کم‌کاری تیروئید؛ علت، علائم، تشخیص و درمان کم‌کاری تیروئید

  • 1397-07-11
  • 40
کم‌کاری تیروئید

آیا کم‌کاری تیروئید خطرناک است؟ کم‌کاری تیروئید چه نشانه‌هایی دارد؟ برای یافتن پاسخ پرسش‌های خود در مورد بیماری کم‌کاری تیروئید در ادامه این مقاله با ما همراه باشید.

کم‌کاری تیروئید چیست؟

کم‌کاری تیروئید یا هیپوتیروئیدی (Hypothyroidism) یک بیماری نسبتا شایع در بین بیماری‌های غدد است. عوارض و نشانه‌های کم‌کاری تیروئید به طور مشخصی روی اعضای بدن پدیدار می‌شود.

کم‌کاری تیروئید با کاهش تولید هورمون‌های ترشح شده از تیروئید به وجود می‌آید. علائم کم‌کاری تیروئید اغلب قبل از تشخیص پزشکی، به مدت سالها نادیده انگاشته می‌شود.  

تیروئید چیست؟ معرفی کامل بیماری تیروئید و انواع آن

آیا کم‌کاری تیروئید ارثی است؟

اگرچه خطر بروز بیماری کم‌کاری تیروئید ممکن است به طیف گسترده‌ای از مردم جامعه نزدیک باشد ولی بعضی گروه‌ از افراد، بیش از دیگران در معرض این بیماری قرار دارند، از جمله:

  • زنان مسن و بالای ۶۰ سال
  • افرادی که بیماری‌های نقص سیستم ایمنی دارند
  • افرادی که سابقه بیماری تیروئید در فامیل درجه یک خود دارند
  • همچنین افرادی که خودسرانه دارو مصرف می‌کنند

بنابراین می‌توان گفت، نقش وراثت در مبتلا شدن به هیپوتیروئیدی، اثرگذار است.

کم‌کاری تیروئید در نوزادان

اگر در خانواده یا دوستان خود فردی مبتلا به کم‌کاری تیروئید دارید، در صورت تمایل تجربیات خود را از روش‌های درمان، علائم و نشانه‌های این بیماری با ما و سایر خوانندگان این مطلب به اشتراک بگذارید.

علت کم‌کاری تیروئید چیست؟

کم‌کاری غده تیروئید ممکن است به علت‌های مختلفی بروز پیدا کند؛ ولی کاهش تولید هورمون تیروکسین علت اصلی آن است. کاهش تولید هورمون تیروکسین، اغلب به مسائل خودایمنی مربوط می‌شود؛ به این معنی که سیستم ایمنی بدن فرد به سلول‌های خودی حمله کرده و آنها را نابود می‌کند. بر اثر بیماری‌های خودایمنی سلول‌های غده تیروئید به تدریج آسیب می‌بینند. بنابراین تیروئید دیگر قادر به تولید هورمون‌ها، در حد و اندازه قبل نیست.

برخی از مهم‌ترین دلایل کم‌کاری تیروئید عبارتند از:

  • هاشیموتو یکی از بیماری‌های خودایمنی است که سبب کم کاری تیروئید می‌شود. علاوه‌ بر آن برخی دیگر از بیماری‌های خودایمنی مانند دیابت نوع یک و بیماری ویتیلیگو نیز ریسک بروز این بیماری را افزایش می‌دهند.
  • گاهی اوقات کم‌کاری تیروئید در نتیجه‌ی درمان دیگر بیماری‌های تیروئیدی یا پرکاری تیروئید است. در نتیجه برخی جراحی‌ها و داروها به تیروئید آسیب وارد می‌شود و سطح هورمون‌های تیروئیدی تولیدی کاهش پیدا می‌کند.
  • یکی از علل شایع کم‌کاری غده تیروئید در سراسر جهان کمبود ید است.
  • کم کاری تیروئید ممکن است یک مشکل مادرزادی باشد و نوزاد با این مشکل متولد شود. علت کم‌کاری تیروئید مادرزادی، عدم تکامل غده تیروئید در دوران جنینی و در رحم مادر است.
  • میزان ترشح هورمون‌های تیروئیدی و به طور کلی کنترل آنها توسط هیپوفیز، که غده‌ای واقع در مغز است؛ صورت می‌گیرد. بنابراین برخی اختلالات به وجود آمده در هیپوفیز، ممکن است سبب بروز اختلالاتی در ترشحات تیروئيد شود.
  • بعضی از داروها مانند لیتیوم که برای درمان بیماری‌ روانی دوقطبی استفاده می‌شود و یا آمیودارون‌ها که گاهی برای نامساعد بودن ضربان قلب تجویز می‌شود؛ موجب بروز کم‌کاری تیروئید می‌شوند.

بیشتر بخوانید: پرکاری تیروئید؛ علت، علائم، تشخیص و درمان پرکاری تیروئید

علائم کم‌کاری تیروئید چیست؟

  • خستگی؛ شایع‌ترین نشانه کم‌کاری تیروئید
  • حساس بودن نسبت به سرما
  • یبوست
  • افسردگی و اختلال حافظه
  • گرفتگی عضلانی
  • پوست خشک و پوسته‌ پوسته
  • افزایش وزن در مدت کوتاه
  • موهای ضعیف و ریزش موی فراوان
  • ناخن‌های شکننده
  • کاهش شدید میل جنسی و نامنظم شدن دوره‌های قاعدگی در خانم‌ها

البته به صورت جزئی‌تر باید بگوییم که علائم و عوراض کم‌کاری غده تیروئید در سنین مختلف تظاهرات نسبتا مختلفی دارد. برای مثال این عارضه در افراد مسن موجب بروز مشکلات حافظه و افسردگی می‌شود. در حالی که بروز این مشکل در کودکان سلامت ذهنی آنها را به خطر انداخته و رشد آنها را با اختلال روبه‌رو می‌کند. همچنین کم‌کاری غده تیروئید در سنین نوجوانی موجب بلوغ زودرس می‌شود.

پوست خشک از علائم کم‌کاری تیروئید

علائم ثانویه کم‌کاری تیروئید چیست؟

همان طور که پیش از این اشاره کردیم کم‌‌کاری غده تیروئید باعث بروز مشکلاتی در دیگر ارگان‌ها می‌شود؛ به همین دلیل احتمال بروز علائم ثانویه وجود دارد. البته لازم به ذکر است که در اغلب موارد این علائم در بیماران مشاهده نمی‌شود؛ زیرا پیش از آنکه بیماران به این مرحله برسند، کم‌کاری غده تیروئید در آنها شناسایی شده و مورد درمان قرار گرفته‌اند.

علائم ثانویه کم‌کاری تیروئید عبارتند از:

  • خشن و بم شدن صدا
  • کم خونی
  • کاهش سطح شنوایی
  • بردیکاردی (کندتر شدن ضربان قلب)
  • چهره‌ پف‌آلود
  • از بین رفتن بخش زیادی از موهای ابرو

بیشتر بخوانید: تیروئیدیت هاشیموتو؛ علت، علائم، تشخیص و درمان تیروئیدیت هاشیموتو

تشخیص کم‌کاری غده تیروئید چگونه انجام می‌شود؟

متاسفانه علائم کم‌کاری غده تیروئید بسیار شبیه به بیماری‌های دیگر است و مشخصه بارز خاصی ندارد؛ به همین دلیل تشخیص قطعی این مشکل تنها با انجام تست عملکرد تیروئیدی (thyroid function test) به طور دقیق امکان‌پذیر است.

از کجا بفهمیم کم‌کاری تیروئید داریم؟

هر زمان که شما چند مورد یا هر یک از نشانه‌های زیر را در خود دیدید حتما به پزشک مراجعه کنید.

  • کاهش وزن محسوس و بدون علت
  • خستگی بیش از حد یا افسردگی
  • خشکی پوست و مو غیرطبیعی

درمان کم‌کاری غده تیروئید چیست؟

درمان هایپوتیروئیدیسم اغلب با مصرف روزانه قرص‌هایی به نام لووتیروکسین انجام می‌شود. این درمان نوعی هورمون‌تراپی شناخته می‌شود. لووتیروکسین حاوی هورمون‌هایی است که غده تیروئید به هر دلیلی نتوانسته آن‌ها را تولید کند.

درمان کم‌کاری تیروئید

تعیین دوز مناسب لووتیروکسین برای هر فرد تنها با آزمایش‌های مکرر و توسط پزشک مربوطه تعیین می‌شود. بعضی از افراد به محض شروع درمان با لووتیروکسین، تمام علائم و عوارضشان بهبود پیدا می‌کند ولی برخی دیرتر به درمان پاسخ می‌دهند که جای نگرانی نیست.

راهنمای انواع بیماری‌های غده تیروئید

در صورتی که شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان برای درمان کم‌کاری تیروئید از لووتیروکسین استفاده کرده‌اید، تجربیات خود در مورد روند بهبود با این قرص را با ما و سایر خوانندگان این مطلب در قسمت نظرهای همین مقاله به اشتراک بگذارید.

منابع:

endocrineweb

mayoclinic

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «کم‌کاری تیروئید؛ علت، علائم، تشخیص و درمان کم‌کاری تیروئید»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

40 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام وقت بخیر بنده ۲۲ساله هستم ۲سال ازدواج کردم و نزدیکبه ۱سال هست ریزش مو فوق العاده شدید دارم تاجایی که حجم موهام به۱/۳رسیده و ناخن ها اصلارشدنداره و همیشه ازخواب بیدارم میشم کسل هستم میخواستم بدونم از کم کاری تیروئیدهست؟؟؟

    • سلام
      باید بررسی شوید
      آزمایش کم خونی و تیرویید و فقر ِآهن و زینک و ویتامین د۳ و هورمون جنسی انجام شود

  2. من ۲۲ سال دارم.۱۲ ساله قرص لووتروکسین مصرف میکنم نصفه قرص.و‌کم‌کاری دارم.اخرین ازمایشم سطح هورمون هام عادی بود فقط سطحtsh م یک واحد بالاتر از حد معمول بود.من به تازگی مقدار کمی بتادین روی زخمم استفاده کردم. خیلی میترسم این باعث شه علائم و سطح هورمونام بهم بریزه.البته بگم فقط یبار استفاده کردم از بتا‌‌دین ..ممنون میشم راهنماییم کنید

  3. باسلام خدمت پاسخگویان محترم.برای تست t3,t4,tsh حداکثر چند روز باید مصرف لووتیروکسین را متوقف کرد؟

  4. سلام من ۲٠سالمه و ۷۸کیلو ام، ریزش موی شدید داریم و تار موم خیلی نازک شده، ناخونام یکم شکننده است، اکثرااحساس خستگی و بی حالی دارم و اگه ساعت کوک نکنم اصلا از خواب بیدار نمیشم، حافظم ضعیف شده و کم حوصله شدم و سریع عصبانی میشم،خیلی ام سریع احساساتی میشم، کلی ورزش میکنم و توی رژیمم ولی لاغر نمیشم اصلا، بیشترم شدم،عمه هامم تیروعید دتشتن، یعنی من تیروعید کم کار دارم؟

    • سلام
      باتوجه به علایم باید آزمایش تیرویید انجام شود (tsh,t4)

  5. سلام من ۳۲سالمه بهمن پارسال زیر گلوم متورم شد و شدید درد میکرد رفتم دکتر اورژانسی برام آزمایش و اسکن از زیرگلوم نوشت
    دکترم گفت التهاب شدید تیروئید و پرکاری دارم
    و برام قرص پردنیزولون نوشت و گفتن بعد ۲ماه دوباره آزمایش بدم
    بعد ۲ماه مصرف اون قرص و آزمایش مجدد ،دکترم گفت به کم کاری تیروئید مبتلا شدم
    وبرام قرص لووتیروکسین نوشتن
    الان شدیدا به تپش قلب افتادم و دچار کم خوابی شدم
    تپش قلبم ممکنه برای کم کاری تیروئید باشه؟؟
    کم خوابی چطور؟؟؟
    ممکنه قرص لووتیروکسین باعث ریزش مو بشه؟

    • سلام
      دوست عزیز شما باید مجددا آزمایش tsh و t4 انجام دهید
      ممکن است بعلت مصرف قرص دچار پرکاری شده باشید

  6. سلام ببخشیدمن ۲۰سالمه کم کاری تیروئیددارم والان دوروزبعدپریودم لکه بینی داشتم ایامشکلی هس؟واینکه من پریودنامنظمی هم دارم وبخاطرهمین چای زنجبیل میخورم وباچای سروقت پریودمیشم.

    • سلام
      کم کاری تیرویید سبب بی نظمی پریود می شود
      باید با مراجعه به متخصص داخلی و اندازه گیری tsh برای شما داروی لووتیروکسین تجویز شود

  7. سلام
    من تقریبا ۱ سالی هست کلا نرمال نیستم
    ۲ ماه پیش ۲ بار افت فشار داشتم ینی از حال رفتم دست و پام لمس شد ، استرسو ترس تمام وجودمو گرفت طوری که حس میکردم الان میمیرم
    دوباره امشب اینجوری شدم ، ایندفعه دست و پای چپم خواب رفته
    جدا از اینا نفخ شدید و یبوست هم دارم شدیدا
    ۳۰ ساله هستم

    • سلام
      دوست عزیز علایم شما بیشتر مطرح کننده حملات پانیک می باشد
      لطفا جهت تشخیص قطعی و درمان به روانپزشک مراجعه کنید

  8. من ده سال پیش بعد از زایمان دچار علایم کمکاری تیرویید شدم خودم رفتم آزمایش دادم و بردم پیش پزشک و قرص داد یک ماه خوردم و علایم مثل عصبی شدن شدید از بین رفت و سه کیلو هم خود بخود لاغر شدم. بعد دیگه نرفتم بعد از سه ماه رفتم که پزشک گفت خوب شده ولی نباید سرود دارو را قطع می کردی. الان بعد از ده سال باز همان علایم را دارم مخصوصا سندروم پی ام اس.

  9. با سلام
    من ۴۳ سالمه ۴ ساله قرص لوتایروکسین مصرف نکنم ۸۸ میلی. وزنم اصلا تعقیری نمیکنه نزدیک ۲۰ کیلو اضافه وزن دارم بین ۳ تا ۶ ماه میرم آزمایش خون میدم دکتر میگه همون مقدار دارو رو ادامه بده. ولی خیلی احساس خستگی وخواب دارم تمرکزم کم شده اسید معده. و ورم روده ها هم خیلیییی اذیتم میکنه ممنون میشم راهنمایی کنید

    • سلام
      به پزشک خود اعتماد کنید
      برای کاهش اسید معده از شربت الومینیوم ام جی اس ظهر و شب پس از غذا
      و قرص دومپریدون نیم ساعت قبل از ناهار و شام استفاده کنید

  10. سلام
    من ۱۸ سالمه و با قد ۱۷۲ وزنم ۵۸ کیلوعه و عوض خوراکم خیلییییه ولی وزنم زیاد نمیشه.
    همچنین استخوانی که روی گلومه تورم داره(خود استخونه)
    و اینکه کنکوریم و حتی ۸ ساعت هم میخوابم صبحا احساس خستگی و بی حالی میکنم(قبلا هم اینجوری بودم)
    ایا ممکنه کم کاری تیروئید داشته باشم؟

  11. سلام وقت بخیر من تروئیید خفیف داشتم وقرص لیتروکسین بهم دادن ولی چون از من خفیف بوده من به جای اینکه روزی نصف از این قرص بخورم کامل خوردم والان علایمی مثل حالت تهوع ، سردرد و بی اشتهایی مبتلادشدم دارو من قطع کردم واحساس چون کامل قرص خوردم اینجوری شدم البته من ۱۷ عدد از این قرص خوردم به نظر شما بعد ازمدتی این علایم درست میشود؟

  12. سلام من ٥سال متوجه شدم كم كاري تيروييد دارم روزانه ١/٥واحد قرص با نظر متخصص ميخورم ولي اصلا وزنم كم نميشه توي أين ٥سال ٢٠كيلو اضافه وزن بيدا كردم جeيكار كنم وزنم كم شه

    • سلام
      اگر آزمایش tsh و t4 در رنج نرمال است اضافه وزن ربطی به تیرویید ندارد
      جهت کاهش وزن رژیم و ورزش انجام شود

  13. سلام خسته نباشید
    من 19سالمه نزدیک به پنج ماهه عادت ماهانه نشدم و دوسه ماهی هست شبا اصلا خوابم نمیبره دستامم گاهی پوسته پوسته میشه و ذخایر آهن بدنمم کمه آیا از علائم کم کاری تیروئیده؟ممنون از پاسخگوییتون

    • سلام
      عدم قاعدگی ۵ ماهه علاوه بر آزمایش تیرویید نیاز به آزمایش هورمون زنانه و سونوگرافی دارد
      به متخصص زنان مراجعه کنید

  14. سلام.من چندوقت پیش رفتم دکتر واسم ازمایش نوشت بعدش متوجه شدیم ک تیروعیدم روی مرز هستش متاسفانه برای کرونا دیگ نتونستم ی ماه بعدش برم واسه ازمایش حالامیخوام بدونم راهی هس ک جلوگیری بشه ازین قضیه ایا؟

    • سلام
      جای نگرانی نیست اما باید آزمایش تیرویید مجددا چک شود.در فرصت مناسل آزمایش بدهید

  15. سلام وقتتون بخیر مدتی است متوجه شدم که تیروئید کم کار دارم مراجعه کردم قرص لووترکسین وفولیک اسید تجویز کردن که من این دوتا قرص همراه هم مصرف میکنم
    میخواستم بپرسم اشکالی داره ؟باتشکر از شما

  16. سلام وقتتون بخیر من تو بارداری با انجام آزمایش توسط دکترم تیرویید لب مرز داشتم ومصرف قرص لووترکسین ۱۰ناشتا(یک دوم)وتا دوماه بعد زایمان ادامه دادم ولی خودسرانه قطع کردم سوال من اینه ایا لازم به ادامه هست یا اینکه مجدد باید ازمایش داد واحتمال کم کاری یا پرکاری هست؟

  17. سلام 40 سال سن دارم ومدت دو هفته دچار یبوست شدم از لحاظ وزن تغیری نکردم چون ناراحتی گوارشی دارم اسید معده زیادی دارم.ایا اسید معده باعث یبوست میشود یا علت کم کاری تیرویید است.ممنون از شما

  18. سلام من 21 سال سن دارم نزدیک به یکسال میشه خیلی وزن کم کردم و الان با 162 سانت قد فقط 45 کیلو ام ریزش مو شدید دارم و موهام خشک شدن و اشتهام کم شده ممکنه تروئید کم کار داشته باشم ؟

    • سلام
      دوست عزیز اگر بدون رژیم غذاییو ورزش و به صورت ناخواسته دچار کاهش وزن شده اید نیاز است با مراجعه به متخصص داخلی تحت معاینه و چکاپ کامل قرار بگیرید

  19. ممنون
    مسعود هستم بیمار ms مدتی است با کم کاری تیروئید مواجه شدم که با راهنمایی یکی از دوستان جهت دریافت وقت دکتر با سایت شما آشنا شدم.

    • با سلام
      دوست گرامی
      به فوق تخصص غدد مراجعه کنید.

    • سلام و خسته نباشید
      چهل و شش سالمه و سالهاست کم‌کاری تیرویید دارم.البته از همون ابتدا درمان با لووتیروکسین‌رو شروع کردم،حدود بیست کیلو اضافه وزن دارم و تقریبا دو هفته‌ست که خستگی،بیحالی و ورم خصوصا ناحیه قوزک پا آزارم میده،قابل ذکره که من کاملا قرنطینه بودم به همراه بچه هام،اما کف پام و تاندون پشت پای چپم به شدت دردناک و ملتهب شده،ماهیچه هام و استخوان‌هایم دردناکه و تقریبا من رو از کار انداخته؛چند روز روزه گرفتم که نزدیک به افطار فشارم ۱۴/۹یا کمی بیشتر هم بود،تپش قلب کند ‌بعضا نامیزونی دارم و احساس میکنم میزان تمرکزم برای خوندن و ترجمه که کارم هست بسیار کم شده،از دیشب گوش چپم‌کمی درد میکنه،خارش گلو دارم و چشم چپم هم آبریزش داره و صبح امروز بسیار کم عفونت داشت،آیا این نشانه ها با هم مرتبط هستند؟ممنون میشم نظر شما و راهنماییتون رو بدونم.ممنون بابت مهربانی وصرف وقت ارزشمندتون 🌺

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر