کیست تخمدان و عوارض و علائم آن

  • 1397-09-14
  • ۶۸۰۰۷۷ بازدید
  • 1,042
کیست تخمدان

کیست تخمدان یکی از بیماری‌های رایج در میان زنان است. در این مقاله ما به طور کامل علت، علائم و راه درمان کیست تخمدان را بررسی می‌کنیم. همچنین به سوالات رایج در مورد ارتباط کیست تخمدان با سایر مشکلات زنان پاسخ خواهیم داد؛ در ادامه با ما همراه باشید.

کیست تخمدان چیست؟

قبل از پاسخ به این سوال، در ابتدا به معرفی کوتاهی از تخمدان و عملکرد آن در بدن زنان می‌پردازیم. تخمدان بخشی از سیستم تولید مثل زنان است. تخمدان‌ها در قسمت پایین شکم در دو طرف رحم قرار دارند. زنان دارای دو تخمدان هستند (تخمدان سمت راست و تخمدان سمت چپ). تخمک‌ها و همچنین هورمون استروژن و پروژسترون را تخمدان‌ها تولید می‌کنند.

هر کدام از تخمدان‌ها در یک اندازه و به شکل بادام هستند. تخمک‌ها در تخمدان‌ها رشد کرده و بالغ می‌شوند. تخمک‌های بالغ در حین دوره‌های عادت ماهیانه در طی سال‌های باروری زن و تا قبل از یائسگی به مرور آزاد می‌شوند.

تخمدان، بخشی از سیستم باروری زنان

حالا که از تخمدان اطلاعات کافی را به دست آوردیم، می‌توانیم به تعریف کیست بپردازیم و درنهایت به سوال کیست تخمدان چیست پاسخ دهیم.

به طور کلی در علم پزشکی تعریف مشخصی برای کیست وجود دارد. کیست به کیسه‌هایی گفته می‌شود که درونشان از مایع پر شده است. گاهی اوقات این مایع خونی یا چرکی است که شرایط بیمار را اندکی خطرناک‌تر و وخیم‌تر می‌کند.

کیست‌های تخمدان نیز به همین شکل هستند. در کیست تخمدان (ovarian cyst) کیسه‌هایی با غشایی نازک از مایعات پر می‌شوند، این کیسه‌های پر از مایع در نهایت در تخمدان قرار می‌گیرند. اندازه‌ی کیست‌های تخمدان می‌تواند به کوچکی نخود فرنگی و یا به بزرگی یک پرتقال باشد. کیست‌های تخمدان اغلب در زمان تخمک‌گذاری (infertility) ایجاد می‌شوند.

بیش‌تر کیست‌های تخمدان کوچک و بی‌خطر هستند و مکرراً در طی چرخه‌ی قاعدگی در سال‌های باروری زن به وجود می‌آیند. از طرفی امکان تشکیل این کیسه‌های پر از مایع در هر سنی وجود دارد.

کیست تخمدان چه شکلی است؟

انواع کیست تخمدان

کیست تخمدان و بروز آن در زنان همیشه به صورت یکسان نیست. انواع مختلفی از کیست تخمدان وجود دارد. بعضی از آنها دارای علائم و دردهای شدید هستند و برخی دیگر هیچ گونه علائمی برای فرد ایجاد نمی‌کنند.

در ادامه به توضیح مختصری از هر یک از انواع کیست تخمدان می‌پردازیم.

کیست ساده (کیست فیزیولوژی)

در کیست‌های فیزیولوژی تخمک‌هایی که باید ماهانه آزاد شود، آزاد نمی‌شوند و به اندازه ۴ تا ۵ سانتی‌متر رشد می‌کنند. در کیست‌های ساده، کیسه پر از آب در تخمدان تشکیل می‌شود، اغلب درد جسمانی ندارد و تنها با عقب افتادن دوره عادت ماهانه مشخص می‌شود.

کیست غیر فیزیولوژی (کیست اندومکسیوما)

در مواردی کیست تخمدان ریشه فیزیولوژی ندارد و بیمار هر وقت عادت ماهانه می‌شود، این کیست در مخاط رحم وجود دارد که به آن کیست اندومکسیوما می‌گویند. داخل این کیست پر از خون است و از آنجا که خون راه خروج ندارد، نه تنها با سیکل پریودی کوچک‌تر نمی‌شوند؛ بلکه بزرگ هم می‌شوند. در این شرایط به آن کیست اندومکسیوزیس می‌گویند و با روش‌های دارویی قابل درمان نیست.

کیست فولیکولار

کیست‌های فولیکولار از رشد یک فولیکول ایجاد می‌شود. فولیکول یک کیسه پر از مایع طبیعی است که حاوی یک تخمک است. به طور معمول، هنگامی که یک تخمک رسیده است و مایل به خارج شدن از فولیکول است، فولیکول باز شده و تخمک را آزاد می‌کند. اگر به هر دلیلی فولیکول باز نشود، کیست فولیکولار برای فرد ایجاد می‌شود. این نوع کیست تخمدان، معمولا طی ۳ ماه (اغلب به صورت خود به خودی) از بین می‌رود.

کیست هموراژیک تخمدان

در اثر خونریزی در کیست‌های تخمدانی کیست هموراژیک به وجود می‌آید. علت ایجاد این کیست‌ها مشکلات در تخمک‌گذاری است و تنها برای خانم‌هایی اتفاق می‌افتد که یائسه نشده باشند.

کیست درموئید

گاه کیست‌های تخمدان دچار رشد غیر طبیعی بافت‌های دیگر بدن مانند مو یا دندان می‌شود . کیست‌هایی با این بافت‌های غیر طبیعی کیست‌های درموئید نامیده می‌شوند.

تخمدان پلی کیستیک (کیست‌های غیرفعال)

کیست‌های کوچک چندتایی که در تخمدان ایجاد شده و علت آن احتمالاً اختلالات هورمونی است. این وضعیت در اصطلاح پزشکی به نام سندرم تخمدان پلی کیستیک نام‌گذاری شده است.

کیست تخمدان پلی‌کیستیک

علائم کیست تخمدان چیست؟

بیشتر زنان در سنين قبل از یائسگی ممكن است كيست تخمدان پيدا کنند. در اکثر موارد ممكن است بيماری كه كيست دارد متوجه آن نشود و به‌ طور تصادفی در يک سونوگرافی كيست او کشف شود؛ اما در بعضی موارد علائم كيست تخمدان مشخص و شدید است. با این حال، علائم کیست تخمدان شامل موارد زیر است:

علائم کیست تخمدان شدید که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند عبارت‌اند از:

  • درد شدید در لگن
  • تب
  • ضعف یا سرگیجه
  • تنفس سریع و پی در پی

اگر علائم کیست تخمدان را مشاهده کردید، لازم است به پزشک متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید. برای دسترسی سریع‌تر به پزشک متخصص روی تصویر زیر کلیک(یا لمس) کنید و از پزشک نوبت ویزیت حضوری یا تماس تلفنی دریافت کنید.

دکتر طیبه گلشن متخصص زنان و زایمان و نازایی است. برای دریافت نوبت از دکتر طیبه گلشن روی دکمه دریافت نوبت در تصویر کلیک(یا لمس) کنید.

این علائم می‌تواند نشان‌دهنده پارگی یک کیست یا پیچ خوردگی تخمدان باشد. هر دو عارضه اگر در اوایل دوره درمان نشوند، عواقب جدی در پی خواهند داشت.

درد کمر به علت کیست تخمدان

خیلی از افراد مبتلا به این بیماری اطلاعی از آن ندارند. در واقع کیست تخمدان بیشترین تظاهرات خود را در دوران نوجوانی نشان می‌دهد. تظاهرات بیماری در این دوران به صورت اختلالاتی است که در قاعدگی فرد به وجود می‌آورد. یکی دیگر از برهه‌های حساس زندگی جنسی خانم‌ها که امکان تظاهر این سندروم در آن افزایش پیدا می‌کند، دوران باروری است.

از دیگر نشانه‌های کیست تخمدان می‌‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • فرد به دلیل ضعف یا اختلال در تخمک‌گذاری مشکلاتی برای باردار شدن دارد و پس از گرفتن درمان‌های لازم برای این سندرم به راحتی قادر به بارداری خواهد شد.
  • چاقی  مفرط به معنی BMI بالای ۳۵، که هم از نظر این بیماری و هم سایر بیماری‌ها همچون بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت یک ریسک فاکتور اصلی و مهم محسوب می‌شود.
  • آکنه‌های شدید در این افراد دیده می‌شود که اغلب برای رفع مشکل خود به متخصصین پوست و مو مراجعه یا حتی از محلول‌ها یا شوینده‌های گران قیمت استفاده می‌کنند. ولی نتیجه دلخواه را کسب نمی‌کنند و جوش‌ها به قوت خود باقی می‌مانند. زیرا علت به وجود آمدن این جوش‌ها، بالا رفتن سطح آندروژن‌های خون است که با درمان PCOD این جوش‌ها نیز خود به خود بهبود پیدا می‌کنند.
  • آکانتوزیس نیگریکانس به پوست تیره و ضخیم در ناحیه زیر بغل یا کشاله ران اطلاق می‌شود که گاهی ظاهری مخملی پیدا می‌کند. این مورد خود به تنهایی یکی از نشانه‌های مهم مقاومت به انسولین است و از ریسک فاکتورهای اصلی در ابتلا به دیابت و سندروم تخمدان پلی کیستیک محسوب می‌شود.
  • افزایش فشار خون، افزایش قند خون یا مشکلاتی در کلسترول از دیگر نشانه ها هستند که کمتر کسی تصور می‌کند علت آنها PCOD باشد.

علت ایجاد کیست تخمدان

علت دقیق چرایی ابتلا به کیست تخمدان هنوز مشخص نشده است اما محققان بر این باورند که داشتن زمینه ارثی و خانوادگی، درجه‌های پایین التهاب، رشد غیرنرمال در دوران جنینی و دیابت، احتمال ابتلا به کیست تخمدان را افزایش می‌دهد.

تاثیر دیابت در ابتلا به کیست تخمدان

حتی برخی از مطالعات نشان داده‌اند میان ابتلا به این سندروم و مقاومت به انسولین ارتباط معنی‌داری وجود دارد؛ به این معنی که این افراد، مبتلا به مقاومت به انسولین هستند. به همین دلیل هم در درمان این افراد از قرص‌های متفورمین استفاده می‌شود. در حالی که می‌دانیم کاربرد اصلی این قرص‌ها در کاهش مقاومت به انسولین در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ است.

تشخیص کیست تخمدان به چه صورت انجام می‌شود؟

علائم بیمار (علائم بالینی) مهم‌ترین روش در تشخیص بیماری است. در ابتلا به کیست تخمدان، سطح سرمی هورمون‌های تستوسترون، انسولین، پرولاکتین، LH افزایش پیدا می‌کند.

در طی معاینه لگن ممکن است پزشک بتواند کیست‌ تخمدان را تشخیص دهد. بر اساس اینکه کیست از مایع، جامد و یا ترکیبی از این دو پر شده باشد، پزشک تست‌ها و آزمایش‌های بیش‌تری انجام خواهد داد که در نهایت به تشخیص نوع کیست و انتخاب روش درمانی منجر خواهد شد.

آزمایش‎های تشخیص کیست تخمدان

سونوگرافی لگنی (Pelvic ultrasound): در سونوگرافی به کمک وسیله‌ای که با پوست در تماس خواهد بود (transducer)، امواج صوتی با فرکانس بالا به بدن فرستاده می‌شود و بازتاب این امواج باعث تشکیل تصویری از رحم و تخمدان‌ها بر روی نمایشگر ویدئویی خواهد شد. پزشک تصاویر را آنالیز می‌کند تا تشخیص دهد آیا کیستی در تخمدان وجود دارد یا خیر. با کمک سونوگرافی می‌توان مکان دقیق کیست و نوع کیست و اینکه با چه ماده‌ای پر شده را هم به راحتی تشخیص داد.

لاپاراسکوپی (Laparoscopy) : در این روش لاپاراسکوپ که میله‌ای نازک و ظریف و دارای دوربین است از یک شکاف کوچک به درون بدن فرد فرستاده می‌شود. با کمک این روش پزشک به راحتی تخمدان‌ها را دیده و می‌تواند کیست تخمدانی را خارج کند. این روش تشخیصی در واقع نوعی جراحی است و برای انجام آن نیاز به بیهوشی وجود دارد.

لاپاروسکوپی برای تشخیص و درمان کیست تخمدان

آزمایش خون CA 125 یا یا cancer antigen 125: در این روش سطح پروتئین مخصوصی در خون به نام آنتی ژن سرطان 125 (cancer antigen 125) اندازه‌گیری می‌شود، وجود این پروتئین در خون زنان، عموماً نشان از سرطان تخمدان است. اگر کیست جامد باشد و خطر ابتلای بیمار به سرطان تخمدان بالا باشد، پزشک این آزمایش را انجام خواهد داد. در شرایط و بیماری‌های غیر سرطانی مانند آندومتریوز (endometriosis)، فیبروم رحم (uterine fibroids) و بیماری التهابی لگن (pelvic inflammatory disease) هم سطح این پروتئین در خون بالا خواهد رفت.

آزمایش بارداری برای تشخیص کیست تخمدن
  • سی تی اسکن: یک دستگاه تصویربرداری از بدن است که برای ایجاد تصاویر مقطعی از اندام‌های داخلی استفاده می‌شود.
  • ام‌آر‌آی (MRI): یک آزمایش که از زمینه‌های مغناطیسی برای تولید تصاویر عمیق از اندام‌های داخلی استفاده می‌کند.

از آنجا که اکثر کیست‌ها پس از چند هفته یا چند ماه ناپدید می‌شوند، پزشک ممکن است فوراً روند درمان را به شما توصیه کند. در عوض، ممکن است آزمایشات اولتراسوند را چند هفته یا چند ماه به منظور بررسی وضعیت شما انجام دهد. اگر هیچ تغییری در وضعیت شما وجود نداشته باشد یا اگر اندازه کیست افزایش یابد، پزشک راه‌های دیگری را برای تعیین علت‌های وجود علائم، درخواست خواهد کرد؛ که شامل موارد زیر است:

  • تست بارداری برای اطمینان از اینکه شما حامله نیستید.
  • تست سطح هورمون برای بررسی مسائل مربوط به هورمون، مانند استروژن بیش از حد و یا پروژسترون

برای درمان کیست تخمدان چکار کنیم؟

درمان کیست تخمدان طیف بسیار وسیعی را در بر می‌گیرد و ممکن است از فردی به فرد دیگر کاملا متفاوت باشد. بنابراین افرادی که این بیماری را دارند نباید خود را از نظر درمانی با یکدیگر مقایسه کنند.

نکته‌‌ مهم این است که افراد مبتلا به کیست تخمدان به این موضوع توجه داشته باشند که هدف اصلی پزشک در درمان آنها، برقراری نظم در جریان قاعدگی است. بنابراین لازم است با پزشک خود همکاری مناسب را داشته باشند و درمان‌ها و قرص‌های تجویزی را طبق دستور پزشک مصرف کنند.

بر اساس سن فرد، نوع و اندازه‌ی کیست و هم‌چنین نشانه‌ها و علائمی که فرد نشان می‌دهد پزشک معالج روش‌های درمانی متفاوتی را اعمال می‌کند. 

  • زیر نظر داشتن بیمار به صورت دقیق: در بسیاری از موارد، باید صبر کرد و بعد از چند ماه دوباره آزمایش‌های تشخیصی را انجام داد تا مشخص شود که اثری از کیست وجود دارد یا خیر. در این روش اگر فرد علائم خاصی از خود نشان ندهد و یا سونوگرافی تنها یک کیست ساده‌ی کوچک و پر از مایع را نشان داده باشد، بیمار باید به دقت تحت نظر باشد تا در صورت هر گونه تغییری روش‌های درمانی دیگر بر روی او انجام شود.  بنابراین از بیمار خواسته می‌شود که بعد از گذشت مدت زمانی دوباره به پزشک مراجعه کرده و با دادن سونوگرافی لگنی دیگری تغییر اندازه‌ی کیست به دقت بررسی شود. 
  • دارو: در این روش داروهای هورمونی همچون داروهای ضد بارداری برای فرد تجویز می‌شود که جلوی تشکیل دوباره‌ی کیست تخمدان گرفته شود. باید توجه کرد که قرص‌های ضد بارداری قادر به کوچک‌تر کردن کیست‌های تخمدان موجود در بدن نیستند. 
درمان کیست تخمدان
  • جراحی: اگر کیست تخمدانی بزرگ باشد، از نوع فانکشنال یا عملکردی نباشد، همواره در حال رشد و بزرگ‌تر شدن باشد، در طول دو یا سه چرخه‌ی قاعدگی در بدن باقی بماند و یا باعث درد شدید شود، پزشکان عمل جراحی را پیشنهاد می‌کنند. در عمل جراحی کیست تخمدانی از بدن خارج خواهد شد. 

اغلب بدون خارج کردن کامل تخمدان (ovarian cystectomy) می‌توان کیست تخمدانی را از بدن خارج کرد. اگر نیاز به برداشتن تخمدان باشد در بسیاری از موارد تنها تخمدانی که کیست در آن وجود دارد، برداشته شده و تخمدان دیگر دست نخورده باقی می‌ماند، به این عمل جراحی اوفورکتومی (oophorectomy) یا برداشتن یکی از تخمدان‌ها گفته می‌شود.

جراحی کیست تخمدان

اگر کیست‌ها تشکیل توده‌هایی سرطانی را بدهند، پزشک از شما می‌خواهد که با یک متخصص سرطان‌های زنان ملاقات کنید. اگر کیست‌ها سرطانی باشند، گاهی تمام رحم، هر دو تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ در عمل جراحی موسوم به توتال هیسترکتومی (total hysterectomy) از بدن برداشته می‌شوند. بعد از این عمل جراحی بیمار باید درمان‌های تکمیلی شیمی درمانی و پرتو درمانی را هم انجام دهد. اگر کیست‌های تخمدانی بعد از یائسگی در بدن به وجود آید هم نیاز به جراحی وجود دارد. 

چه کسانی بیشتر کیست تخمدان می‌گیرند؟

خطر ابتلا به کیست تخمدان در افراد و شرایط زیر افزایش می‌یابد:

  • مشکلات هورمونی: شامل مصرف داروهای باروری کلومیفن (Clomid) است که به شما کمک می‌کند تا تخمک‌گذاری کنید.
  • بارداری: گاهی اوقات، کیست تخمدان در طول بارداری در فرد ایجاد می‌شود.
  • آندومتریوز: این بیماری سبب ایجاد سلول اندومتر رحمی‌ در خارج از رحم می‌شود.
  • عفونت شدید لگن: اگر عفونت به تخمدان‌ها گسترش یابد، می‌تواند باعث ایجاد کیست شود.
  • سابقه کیست تخمدان قبلی: اگر شما قبلاً یک کیست تخمدان داشته باشید، احتمال بیشتری برای تولید کیست جدید در تخمدان خواهید داشت.

عوارض کیست تخمدان به چه صورت نمایان می‌شود؟

عوارض احتمالی کیست تخمدان شامل موارد زیر است:

  • پیچ خوردگی تخمدان: کیست‌هایی که بزرگ هستند، می‌توانند باعث حرکت تخمدان شوند و احتمال چرخش تخمدان افزایش می‌یابد. علائم می‌تواند شامل شروع ناگهانی درد شدید لگن، حالت تهوع و استفراغ باشد. پیچ خوردگی تخمدان همچنین می‌تواند جریان خون را به تخمدان‌ها کاهش دهد یا آن را متوقف کند.
  • پارگی کیست: این مورد می‌تواند باعث درد شدید و خونریزی داخلی شود. هر چه کیست بزرگ‌تر باشد، خطر پارگی آن بیشتر است.

بیماران همچنین در معرض عوارض جدی همچون خطر ابتلا به انواع سرطان‌های دستگاه ژنیتال همچون سرطان آندومتر یا سرطان‌های پستان قرار دارند. محققان و پزشکان دریافته‌اند که اختلالات چربی خون، اختلالات قلبی عروقی و دیابت در این افراد دیده می‌شود. همچنین چاقی مفرط در بین مبتلایان به این بیماری خیلی زیاد دیده می‌شود. (برخی منابع ذکر کرده‌اند که ۴۰ درصد مبتلایان به این بیماری از چاقی مفرط رنج می‌برند.)

چکار کنیم تا کیست تخمدان نگیریم؟

اگرچه هیچ راهی برای جلوگیری از کیست تخمدان وجود ندارد، آزمایشات منظم سونوگرافی از تخمدان‌ها کمک می‌کند تا اطمینان حاصل کنید که تغییرات تخمدان در اوایل راه تشخیص داده شود. تغییرات در چرخه ماهیانه، از جمله علائم غیرمعمول قاعدگی، به خصوص آنهایی که بیش از چندین دوره ادامه دارند، هشداری برای کیست تخمدان هستند.

چه زمانی برای کیست تخمدان به پزشک مراجعه کنیم؟

در اغلب موارد، کیست تخمدان بدون درد و بدون علت است. با این حال، کیست تخمدان به خصوص در کسانی که پاره شده است؛ می‌تواند علائم جدی ایجاد کند. برای محافظت از سلامت خود، علائم کیست تخمدان را یاد بگیرد و در صورت بروز علائم کیست تخمدان سریعاً به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید.

مراجعه به متخصص زنان و زایمان برای تشخیص کیست تخمدان

تاثیر سبک زندگی در بیماری کیست تخمدان

سعی کنید در رژیم غذایی‌تان، کربوهیدرات‌های پیچیده را انتخاب کنید. منظور ما از کربوهیدرات‌های پیچیده، کربوهیدرات‌هایی هستند که فیبر بالایی دارند. هر چه فیبر موجود در غذا بیشتر باشد، سرعت هضم آن در دستگاه گوارشی کندتر شده و قند خون هم به آهستگی وارد خون می‌شود.

کربوهیدرات‌های با فیبر بالا در غذاهایی همچون نان‌ها و غلات و ماکارونی سبوس‌دار، جو، برنج قهوه‌ای و حبوبات یافت می‌شوند. بیمار مبتلا به کیست تخمدان باید از مصرف مواد غذایی که حاوی کربوهیدرات‌های ساده هستند، به شدت اجتناب کند. مثلا مصرف نوشابه، آبمیوه‌های صنعتی، کیک، آبنبات، بستنی، کلوچه و شیرینی را کم کند.

ورزش کنید!

ورزش به کاهش سطح قند خون و نیز مقاومت به انسولین در این افراد تا حد بسیار زیادی کمک می‌کند. در زنان مبتلا به PCOS افزایش فعالیت روزانه و مهم‌تر و موثرتر از آن، شرکت در یک برنامه ورزشی منظم برای درمان و پیشگیری از مقاومت انسولین بسیار ضروری است.

به لحاظ نوع و میزان فعالیت بدنی، ترکیب ورزش‌های هوازی و مقاومتی در این افراد توصیه می‌شود. شکل مناسبی از ورزش که پزشکان تاکید زیادی بر آن دارند، به شکل پیاده‌روی تند است که ۵ روز در هفته و روزی نیم ساعت انجام شود.

ورزش و پیاده‌روی یکی از راه‌های پیشگیری از کیست تخمدان

پاسخ به بعضی از نگرانی‌های رایج در مورد کیست تخمدان

کیست تخمدان یک سندروم بسیار شایع در میان خانم‌ها بوده که با افزایش روزافزون میزان دیابت و چاقی بروز آن در حال افزایش است. بنابراین نگرانی‌های بسیاری از سوی خانم‌ها در این مورد وجود دارد، در اینجا به بعضی از پرتکرارترین سوال‌ها در مورد کیست تخمدان پاسخ می‌دهیم.

ارتباط کیست تخمدان و پریودی چیست؟

قاعدگی‌های نامنظم یکی از شایع‌ترین مشخصات کیست تخمدان است که اغلب افراد با این شکایت به متخصص غدد مراجعه می‌کنند.

منظور ما از قاعدگی‌های غیر معمول و نامنظم، فاصله بیش از ۳۵ روز بین دو قاعدگی، کمتر از ۸ دوره قاعدگی در یک سال، عدم قاعدگی برای ۴ ماه یا بیشتر و وقوع قاعدگی با تأخیر یا همراه با خون‌ریزی خیلی کم یا خیلی شدید است.

در واقع به چند روز جابه‌جایی در برنامه قاعدگی برای یک دوره کوتاه یا یک یا دو ماه عدم قاعدگی، مخصوصا در اولین سال‌های شروع قاعدگی (که این مشکل را به صورت طبیعی نیز دارند) قاعدگی نامنظم گفته نمی‌شود.

علائم کیست تخمدان در زمان پریودی چیست؟

امکان دارد پریودی همراه با خونریزی بسیار شدید یا بسیار کم باشد. همچنین در بعضی موارد با درد بسیار همراه است.

چگونه کیست تخمدان پلی‌کیستیک تشخیص داده می‌شود؟

وجود برخی شواهد در سونوگرافی تخمدان، تایید کننده‌ پلی‌کیستیک بودن تخمدان است. افزایش حجم تخمدان به بیش از ۹ میلی‌لیتر، وجود کیست‌های ۲ تا ۸ میلی‌متری به تعداد ۱۰ یا بیشتر در هر تخمدان و  تغییرات بافت رحمی از جمله این موارد هستند.

آیا مصرف زیاد قرص اورژانسی با نازایی و کیست تخمدان ارتباط دارد؟

با نازایی ارتباطی ندارد. اما سبب برهم خوردن هورمون‌ها و نظم قاعدگی می‌شود. از مصرف مکرر قرص اورژانسی به شدت خودداری کنید.

آیا کیست تخمدان در دختران مجرد هم ایجاد می‌شود؟

بله، کیست تخمدان مشکل شایعی در دختران و زنان سن باروری است.

آیا کیست تخمدان تهوع می‌دهد؟

بله، آندومتریوز می‌تواند تهوع بدهد.

افزایش هورمون‌های مردانه می‌تواند به علت کیست باشد؟

سطوح بالای هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) نیز می‌تواند از ویژگی‌های بارز کیست باشد که خود را با بروز علائم مردانه نشان می‌دهد. ایجاد علائم ظاهری مردانه مثل رشد موهای زاید در صورت و بدن (هیرسوتیسم)، ایجاد آکنه در بزرگسالی یا آکنه‌های شدید در نوجوانی و طاسی با الگوی مردانه، برخی از آنها هستند.

البته لازم به ذکر است که علائم ناشی از آندروژن بالا می‌تواند در نژادهای متفاوت با علائم متفاوتی خود را نشان دهد.

آیا درد در کل بدن به علت کیست تخمدان می‌تواند باشد؟

خیر، درد کلی و منتشر بدن نمی‌تواند به علت کیست باشد.

سخن آخر

بسیاری از زنان در طول زندگی خود حداقل یک کیست را ایجاد می‌کنند. خوشبختانه كيست تخمدان در ۹۵ درصد موارد خوش‌خیم است و به راحتی با دارو كنترل و درمان می‌شود. معمولاً کیست تخمدان علامت یا نشانه‌ای ندارد، ولی برخی اوقات باعث ایجاد درد یا خونریزی‌ در زنان می‌شود. اگر قطر یک کیست بیش‌تر از ۵ سانتی‌متر باشد ، برای خارج کردن آن از بدن ممکن است به عمل جراحی نیاز باشد.

لیست پزشکان متخصص زنان و زایمان

لیستی از پزشکان متخصص زنان و زایمان را آماده کرده‌ایم تا در صورت نیاز به معاینه یا مشاوره، به راحتی بتوانید از پزشک موردنظر خود نوبت ویزیت حضوری یا ویزیت تلفنی دریافت کنید. برای دریافت نوبت، روی تصویر زیر کلیک کنید(یا لمس کنید).

منابع:

healthline

mayoclinic

medicalnewstoday

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پاسخ دادن به افسانه عیدی لغو پاسخ

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

1,042 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام و خسته نباشید من دختر مجرد 20ساله هستم عادت ماهیانم خیلی نامنظم بود حدود هفت الی هشت ماه پریود نشدم به دکتر مراجعه کردم با آزمایش و سونوگرافی فهمیدن که کیست تخمدان دارم همراه با تیروئید دکتر با تجویز قرص ال دی دوره ای سه ماهه گفتن که درمان میشه..من فقط در اون دوره ای که قرص هارو مصرف میکردم پریود میشدم و یک ماهه ک از اتمام قرص ها میگذره ولی من هنوز پریود نشدم واقعا خیلی نگرام.

    • سلام بايد ٦ ماه دارو مصرف كنيد تا پريودتون تنظيم شه

  2. سلام خسته نباشید.
    من بهمن ماه سقط داشتم البته قبل از بارداری تخمدان پلی کیستیک داشتم و کمی پریود هام نامنظم بود اما بعد از سقط کاملا منظم شده.
    میخواستم ببینم ممکنه تخمدانم دچار کیست شده باشه؟یا ممکنه کیست خطرناکی داشته باشم؟امکان انجام سونوگرافی هم ندارم تا یه مدت.

  3. سلام من ۲۱ سال دارم و از ماه رمضان به بعد پریود نشدم خیلی نگرانم از اول پریود نامنظم داشتم ازمایش بارداری دادم منفی شده توروخدا خیلی نگرانم چیکار کنم کمکم کنید میخوام پریود بشم و بعد پریود اقدام ب باداری کنم

    • سلام
      اولا که نگران نباشید
      دوما با توجه به عقب افتادن پریود و تمایل جهت اقدام به بارداری باید سونوگرافی رحم و تخمدان انجام شود

  4. سلام .من چند ماه هست پرید هام طولانی میشه قبلا هفت روزه بود چندین ماه هست ک بعد از هفت روز باز هم خیلی کم خونریزی دارم تا دوازده سیزده روز .شدتش خیلی کمه. سونوگرافی برای تشخیص آندومتر انجام دادم نرمال بود .علتش چی میتونه باشه این طولانی شدن و لکه بینی ها

    • سلام
      در دوران پریودی کپسول مفنامیک اسید هر ۸ ساعت یکی میل کنید
      در صورت عدم بهبود جهت استفاده از قرص های ضد بارداری برای منظم شدن سیکل های قاعدگی به متخصص زنان مراجعه کنید

  5. سلام من پریودم خیلی نامنظمه دکتر هم رفتم گفتن تنبلی تخمدان دارم مثلا هر 4ماه یکبار پریود میشم وقتی هم پریود میشم لخته خون زیادی رو دفع میکنم دکتر بهم گفت یکم باید وزنمو پایین بیارم میخاستم بپرسم ایا اگه وزنم پایین بیاد پریودم منظم میشه یا مشکل جدی میتونه باشه؟

    • سلام
      سنتون رو ذکر نکردید و اینکه آیا سونوگرافی شدین یا خیر
      بنظر بنده اولین اقدام انجام سونوگرافی رحم و تخمدان است و سپس پیگیری روند درمان بر اساس نتیجه اون

  6. سلام خسته نباشید
    خواستم از خانم دکتر امنه مرشدی تشکر کنم
    خدا خیرشون بده من بوشهر بودم به خاطر شرایط کرونایی نمیتونستم بیرون برم
    سوالی پرسیده بودم
    جواب دادن
    خواستم ازش تشکر کنم ک کمکم کرد تا از استرس دربیام خدا خیرشون بده😘

    ممنون

  7. سلام من ۱۷ سال دارم قاعدگی نامنظم دارم دکتر رفتم گفت هیچی نیست خوب میشی بعد اضافه وزن دارم و خیلی هم استرسی ام

    • سلام وزنتونو بياريد پايين
      تا ٣-٤ سال ديگه منظم ميشه
      اما بهتره سونوگرافي تخمدانها از نظر كيست بدهيد

  8. سلام من یه دختر مجرد۲۱ساله هستم وقتی دوم دبیرستان میخوندم شکمم درد کرد دکتر سونو نوشت و مشخص شد در تخمدان چپم کیست دارم و خونریزی کرده والان بعد چند سال یکهو زیر شکمم به طور فجیعی درد کرد و رفتیم دکتر و گفته ک کیست ۳ سانتی هست که خونریزی کرده و بهم قرص ضد بارداری دادن بنظرتون امکان دره بازم چن سال دیگه کیست بوجود بیاد؟خیلی نگرانم

    • سلام
      امکان عود کیست وجود دارد.باید به صورت دوره ای سونوگرافی جهت بررسی انجام شود

  9. سلام من یکساله کیست شکلاتی دارم که سونوگرافی انجام دادم دو روز‌پیش و اندازه کیستم از سی میلی به بیست و یک میلی تغییر کرده .الان هم درد شدید در دو روز اول پریودی دارم همراه با حالت تهوع ..با دارو رفع میشه یا جراحی ؟

  10. سلام دختری ۱۸ ساله هستم معمولا پریودیم نامنظم بود اما اخیرا نزدیک به سه ماه که پریود نشدم به دکتر که مراجعه کردم بهم گفتن کیست های ریز دارم و قرص سیپروترون کامپاند تجویز کردن ده روز از مصرفش میگذره اما هنوز پریود نشدمم خیلی نگرانم چیکار کنم؟

    • سلام
      نگران نباشید،رفع کیست ها و منظم شدن دوره های قاعدگی زمانبر است.

      • سلام من ۳۷ سالمه یه بچه چهارده ساله دارم سه ساله میخام باردار شم که نشدم سابقه کیست تخمدان دارم پریودیم نامنظمه نمیدونم چیکارکنم ضمنا من خارج از کشورم اینجا چون زبان بلد نیستم نمیتونم برم دکتر لطفا راهنماییم کنید

        • سلام
          دوست گرامی با توجه به نامنظمی پریود ها و سابقه کیست شما اول باید یک سونوگرافی مجدد جهت بررسی وضعیت کیست ها و همچنین آزمایش tsh ,t4, fsh, lh ,prolactin بدهید تا وضعیت هورمون ها هم بررسی شود

  11. سلام من همش قبل عادت ۴روز لک میزنم بعد از روز ۵تازه شروع میشه لطفا میشه راهنماییم کنیین

    • سلام
      سونوگرافی جهت اطمینان خاطر از نظر وجود کیست انجام شود

  12. سلام من کیست تخمدان سمت راست داشتم ۱۸ سانت بود تخمدان سمت راستم هم برداشتن ،امروز ۱۴ روز است به من گفتن شاید بعد از عمل چسبندگی رحم پیدا کنم از کجا باید بفههم که آیا چسبندگی رحم دارم یا نه ؟ممنون

    • سلام
      سونوگرافی جهت پیگیری وضعیت و توجه به علایمی همچون تب و دل درد و یبوست و….انجام شود

  13. سلام خسته نباشین برای کاهش درد خونریزی کیست هموارژیک چه چیزی خوبه ؟و درمانی هست؟

    • سلام كپسول مفناميك اسيد مفيد هستش ميتونيد بخوريد ( هر ٨ سلعت يكبار ) همچنين قرص ويتاگنوس هم روزي بك عدد كمك كنندس

  14. سلام من 4 ماهه اقدام به بارداری کردم قرص کلومیفن و لتروزول مصرف کردم دوماه هم آمپول فولیگنان تزریق کردم ولی نتیجه نگرفتم و پریود نامنظم دارم
    علتش از چی میتونه باشه

    • سلام
      علل زیادی مطرح است
      باید آزمایش هورمونی و سونوگرافی دقیق و بررسی تخمک گذاری و فولیکول زیر نظر متخصص زنان انجام شود

  15. سلام وقت بخیر من زن 28ساله ام . ی سال پیش یه سقط داشتم رفتم دکتربرای بارداری دوباره گفتن باید فولیکولیک بخورم ی سون ی ازمایش دادم جواب ازمایش نیونده ولی جواب سونوی والیبال تخمدان راست حاوی یک فولیکول matureب قطر 20mmوتخمدان چب حاوی تصویر کیست isoechoب ابعاد۱۷x13mmکه میتوانددرتشخیص افتراقی small. Endometriomaقرارگیردمیباشد. میشه خواهش کنم زودترجوابشو بدین خیلی نگرانم .ممنون

    • سلام واسه تاييد تشخيص بايد لاپاراسكوپي شويد
      اندومتريوما يعني بافت اندومتر( لايه داخلي رحم) در قسمت ديگه ايخارح از رحم كه تشخيص با لاپاراسكوپي تاييد مشود
      درمان هم دارويي هست هم ميشه با حراحي خارح كرد كه معمرلا درمان دارويي انجام مبدهند.

  16. سلام وقت بخیر
    من از عید به این ور پریودم بی نظم شده یعنی فروردین چون فشار روحی بالایی روم بود پریودم باتاخیر وماه پیش پریودم زود تر تموم شد این ماه هم زودتر شروع شد وخونریزیم خیلی کمه البته این دوره پریودم هنگام دفع احساس درد در ناحیه رحم دارم ممکنه کیست داشته باشم؟؟؟؟

    • سلام
      اگر فشار روحی شدیدی داشته اید ممکن است بخاطر این باشد
      در صورت تداوم بی نظمی در سیکل های بعد سونوگرافی جهت بررسی کیست انجام شود

  17. سلام من ۱۴روزه پریودیم عقب افتاده قبلامنظم بود احتمال کیست هست؟

    • سلام
      اگر رابطه مشکوک به بارداری داشته اید اولین قدم آزمایش بارداری است

  18. سلام من کیست 3سانتی دارم ودرد زیر شکم اما قاعدگی منظم

    • سلام
      مراجعه به متخصص زنان و استفاده از قرص های ضد بارداری توصیه می شود

  19. سلام من کیست ریز دارم دوره قاعدگیم هم نامنظم هست قبلا بوده ک تا یک.ماه پریود نشم الان حدود دوماه و خورده ای هست ک پریود نشدم امکان حاملگی هست؟؟؟

    • سلام
      اولین اقدام بررسی بارداری با آزمایش B-hcG است
      اگر منفی بود سونوگرافی جهت بررسی وضعیت کیست انجام دهید

  20. سلام من 23 ساله و مجرد هستم.قبلا کیست تخمدان داشتم که با داروی گیاهی خوب شد.تاثیری هم روی پریودیم نداشت یعنی کاملا منظم بود.دو سه روزه که درد مشابهی تو لگن و پهلوهام دارم.امروز هم حالت تهوع و ضعف شدید دارم.و بدنم گر میگیره.ممکنه دوباره کیست تشکیل شده باشه ؟

    • سلام، ممكنه، بهتره سونوگرافي دهيد و داروگياهي مصرف نكنيد

  21. سلام من یک دختر مجرد 19ساله هستم من نزدیک دوهفتس نمیتونم غذا بخورم فورا بعدش حالت تهوع میگیرم فقط میتونم اب بخورم یک ماه پیش درد درناحیه لگن و زیر شکم داشتم من قبلا کیست نه سانتی داشتم اما با دارو برطرف شد من نمیخوام تو این کرونا به پزشک مراجعه کنم ایا بنظرتون من کیست دارم؟ اگه بدون رفتن دکتر قرص ضد بارداری مصرف کنم ازبین میره؟

    • سلام ، قرص اندانسترون هر ١٢ ساعت واسه تهرعتون بخوريد هم اه با فاموتيدين ٤٠ ميلي گرم هر ١٢ ساعت يك عدد
      با خوردن قرص ضد بارداري تهوعتون بيشتر ميشه بهتره بدون تجويز متخصص زنان مصرف نكيد، گاهي تخمك گذاري منجر به درد زير لگن ميشود نميشه الان قضاوت كرد شما كيست داريد يا نه
      ميتونيد سونوگرافي كنيد.

  22. سلام وقت بخیر من چن ماه پیش حدودا چن دفعه قرص اورژانسی خوردم بعدش هورمونام کلا بهم خورد و کیست های ریزی در تخمدانم بوجود اومد رفتم پیش دکتر گفتن چون کیست ها کوچک هستند نیاز به درمان ندارن ایا واقعا همینطوره یا باید درمان بشم

  23. سلام ممنون میشم جواب بدین
    18 سالمه مجردم
    من عادت ماهیانه هام منظم بود تا قبل ابن ماه تاریخها دقیق ولی این ماه با اینکه سر تاریخ دقیق پریود شدم ولی ین پریودی فقط 4 ساعت طول کشید بعداز ای 4 ساعت خونریزی کاملا قطع شد و دیگه حتی لکه هم ندیدم
    ضمنا من حدود دو ماه است که استرس شدیدی رو تحمل میکنم و این اواخر گاهی به افسردگی شبیه میشه ایا این موثره
    یا مشکل از کیست و تخمدانه
    اضافه وزن شدید دارم و mba بالای 30 است خیلی نگرانم منون میشم پاسخ بدید

    • سلام
      با توحه به اضافه وزن بهتر است سونوگرافی جهت بررسی کیست انجام شود

      • سلام من ۴۹سال سن دارم تا اردیبهشت هر ماه با ۵ یا۶ روز جلو انداختن پریود میشدم اما از خرداد ماه پریودم عقب افتاده و درد خفیفی هم زیر شکمم در قسمت چپ دارم به علت اوضاع کرونایی راستش میترسم برم پیش پزشک میخوام بدونم من وارد یایسگی شدم مشکوک به کیست هستم ممنون

        • سلام
          دوست گرامی با توجه به درد زیر شکم اولین اقدام آزمایش بارداری و سونوگرافی جهت بررسی کیست است

  24. سلام من دختر ۱۹ساله ام و تقریبا ۸ماههذقاعدگی منظم دارم ولی در زمان قاعدگی بیش از اندازه ناحیه پایین شکمم و کمرم درد می‌کنه و با هر کپسولی فقط ۱ساعت آروم میشم بنظرتون آیا می‌تونه کیست باشه ؟؟؟

    • سلام
      جهت اطمینان خاطر سونو دهید
      بعضی از خانم ها بدون هیچ کیست و فیبروم، قاعدگی دردناک به شکل طبیعی دارند

  25. سلام من دو ماه دو هفته بعد از پایان پریودم مجددا پریود میشدم.رفتم سونو متوجه شدم کیست 4سانتی تخمدان دارم.با تجویز پزشک دو ماهه قرص مدروکسی پروژستون مصرف میکنم والان پریود هستم.چه زمانی لازمه برم سونوگرافی؟یک دوره صبر کنم یا روز14دورم برم خوبه؟چون میخوام بدونم فولیکول بالغ برای اقدام به بارداری هم دارم یا نه.

    • سلام
      از درمان باید ۲ الی ۳ ماه بگذرد تا موثر واقع شود.و سونوگرافی اصولا بعد از ۲ یا ۳ ماه انجام میشود
      اگر قصد بررسی فولیکول هم دارید روز ۱۴ ام الی ۱۸ ام از شروع قاعدگی میتوانید مراجعه کنید

  26. سلام من ۲۰سالمه کیست ساده به سایز ۳۳*۲۳در ادنکس راست دارم نیاز به جراحی هست ؟

    • سلام
      با مراجعه به پزشک خود و در صورت عدم کنترااندیکاسیون برای تجویز داروی ضد بارداری دو دوره از قرص های ضد بارداری استفاده کرده و مجددا سونوگرافی انجام دهید

  27. با سلام ۳۴ساله هستم متاهل درد زیر شکم داشتم با سونو متوجه وجود کیست هموراژیک در تخمدان راست شدم با اندازه ۳۶*۴۶mmآیا با دارو از بین می ره یا با جراحی؟

    • سلام، ساير كيست اگر بزرگتر از ١٠ سانتي متر باشه يا با درد و احساس سنگيني همراه باشه نيازمند جواحي هست ، كيست شما با دارو برطرف ميشه ، گرچه بايد ماهي يكبار سونوگرافي كنيد همچنين تحت نظر متخصص زنان باشيد.

  28. سلام من دختر۲۶ سال و مجردم….مثانه ام خیلی درد میکنه انگار یه حالت سنگینی و فشار و بعضی وقتا یه حالت گر گرفتگی داره آزمایش ادرار و کشت دادم هیچی نبود آیا ممکنه کیست داشته باشم؟

    • سلام
      سونوگرافی از رحم و تخمدان و سیستم ادراری انجام دهید

  29. سلام وقت بخیر 26سالم،ی فرزنددارم،من یکسال پیش سونوانجام دادم پلی کیست داشتم ودارومصرف کردم،والان دورگردنم وزیربغلم خیلی تیره شده وروی بازوهام اکنه دارم ایابخاطرهمین مشکل هست،وبیمه سلامت دارم کجامیتونم مراجعه کنم

    • سلام
      بله میتواند بعلت پلی کیستیک باشد
      همچنین آزمایش آنزیم کبدی انجام شود
      به مرکز بهداشت منطقه خود مراجعه کنید

    • سلام وقت بخیر تورو خدا جواب بدید من 38سالمه اخرین پریودی 3خرداد بود این ماه پریود نشدم سونو دادم گفتن یه کیست 33meساده دارم هیچ درد هم ندارم سونو نشون دکتر زنان دادم دارو نداد فقط گف خودت پریود میشی وقتی پریود شدی قرصLDبخور امروز 6تیر هست تورو خدااا بگید چکار کنم اگه پریود نشدم چکار کنم من میتونم قرص بخورم تا پریود بشم یا باید منتظر بمونم بشم اگه بیشتر طول کشید چکار کتم بوشهر هستم شرایط به دلیل کروناینجا خیلی خیلی بده و دکتر خوب هم نداریم
      ممنون میشم یکی جواب بده تورو خدا جواب بدید

      • سلام
        نگران نباشید
        یک هفته دیگر صبر کنید اگر پریود نشدید میتوانید قرص پروژسترون شبی یک عدد تا یک هفته مصرف و سپس آن را قطع کنید بعد از چند روز پریود خواهید شد

      • سلام من پریودی هام سر موقعه است ولی هر موقعه که پریود می شم درد خیلی زیادی دارم و خون ریزی تقریبا زیادی دارم وعرق سرد هم می کنم سر گیجه هم می گیرم می شد نشانه ی کیست باشد یاخیر

        • سلام
          اگر حجم خونریزی خیلی زیاد و دردناک است سونوگرافی جهت بررسی فیبروم و کیست انجام شود

    • سلام من پارسال دوبارخونریزی داشتم رفتم سنوگرافی گرفتم ضخامت آندومتر12 میلیمتراست کیست به دیامتر39میلمیتردرتخمدان چپ دکتردارودادقرص ضدبارداری دادپریودم منظم شد به 19اردیبهشت پریودشدم دیگه نشدم حالابه 7تیرخونریزی کمی داشتم قط شدفکرکردم پریودشدم حالا چکارکنم برم دکترلازم است که سنوگرافی بگیرم آیابادارو خوب میشه یابایدجراحی کنم ممنون

  30. سلام خسته نباشید من ۳۹ سال سن دارم یک فرزند دارم اونم با دارو مشکلم فولیکول تخمدانم ضعیف است یک سال قبل تخمدان چپم کیست با عمل کردن بیرون آوردن قبل از این کیست دوبار ای یو ای شدم برای بارداری که اونم نتیجه نداد حالا هم دوباره درد در قسمت راست دارم پریودی بعد ۲۸ روز شروع شده اما خون ریزی ندارم فقط کمی همراه مایع شفاف خون وجود دارد مثلا روزی یک بار یا دوبار اغلب بعد ادرار منون میشم منو راهنمای کنید آیا مشکل من با قرصهای زد باردای حل میشود سپاس از زحمات شما

    • سلام
      خیر فعلا قرص ضد بارداری درمان اصلی شما نیست
      اگر تخمک گذاری ضعیف است زیر نظر متخصص زنان جهت تقویت آن دارو مانند کلومیفن و اوو بوست و…تجویز میشود.نیاز است سونوگرافی و آزمایشات شما دقیق بررسی شود

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه