خونریزی گوارشی، هشداری جدی برای سلامتی

  • 1397-02-18
  • 89
آندوسکوپی

زمانی که خونریزی در هر بخش از دستگاه گوارش اتفاق می افتد، به آن خونریزی گوارشی گفته می شود. خونریزی گوارشی یک بیماری نیست، بلکه نشانه ای از بیماری است. خونریزی گوارشی یک مشکل بالینی مشترک است که اغلب نیاز به بستری دارد. میزان مرگ و میر کلی برای خونریزی شدید دستگاه گوارش حدود 8 درصد است، اما این عدد با ورود تکنیک های تشخیصی و درمان های پزشکی جدیدتر کاهش یافته است. بسیاری از موارد خونریزی به خودی خود حل می شوند، اما لازم است که محل خونریزی مشخص شود. خونریزی های گوارشی به دو دسته با منشاء فوقانی و تحتانی تقسیم می شود. خونریزی هایی که در قسمت اثنی عشر به بالا رخ می دهد، به عنوان خونریزی های فوقانی دستگاه گوارش شناخته می شوند.

خونریزی گوارشی چیست؟

هر فردی در طول زندگی خود احتمال دارد، دچار خونریزی دستگاه گوارشی شود. خونریزی از مجاری گوارشی یکی از شایعترین اختلالات دستگاه گوارش است. استفراغ خونی، وجود خون در مدفوع و مدفوع سیاه رنگ از شایع ترین خونریزی های  دستگاه گوارش هستند.

تشخیص دقیق علت خونریزی ممکن است از عود آن جلوگیری کند. همچنین، تشخیص دقیق می تواند بیمار را به درستی تحت درمان قرار دهد که باعث ایجاد خونریزی می شود. خونریزی در دستگاه گوارش نشانه ای از یک مشکل به جای یک بیماری است.علت خونریزی ممکن است جدی نباشد، اما برای پزشک شما مهم است که منبع این علامت را پیدا کند. دستگاه گوارش شامل مری، معده، روده کوچک، روده بزرگ، راست روده و مقعد است. خونریزی ممکن است از هر یک از اعضای دستگاه گوارش باشد، مانند زخم بر روی پوشش معده یا از یک مشکل وسیع مانند التهاب روده بزرگ یا التهاب مری باشد. خونریزی های گوارشی به دو دسته با منشاء فوقانی و تحتانی تقسیم می شود.

 

چه عواملی باعث خونریزی گوارشی می شود؟

شایع ترین علت خونریزی فوقانی دستگاه گوارش زخم معده یا  زخم در دوازدهه است. علل و عوامل خطر خونریزی گوارشی به واسطه مکان آنها در دستگاه گوارش، به فوقانی یا  تحتانی طبقه بندی می شوند.

علل خونریزی فوقانی گوارشی عبارتند از:

  • زخم معده.
  • گاستریت (خونریزی در معده).
  • التهاب مری.
  • سرطان.
  • التهاب پوشش دستگاه گوارش  ناشی از مواد خوراکی.

شایع ترین علل و عوامل خطر برای خونریزی تحتانی گوارشی عبارتند از:

  • بیماری دیورتیکولیت (التهاب دیواره روده).
  • سرطان های دستگاه گوارش.
  • بیماری روده التهابی (IBD، بیماری کرون، کولیت اولسراتیو).
  • اسهال عفونی.
  • پولیپ ها.
  • بواسیر.
  • شقاق مقعد.

علائم خونریزی اغلب با حضور خون در استفراغ یا مدفوع و یا سیاه شدن مدفوع ظاهر می شود. مقدار خونریزی که تجربه می کنید می تواند از مقدار بسیار کم خون تا خونریزی تهدید کننده زندگی باشد. در بعضی موارد ممکن است خونریزی زیاد وجود داشته باشد.

علائم خونریزی گوارشی چیست؟

علائم خونریزی گوارشی به شدت و منبع خونریزی بستگی دارد. خونریزی خفیف و مزمن گوارشی ممکن است خونریزی فعال را نشان ندهد. بسیاری از بیماران هرگز خونریزی را متوجه نمی شوند، اما در مقادیر اندکی در مدفوع دیده می شود، به طوری که قابل توجه نیست. خون در مدفوع اغلب می تواند با تست hemoccult (تست خون در مدفوع ) تشخیص داده شود.

در موارد شدیدتر از خونریزی مزمن یا حاد، علائم ممکن است مشابه علائم کم خونی، مانند ضعف، رنگ پریدگی، سرگیجه، تنگی نفس باشد.در موارد شدیدتر ممکن است با استفراغ خونی یا اسهال خونی  نیز مشاهده شود. خون در مدفوع ممکن است به رنگ قرمز روشن یا سیاه وقیر مانند باشد. به نظر می رسد بسته به محل منبع خونریزی، رنگ مدفوع تغییر می کند. 

مدفوع سیاه و قیر مانند اغلب منبع خونریزی فوقانی گوارشی را نشان می دهد، گرچه ممکن است از روده کوچک یا راست روده باشد. سایر علل مدفوع سیاه ممکن است مصرف آهن یا مصرف بیسموت (پپتو بیسمول) باشد. هماتوشیا یا خون قرمز روشن میتواند با مدفوع یا بعد از حرکت روده مخلوط شود و معمولا یک منبع خونریزی نزدیک به باز شدن رکتوم را نشان می دهد. این اغلب به دلیل هموروئیدها( بواسیر) است؛ با این حال، هرگز نباید خونریزی مقعدی را به علت هموروئید دانست. شرایطی مانند سرطان رکتوم، پولیپ، زخم، پروتکت یا عفونت نیز می تواند این نوع خون قرمز روشن را ایجاد کند.

چگونه خونریزی گوارشی را تشخیص داده می شود؟

برای تشخیص علت اصلی خونریزی گوارشی معمولا پزشک در مورد علائم و سابقه پزشکی شما مطلع می شود. پزشک شما همچنین می تواند یک نمونه مدفوعی را برای بررسی وجود خون و سایر آزمایشات برای بررسی علائم کم خونی درخواست کند. برخی از آزمایشات معمول عبارتند از:

آندوسکوپی

روشی است که شامل استفاده از یک دوربین کوچک که در بالای یک لوله آندوسکوپی طولانی و انعطاف پذیر قرار دارد، پزشک آنرا در گلو قرار می دهد. سپس  از طریق دهان به دستگاه گوارش فوقانی شما منتقل می شود. دوربین اجازه می دهد تا پزشک شما در داخل دستگاه گوارش خود را ببینید و به طور بالقوه منبع خونریزی را پیدا کند.

 درمان خونریزی گوارشی

انتوسکوپی

از آنجایی که آندوسکوپی به دستگاه گوارش فوقانی محدود می شود، پزشک شما ممکن است Enteroscopy را انجام دهد. اگر علت خونریزی شما در طی آندوسکوپی یافت نشد، این روش مورد استفاده قرار می گیرد. انتوسکوپی شبیه آندوسکوپی است، معمولا یک بالون متصل به لوله به عقب دوربین دارد. وقتی که باد می شود، این بالون به پزشک اجازه می دهد تا روده را باز کند و داخل شود.

کولونوسکوپی

برای تعیین علت خونریزی تحتانی گوارشی، ممکن است دکتر شما کولونوسکوپی را انجام دهد. در طی این آزمایش، پزشک یک لوله کوچک و انعطاف پذیر را به راست روده وارد می کند. یک دوربین به لوله متصل می شود تا پزشک بتواند تمام طول روده خود را مشاهده کند. هوا از طریق لوله حرکت می کند تا دید بهتری فراهم کند.

پزشک شما ممکن است آزمایش بیوپسی را انجام دهد. شما همچنین می توانید اسکن کنید تا  منبع خونریزی گوارشی خود را پیدا کنید. رادیواکتیو بی ضرر به رگهای شما تزریق خواهد شد. ردیاب روی یک اشعه ایکس روشن می شود تا پزشک بتواند ببینید که در آن خونریزی می کنید.

 

خونریزی گوارشی چگونه درمان می شود؟

 

اکثر موارد خونریزی را می توان درمان کرد. برنامه  درمان شما، بستگی به عامل  خونریزی دارد. شما ممکن است آندوسکوپی را انجام دهید. به عنوان مثال، اگر دستگاه گوارش فوقانی شما خونریزی داشته باشد، ممکن است پزشک بتواند با تزریق دارو به طور مستقیم به محل مشکل، با استفاده از آندوسکوپ جهت هدایت سوزن، آن را کنترل کند. یک پزشک همچنین می تواند از گرما  لیزر برای درمان ناحیه ای که خونریزی و بافت اطراف آن را از طریق آندوسکوپ انجام می دهد استفاده کند.گاهی اوقات شما نیاز به عمل جراحی دارید.

اگر خونریزی گوارشی بسیار فعال یا شدید باشد، ممکن است نیاز به بستری داشته باشد.  اگر خونریزی ادامه یابد، علیرغم تمام تکنیک های درمانی که در بالا ذکر شد، ممکن است جراحی بعنوان آخرین راهکار مورد نیاز باشد.

نتیجه درمان خونریزی های گوارشی تا حد زیادی بستگی به عوامل متعددی از جمله:

  • علت و محل خونریزی.
  • میزان خونریزی هنگامی که فرد به پزشک مراجعه می کند.
  • مشکلات و شرایط سلامت قبلی.
  • یک رژیم غذایی مناسب را حفظ کنید و داروهای تجویز شده را به عنوان دارو مصرف کنید.
  • مراجعه به پزشک به طور منظم برای نظارت بر پیشرفت درمان.

آیا می توان از خونریزی گوارشی (GI) جلوگیری کرد؟

می توان برخی از علل خونریزی گوارشی را از بین ببرد. اجتناب از غذا و عوامل مانند الکل و سیگار کشیدن که ترشحات معده را افزایش می دهند.خوردن یک رژیم غذایی با فیبر بالا برای افزایش حجم مدفوع که به جلوگیری از دیورتیکولوز و هموروئید کمک می کند.

برگرفته از:

دلایل خونریزی گوارشی چیست؟

علائم خونریزی گوارشی

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پاسخ دادن به مهدی لغو پاسخ

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

89 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام خسته نباشید ۲،۳ ماهیه هر از گاهی بعد از مدفوع آخرش یکم خون روشن میبینم همراهش نیس بعدشه بعد دفع میسوزه مقعدم یه دیقه مدفوعمم قهوه ای هست هر ازگاهی سیاه و تیره ام میشه قبلا یبوست خیلی میشدم تازگیا نمیشم هر از گاهی اسهال میشم که رودم قروپ قروپ میکنه رفلاکس دارم ترشم میکنم نفخم دارم درد شکم و معده هم ندارم. چه پزشکی مراجعه کنم؟

    • درود
      دوست گرامی فعلا با شک به همورویید از شیاف انتی همورویید هر شب یک عدد
      شربت لاکتولوز هر ۸ ساعت یک قاشق
      استفاده کنید
      برای جلوگیری از یبوست اب و مایعات فراوان بنوشید
      غذاهای فیبردار مصرف کنید
      سبزی و میوه زیاد مصرف کنید
      از ملین ها مثل برگه زردالو و … استفاده کنید
      در صورت عدم بهبود حداکثر تا ۶ هفته به متخصص جراحی عمومی
      مراجعه کنید

  2. سلام من کلونوسکوپی انجام دادم و زخم روده داشتم یساعت بعد استفراغ خونی و دل درد شدید داشتم ک دکتر گف عادیه و بخاطر نمونه برداری هست و فرداش ک امروز میسه حالت تهوع و سوزش دل دارم اما خودم هنوز نگرانم

    • سلام
      بهتر است به پزشک خود اعتماد کنید
      در صورت عدم بهبود علایم تا سه روز مجددا به ایشان مراجعه کنید

  3. از مدفوع خونریزی دیده شده و زیاد نیس
    مقعد هم هیچ دردی نداره مدفوع هم هیچ دردی ندارم

    • درود
      دوست گرامی فعلا با شک به همورویید از شیاف انتی همورویید هر شب یک عدد
      شربت لاکتولوز هر ۸ ساعت یک قاشق
      استفاده کنید
      برای جلوگیری از یبوست اب و مایعات فراوان بنوشید
      غذاهای فیبردار مصرف کنید
      سبزی و میوه زیاد مصرف کنید
      از ملین ها مثل برگه زردالو و … استفاده کنید
      در صورت عدم بهبود حداکثر تا ۶ هفته به متخصص جراحی عمومی
      مراجعه کنید

  4. سلام خانم۳۲ ساله هستم.به مدت دوسال مصرف ترامادول داشتم.الان هشت روزه ترک کردم.گاها قرص استامیتنوفن کدئین واسه تسکین دردم میخورم.امروز معده درد شدید گرفتم بعد بالا آوردم.هیچی تو معدم نبود فقط خون رقیق بالا آوردم.قبلا هم زمانی که ترامادول میخوردم یکی دوبار حس کردم که بزاق دهنم خونیه.خیلی نگرانم ممکنه زخم معده باشه؟؟خواهشا کمکم کنید.

  5. سلام من ۴۹ سال دارم کپسول لانزو ۳۰ هر دو روز یک بار برای سوزش معده مصرف می کنم قلبم بالن زدم پلاویکس و آسپرین و متورال ۵۰ مصرف می کنم الان دور وز پیش تب و لرز شدید داشتم به دکتر مراجعه کردم با امپول خشک کننده و مسکن خوب شد و دو روزی هست بیرون روی نداشتم تا امروز که خون در مدفوع مشاهده کردم می خواستم ببینم طبیعی هست یا مشکل خاصی می باشد

    • سلام
      دوست عزیز اگر خون در حد چند قطره است و یا همراه یبوست بوده فعلا میتوانید تا فرصت مناسب جهت ویزیت صبر کنید
      اما اگر حجم خون زیاد بود یا تکرار شونده بود و یا مدفوع چسبنده و قیری بود یا سرگیجه و بی حالی داشتید فورا ویزیت شوید

  6. سلام وقت بخیر
    من 36 سالمه 2روز پیش اندوسکوپی (بدون نمونه برداری ) انجام دادم و الان مدفوع خیلی تیره شده مطمئن نیستم خون باشه یا خیر آیا این طبیعیه یا مشکلی وجود داره؟

    • سلام
      دوست عزیز اگر مدفوع قیری رنگ و چسبنده است میتواند نشانه خونریزی باسد

  7. با سلام من 28 سالمه و مجرد مدت یک هفته است برای سوختگی پوستم زینک سلفات و ویتامین سی میخورم در طول روز هیچ مشکلی نداشتم دیروز این دارو ها رو ناشتا خوردم یک ساعت بعد معده درد شدید ظوری که نمیتونستم سره پا وایسم انگار معدم منقبض وه خشک میشه 10 دقیقه اینجور درد میکنه بعد ول میکنه دوباره نیم ساعت بعد شوروع میشه درد خیلی شدیده قرص فاموتیدین مصرف کردم ولی هیچ تاثیری نداشت مدفوعم شل و قرمز بد بو شده به نظرتون علایم خون ریزیه؟

    • سلام
      دوست عزیز
      اگر مدفوع خون روشن مخلوط با مدفوع یا مدفوع قیری چسبنده بدبوست میتواند نشانه خونریزی باشد
      درغیر اینصورت قرص پنتوپرازول صبح ناشتا و قبل شام
      و شربت آلمینیوم ام جی و قرص فاموتیدین همراه غذا مصرف شود

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر