پرکاری تیروئید؛ علت، علائم، تشخیص و درمان پرکاری تیروئید

پرکاری تیروئید

آیا پرکاری تیروئید قابل درمان است؟ آیا پرکاری تیروئید باعث لاغری می‌شود؟ پاسخ به این سوال‌ها و همه چیز درباره پرکاری تیروئید را در این مطلب از مجله دکتردکتر بخوانید.

تیروئید غده‌ای به شکل پروانه در جلوی گردن است که وظایف بسیار مهم و حیاتی را در بدن بر عهده دارد. پرکاری غده تیروئید در اصطلاح پزشکی با نام هایپرتیروئیدیسم شناخته می‌شود. پرکاری تیروئید زمانی رخ می‌دهد که غده تیروئید بیش از حد نرمال هورمون ترشح می‌کند.

غده تیروئید هورمون‌های تیروکسین و تری یدو تیروزین را می‌سازد. این هورمون‌ها تاثیرات بسیار گسترده‌ای در بدن دارند. بنابراین هر گونه اختلال در ساخت و ترشح هورمون‌های تیروئید تغییرات زیادی را در بدن ایجاد می‌کند.

بیشتر بخوانید: کم‌کاری تیروئید؛ علت، علائم، تشخیص و درمان کم‌کاری تیروئید

علت پرکاری غده تیروئید چیست؟

  • پرکاری غده تیروئید ممکن است به علت‌های زیادی رخ داده باشد. بیماری گریوز، یکی از شایع‌ترین علل پرکاری غده تیروئید است.

گریوز نوعی بیماری خودایمنی است؛ به این معنی که در اثر این بیماری بدن علیه خودش آنتی‌بادی می‌سازد. این آنتی‌بادی‌ها سبب تحریک بیش از حد غده تیروئید و به دنبال آن ترشح بیش از حد هورمون می‌شوند.

به طور کلی وقوع بیماری‌های خودایمنی در زنان، بیش از مردان است که این قاعده شامل بیماری گریوز نیز می‌شود.

گریوز مهم‌ترین علت پرکاری غده تیروئید است؛ به همین دلیل زنان بیش از مردان دچار مشکل هیپرتیروئیدی می‌شوند. پرکاری غده تیروئید از جمله بیماری‌هایی است که سابقه بیماری در آن مهم است؛ بنابراین هنگام صحبت با پزشک خود اطلاعات دقیق از وضعیت خودتان در اختیار وی بگذارید.

اگر در این زمینه سوال دارید می‌توانید از طریق سیستم مشاوره متنی(پرسش پاسخ) دکتردکتر سوال خود را ثبت کنید و در سریع‌ترین زمان ممکن پاسخ سوالتان را از پزشکان متخصص دیافت کنید.

گریوز، علت پرکاری تیروئید

اگر خود شما یا یکی از افراد نزدیک به شما مبتلا به بیماری پرکاری تیروئید هستید؛ تجربیات و سوالات خودتان را در مورد این بیماری با ما و سایر خوانندگان این مقاله در میان بگذارید.

  • علاوه بر گریوز، مصرف بیش از حد ید نیز ممکن است زمینه را برای هایپرتیروئیدی فراهم کند.
  • همچنین بعضی افراد T3 را به صورت مکمل‌های غذایی استفاده می‌کنند و بدین ترتیب خود را در معرض پرکاری تیروئید قرار می‌دهند.
  • تیروئیدیت یا همان التهاب غده تیروئید نیز سبب تولید و ترشح بیش از حد T3 و T4 می‌شود.
  • برخی تومورهای بیضه و تخمدان، سلول‌هایی دارند که سبب تولید هورمون TSH می‌شوند. این هورمون، محرک تیروئید برای ساخت و ترشح هورمون‌های تیروئیدی است.

همچنین بعضی تومورهای غده هیپوفیز یا حتی بعضی تومورهای خود غده تیروئید نیز با مکانیسمی مشابه سبب افزایش تولید و ترشح هورمون‌های تیروئیدی می‌شوند و عوارضی برجای می‌گذارند.

بیشتر بخوانید: گواتر؛ علت، علائم، تشخیص و درمان گواتر

مهم‌ترین علائم پرکاری تیروئید چیست؟

هورمون‌های تیروئیدی به نوعی هورمون‌هایی هستند که متابولیسم یا سوخت‌و‌ساز را در بدن افزایش می‌دهند. بنابراین در صورت تولید بیش از حد این هورمون‌ها، علائمی در بدن مشاهده می‌شوند. از جمله:

  • تپش تند قلب حتی بدون انجام فعالیت‌های زیاد
  • برجسته شدن چشم‌ها (اگزوفتالمی)
  • ریزش مو
  • کاهش وزن
  • ضعف عضلات به خصوص در ناحیه شانه، لگن و ران‌ها
  • افزایش خفیف جریان خون
  • تعریق و عدم تحمل گرما
  • جدا شدن ناخن از بستر
  • افزایش حرکات دستگاه گوارش (اسهال)
  • لرزش، تنش‌های غیر ارادی اصطلاحا ترمور (خصوصاً در دستان و انگشتان)
  • گواتر یا بزرگی تیروئید
  • بزرگ شدن سینه در آقایان (ژنیکوماستی)
  • کاهش حجم خونریزی یا کاهش تعداد دفعات قاعدگی
  • تحریک‌پذیری شدید
  • بیقراری

اکثر این علائم با درمان عامل زمینه‌ای یعنی پرکاری غده تیروئید، خود به خود درمان می‌شوند.

یکی از عوارض بسیار خطرناک پرکاری غده تیروئید، فیبریلاسیون دهلیزی است که سبب آریتمی‌های قلبی و در نتیجه سکته‌های مغزی و بیماری‌های احتقانی قلب می‌شود.

بیشتر بخوانید: پرکاری غده پاراتیروئید؛ علت، علائم، تشخیص و درمان پرکاری پاراتیروئید

روش‌های تشخیص پرکاری غده تیروئید چیست؟

  • با اندازه‌گیری سطح خونی هورمون‌های غده تیروئید
  • از طریق تست ید رادیواکتیو (زیرا غده تیروئید برای ساخت هورمون‌هایش به ید نیاز دارد.)
  • اندازه‌گیری سطح هورمون TSH در خون

بهتر است که آزمایش‌های پرکاری تیروئید تقریبا هر ۳ ماه یک بار انجام شوند. اگر بیماری در فرد تشخیص داده شده است، باز هم تکرار آزمایش تیروئید هر ۳ ماه یک بار برای پایش بیماری توسط پزشک ضروری است.

پزشک متخصص برای افراد مبتلا به پرکاری تیروئید، سونوگرافی هم انجام می‌دهد. پزشک با انجام سونوگرافی اندازه کل غده تیروئید و هر توده دیگری را بررسی می‌کند و تشخیص می‌دهد که توده جامد یا مایع است.

تشخیص پرکاری غده تیروئید

اگر در این زمینه سوال دارید می‌توانید از طریق سیستم مشاوره متنی(پرسش پاسخ) دکتردکتر سوال خود را ثبت کنید و در سریع‌ترین زمان ممکن پاسخ سوالتان را از پزشکان متخصص دیافت کنید.

پرکاری غده تیروئید و گواتر

اکثر مردم باور دارند که کم‌کاری غده تیروئید موجب بزرگ شدن آن شده و گواتر نامیده می‌شود. این تصور چندان درست نیست؛ زیرا گواتر اصطلاحی علمی و تنها به معنی بزرگ شدن غده تیروئید است. ممکن است غده کم‌کار، پرکار یا حتی کاملا از نظر عملکردی طبیعی باشد. بنابراین همان طور که در عوارض پرکاری غده تیروئید نیز ذکر شد، گواتر می‌تواند یکی از عوارض احتمالی هایپرتیروئیدیسم باشد.

درمان پرکاری غده تیروئید

  • هدف اصلی در درمان هیپرتیروئیدی، طبیعی کردن سطح هورمون‌های تیروئیدی است. بیمارانی که به هر دلیلی تحت هورمون‌تراپی قرار دارند گاهی دچار پرکاری تیروئید می‌شوند. در واقع علت پرکاری غده تیروئید مصرف زیاد هورمون‌های تیروئیدی است؛ بنابراین در این موارد باید دوز دارو تنظیم شود.
  • در مواردی که علت هایپرتیروئیدیسم، التهاب تیروئید است؛ نیازی به درمان اضافه نیست.
  • در مواردی که علت پرکاری غده تیروئید، بیماری گریوز یا گواتر مولتی ندولر یا گواتر گره‌ای منفرد سمی باشد؛ مصرف داروهای ضد تیروئید خوراکی شامل متی مازول و پروپیل تیواوراسیل توصیه می‌شود. البته این داروها یک سری عوارض جانبی بسیار معروف نیز دارند. از جمله بثورات پوستی، خارش، تب، التهاب کبد و کاهش گلبول‌های سفید خون (لکوپنی).
  • ید رادیو اکتیو باعث از کار افتادن گواتر و همین طور کوچک شدن گره‌های سمی که تولیدکننده هورمون‌های تیروئیدی هستند، می‌شود. درمان با ید درادیواکتیو تقریبا بی‌خطر است و دربزرگسالانی که با مشکل پرکاری غده تیروئید مواجه هستند به صورت گسترده استفاده می‌شود.
  • آخرین راهکار درمانی برای پرکاری غده تیروئید، جراحی و برداشتن غده تیروئید است که به دلیل تاثیرات منفی ظاهری در ناحیه گردن و کلا حساس بودن عمل، کمتر انجام می‌گیرد.

بیشتر بخوانید: درمان گیاهی و طبیعی برای بیماری کم‌کاری تیروئید؛ آری یا خیر؟

رژیم غذایی افراد مبتلا به پرکاری غده تیروئید

به دلیل بالا رفتن سوخت و ساز بدن افراد مبتلا به پرکاری غده تیروئید، این افراد باید تا درمان کامل میزان کالری دریافتی روزانه خود را افزایش دهند. کاهش وزن بیش از حد از عوارض پرکاری تیروئید است.

تحقیقات نشان داده‌اند که ویتامین A اندکی سبب مهار غده تیروئید می‌شود بنابراین مبتلایان باید از این ویتامین بیشتر در رژیم غذایی روزانه خود استفاده کنند.

بیماران باید از مصرف زیاد ید پرهیز کنند؛ یعنی نمک کمتری استفاده کنند، همچنین کمتر از غذاهای دریایی و مکمل‌های غذایی حاوی ید استفاده کنند.

مصرف تمام غذاها و نوشیدنی‌های تحریک‌کننده‌ی غده تیروئید مانند شکلات، نوشیدنی‌های کافئین‌دار (مانند چای، قهوه، کولا) و کشیدن سیگار در این بیماران، باید محدود شود.

رژیم غذایی پرکاری تیروئید

برخی موارد غذایی گواتروژن هستند؛ یعنی عملکرد غده تیروئيد را کاهش می‌دهند.

منابع گواتروژن شامل سبزیجات خانوادهٔ کلم (کلم پیچ، گل کلم، کلم قمری، کلم بروکلی و بروکسل)، اسفناج، شلغم، گلابی، هلو، بادام‌زمینی و سویا هستند.

راهنمای انواع بیماری‌های غده تیروئید

تمام سوالات خود در مورد بیماری پرکاری غده تیروئید و همچنین نظرات خود در مورد بهبود کیفیت این مقاله را در بخش نظرهای همین مطلب با ما در میان بگذارید. صمیمانه پذیرای انتقادات و پیشنهادات شما عزیزان هستیم.

منابع:

healthline

mayoclinic

endocrineweb

از کدام خدمات دکتردکتر استفاده کنیم؟

نوبت‌دهی اینترنتی

اگر شما هم در خصوص مشکل خود نیاز به پزشک دارید با استفاده از امکان نوبت‌دهی اینترنتی می‌توانید به راحتی برای مراجعه حضوری، در روز و ساعت دلخواه خود، نوبت دریافت کنید. برای دریافت نوبت اینترنتی از پزشک متخصص غدد و متابولیسم داخلی روی دکمه زیر کلیک کنید.

ویزیت تلفنی

گاهی اوقات دسترسی به پزشک سخت و هزینه‌بر است. شما با استفاده از امکان ویزیت تلفنی می‌توانید به راحتی برای دریافت مشاوره تلفنی از پزشک مورد نظرتان، نوبت دریافت کنید. برای برقراری تماس تلفنی با پزشک متخصص غدد و متابولیسم داخلی دلخواهتان روی دکمه زیر کلیک(یا لمس) کنید.

پرسش و پاسخ پزشکی

شما با استفاده از امکان پرسش و پاسخ با پزشک می‌توانید در هر ساعتی از شبانه روز پرسش پزشکی خود را مطرح کنید و پاسخ معتبری از پزشک دریافت کنید. برای ثبت سوال پزشکی خود روی دکمه زیر کلیک(یا لمس) کنید.

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
در همین خصوص بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

127 دیدگاه در “پرکاری تیروئید؛ علت، علائم، تشخیص و درمان پرکاری تیروئید

  • سلام
    t.s.h ۰.۰۱
    T4 ۳.۰۴
    TPO 354.56
    الان این گواتر من پرکار هست یا کم کار یک چهارم روزانه متی مازول دادن کل ماهیچه هام درد داره…

    پاسخ
    • سلام پركاري تيروييد داريد
      بايد تحت نظر متخصص غدد باشيد

      پاسخ
گفتگو
جدیدترین‌ها
آزمایش pet یا پت اسکن چیست؛ آمادگی ها و خطرات
آزمایش pet یا پت اسکن چیست؛ آمادگی ها و خطرات
اسکن توموگرافی با گسیل پوزیترون (PET) یک آزمایش تصویربرداری است که به...
کلانژیت صفراوی اولیه (PBC)؛ دلایل ابتلاء، علائم و درمان
کلانژیت صفراوی اولیه (PBC)؛ دلایل ابتلاء، علائم و درمان
با این وجود که درمانی برای کلانژیت صفراوی اولیه (pbc) وجود ندارد،...
افت دمای بدن (هیپوترمی )؛ علائم، علل، خطر ها و پیشگیری
افت دمای بدن (هیپوترمی )؛ علائم، علل، خطر ها و پیشگیری
هیپوترمی یا افت دمای بدن نوعی بیماری است که به رسیدگی سریع...
کپک در خانه؛ علل، بیماری های مرتبط و روش های رفع آن
کپک در خانه؛ علل، بیماری های مرتبط و روش های رفع آن
به احتمال زیاد در تاریک ترین و مرطوب ترین فضاها، کپک در...
راش پوشک چیست؛ انواع، علائم، علل و درمان ها
راش پوشک چیست؛ انواع، علائم، علل و درمان ها
بثورات پوشک یک بیماری شایع و تحریک کننده پوست است. این وضعیت...