای سلامتی مغز مفید است. اجتناب از سدیم، نوشیدنی‌های شکر خوراکی، نوشیدنی‌های انرژی‌زا و نوشیدنی‌های شیرین و محدود کردن مصرف الکل توصیه می‌شود.

به طور منظم ورزش کنید: ورزش برای جلوگیری از دست دادن حافظه و سلول‌های مغزی مفید است. ورزش در طبیعت نیز باعث افزایش ویتامین D می‌شود که برای سلامت مغز عالی است.

داشتن خواب کافی: 7 تا 8 ساعت خواب آرام در هر شب برای سلامت مغز مناسب است.

مدیریت استرس: استرس برای مغز مضر است. ابزارهایی را ایجاد کنید که به شما کمک می‌کنند استرس را کنترل کنید. این موارد شامل مراقبه، ورزش، یوگا، پیاده‌روی در طبیعت یا گوش دادن به موسیقی است.

اجتماعی‌تر شوید: تماس منظم اجتماعی، با افراد مثبت رشد سلول‌های مغزی جدید را افزایش می‌دهد.

مغز را فعال نگه دارید: مغز شما عاشق یادگیری است.

منابع:

universityhealthnews

healthline

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «آتروفی مغز یا همان کاهش سلول‌های مغز به چه علت‌هایی رخ می‌دهد»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

2 دیدگاه در حال حاضر

  1. باسلام و وقت بخیر. لطفا باتوجه به تعطیلات عید و عدم دسترسی به پزشک و شرایط اخیر (بیماری کرونا) راهنمایی کنید!
    طبق گفته پزشک (پروفسور علیمحمدی) پدرم دچار آتروفی مغز شده و آمپولهای سوبرولایزین و سی تی کویین تزریق می‌کنند اما بعد از یک هفته همچنان بصورت نیمه اغما هستند و حرکتی ندارند. حرف نمی‌زنند. دستشوییشان میریزد. خانواده نگران هستند لطفا بگید برای برون رفت از این شرایط چکار کنیم؟ ۰۹۱۲۲۹۴۷۰۱۹

    • سلام
      شرایط ایشان باید تحت معاینه و بررسی توسط متخصص مغز و اعصاب قرار گیرد
      ضمن اینکه سن ایشان و نحوه شروع علایم و تشدید آن را ذکر نکرده اید

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدیدترین‌های پرسش و پاسخ

کتابچه‌ها

پرسش و پاسخ پزشکی

جدید‌ترین نظر‌های ثبت شده

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر