بیماری‌ ها و اختلالات گوارشی، عوامل ایجاد و راه کار های درمان

  • 1397-02-05
  • ۴۷۳۰۲ بازدید
  • 35
علت درد شکم چیست؟

بیماری‌ ها و اختلالات  گوارشی، به همه بیماری‌هایی که بر روی هر قسمت از دستگاه گوارش، از مری تا راست روده و اندام های های گوارشی جانبی کمک کننده از جمله کبد، کیسه صفرا و پانکراس اثر بگذارند، گفته می‌شود. این اصطلاح شامل اختلالات حاد، مزمن، مکرر و یا عملکردی می‌شود و طیف وسیعی از بیماری‌ها را شامل می‌شود، از جمله بیماری التهابی روده و اختلال عملکردی.

دستگاه گوارش

دستگاه گوارش یکی از فعال ترین دستگاه های بدن انسان هست که متشکل از  لوله پر پیچ و خمی است که از دهان شروع شده و به مقعد ختم می‌شود. مواد غذایی در هریک از قسمت های این دستگاه تحت تأثیر عوامل فیزیکی و شیمیایی قرار می‌گیرند تا هضم شوند(یعنی به مواد قابل جذب برای بدن تبدیل شوند) و بعد مواد هضم شده در داخل دستگاه گوارش جذب می‌شوند تا بعداً به مصرف سلول های بدن برسند. مواد غیر قابل جذب نیز از طریق دستگاه گوارش دفع می‌شوند.

قسمت های مختلف دستگاه گوارش شامل دهان، حلق، مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ و راست روده است.اندام های مانند صفرا، کبد و لوزالمعده نیز به این مسیر ملحق می‌شوند و ترشحات خود را برای کمک به هضم غذا به این لوله گوارشی نسبتاً طولانی می‌ریزند.

بیماری گوارشی چیست؟

آیا شما به طور مداوم از سوزش سر دل، زخم معده، نفخ و درد معده رنج می برید؟ اگر شما دارای این علائم هستید، وقت آن است که به پزشک مراجعه کنید. ممکن است فکر کنید که این چیزی نیست که شما نیاز به عمل فوری و ضروری برای آن داشته باشید. اما، این یک دیدگاه کاملاً اشتباه است. اگر درمان نشوید، این بیماری می‌تواند تشدید و روند درمان و بهبود را سخت تر کند.

انواع بیماری های دستگاه گوارش وجود دارد.برخی از شایع ترین اختلالات گوارشی عبارتند از یبوست، اسهال، تهوع، استفراغ، رفلکس معده، زخم معده ، سندرم روده تحریک پذیر، هموروئید، فیشر، آبسه های پروینال، فیستول های مقعدی، عفونت های پروینال، بیماری های دیورتیکولار، کولیت، پولیپ روده بزرگ و سرطان است. بسیاری از این بیماریها را می توان با حفظ یک شیوه زندگی سالم، تغذیه مناسب، ورزش و ارائه غربالگری سرطان، جلوگیری یا به حداقل رساند.

این بیماری ها و اختلالات گوارشی امکان دارد خفیف، خود محدود و موقت باشد و یا در بلند مدت ادامه یابد و بر سلامت شما تأثیر بگذارد. به عنوان مثال، یبوست پایدار می تواند به بیماری دیورتیکولار منجر شود (جایی که روده پس از عبور مدفوع سخت و سپس کیسه های جیبی ایجاد می‌شود) و ضعف (باعث ایجاد مسدود شدن روده و رکتوم) می‌شود. اسهال پایدار می تواند فشار خون شما را کاهش دهد، که می تواند منجر به خستگی یا اختلالات ریتم قلب شود. از دست دادن مواد مغذی و مایع بدن از طریق اسهال یا استفراغ میتواند منجر به کم آبی، عدم تعادل الکترولیتی، کمبود ویتامین، کاهش وزن و سوء تغذیه شود. به طور مشابه تهوع، سوء هاضمه و یبوست می تواند اشتها را کاهش دهد و بنابراین مصرف غذا را کاهش می دهد و منجر به کمبود تغذیه ای شود. اثرات تغذیه ای مشکلات گوارشی می تواند به ویژه برای افرادی که در معرض سوء تغذیه و یا بیماری هستند، جدی باشد.

عوامل ایجاد بیماری ها و اختلالات گوارشی

عوامل ایجاد بیماری ها و اختلالات گوارشی به طور گسترده ای متفاوت است. به عنوان مثال آنها ممکن است نتیجه موارد زیر باشند:

  • خوردن رژیم کم فیبر
  • ورزش ناکافی
  • مسافرت یا تغییرات دیگر در حالت معمول زندگی
  • خوردن مقدار زیادی از محصولات لبنی
  • فشار روحی
  • کم تحرکی روده
  • مقاومت در برابر میل به اجابت مزاج به علت درد  بواسیر
  • استفاده بیش از حد مسهل (نرم کننده های مدفوع) است که، در طول زمان باعث تضعیف عضلات روده می‌شود
  • مصرف داروهای ضد بارداری حاوی کلسیم یا آلومینیوم
  • مصرف داروهای خاص (به ویژه داروهای ضد افسردگی، قرص های آهن و داروهای ضد درد مانند مواد مخدر)
  • بارداری
  •  سوء جذب
  • عفونت ویروسی یا باکتریایی
  • جراحی قبلی روده

علائم و نشانه های بیماری ها و اختلالات دستگاه گوارش چیست؟

علائم و نشانه های متعددی  برای بیماری ها و اختلالات گوارشی وجود دارد. علائم و نشانه های بیماری ها و اختلالات گوارشی عبارتند از: درد شکم، سوء هاضمه، خستگی، کم آبی، خونریزیدستگاه گوارش، از دست دادن اشتها، فتق و انسداد روده.

بیماری ها و اختلالات گوارشی چگونه تشخیص داده می‌شوند؟

معمولا بیماری ها و اختلالات گوارشي از طريق معاينه فيزيکي و تاريخچه دقيق بیماری شناسايي مي شود. گاهی اوقات یک معاینه روانشناختی نیز مفید است زیرا مشکلات خاص گوارشی ارتباط قوی با اضطراب، افسردگی و سایر اختلالاتی دارد.

بسته به یافته های معاینه فیزیکی و تاریخچه بیماری، می توان از آزمون های مختلفی استفاده کرد. به عنوان مثال آندوسکوپی یا کولونوسکوپی برای تجسم داخل سیستم گوارشی مفید است. سایر آزمایشات مفید برای بررسی بهتر بیماری ها و اختلالات گوارشی عبارتند از:

لاپاروسکوپی، اشعه ایکس، سونوگرافی، CT اسکن و MRI می تواند مورد استفاده قرار گیرد. نمونه هایی از مدفوع شما ممکن است برای علائم عفونت یا حضور سلول های خونی یا چربی مورد بررسی قرار گیرد

علل بیماری ها و اختلالات گوارشی چیست؟

پزشکان چندین دلیل برای انواع بیماری ها و اختلالات  گوارشی پیدا کرده اند. از جمله موارد زیر است:

رژیم غذایی ضعیف – اگر فیبر کافی را در رژیم غذایی خود دریافت نکنید، بنابراین دفع مدفوع دشوارتر می شود.

زایمان – تغییراتی و ترمایی که در حین حاملگی و زایمان بر روی شکم  رخ می دهد می تواند عضلات را ضعیف کند، ضایعات و زخم ها ایجاد کند و باعث عفونت شود.

یبوست مزمن – هنگامی که شما به طور منظم  مدفوع خود را دفع نکنید، اعصاب به سختی کار می کنند زیرا مدفوع در طول زمان سخت می‌شود. فشار اضافی و سپس اعصاب و عضلات در منطقه آسیب می رساند.

بیماری های ژنتیکی – افرادی که از بیماری کرون رنج می برند، مستعد ابتلا به بیماری های گوارشی هستند.

عادات غذایی و نحوه تغذیه- افراد تاثیر شگرفی در بروز بیماری ها و اختلالات گوارشی نقش دارند به گونه ای که مصرف غذاهای پرچرب و ادویه جات باعث تشدید این بیماری ها می‌شود تا جایی که نوعی حساسیت به انواع خاصی از غذا در بیماران مشاهده می‌شود که به این بیماران تیپ حساسیت آلرژیک می گویند.

مشکلات روحی و روانی- بسیاری از داروهایی که مصرف می‌کنیم، بر روی عملکرد دستگاه گوارش تاثیر می‌گذارند. یکی از آسیب‌های شایع دستگاه گوارش بر اثر مصرف داروها، آسیب دیدن جدار و مخاط معده است. برخی از داروها سبب کاهش فعالیت و عملکرد عصب‌ها و ماهیچه‌های دستگاه گوارش می‌شوند. برخی از داروها نیز سبب بروز یبوست در افراد می‌شوند.

سبک زندگی– اگر در زندگی معمولا فرد کم تحرکی بوده و فعالیت فیزیکی چندانی نداشته و ندارید، این امر سبب تضعیف دستگاه گوارش می‌شود. کم تحرکی سبب کاهش متابولیسم و سوخت و ساز بدن می‌شود و تشدید کننده یبوست است.

بیماری ها و اختلالات گوارشی چگونه درمان می‌شوند؟

بیماری ها و اختلالات گوارشی باید به طور جداگانه تشخیص داده شود و بسته به شدت بیماری، علائم و سابقه پزشکی بیمار بررسی شود. گزینه های زیادی برای انتخاب وجود دارد. متخصصان متخصص گوارش از طیف وسیعی از درمان های زیر استفاده می کنند تا شرایط را با توجه به شدت، علائم و سابقه پزشکی بیمار درمان کنند.

تغییر سبک زندگی – ترک سیگار، محدود کردن مصرف الکل، تمرین سبک
تغییرات غذایی – اجتناب از  تغذیه با غذاهای چرب و اسیدی. مصرف بیشتر غذاهای سالم فیبر دار 
داروهای تجویزی و آنتی بیوتیک ها داروها را درمان می کنند و ممکن است در شرایط کوتاه مدت یا بلند مدت استفاده شوند
بستری شدن در بیمارستان – برخی از شرایط نیاز به ثبات، IV مایعات، تخلیه معده و ارزیابی در بیمارستان دارند.
جراحی – برای موارد شدید که دستگاه گوارش آسیب دیده است یا نیاز به برداشت دارد، جراحی میتواند بافت سرطانی یا مرده را از بین ببرد
پرتو / شیمی درمانی – این درمان ها ممکن است برای سرطان استفاده شوند.

چگونه می توان از بیماری ها و اختلالات  گوارشی جلوگیری کرد؟

پیشگیری بهتر از درمان است، یک راه خوب برای جلوگیری از هر گونهبیماری و اختلال گوارشی تغییر رژیم غذایی شما است. ورزش منظم، تغییر سبک زندگی و داشتن رژیم غذایی سالم مهم ترین رکن در پیشگیری از مبتلا شدن به بیماری ها و مشکلات گوارشی است.

برگرفته از:

https://my.clevelandclinic.org

http://www.nutricia.ie

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «بیماری‌ ها و اختلالات گوارشی، عوامل ایجاد و راه کار های درمان»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

35 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام من مشکل بلع دارم یعنی غذاخوردن من خیلی طول میکشه یواش یواش می جوم خسته شدم نمیدونم چیکار باید بکنم لاغر هم هستم

    • سلام بايد توسط متخصص گوارش معاينه شيد و امدوسكوپي انجام بديد
      لطفا

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص گوارش مراجعه کنید.

  2. سلام عرض میکنم خدمت شما
    من۳ماه پیش مشکل گوارشی گرفتم
    مدفوم شل شده بود وهمزمان خون رقیق میومد تقریبا یک ماه طول کشید قبلشم یبوست بودم یه مدت رفتم دکتردارو دادبهم یه چن روزی مصرف کردم خوب شدم البته دکتره برام کلنوسکوپی هم برام نوشته بودکه من دیگه نرفتم الان میخوام ببینم ایانیازمن کلونوسکوپی برم یانه .درحال حاضرهم مشکلی ندارم

    • سلام اين آزمايشات را بديد اگه نرمال بود لزومي نداره كلونوسكوپي بديد
      Cbc.diff esr crp
      S/E از نظر خون مخفي
      Calprotectin
      25ohvitD
      Tsh

  3. سلام
    من ۱۷سالمه،هیچی نمیتونم بخورم بیشتر غذاها بهم نمیسازه سردرد میشم رفلاکس میکنم و یا قفسه سینم درد میگیره یا میسوزه،صورتم هم جوش میزنه….ننیدونم چیکار کنم؟باید چ ازمایشهایی بدم؟توروخدا راهنمایی کنید،دوس ندارم داروهای قوی مثل امپرازولو اینا مصرف بکنم چون شنیدم عوارضش بیشتره از فایدش…

  4. سلام، دختر من بیست سالشه، روده هاش خیلی صدا میده، هر چی میخوره وزن نمیگیره، وزنش کم و خیلی لاغره، صورتش خیلی جوش میزنه با وجود اینکه مشکل هورمونی نداره، ممکنه مشکل به دستگاه گوارشش مربوط بشه؟

    • سلام
      اول ازمایش تیرویید و مدفوع و کم خونی انجام شود
      اگه ازمایشا نرمال بود ممکن سندرم روده تحریک پذیر باشد و

      برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص داخلی مراجعه کنید.

  5. سلام.بنده چند سالی هست با خوردن بعضی از غذا ها شاید غذاهای آبکی و شل بیشتر،وقتی صاف دراز میکشم روی کمر از سمت شکمم صداهای حرکت مایعات یا بقول خودمون قار و قور میکنه وقتی روی پهلو هام میخوابم صدا کمتر و قطع میشه لطفا راهنماییم کنید

    • سلام.مادر من 75سالشه ،دوسال پیش سنگ کبدش را عمل کردیم.بعد دچار فتق روده شد. باز م عملش کردن،بیمارستان میلاد.بیماری قند هم داره.الان دیور تیکولار تشخیص دادن ،وگفتن باید جراحی بشه.دچار سردرگمی شدیم .چیکار کنیم؟

      • سلام
        باید سونوگرافی و سی تی اسکنشون بررسی شه تا بتوان نظر داد
        متخصص جراحی باید با دقت معاینه کند و آزمایشات را بررسی کند، هر چه تشخیص داد اعتماد کنید

  6. سلام من چند روزی است
    که درد کلیه دارم وبعضی وقت با خوردن غذا معده و روده ام هم درد می کند به نظر شما درد روده و معده می تواند ناشی از درد کلیه باشد

  7. سلام.من4ساله ازبادشکم رنج میبرم درست سوم راهنمایی نفخ داشتم ویبوست از اول دبیرستان هم نفخ زیادشدوهم بادشکمم طوری ک نیم ساعت نیمیتونم بشینم یبوست دارم احساس خستگی وافسردگی هم 4سال پیداکردم

  8. من حدود 5 ماه اسهال دارم ب دکتروم نرفتم چون فکر میکردم نیازی نیست الان دوروزه بخاطر ریزش موم قرص زینگ پلاس خوردم همش حالت تهوع دارم معدم درد میکنه چیکار باید بکنم

  9. سلام خسته نباشین ، من حدود ۳ ماه هست که حالات رودم تغییر کرده و مدفوعم مثل قبل نیست یه مدت ییوست میگیرم یه مدت مدفوع شل و حالت تهوع شدید هم‌پیدا میکنم بعضی وقتا و بدنم سست میشه و شکمم قار و غور میکنه ، دلیلش چی میتونه باشه ؟

    • سلام ميتونه بدليل سندرم روزه تحريك پذير باشه اونم بصورت تغيير عادت روده اي هست
      اما تاييد تشخيص بعد از رد ساير علل هست
      بايد توسط متخصص گوارش ويزيت شويد.

  10. باسلام وخسته نباشید،من مدت بیست سال یا بیشترکه اعتیاد دارم ومواد مخدر استفاده میکنم،ولی به تازگی یبوست خیلی شدید گرفتم والان هم ده روزی هست که زیر شکمم درد شدید دارم ،تا چند لغمه غذا میخورم شکمم میخواد بترکه وچهار یا پنج روز یک بار هم برای اجابت مزاج بیرون نمیرم ،بیزحمت راهنمایی کنید ،ممنونع

  11. سلام خواهر من ده سالشه دهنش خیلی بو میده مرتب مسواک میزنه دندوناشم کاملا سالمن میشه لطفاً راهنمایی کنید که دلیلش چیه؟

    • سلام باید از نظر سینوزیت و رفلاکس معده بررسی شوند
      علائمی همچون کیپی بینی خلط پشت حلق و صدای توی بینی به نفع سینوزیت است
      درد معده و ترش کردن و سوزش معده به نفع ریفلاکس است

  12. سلام من نزدیک دوماه هست ک از ناحیه گلو احساس گشنگی شدید البته بعد از این ک غذا میخورم گرسنه میشم و احساس سستی دست و پا شدید و بیحالی . و اینکه تمام ازمایشاتم پاک بود . علت چیه؟ داروی چی خوبه ؟؟؟؟؟؟

  13. سلام مادرم یبوست شدید داره وقتی می‌خواد غذا بخوره تا دو قاشق میخوره نمیتونه بخوره تپش قلب می‌گیره

  14. سلام
    من بعد از خوردن غذا به مدت چندین ساعت نفس کشیدن برام سخت و اذیت کننده میشه…
    علتش چی میتونه باشه؟

  15. سلام
    یک هفته هست وقتی غذا میخورن سمت راست بالا شکنم درد میگیره
    و صبح ها از خواب بلند میشم ته حلقم تلخه

  16. سلام من 4 ماهه زایمان کردم سمت چپ بالای شکمم درد میکنه 4 ماهه سونو دادم چیزی نبوده آزمایش دادم ویتامینم پایینه حالا باید چه کار کنم

  17. سلام خسته نباشید
    مادر من چند وقته که معده اش درد میکند و غذایی که میخورد حل نمی شود و نفسش هم می گیرد

    • سلام ايشون بايد توسط متخصص قلب ويزيت شوند
      نوار قلب و آنزيم هاي قلبيشون چك شه و ٦ ساعت تحت نظر باشند

      • سلام من وسطی سینم سوخت دارد گاهی هم درد میکند تا زیری‌دهانم میاد یک حالتی مثلی سوخت یا یک حرارت واری دارد و یگه اینکه روی دلم هم یک حرارت واری چیزی گاهی وقت شروع می‌کند پیشی داکتر هم رفتم هیچ نتیجه نداده باید چه کار کنم

  18. سلام خسته نباشید
    من گهگاهی که دستشویی میرم به اول مدفوعم مخاط سفید رنگ چسبیده است (مخاط خونی چیزی نیست ) علتش چی هست ممنونم

    • سلام ممكنه بخاطر يبوست باشه اما بايد آزمايش مدفوع دهيد تا علت مشخص شه

  19. سلام و خسته نباشید خدمت شما عزیزان. ببخشید من بعضی مواقع که ادرار میکنم همزمان بعد از ادرار آب منی خارج میشه و قبل از خارج شدن و یا بعد از خارج شدن آب منی تا یه ربع یا نیم ساعت درد بیضه دارم. چیکار باید بکنم.راهنمایی کنید ممنون میشم

    • سلام
      از مشاوره رایگان تلفنی دکتر دکتر جهت ارتباط با پزشک و توضیحات کاملتر استفاده کنید

      • سلام مامانم دلپیچه داره زبونشم قرمز تیکه تیکه شه به زور غذا قورت میده زبونش خیلی درد میکنه بیشتر موقه ها یبوست داره دیابت نوع دوم هست

        • سلام
          دوست‌گرامی شرح حال شما کامل نیست
          در مورد اسهال استفراغ تب و … حرفی نزده اید
          جهت راهنمایی بهتر از مشاوره تلفنی رایگان دکتر دکتر استفاده کنید

  20. سلام من نزدیک به سه ماه است که مشکل گوارشی دارم اول با تب و اسهال شروع شد بعد درد قفسه سینه و حالا هم درد پاها زیر زانو هم اضافه شده بعضی موقع ها احساس سرما در بدنم هم دارم
    سی تی اسکن کلیه ومثانه رفتم مشکلی نداشت ”نوار قلب و اکو قلب هم مشکلی نداشت الان داروهای ضد رفلاکس معده و اسید معده مصرف میکنم درد شکمی کمتر شده ودرددعضلانی همچنان پا برجاست

    • سلام
      دوست عزیز
      شما باید آزمایش cbc, diff ,bun, cr , Ast ,Alt, alk_p , tsh ,t4, ca, mg,, wright, 2me, EsR, crp, vit d3و همینطور آزمایش مدفوع و کشت آن را انجام دهید

کتابچه‌ها

دیدگاه‌های اخیر