خونریزی گوارشی، هشداری جدی برای سلامتی

  • 1397-02-18
  • 29
آندوسکوپی

زمانی که خونریزی در هر بخش از دستگاه گوارش اتفاق می افتد، به آن خونریزی گوارشی گفته می شود. خونریزی گوارشی یک بیماری نیست، بلکه نشانه ای از بیماری است. خونریزی گوارشی یک مشکل بالینی مشترک است که اغلب نیاز به بستری دارد. میزان مرگ و میر کلی برای خونریزی شدید دستگاه گوارش حدود 8 درصد است، اما این عدد با ورود تکنیک های تشخیصی و درمان های پزشکی جدیدتر کاهش یافته است. بسیاری از موارد خونریزی به خودی خود حل می شوند، اما لازم است که محل خونریزی مشخص شود. خونریزی های گوارشی به دو دسته با منشاء فوقانی و تحتانی تقسیم می شود. خونریزی هایی که در قسمت اثنی عشر به بالا رخ می دهد، به عنوان خونریزی های فوقانی دستگاه گوارش شناخته می شوند.

خونریزی گوارشی چیست؟

هر فردی در طول زندگی خود احتمال دارد، دچار خونریزی دستگاه گوارشی شود. خونریزی از مجاری گوارشی یکی از شایعترین اختلالات دستگاه گوارش است. استفراغ خونی، وجود خون در مدفوع و مدفوع سیاه رنگ از شایع ترین خونریزی های  دستگاه گوارش هستند.

تشخیص دقیق علت خونریزی ممکن است از عود آن جلوگیری کند. همچنین، تشخیص دقیق می تواند بیمار را به درستی تحت درمان قرار دهد که باعث ایجاد خونریزی می شود. خونریزی در دستگاه گوارش نشانه ای از یک مشکل به جای یک بیماری است.علت خونریزی ممکن است جدی نباشد، اما برای پزشک شما مهم است که منبع این علامت را پیدا کند. دستگاه گوارش شامل مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ، راست روده و مقعد است. خونریزی ممکن است از هر یک از اعضای دستگاه گوارش باشد، مانند زخم بر روی پوشش معده یا از یک مشکل وسیع مانند التهاب روده بزرگ یا التهاب مری باشد. خونریزی های گوارشی به دو دسته با منشاء فوقانی و تحتانی تقسیم می شود.

 

چه عواملی باعث خونریزی گوارشی می شود؟

شایع ترین علت خونریزی فوقانی دستگاه گوارش زخم معده یا  زخم در دوازدهه است. علل و عوامل خطر خونریزی گوارشی به واسطه مکان آنها در دستگاه گوارش، به فوقانی یا  تحتانی طبقه بندی می شوند.

علل خونریزی فوقانی گوارشی عبارتند از:

  • زخم معده.
  • گاستریت (خونریزی در معده).
  • التهاب مری.
  • سرطان.
  • التهاب پوشش دستگاه گوارش  ناشی از مواد خوراکی.

شایع ترین علل و عوامل خطر برای خونریزی تحتانی گوارشی عبارتند از:

  • بیماری دیورتیکولیت (التهاب دیواره روده).
  • سرطان های دستگاه گوارش.
  • بیماری روده التهابی (IBD، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو).
  • اسهال عفونی.
  • پولیپ ها.
  • بواسیر.
  • شقاق مقعد.

علائم خونریزی اغلب با حضور خون در استفراغ یا مدفوع و یا سیاه شدن مدفوع ظاهر می شود. مقدار خونریزی که تجربه می کنید می تواند از مقدار بسیار کم خون تا خونریزی تهدید کننده زندگی باشد. در بعضی موارد ممکن است خونریزی زیاد وجود داشته باشد.

علائم خونریزی گوارشی چیست؟

علائم خونریزی گوارشی به شدت و منبع خونریزی بستگی دارد. خونریزی خفیف و مزمن گوارشی ممکن است خونریزی فعال را نشان ندهد. بسیاری از بیماران هرگز خونریزی را متوجه نمی شوند، اما در مقادیر اندکی در مدفوع دیده می شود، به طوری که قابل توجه نیست. خون در مدفوع اغلب می تواند با تست hemoccult (تست خون در مدفوع ) تشخیص داده شود.

در موارد شدیدتر از خونریزی مزمن یا حاد، علائم ممکن است مشابه علائم کم خونی، مانند ضعف، رنگ پریدگی، سرگیجه، تنگی نفس باشد.در موارد شدیدتر ممکن است با استفراغ خونی یا اسهال خونی  نیز مشاهده شود. خون در مدفوع ممکن است به رنگ قرمز روشن یا سیاه وقیر مانند باشد. به نظر می رسد بسته به محل منبع خونریزی، رنگ مدفوع تغییر می کند. 

مدفوع سیاه و قیر مانند اغلب منبع خونریزی فوقانی گوارشی را نشان می دهد، گرچه ممکن است از روده کوچک یا راست روده باشد. سایر علل مدفوع سیاه ممکن است مصرف آهن یا مصرف بیسموت (پپتو بیسمول) باشد. هماتوشیا یا خون قرمز روشن میتواند با مدفوع یا بعد از حرکت روده مخلوط شود و معمولا یک منبع خونریزی نزدیک به باز شدن رکتوم را نشان می دهد. این اغلب به دلیل هموروئیدها( بواسیر) است؛ با این حال، هرگز نباید خونریزی مقعدی را به علت هموروئید دانست. شرایطی مانند سرطان رکتوم، پولیپ، زخم، پروتکت یا عفونت نیز می تواند این نوع خون قرمز روشن را ایجاد کند.

چگونه خونریزی گوارشی را تشخیص داده می شود؟

برای تشخیص علت اصلی خونریزی گوارشی معمولا پزشک در مورد علائم و سابقه پزشکی شما مطلع می شود. پزشک شما همچنین می تواند یک نمونه مدفوعی را برای بررسی وجود خون و سایر آزمایشات برای بررسی علائم کم خونی درخواست کند. برخی از آزمایشات معمول عبارتند از:

آندوسکوپی

روشی است که شامل استفاده از یک دوربین کوچک که در بالای یک لوله آندوسکوپی طولانی و انعطاف پذیر قرار دارد، پزشک آنرا در گلو قرار می دهد. سپس  از طریق دهان به دستگاه گوارش فوقانی شما منتقل می شود. دوربین اجازه می دهد تا پزشک شما در داخل دستگاه گوارش خود را ببینید و به طور بالقوه منبع خونریزی را پیدا کند.

 درمان خونریزی گوارشی

انتوسکوپی

از آنجایی که آندوسکوپی به دستگاه گوارش فوقانی محدود می شود، پزشک شما ممکن است Enteroscopy را انجام دهد. اگر علت خونریزی شما در طی آندوسکوپی یافت نشد، این روش مورد استفاده قرار می گیرد. انتوسکوپی شبیه آندوسکوپی است، معمولا یک بالون متصل به لوله به عقب دوربین دارد. وقتی که باد می شود، این بالون به پزشک اجازه می دهد تا روده را باز کند و داخل شود.

کولونوسکوپی

برای تعیین علت خونریزی تحتانی گوارشی، ممکن است دکتر شما کولونوسکوپی را انجام دهد. در طی این آزمایش، پزشک یک لوله کوچک و انعطاف پذیر را به راست روده وارد می کند. یک دوربین به لوله متصل می شود تا پزشک بتواند تمام طول روده خود را مشاهده کند. هوا از طریق لوله حرکت می کند تا دید بهتری فراهم کند.

پزشک شما ممکن است آزمایش بیوپسی را انجام دهد. شما همچنین می توانید اسکن کنید تا  منبع خونریزی گوارشی خود را پیدا کنید. رادیواکتیو بی ضرر به رگهای شما تزریق خواهد شد. ردیاب روی یک اشعه ایکس روشن می شود تا پزشک بتواند ببینید که در آن خونریزی می کنید.

 

خونریزی گوارشی چگونه درمان می شود؟

 

اکثر موارد خونریزی را می توان درمان کرد. برنامه  درمان شما، بستگی به عامل  خونریزی دارد. شما ممکن است آندوسکوپی را انجام دهید. به عنوان مثال، اگر دستگاه گوارش فوقانی شما خونریزی داشته باشد، ممکن است پزشک بتواند با تزریق دارو به طور مستقیم به محل مشکل، با استفاده از آندوسکوپ جهت هدایت سوزن، آن را کنترل کند. یک پزشک همچنین می تواند از گرما  لیزر برای درمان ناحیه ای که خونریزی و بافت اطراف آن را از طریق آندوسکوپ انجام می دهد استفاده کند.گاهی اوقات شما نیاز به عمل جراحی دارید.

اگر خونریزی گوارشی بسیار فعال یا شدید باشد، ممکن است نیاز به بستری داشته باشد.  اگر خونریزی ادامه یابد، علیرغم تمام تکنیک های درمانی که در بالا ذکر شد، ممکن است جراحی بعنوان آخرین راهکار مورد نیاز باشد.

نتیجه درمان خونریزی های گوارشی تا حد زیادی بستگی به عوامل متعددی از جمله:

  • علت و محل خونریزی.
  • میزان خونریزی هنگامی که فرد به پزشک مراجعه می کند.
  • مشکلات و شرایط سلامت قبلی.
  • یک رژیم غذایی مناسب را حفظ کنید و داروهای تجویز شده را به عنوان دارو مصرف کنید.
  • مراجعه به پزشک به طور منظم برای نظارت بر پیشرفت درمان.

آیا می توان از خونریزی گوارشی (GI) جلوگیری کرد؟

می توان برخی از علل خونریزی گوارشی را از بین ببرد. اجتناب از غذا و عوامل مانند الکل و سیگار کشیدن که ترشحات معده را افزایش می دهند.خوردن یک رژیم غذایی با فیبر بالا برای افزایش حجم مدفوع که به جلوگیری از دیورتیکولوز و هموروئید کمک می کند.

برگرفته از:

دلایل خونریزی گوارشی چیست؟

علائم خونریزی گوارشی

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «خونریزی گوارشی، هشداری جدی برای سلامتی»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

29 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام وقتتون بخیر
    الان حدودا ده روزی میشه که مدفوع چسبنده، بد بو و قیری رنگ دارم، آیا لازم است به پزشک مراجعه کنم؟ و ممکن است خطرناک باشد اگر مراجعه نکنم
    ؟
    چون به خاطر شرایط الان از خونه بیرون نمیرم.

  2. سلام خسته نباشید میخواستم بدونم خونریزی معده همراه با درد هست‌یا‌فقط از روی مدفوع قابل تشخیص ؟

  3. سلام دکتر ببخشید من ۳۸ سالمه و از ۲۸ مهر به واسطه جراحی برداشتن تومور چربی پای چپم dvt شد و بستری شدم و وارفارین برام تجویز کردن تا بهمن که دوباره بستری شدم مشخص شد رو وارفارین دوباره dvt شدم و شدیدتر شده دارومو عوض کردن بهم ریواروکسابان دادن الان چند روزه شکمم باد کرده یوبوست شدید دارم لاکتولوز میخورم امروز مدفوعم سیاه و همراه خون بود میخواستم ببینم تو شرایط حاد اینروزا واجبه دکتر برم یا نه در ضمن کمی نفسم تنگ شده و همچنین معدم گاستریت مضمن هستش و پنتوپرازول و کلیدینیوم مصرف میکنم ممنون میشم منو راهنمایی کنید متشکرم

    • سلام
      اگر خون همراه مدفوع است و یا مدفوع چسنده و سیاه رنگ است یا حجم خون زیاد است بله مراجعه کنید

  4. با سلام‌من دیروز ناهار خیلی غذای سنگین خوردم و بعد از چند ساعت با درد شدید شکمی مواجه شدم و بیش از چند بار حالت تهوع و استفراق داشتم صبح که رفتم دستشویی مدفوع سیاه رنگ داشتم الان درد شکم ندارم ولی ممکنه خون ریزی رخ داده باشه ممنون

  5. سلام من ۲ شب پیش تمام غذایی که خورده بودم استفراغ کردم و بعد از تخلیه کامل معده مقدار زیادی خون قرمز روشن بالا اوردم. از بعد از این اتفاق سوزش در معده و شکم احساس مینمایم.ولی بالا آوردن خون مجددا تکرار نشده. میتوانید مرا راهنمایی کنید

    • سلام
      لازم است ویزیت شوید زیرا ممکن است خونریزی بعلت آسیب و زخم دستگاه گوارش باشد
      اگر اصلا امکان ویزیت ندارید قرص پنتوپرازول ۴۰ صبح ناشتا و رانیتیدین همراه غذا مصرف شود

  6. سلام وقتتون بخیر..
    من یک ماهی میشه که تهوع و درد قفسه سینه دارم و وقتی عوق میزنم فقط‌ خون بالا میارم.،به پزشک مراجعه کردم اسکن ریه و عکس رنگی گرفتن آزمایش هم کردم همش خوب بوده ولی من مرتب خون بالا میارم… گفتن باید آندوسکپی بشه ولی به خاطر کرونا باهم گفتن نرو و قرص پنتونیل بهم دادن… ممنون میشم کمکم کنید

    • سلام
      تنها اقدامی که میتوان انجام داد آندوسکوپی برای دیدن محل خونریزی و درمان آن است.فعلا کار دیگری نمیتوان کرد

      • سلام مجدد..
        از وقتی این قرص رو میخورم خون کمتر میاد ولی هنوز تهوع دارم..

        خب به خاطر شرایط فعلی اگر صبر کنم خطر سازه؟چون تو شهرمون اندوسکوپی نمیکنند باید برم شیراز

  7. سلام.ممنون میشم اگه راهنمایم کنید.من صبح ک ازخواب بیدارمیشم خیلییی دهانم تلخ وخلط دارم چندباری بوی خون حس کردم وقتی خلط کردم .خون قهوه ای بود بعد خلط اولی خلط های دوم وسوم کمی روشنتر شد .بعدم ترشح بینی هم خونی بود.من هموروئید دارم امکان داره تمام این اتفاقات بخاطر هموروئید باشه؟

    • سلام
      خیر ارتباطی به همورویید ندارد
      جهت معاینه به متخصص داخلی مراجعه کنید

  8. سلام،خانم ۳۰ساله هستم
    دو سه روزه شکم درد و نفخ شدید و مدفوع سیاه رنگ دارم،با این شرایط کرونا آیا لازمه به پزشک مراجعه کنم؟

    • سلام
      اگر مدفوع چسبنده و بدبو و قیری رنگ است بله

    • سلام
      اگر مدفوع چسبنده و بدبو و قیری رنگ است بله حتما به پزشک مراجعه کنید

  9. سلام. پدر من خونریزی گوارشی داره یعنی تازه متوجه این موضوع شدیم. دکترش بهش گفته که بره آندوسکوپی تا محل دقیقش تشخیص داده بشه و بقیه ی اقدامات پزشکی مثل تزریق خون و… صورت بگیره ولی این روزا به دلیل شیوع کرونا پدرم نمیخواد بره آندوسکوپی. میخواستم بدونم که اگه آندوسکوپی را برای یه مدت مثل یک ماه عقب بندازه مشکلی پیش نمی آید؟

    • سلام
      با توجه به اهمیت خونریزی گوارشی لازم است اقدامات مربوطه انجام شود

  10. سلام ؛ همسرم آقای37 ساله هستن ؛ چند وقته وقتی سرفه میکنه خون وارد دهانش میشه ؛ یک مقدارم تنگی نفس داره ؛ خیلی نگرانم ؛ وسط حرفش گفت یه مریضی بد دارم ؛ خواهش میکنم اگه از موارد پر خطره بهم بگین باید به چه پزشکی معرفیش کنم

  11. سلام
    پدرم سرطان معده دارند دومرحله آندوسکومی کردن و۶مرحله شیمی درمانی گذراندن درحالیکه رو به رشدو بهبود بود ی هو خونریزی داخلی تحتانی و فوقانی کردند چند روزی دربیمارستان بستری بودن گاهی خونریزی قطع میشد و گاهی هم از نو شروع میشد الانم دکتر ترخیصش کرده میگه ازعهده ماخارجه ببریدیش خونه لطفا جواب بدین ایا واقعا دیگر امیدی نیست؟عمل جراحی و لیزرو اینا نمیتونن نجاتش بدن؟
    حال ظاهریش زیتد بد نیس خودشم کلی امیدواره ۶۰سال سن دارن

    • سلام
      بستگی به این دارد که سرطان در چه مرحله ای بوده و آیا به جای دیگر سرایت کرده؟
      اگر سرایت نکرده باشد درمان آسانتر است

  12. سلام من دیروز یک عدد قرص مولتی ویتامین ویک قرص ویتامین D مصرف کردم وبعد از ۴ ساعت ۲ عدد قرص سیلاکس مصرف کردم برای اینکه معده ام کار کنه ساعت ۱۱ شب احساس تنگی نفس داشتم سعی در بالا اوردن کردم پس از بالا اوردن شکمم شروع به کار کردن کرد ومدفوعم کاملا ابکی و به رنگ قرمز خیلی تیره بود بعد از ان رنگم پرید و به حالت ضعف بر زمین افتادم مجددا صبح هم شکمم به شکل دیشب کار کرد و دوچار ضعف شدم سنم ۴۵ ساله و تا کنون بیماری خاصی نداشتم ایا این حالت خطر ناک است یا اینکه ربطی به این ویروس کرونا ندارد ممنون میشم راهنمایی کنید

    • از علایم اصلی کرونا نیست اما جهت بررسی عفونت گوارشی ویزیت شوزد

  13. سلام لطفا کمکم کنین خیلی استرس دارم سه روزه از درد زیاد از شیاف استفاده کردم از امروز مدفوعم بلغمی و داخلش خون هست البته خیلی کم تروخدا راهنماییم کنین

    • با سلام
      جای نگرانی نیست میتواند عفونت گوارشی باشد جهت آزمایش به پزشک مراجعه کنید

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدیدترین‌های پرسش و پاسخ

کتابچه‌ها

پرسش و پاسخ پزشکی

جدید‌ترین نظر‌های ثبت شده

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر