مجله پزشکی دکتر دکتر

درمان اختلالات بلع و گفتار در ام اس با گفتاردرمانی

29 آبان 1400

0

دانستنی‌‌های سلامت و پزشکی
مجله دکتردکتر > دانستنی‌‌های سلامت و پزشکی > درمان اختلالات بلع و گفتار در ام اس با گفتاردرمانی
درمان اختلالات بلع و گفتار در ام اس با گفتاردرمانی

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

مالتیپل اسکلروزیس یک بیماری مرتبط با اعصاب است که عوارض متفاوتی از جمله عدم توانایی در بلع و اختلالات گفتاری را به همراه دارد که هر یک از این اختلالات می تواند مشکلات زیادی را برای این دست از بیماران به همراه داشته باشد. با دکتردکتر در این مقاله همراه باشید تا به بررسی این اختلالات در بیماران ام اس و نحوه درمان و مقابله با آنها بپردازیم.

اختلالات بلع در بیماران ام‌اس چگونه است؟

مالتیپل اسکلروزیس ممکن است با ایجاد مشکل در مدیریت مواد جامد یا مایع، پاکسازی مکرر گلو در حین خوردن یا آشامیدن، احساس گیرکردن غذا در گلو یا سرفه و احساس خفگی هنگام خوردن یا آشامیدن، بر بلع تأثیر بگذارد.

جویدن و بلعیدن به تعدادی ماهیچه در دهان و گلو نیاز دارند تا به روشی هماهنگ کار کنند. در بیماری ام اس، اعصابی که این عضلات را کنترل می کنند، آسیب می بینند و باعث ضعف و ناهماهنگی در این عضلات می شوند. این ناهماهنگی، دیسفاژی یا مشکل در بلع و اختلالات گفتاری را در بیماران مبتلا به ام اس به وجود می آورد. علاوه بر دیسفاژی، بی حسی دهان و گلو نیز از دیگر عوارض بیماری ام اس است که می تواند جویدن و بلعیدن را دشوار کند.

تشخیص زودهنگام مشکلات بلع در بیماران مالتیپل اسکلروزیس بسیار مهم است. هنگامی که مشکلات بلع ادامه پیدا می کند یا وارد مراحل پیشرفته تری می شود، خطر آسپیراسیون بیمار مبتلا به ام اس را تهدید می نماید. آسپیراسیون به معنای ورود غذا یا مایعات به ریه ها است و می تواند برای بیماران بسیار خطرآفرین باشد.

علائم اختلالات بلع در بیماران ام‌اس

  • سرفه های مکرر در هنگام غذا خوردن
  • احساس خفگی حین غذا خوردن
  •  احساس گیر کردن غذا در گلو
  • ابتلا به عفونت های ریوی مانند ذات الریه و آبسه های ریوی که به دلیل ورود غذا به نای و ریه ها اتفاق می افتند.
  • سوء تغذیه و کم آبی بدن بر اثر نرسیدن غذا به معده

 

علائم اختلالات گفتاری در بیماران مالتیپل اسکلروزیس

اختلالات گفتاری که در اثر بیماری ام اس ایجاد می شوند با توجه به اینکه کدام قسمت از مغز آسیب دیده است، می توانند متفاوت باشند. افراد مبتلا به ام اس معمولاً چند مشکل زبانی متمایز دارند که عبارتند از:

  • الگوی گفتار عادی فرد مبتلا با مکث های طولانی بین کلمات یا هجاها مختل می شود.
  • معمولاً به دلیل ضعیف بودن ماهیچه های زبان، لب و دهان در حین صحبت کردن، کلمات ابهام آمیز  از دهان خارج می شوند.
  • تغییر لحن صدا
  • صحبت کردن تو دماغی
  • مشکل در درک صحبت های دیگران

علائم اختلال گفتار در ام اس

درمان مشکلات بلع در بیماران ام اس

اولین مرحله در تشخیص دیسفاژی و مشکلات بلع شرح حال دقیق و معاینه عصبی زبان و ماهیچه های بلع است اما در مراحل بعدی یک روش تصویربرداری ویژه به نام بلع باریم یا باریوم سوالو برای ارزیابی توانایی فرد در جویدن و بلعیدن جامدات و مایعات استفاده می شود.

در این آزمایش، فرد مقدار کمی باریوم می خورد سپس ساختارهای دهان، گلو و مری به کمک اشعه ایکس قابل مشاهده می شوند. حرکت مواد جامد و مایع باریوم بر روی نوار ویدئویی توسط یک ویدئو فلوروسکوپ ضبط می‌شود.

برای بررسی توانایی بلعیدن غذاهایی با قوام مختلف، باریوم به صورت مایع رقیق، مایع غلیظ و جامد به بیمار خورانده می شود سپس محل دقیق و نحوه نقص بلع شناسایی شده و درمان مناسب برای بیمار پیگیری می شود. این آزمایش توسط رادیولوژیست انجام می شود اما برای تشخیص اختلالات بلع و یا تجویز آزمایش باریوم باید به متخصصین گفتاردرمانی و یا متخصص مغز و اعصاب مراجعه نمایید.

برای دریافت نوبت اینترنتی از مراکز رادیولوژی کلیک کنید.

برای دریافت نوبت اینترنتی از متخصص گفتاردرمانی کلیک کنید.

برای دریافت نوبت اینترنتی از متخصص مغز و اعصاب کلیک کنید.

درمان مشکلات بلع نیز با مراجعه به گفتاردرمانگر میسر می شود. گفتاردرمانگر با ایجاد تغییراتی در رژیم غذایی، وضعیت قرارگیری سر یا ارائه تمریناتی  فیزیکی می تواند این اختلالات را برطرف نماید اما در موارد بسیار شدید، لوله های تغذیه می توانند مواد مغذی و مایعات را مستقیماً به معده برسانند.

در کنار تمریناتی که گفتاردرمانگر برای حل مشکلات بلعیدن به بیمار ارائه می دهد راهکارهای زیر نیز می توانند مفید باشند.

بیمار باید:

  • در حین غذا خوردن به صورت عمودی با زاویه 90 درجه بنشیند و سر خود را کمی به سمت جلو خم نماید.
  • پس از صرف غذا به مدت 45 تا 60 دقیقه در حالت نشسته یا ایستاده بماند.
  • روی روند خوردن و آشامیدن متمرکز بماند و عوامل حواس پرتی را دور نگه دارد.
  • در هنگام غذا خوردن صحبت نکند.
  • از لقمه های بسیار کوچک به اندازه نصف قاشق چایخوری استفاده نماید.
  • اگر غذا یا مایعی در گلو گیر کرد، به آرامی سرفه کند یا گلوی خود را صاف نماید.
  • می تواند با هر لقمه غذای جامد از یک جرعه نوشیدنی های مایع مانند آب استفاده نماید.
  • دماها و بافت های مختلف مایعات را امتحان کند به عنوان مثال از نوشیدنی های سردتر یا نوشیدنی های گازدار استفاده نماید.
  • مقدار نوشیدن مایعات در روز را افزایش دهد.
  • بستنی، چیپس، یخ و خوراکی های ترش مزه مانند آبلیمو را بمکد تا بزاق بیشتری در دهان تولید شود. ترشح بزاق دهان باعث می شود عمل قورت دادن را تمرین کند و ماهیچه های مرتبط با عمل قورت دادن تقویت شوند.
  • با توجه به اینکه جویدن برای بیماری سخت است باید از غذاهای سفت و لقمه های بزرگ پرهیز نماید.

درمان اختلال بلع در ام اس

درمان مشکلات گفتاری در بیماری ام اس

در درجه اول اگر سفتی ماهیچه ها صحبت کردن را برای بیمار دشوار نموده باشند، درمان های دارویی برای بیمار تجویز می شوند و در کنار درمان های دارویی، گفتار درمانگر ممکن است پیشنهادات زیر را به بیمار ارائه دهد.

  • تمریناتی برای تقویت یا شل کردن تارهای صوتی (مقابله با فلج تارهای صوتی)
  • تمریناتی برای بهبود نحوه حرکت فک، زبان و لب‌ها
  • استراتژی هایی برای برقراری ارتباط با دیگران از قبیل استفاده از کلمات و عبارات کوتاه‌تر یا راه‌هایی برای ساده‌سازی کلمات و جملات
  • تمریناتی برای کنترل نفس ها که کمک می کند تا بیمار بتواند جملات طولانی تر را در یک نفس بیان نماید.
  • تمریناتی برای مقابله با استرس و اضطراب ناشی از صحبت کردن با افراد دیگر.
  • تمرینات استفاده مناسب از زبان بدن

سخن آخر:

ایران در ابتلاء به بیماری ام اس جزو ۱۰ کشور اول دنیاست و بیش از 90 هزار بیمار مبتلا به ام اس در کشور شناسایی شده اند. این آمار نشان می دهد که حضور در جوامع صنعتی و مضرات زندگی صنعتی امروز باعث بروز بیشتر و افزایش ابتلا به این بیماری شده است و این بیماری در کمین همه ماست. پس ضروری است تا اطلاعات خود را درباره این بیماری بیشتر کنیم و با مطالعه بیشتر در مورد عوامل موثر در ابتلا به این بیماری از خود و اطرافیانمان مراقبت بیشتری نماییم.

مقاله زیر را بخوانید.

ام اس در کمین افراد مضطرب و پرکار؛ علائم، تشخیص و درمان

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «درمان اختلالات بلع و گفتار در ام اس با گفتاردرمانی»

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده
دیدگاه های اخیر
خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ازمایش هورمونی و آنزیم کبد بدین...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگه فقط خارش در سر ممکن اگزما یا قارچ سر باشه برای معاینه کامل و تج...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام بعیده علل دیگر مثل اختلال هورمونی شایع ترند...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

برای معاینه کامل و تجویز دارو، به صورت حضوری به متخصص پوست، مو و زیبایی ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ارتباطی ندارد...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام عدد alt در رنج‌ نرمال نیس و باید حتما التهاب کبد بررسی شه برای معاین...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام کبدچرب گرید یک افزایش انزیم نمیده عدد بیلی روبین چند؟ بنظر بنده از...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام، با توجه به موارد ذکر شده، بهتر است به صورت حضوری به فوق تخصص خون مر...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام آزمایش تکرار شود...

پیشنهاد سردبیر