دیسک کمر و علایم و عوارض آن

درد کمر

فتق دیسک یا بیماری دیسک کمر، به معنای وجود مشکل در دیسک‌های بین مهره‌ها است که خطرات احتمالی بالایی دارد.

فتق دیسک (herniated disk) که به صورت عمومی به آن بیماری دیسک کمر نیز گفته می‌شود، به معنای وجود مشکل در دیسک‌های بین مهره‌هایی است که با روی هم قرار گرفتن آن­ها ستون فقرات تشکیل می‌شود.

ساختار دیسک ستون فقرات بدن انسان بدین صورت است که مرکز آن نرم و مشابه دونات ژله ای است؛ اما لایه بیرونی آن سفت و محکم است. بیماری دیسک کمر یا فتق دیسک زمانی رخ می­دهد که غشاء بیرونی دیسک ضعیف شده باشد یا آسیب ببیند و در اثر آن قسمت درونی که نرم و ژله‌ای است از قسمت پارگی بیرون بزند.

فتق دیسک، اعصاب مجاور خود را تحریک می­کند و باعث به وجود آمدن درد کمر، بی حسی و ضعف در بازو و پاها می­شود. ممکن است بسیاری از افرادی که به این بیماری مبتلا می­‌شوند، علائم ذکر شده را مشاهده نکنند. همچنین بسیاری از افراد مبتلا هم نیاز به عمل جراحی نخواهند داشت.

علائم دیسک کمر

اکثرا فتق دیسک کمر در قسمت پایینی رخ می­‌دهد؛ اما با این حال ممکن است در بخش ستون فقرات گردنی نیز ایجاد شوند. بیشترین علائم رایج فتق دیسک عبارتند از:

احساس درد در بازوها یا پاها

اگر فتق دیسک در کمر شما رخ بدهد، معمولا در قسمت باسن، ران و ماهیچه خود بیشترین درد را احساس می­کنید. همچنین ممکن است این درد در دیگر بخش‌های پا احساس شود. البته اگر فتق دیسک در گردن شما رخ بدهد، معمولا شدت درد را در بازوها و شانه‌های خود احساس خواهید کرد. حتی ممکن است در مواقعی که عطسه یا سرفه می­‌کنید یا زمانی که حالت ستون فقرات خود را تغییر می­‌دهید، این درد به قسمت‌های پایینی بازو و پای شما شلیک شود.

بی حسی یا مور مور شدن

افرادی که به فتق دیسک کمر مبتلا هستند معمولا بی حسی یا مور مور شدن را در بدن خود احساس می‌کنند.

ضعف عضلانی

عضلات قسمت آسیب دیده در اثر صدمه دیدن اعصاب، به مرور ضعیف خواهند شد. این موضوع باعث کاهش توانایی شما در جابجایی یا نگهداشتن وسایل می­شود. این یکی از رایج ترین مشکلاتی است که بیرون زدگی دیسک کمر ایجاد خواهد کرد.

ممکن است شما متوجه نشوید به فتق دیسک مبتلا شده‌اید. گاهی ممکن است بیماری فتق دیسک بدون آن که در تصویر­برداری نخاع نشانه ای از خود بروز دهد، در افراد مشاهده شود.

علائم دیسک کمر

چه زمانی باید به دکتر مراجعه کنیم

اگر درد گردن داریو یا در کمر خود دردی را احساس می­‌کنید که به سمت پایین و پاهای شما حرکت می­‌کند و این درد همراه با احساس ضعف، بی حسی و یا مور مور شدن باشد، حتما باید برای درمان به پزشک متخصص اورتوپد مراجعه کنید.

علت فتق دیسک کمر

بیماری فتق دیسک کمر، اغلب در نتیجه فرسودگی دیسک‌ها در دوران پیری به وجود می‌آید که به اصطلاح به آن disk degeneration به معنی فاسد شدن دیسک می­‌گویند.

با بالا رفتن سن، ستون فقرات شما مقداری از محتوای آب خود را از دست می‌­دهد. این موضوع باعث می‌شود انعطاف پذیری آن­ها کمتر شود و بیشتر در معرض پاره شدن یا پوسیدگی قرار بگیرند و پیچش و فشار کمتری را بتوانند تحمل کنند. در نتیجه، احتمال عارضه در دیسک کمر افزایش می یابد.

اکثر مردم نمی‌­توانند دقیق علت به وجود آمدن فتق دیسک کمر خود را پیدا کنند. گاهی اوقات، بلند کردن اجسام بزرگ و سنگین با استفاده از ماهیچه‌های پشت خود به جای عضلات ران و پاها، می­تواند سبب بروز فتق دیسک شود. با این حال به ندرت پیش می­آید که سقوط و ضربه به ستون فقرات باعث بروز فتق دیسک شود.

دیسک کمر

عوامل خطر آفرین

عواملی که ممکن است خطر مبتلا شدن به فتق دیسک کمر را افزایش دهد باید کنترل شود. برخی از این عوامل را در ادامه آورده‌ایم

وزن

اضافه وزن بدن، باعث فشار بیشتر روی دیسک‌ها در کمرتان می‌شود.

شغل

افرادی که دارای شغل فیزیکی هستند بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به فتق دیسک هستند. اعمالی مثل بلند کردن، هل دادن، خم شدن و پیچ خوردن، تا حد زیادی احتمال مبتلا شدنتان به فتق دیسک را افزایش می­دهد.

ژنتیک

ارثی بودن بیماری، یک از عوامل شایع در فتق دیسک کمر محسوب می‌شود.

عوارض جانبی فتق دیسک

طناب نخاعی شما تا بخش‌های پایینی کانال نخاعی ادامه پیدا نکرده است، بلکه در زیر کمر شما، طناب نخاعی به دسته ای از ریشه‌های عصبی بلند (cauda equina) متصل می­شود که شبیه به دم اسب است. فتق دیسک کمر گاهی ممکن است این ریشه‌های عصبی (cauda equina) را فشرده کند. در این مواقع باید جراحی اورژانسی برای جلوگیری از ضعف یا فلج شدن دائمی، صورت بگیرد.

چنانچه در اثر مشکل دیسک کمر به مشکلات زیر دچار شده اید، باید به اورژانس مراجعه کنید:

  • وخیم تر شدن علائم
    درد، بی حسی و ضعف ممکن است به قدری افزایش یابد که دیگر قادر به انجام فعالیت‌های روزمره خود نباشید.
  • اختلال در عملکرد روده‌ها و مثانه
    افرادی که سندرم Cauda Equina دارند ممکن است به بی‌اختیاری ادرار دچار شوند.
  • بی حسی پهلو‌ها
    این عارضه بی‌حسی می‌تواند به تدریج روی قسمت‌های پهلو‌ها، ران‌ها، کمر، پا‌ها و نواحی اطراف روده گسترش یابد و تاثیر بگذارد.

درمان دیسک کمر

مراقبت و جلوگیری از بروز مشکل در دیسک کمر

برای جلوگیری از فتق دیسک کمر بهتر است کار‌های زیر را انجام دهید:

  • ورزش کنید!
    تقویت ماهیچه‌ها و عضلات بدن به تثبیت و حمایت از ستون فقرات کمک می­کند.
  • حفظ حالت بدنی خوب (نحوه نشستن و ایستادن)
    وضعیت بدنی خوب، فشار روی ستون فقرات و دیسک‌ها را کاهش می­دهد. زمانی که برای مدت طولانی می‌نشینید، کمر خود را صاف نگه دارید. اشیاء سنگین را به درست بلند کنید. در هنگام کار کردن بگذارید فشار بر روی پاهای شما باشد نه کمر شما.
  • حفظ وزن مناسب
    وزن اضافی فشار زیادی بر روی ستون فقرات و دیسک‌ها وارد می­‌کند و آن‌ها را نسبت به فتق دیسک آسیب پذیر می­‌کند.

منبع:

Webmd

این مقاله در پاسخ به سوال یکی از کاربران در بخش پرسش‌وپاسخ، منتشر شده است. شما هم اگر نیاز به مقاله‌ای در موضوعات پزشکی دارید، سوال خود را از بخش مشاوره پزشکی برای ما ارسال کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *