سکته مغزی و علائم و علل آن را بهتر بشناسیم

  • 1397-06-27
  • 0
سکته مغزی

سکته مغزی از شایع‌ترین بیماری های مغز و اعصاب و یکی از علل ناتواني و مرگ و مير است که عموما در سالمندان ایجاد می‌شود.

زمانی که جریان خون به بخشی از مغز قطع و یا کاهش یابد، بافت مغز از اکسیژن و مواد مغذی محروم می‌گردد، در عرض چند دقیقه، سلول‌های مغزی شروع به مردن می‌کنند به این حالت سکته مغزی می‌گویند.

سکته مغزی یک اورژانس پزشکی است. درمان سریع ضروری است. اقدام اولیه ممکن است آسیب مغزی و عوارض بالقوه را کاهش دهد. خبر خوب این است که این عارضه را می‌توان درمان کرد و از بروز آن می‌توان جلوگیری کرد، ما در این مقاله به بررسی علائم و علل این عارضه می‌پردازیم.

سکته مغزی چیست

سکته‌ی مغزی یک اورژانس پزشکی است، سکته‌ی مغزی زمانی اتفاق می‌افتد که جریان خون به مغز قطع شود. بدون خون و اکسیژن، سلول‌های مغز شروع به مردن می‌کنند. این عارضه می‌تواند باعث علائم جدی، نا توانایی‌های پایدار و حتی مرگ شود.

انواع مختلف سکته مغزی چیست

سه نوع اصلی از سکته مغزی وجود دارد: حمله ایسکمیک گذرا، سکته مغزی ایسکمیک و سکته‌ی مغزی هموراژیک. برآورد شده است که 87 درصد از سکته‌های مغزی ایسکمیک هستند.

حمله ایسکمی گذرا

پزشکان یک حمله ایسکمیک گذرا (TIA) را هشداری برای سکته اصلی می‌دانند. هر چیزی که موقتاً جریان خون را به مغز را دچار اختلال کند، باعث حمله ایسکمیک گذار یا TIA می‌شود. از مهم‌ترین علل سکته‌ی مغزی ایسکمیک گذرا می‌توان به لخته خون اشاره کرد.

سکته‌ی مغزی ایسکمیک

یک سکته مغزی ایسکمیک زمانی اتفاق می‌افتد که یک لخته خون از جریان خون به مغز منتقل می‌شود. لخته شدن خون اغلب به علت آترواسکلروز است که باعث ایجاد ذخایر چربی در قسمت داخلی عروق خونی می‌شود. بخشی از این ذخایر چربی می‌تواند باعث اختلال و انسداد جریان خون به مغز شود که بسیار شبیه به یک حمله قلبی است.

علل سکته‌ی مغزی ایسکمیک می‌تواند یک نوع آمبولی باشد، به این معنی که لخته شدن خون از قسمت دیگری از بدن شما به مغز شما منتقل می‌شود. تخمین زده می‌شود که 15 درصد سکته‌ی مغزی ماژول به علت بیماری فیبریلاسیون دهلیزی است که در آن ریتم قلب دچار بی نظمی می‌شود. یک سکته مغزی ترومبوتیک یک سکته‌ی مغزی ایسکمیک است که توسط لخته ای تشکیل شده در یک رگ خون در مغز شما ایجاد می‌شود.

سکته هموراژیک

علل سکته مغزی هموراژیک به علت خونریزی در مغز است، این سکته‌ی مغزی هنگامی رخ می‌دهد که یک رگ خون در مغز پاره شود. این اتفاق به علت ترکیدن یک شریان ضعیف شده و خونریزی آن به بافت مغزی اطراف رخ می‌دهد. فشار ناشی از این خونریزی سلول‌های مغزی را تخریب کرده و بافت تخریب‌شده قادر به انجام عملکرد صحیح خود نخواهد بود.علل سکته مغزی

علائم سکته‌ی مغزی

انواع مختلف سکته‌ی مغزی باعث ایجاد علائم مشابهی می‌شوند، زیرا هر کدام در جریان مغز تأثیر می‌گذارد. تنها راه برای تعیین نوع سکته مغزی از طریق تست‌های تصویربرداری است. نشانه‌ها و علائم هشدار دهنده سکته مغزی عبارت‌اند از:

  • ضعف، فلج یا بی حسی ناگهانی صورت، دست و یا پا که معمولاً در یک سمت بدن رخ می‌دهد.
  • اختلال در گفتار و یا حتی عدم توانائی در صحبت کردن
  • اختلال دید ناگهانی و یا دو بینی
  • سرگیجه، اختلال تعادل و یا اختلال در هماهنگی حرکات عضلات بدن
  • یک سردرد غیر معمول و ناگهانی که ممکن است همراه با سفتی گردن، درد صورت، درد در بین چشمان، استفراغ و یا تغییر سطح هوشیاری باشد
  • گیجی و یا اختلال در حافظه، درک فضائی و یا مشکل در درک مسائل فکری
  • سردرگمی ناگهانی
  • راه رفتن، سرگیجه ناگهانی یا از دست دادن هماهنگی
  • تاری دید در یک یا هر دو چشم

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنم

اگر متوجه علائم یا نشانه‌های سکته‌ی مغزی شده باشید، حتی اگر به نظر می‌رسد که ناپایدار هستند، فوراً به پزشک متخصص جهت بررسی علائم و تشخیص مراجعه کنید. فوری مراجعه کنید. شما باید به پزشک متخصص مغز اعصاب جهت بررسی علائم و تشخیص علل سکته‌ی مغزی مراجعه کنید، شما می‌توانید از لیست سامانه نوبت دهی دکتر دکتر پزشک متخصص مغز و اعصاب خود را جهت بررسی علائم و علل سکته مغزی انتخاب کنید.

علل سکته مغزی

علل سکته مغزی ممکن است به علت مسدود شدن رگ های خون مغز (سکته‌ی مغزی ایسکمیک) یا نشت یا پاره یک رگ خونی (سکته مغزی) ایجاد شود. برخی از افراد ممکن است تنها اختلال موقت جریان خون به مغز (حمله ایسکمیک گذرا یا TIA) را تجربه کنند که آسیب دائمی ایجاد نمی‌کند.

 علل سکته مغزی ایسکمیک

حدود 80 درصد سکته مغزی، از نوع سکته ایسکمیک است. سکته‌های ایسکمیک زمانی اتفاق می‌افتد که شریان‌های مغز تنگ شوند یا مسدود شوند و باعث کاهش شدت جریان خون (ایسکمی) شود. شایع‌ترین سکته‌های مغزی ایسکمیک عبارت‌اند از:

سکته‌ی مغزی ترومبوتیک سکته‌ی مغزی ترومبوتیک زمانی اتفاق می‌افتد که یک لخته خون (ترومبوز) در یکی از شریان‌هایی که خون را به مغز می‌رساند تشکیل می‌شود. لخته ممکن است به دلیل رسوبات چربی (پلاک) ایجاد شود که در شریان‌ها ایجاد می‌شود و موجب کاهش جریان خون (آترواسکلروز) می‌شود. سکته مغزی حاد زمانی اتفاق می‌افتد که یک لخته خون – معمولاً در قلب – شکل گرفته و از طریق جریان خون به رگ های مغز می‌رود و در آنجا گیر می‌کند.

علل سکته مغزی هموراژیک

سکته‌ی مغزی هموراژیک هنگامی رخ می‌دهد که یک رگ خون در مغز نشت یا پارگی می‌شود… خونریزی یا در اثر شرایطی مثل فشار خون بسیار بالا که بر روی رگ‌ها فشار وارد می‌کند ایجاد می‌شود و یا گاهی در عین اینکه فشار خون خیلی بالا نیست در اثر ضعف قسمتی از جداره رگ، پارگی ایجاد شده و خون وارد بافت مغزی می‌شود. گاهی نیز ارتباطات غیر طبیعی بین شریان‌ها و وریدهای مغزی عامل ایجاد خونریزی است.

علل حمله ایسکمیک گذرا (TIA)

یک حمله ایسکمیک گذرا (TIA) – گاهی اوقات به عنوان یک هشدار جدی شناخته می‌شود. کاهش موقت در جریان خون به بخشی از مغز باعث می‌شود حمله ایسکمیک گذرا (TIA) رخ دهد که ممکن است تا پنج دقیقه طول بکشد.

علل سکته‌ی مغزی ایسکمی، یک لخته خون است که باعث اختلال در جریان خون به مغز می‌شود، اما آسیب بافت دائمی و علائم پایدار در این حالت وجود ندارد. اگر شما یک TIA داشته اید، به این معنی است که احتمالاً یک رگ مغزی شما مسدود شده یا تنگ شده وجود دارد.

عوامل خطر سکته مغزی

بسیاری از عوامل می‌توانند خطر سکته مغزی را افزایش دهند. بعضی از عوامل همچنین می‌توانند احتمال ابتلا به حمله قلبی را افزایش دهند. عوامل افزایش خطر سکته مغزی عبارت‌اند از:

  • داشتن اضافه وزن یا چاق
  • عدم فعالیت فیزیکی
  • نوشیدن سنگین الکل
  • استفاده از مواد مخدر غیر قانونی مانند کوکائین و متا مفتامین
  • فشار خون بالاتر از 120/80 میلیمتر جیوه (میلی متر جیوه)
  • سیگار کشیدن
  • کلسترول بالا
  • دیابت
  • بیماری‌های قلبی عروقی، از جمله نارسایی قلبی، نقص‌های قلبی، عفونت قلب یا ریتم قلب غیرطبیعی
  • سابقه شخصی یا خانوادگی سکته‌ی مغزی، حمله قلبی یا حمله ایسکمیک گذرا.

سایر عوامل مرتبط با خطر بالای سکته‌ی مغزی عبارت‌اند از:

  • سن افراد بالای 55 سال یا بالاتر خطر ابتلا به سکته مغزی را بیشتر از افراد جوان دارند.
  • نژاد – آفریقایی-آمریکایی ها نسبت به افراد نژاد دیگر دارای خطر بیشتر سکته مغزی هستند.
  • جنسیت – مردان خطر ابتلا به سکته‌ی مغزی نسبت به زنان دارند.

علل سکته مغزی

عوارض جانبی

سکته مغزی بسته به اینکه کدام ناحیه مغز فاقد جریان خون و اکسیژن شود، می‌تواند گاهی اوقات معلولیت‌های مداوم یا دائمی را ایجاد کند. عوارض ممکن عبارت‌اند از:

فلج یا از دست دادن حرکت عضلانی. ممکن است در یک طرف بدن فلج شود یا کنترل عضلات خاصی مانند آنهایی که در یک طرف صورت یا یک بدن از دست برود.

مشکل صحبت کردن یا بلع سکته مغزی ممکن است کنترل عضلات دهان و گلو را تحت تأثیر قرار دهد.

از دست دادن حافظه و یا مشکلات تفکر. بسیاری از افراد مبتلا به سکته‌ی مغزی، ممکن است دشواری تفکر، قضاوت، تفکر و درک مفاهیم را داشته باشند.

مشکلات عاطفی. افراد مبتلا به سکته‌ی مغزی ممکن است مشکلاتی در کنترل عواطف خود داشته باشند و یا دچار افسردگی شوند.

احساس نکردن درد، بی حسی یا سایر احساسات عجیب و غریب ممکن است در قسمت‌هایی از بدن که تحت تأثیر سکته‌ی مغزی رخ دهد. افراد ممکن است پس از سکته‌ی مغزی، به تغییرات دما، به ویژه سرما حساس باشند. این عارضه به عنوان درد شدید سکته مغزی یا سندرم درد مرکزی شناخته می‌شود. این وضعیت معمولاً چند هفته پس از سکته مغزی ایجاد می‌شود و ممکن است در طول زمان بهبود یابد.

تغییر رفتار و  عدم توانایی خود مراقبتی

منابع:

mayoclinic

healthline

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «سکته مغزی و علائم و علل آن را بهتر بشناسیم»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدیدترین‌های پرسش و پاسخ

کتابچه‌ها

پرسش و پاسخ پزشکی

جدید‌ترین نظر‌های ثبت شده

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر