کیست تخمدان و عوارض و علائم آن

کیست تخمدان

کیست تخمدان یکی از بیماری‌های رایج در میان زنان است. در این مقاله ما به طور کامل علت، علائم و راه درمان کیست تخمدان را بررسی می‌کنیم. همچنین به سوالات رایج در مورد ارتباط کیست تخمدان با سایر مشکلات زنان پاسخ خواهیم داد؛ در ادامه با ما همراه باشید.

کیست تخمدان چیست؟

قبل از پاسخ به این سوال، در ابتدا به معرفی کوتاهی از تخمدان و عملکرد آن در بدن زنان می‌پردازیم. تخمدان بخشی از سیستم تولید مثل زنان است. تخمدان‌ها در قسمت پایین شکم در دو طرف رحم قرار دارند. زنان دارای دو تخمدان هستند (تخمدان سمت راست و تخمدان سمت چپ). تخمک‌ها و همچنین هورمون استروژن و پروژسترون را تخمدان‌ها تولید می‌کنند.

هر کدام از تخمدان‌ها در یک اندازه و به شکل بادام هستند. تخمک‌ها در تخمدان‌ها رشد کرده و بالغ می‌شوند. تخمک‌های بالغ در حین دوره‌های عادت ماهیانه در طی سال‌های باروری زن و تا قبل از یائسگی به مرور آزاد می‌شوند.

تخمدان، بخشی از سیستم باروری زنان

حالا که از تخمدان اطلاعات کافی را به دست آوردیم، می‌توانیم به تعریف کیست بپردازیم و درنهایت به سوال کیست تخمدان چیست پاسخ دهیم.

به طور کلی در علم پزشکی تعریف مشخصی برای کیست وجود دارد. کیست به کیسه‌هایی گفته می‌شود که درونشان از مایع پر شده است. گاهی اوقات این مایع خونی یا چرکی است که شرایط بیمار را اندکی خطرناک‌تر و وخیم‌تر می‌کند.

با توجه به شیوع ویروس کرونا و اهمیت در خانه ماندن برای کاهش زنجیره انتقال این بیماری؛ شما عزیزان می‌توانید از امکان تماس تلفنی دکتردکتر به صورت رایگان بهره‌مند شوید. برای دریافت نوبت یک ربع مشاوره پزشکی رایگان؛ روی دکمه زیر کلیک کنید.

کیست‌های تخمدان نیز به همین شکل هستند. در کیست تخمدان (ovarian cyst) کیسه‌هایی با غشایی نازک از مایعات پر می‌شوند، این کیسه‌های پر از مایع در نهایت در تخمدان قرار می‌گیرند. اندازه‌ی کیست‌های تخمدان می‌تواند به کوچکی نخود فرنگی و یا به بزرگی یک پرتقال باشد. کیست‌های تخمدان اغلب در زمان تخمک‌گذاری (infertility) ایجاد می‌شوند.

بیش‌تر کیست‌های تخمدان کوچک و بی‌خطر هستند و مکرراً در طی چرخه‌ی قاعدگی در سال‌های باروری زن به وجود می‌آیند. از طرفی امکان تشکیل این کیسه‌های پر از مایع در هر سنی وجود دارد.

کیست تخمدان چه شکلی است؟

انواع کیست تخمدان

کیست تخمدان و بروز آن در زنان همیشه به صورت یکسان نیست. انواع مختلفی از کیست تخمدان وجود دارد. بعضی از آنها دارای علائم و دردهای شدید هستند و برخی دیگر هیچ گونه علائمی برای فرد ایجاد نمی‌کنند.

در ادامه به توضیح مختصری از هر یک از انواع کیست تخمدان می‌پردازیم.

کیست ساده (کیست فیزیولوژی)

در کیست‌های فیزیولوژی تخمک‌هایی که باید ماهانه آزاد شود، آزاد نمی‌شوند و به اندازه ۴ تا ۵ سانتی‌متر رشد می‌کنند. در کیست‌های ساده، کیسه پر از آب در تخمدان تشکیل می‌شود، اغلب درد جسمانی ندارد و تنها با عقب افتادن دوره عادت ماهانه مشخص می‌شود.

کیست غیر فیزیولوژی (کیست اندومکسیوما)

در مواردی کیست تخمدان ریشه فیزیولوژی ندارد و بیمار هر وقت عادت ماهانه می‌شود، این کیست در مخاط رحم وجود دارد که به آن کیست اندومکسیوما می‌گویند. داخل این کیست پر از خون است و از آنجا که خون راه خروج ندارد، نه تنها با سیکل پریودی کوچک‌تر نمی‌شوند؛ بلکه بزرگ هم می‌شوند. در این شرایط به آن کیست اندومکسیوزیس می‌گویند و با روش‌های دارویی قابل درمان نیست.

کیست فولیکولار

کیست‌های فولیکولار از رشد یک فولیکول ایجاد می‌شود. فولیکول یک کیسه پر از مایع طبیعی است که حاوی یک تخمک است. به طور معمول، هنگامی که یک تخمک رسیده است و مایل به خارج شدن از فولیکول است، فولیکول باز شده و تخمک را آزاد می‌کند. اگر به هر دلیلی فولیکول باز نشود، کیست فولیکولار برای فرد ایجاد می‌شود. این نوع کیست تخمدان، معمولا طی ۳ ماه (اغلب به صورت خود به خودی) از بین می‌رود.

کیست هموراژیک تخمدان

در اثر خونریزی در کیست‌های تخمدانی کیست هموراژیک به وجود می‌آید. علت ایجاد این کیست‌ها مشکلات در تخمک‌گذاری است و تنها برای خانم‌هایی اتفاق می‌افتد که یائسه نشده باشند.

کیست درموئید

گاه کیست‌های تخمدان دچار رشد غیر طبیعی بافت‌های دیگر بدن مانند مو یا دندان می‌شود . کیست‌هایی با این بافت‌های غیر طبیعی کیست‌های درموئید نامیده می‌شوند.

تخمدان پلی کیستیک (کیست‌های غیرفعال)

کیست‌های کوچک چندتایی که در تخمدان ایجاد شده و علت آن احتمالاً اختلالات هورمونی است. این وضعیت در اصطلاح پزشکی به نام سندرم تخمدان پلی کیستیک نام‌گذاری شده است.

کیست تخمدان پلی‌کیستیک

علائم کیست تخمدان چیست؟

بیشتر زنان در سنين قبل از یائسگی ممكن است كيست تخمدان پيدا کنند. در اکثر موارد ممكن است بيماری كه كيست دارد متوجه آن نشود و به‌ طور تصادفی در يک سونوگرافی كيست او کشف شود؛ اما در بعضی موارد علائم كيست تخمدان مشخص و شدید است. با این حال، علائم کیست تخمدان شامل موارد زیر است:

علائم کیست تخمدان شدید که نیاز به مراقبت فوری پزشکی دارند عبارت‌اند از:

  • درد شدید در لگن
  • تب
  • ضعف یا سرگیجه
  • تنفس سریع و پی در پی

این علائم می‌تواند نشان‌دهنده پارگی یک کیست یا پیچ خوردگی تخمدان باشد. هر دو عارضه اگر در اوایل دوره درمان نشوند، عواقب جدی در پی خواهند داشت.

درد کمر به علت کیست تخمدان

خیلی از افراد مبتلا به این بیماری اطلاعی از آن ندارند. در واقع کیست تخمدان بیشترین تظاهرات خود را در دوران نوجوانی نشان می‌دهد. تظاهرات بیماری در این دوران به صورت اختلالاتی است که در قاعدگی فرد به وجود می‌آورد. یکی دیگر از برهه‌های حساس زندگی جنسی خانم‌ها که امکان تظاهر این سندروم در آن افزایش پیدا می‌کند، دوران باروری است.

از دیگر نشانه‌های کیست تخمدان می‌‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • فرد به دلیل ضعف یا اختلال در تخمک‌گذاری مشکلاتی برای باردار شدن دارد و پس از گرفتن درمان‌های لازم برای این سندرم به راحتی قادر به بارداری خواهد شد.
  • چاقی  مفرط به معنی BMI بالای ۳۵، که هم از نظر این بیماری و هم سایر بیماری‌ها همچون بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت یک ریسک فاکتور اصلی و مهم محسوب می‌شود.
  • آکنه‌های شدید در این افراد دیده می‌شود که اغلب برای رفع مشکل خود به متخصصین پوست و مو مراجعه یا حتی از محلول‌ها یا شوینده‌های گران قیمت استفاده می‌کنند. ولی نتیجه دلخواه را کسب نمی‌کنند و جوش‌ها به قوت خود باقی می‌مانند. زیرا علت به وجود آمدن این جوش‌ها، بالا رفتن سطح آندروژن‌های خون است که با درمان PCOD این جوش‌ها نیز خود به خود بهبود پیدا می‌کنند.
  • آکانتوزیس نیگریکانس به پوست تیره و ضخیم در ناحیه زیر بغل یا کشاله ران اطلاق می‌شود که گاهی ظاهری مخملی پیدا می‌کند. این مورد خود به تنهایی یکی از نشانه‌های مهم مقاومت به انسولین است و از ریسک فاکتورهای اصلی در ابتلا به دیابت و سندروم تخمدان پلی کیستیک محسوب می‌شود.
  • افزایش فشار خون، افزایش قند خون یا مشکلاتی در کلسترول از دیگر نشانه ها هستند که کمتر کسی تصور می‌کند علت آنها PCOD باشد.

علت ایجاد کیست تخمدان

علت دقیق چرایی ابتلا به کیست تخمدان هنوز مشخص نشده است اما محققان بر این باورند که داشتن زمینه ارثی و خانوادگی، درجه‌های پایین التهاب، رشد غیرنرمال در دوران جنینی و دیابت، احتمال ابتلا به کیست تخمدان را افزایش می‌دهد.

تاثیر دیابت در ابتلا به کیست تخمدان

حتی برخی از مطالعات نشان داده‌اند میان ابتلا به این سندروم و مقاومت به انسولین ارتباط معنی‌داری وجود دارد؛ به این معنی که این افراد، مبتلا به مقاومت به انسولین هستند. به همین دلیل هم در درمان این افراد از قرص‌های متفورمین استفاده می‌شود. در حالی که می‌دانیم کاربرد اصلی این قرص‌ها در کاهش مقاومت به انسولین در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ است.

تشخیص کیست تخمدان به چه صورت انجام می‌شود؟

علائم بیمار (علائم بالینی) مهم‌ترین روش در تشخیص بیماری است. در ابتلا به کیست تخمدان، سطح سرمی هورمون‌های تستوسترون، انسولین، پرولاکتین، LH افزایش پیدا می‌کند.

در طی معاینه لگن ممکن است پزشک بتواند کیست‌ تخمدان را تشخیص دهد. بر اساس اینکه کیست از مایع، جامد و یا ترکیبی از این دو پر شده باشد، پزشک تست‌ها و آزمایش‌های بیش‌تری انجام خواهد داد که در نهایت به تشخیص نوع کیست و انتخاب روش درمانی منجر خواهد شد.

آزمایش‎های تشخیص کیست تخمدان

سونوگرافی لگنی (Pelvic ultrasound): در سونوگرافی به کمک وسیله‌ای که با پوست در تماس خواهد بود (transducer)، امواج صوتی با فرکانس بالا به بدن فرستاده می‌شود و بازتاب این امواج باعث تشکیل تصویری از رحم و تخمدان‌ها بر روی نمایشگر ویدئویی خواهد شد. پزشک تصاویر را آنالیز می‌کند تا تشخیص دهد آیا کیستی در تخمدان وجود دارد یا خیر. با کمک سونوگرافی می‌توان مکان دقیق کیست و نوع کیست و اینکه با چه ماده‌ای پر شده را هم به راحتی تشخیص داد.

لاپاراسکوپی (Laparoscopy) : در این روش لاپاراسکوپ که میله‌ای نازک و ظریف و دارای دوربین است از یک شکاف کوچک به درون بدن فرد فرستاده می‌شود. با کمک این روش پزشک به راحتی تخمدان‌ها را دیده و می‌تواند کیست تخمدانی را خارج کند. این روش تشخیصی در واقع نوعی جراحی است و برای انجام آن نیاز به بیهوشی وجود دارد.

لاپاروسکوپی برای تشخیص و درمان کیست تخمدان

آزمایش خون CA 125 یا یا cancer antigen 125: در این روش سطح پروتئین مخصوصی در خون به نام آنتی ژن سرطان 125 (cancer antigen 125) اندازه‌گیری می‌شود، وجود این پروتئین در خون زنان، عموماً نشان از سرطان تخمدان است. اگر کیست جامد باشد و خطر ابتلای بیمار به سرطان تخمدان بالا باشد، پزشک این آزمایش را انجام خواهد داد. در شرایط و بیماری‌های غیر سرطانی مانند آندومتریوز (endometriosis)، فیبروم رحم (uterine fibroids) و بیماری التهابی لگن (pelvic inflammatory disease) هم سطح این پروتئین در خون بالا خواهد رفت.

آزمایش بارداری برای تشخیص کیست تخمدن
  • سی تی اسکن: یک دستگاه تصویربرداری از بدن است که برای ایجاد تصاویر مقطعی از اندام‌های داخلی استفاده می‌شود.
  • ام‌آر‌آی (MRI): یک آزمایش که از زمینه‌های مغناطیسی برای تولید تصاویر عمیق از اندام‌های داخلی استفاده می‌کند.

از آنجا که اکثر کیست‌ها پس از چند هفته یا چند ماه ناپدید می‌شوند، پزشک ممکن است فوراً روند درمان را به شما توصیه کند. در عوض، ممکن است آزمایشات اولتراسوند را چند هفته یا چند ماه به منظور بررسی وضعیت شما انجام دهد. اگر هیچ تغییری در وضعیت شما وجود نداشته باشد یا اگر اندازه کیست افزایش یابد، پزشک راه‌های دیگری را برای تعیین علت‌های وجود علائم، درخواست خواهد کرد؛ که شامل موارد زیر است:

  • تست بارداری برای اطمینان از اینکه شما حامله نیستید.
  • تست سطح هورمون برای بررسی مسائل مربوط به هورمون، مانند استروژن بیش از حد و یا پروژسترون

برای درمان کیست تخمدان چکار کنیم؟

درمان کیست تخمدان طیف بسیار وسیعی را در بر می‌گیرد و ممکن است از فردی به فرد دیگر کاملا متفاوت باشد. بنابراین افرادی که این بیماری را دارند نباید خود را از نظر درمانی با یکدیگر مقایسه کنند.

نکته‌‌ مهم این است که افراد مبتلا به کیست تخمدان به این موضوع توجه داشته باشند که هدف اصلی پزشک در درمان آنها، برقراری نظم در جریان قاعدگی است. بنابراین لازم است با پزشک خود همکاری مناسب را داشته باشند و درمان‌ها و قرص‌های تجویزی را طبق دستور پزشک مصرف کنند.

بر اساس سن فرد، نوع و اندازه‌ی کیست و هم‌چنین نشانه‌ها و علائمی که فرد نشان می‌دهد پزشک معالج روش‌های درمانی متفاوتی را اعمال می‌کند. 

  • زیر نظر داشتن بیمار به صورت دقیق: در بسیاری از موارد، باید صبر کرد و بعد از چند ماه دوباره آزمایش‌های تشخیصی را انجام داد تا مشخص شود که اثری از کیست وجود دارد یا خیر. در این روش اگر فرد علائم خاصی از خود نشان ندهد و یا سونوگرافی تنها یک کیست ساده‌ی کوچک و پر از مایع را نشان داده باشد، بیمار باید به دقت تحت نظر باشد تا در صورت هر گونه تغییری روش‌های درمانی دیگر بر روی او انجام شود.  بنابراین از بیمار خواسته می‌شود که بعد از گذشت مدت زمانی دوباره به پزشک مراجعه کرده و با دادن سونوگرافی لگنی دیگری تغییر اندازه‌ی کیست به دقت بررسی شود. 
  • دارو: در این روش داروهای هورمونی همچون داروهای ضد بارداری برای فرد تجویز می‌شود که جلوی تشکیل دوباره‌ی کیست تخمدان گرفته شود. باید توجه کرد که قرص‌های ضد بارداری قادر به کوچک‌تر کردن کیست‌های تخمدان موجود در بدن نیستند. 
درمان کیست تخمدان
  • جراحی: اگر کیست تخمدانی بزرگ باشد، از نوع فانکشنال یا عملکردی نباشد، همواره در حال رشد و بزرگ‌تر شدن باشد، در طول دو یا سه چرخه‌ی قاعدگی در بدن باقی بماند و یا باعث درد شدید شود، پزشکان عمل جراحی را پیشنهاد می‌کنند. در عمل جراحی کیست تخمدانی از بدن خارج خواهد شد. 

اغلب بدون خارج کردن کامل تخمدان (ovarian cystectomy) می‌توان کیست تخمدانی را از بدن خارج کرد. اگر نیاز به برداشتن تخمدان باشد در بسیاری از موارد تنها تخمدانی که کیست در آن وجود دارد، برداشته شده و تخمدان دیگر دست نخورده باقی می‌ماند، به این عمل جراحی اوفورکتومی (oophorectomy) یا برداشتن یکی از تخمدان‌ها گفته می‌شود.

جراحی کیست تخمدان

اگر کیست‌ها تشکیل توده‌هایی سرطانی را بدهند، پزشک از شما می‌خواهد که با یک متخصص سرطان‌های زنان ملاقات کنید. اگر کیست‌ها سرطانی باشند، گاهی تمام رحم، هر دو تخمدان‌ها و لوله‌های فالوپ در عمل جراحی موسوم به توتال هیسترکتومی (total hysterectomy) از بدن برداشته می‌شوند. بعد از این عمل جراحی بیمار باید درمان‌های تکمیلی شیمی درمانی و پرتو درمانی را هم انجام دهد. اگر کیست‌های تخمدانی بعد از یائسگی در بدن به وجود آید هم نیاز به جراحی وجود دارد. 

چه کسانی بیشتر کیست تخمدان می‌گیرند؟

خطر ابتلا به کیست تخمدان در افراد و شرایط زیر افزایش می‌یابد:

  • مشکلات هورمونی: شامل مصرف داروهای باروری کلومیفن (Clomid) است که به شما کمک می‌کند تا تخمک‌گذاری کنید.
  • بارداری: گاهی اوقات، کیست تخمدان در طول بارداری در فرد ایجاد می‌شود.
  • آندومتریوز: این بیماری سبب ایجاد سلول اندومتر رحمی‌ در خارج از رحم می‌شود.
  • عفونت شدید لگن: اگر عفونت به تخمدان‌ها گسترش یابد، می‌تواند باعث ایجاد کیست شود.
  • سابقه کیست تخمدان قبلی: اگر شما قبلاً یک کیست تخمدان داشته باشید، احتمال بیشتری برای تولید کیست جدید در تخمدان خواهید داشت.

عوارض کیست تخمدان به چه صورت نمایان می‌شود؟

عوارض احتمالی کیست تخمدان شامل موارد زیر است:

  • پیچ خوردگی تخمدان: کیست‌هایی که بزرگ هستند، می‌توانند باعث حرکت تخمدان شوند و احتمال چرخش تخمدان افزایش می‌یابد. علائم می‌تواند شامل شروع ناگهانی درد شدید لگن، حالت تهوع و استفراغ باشد. پیچ خوردگی تخمدان همچنین می‌تواند جریان خون را به تخمدان‌ها کاهش دهد یا آن را متوقف کند.
  • پارگی کیست: این مورد می‌تواند باعث درد شدید و خونریزی داخلی شود. هر چه کیست بزرگ‌تر باشد، خطر پارگی آن بیشتر است.

بیماران همچنین در معرض عوارض جدی همچون خطر ابتلا به انواع سرطان‌های دستگاه ژنیتال همچون سرطان آندومتر یا سرطان‌های پستان قرار دارند. محققان و پزشکان دریافته‌اند که اختلالات چربی خون، اختلالات قلبی عروقی و دیابت در این افراد دیده می‌شود. همچنین چاقی مفرط در بین مبتلایان به این بیماری خیلی زیاد دیده می‌شود. (برخی منابع ذکر کرده‌اند که ۴۰ درصد مبتلایان به این بیماری از چاقی مفرط رنج می‌برند.)

چکار کنیم تا کیست تخمدان نگیریم؟

اگرچه هیچ راهی برای جلوگیری از کیست تخمدان وجود ندارد، آزمایشات منظم سونوگرافی از تخمدان‌ها کمک می‌کند تا اطمینان حاصل کنید که تغییرات تخمدان در اوایل راه تشخیص داده شود. تغییرات در چرخه ماهیانه، از جمله علائم غیرمعمول قاعدگی، به خصوص آنهایی که بیش از چندین دوره ادامه دارند، هشداری برای کیست تخمدان هستند.

چه زمانی برای کیست تخمدان به پزشک مراجعه کنیم؟

در اغلب موارد، کیست تخمدان بدون درد و بدون علت است. با این حال، کیست تخمدان به خصوص در کسانی که پاره شده است؛ می‌تواند علائم جدی ایجاد کند. برای محافظت از سلامت خود، علائم کیست تخمدان را یاد بگیرد و در صورت بروز علائم کیست تخمدان سریعاً به متخصص زنان و زایمان مراجعه کنید.

مراجعه به متخصص زنان و زایمان برای تشخیص کیست تخمدان

با توجه به شیوع ویروس کرونا و اهمیت در خانه ماندن برای کاهش زنجیره انتقال این بیماری؛ شما عزیزان می‌توانید از امکان تماس تلفنی دکتردکتر به صورت رایگان بهره‌مند شوید. برای دریافت نوبت یک ربع مشاوره پزشکی رایگان؛ روی دکمه زیر کلیک کنید.

تاثیر سبک زندگی در بیماری کیست تخمدان

سعی کنید در رژیم غذایی‌تان، کربوهیدرات‌های پیچیده را انتخاب کنید. منظور ما از کربوهیدرات‌های پیچیده، کربوهیدرات‌هایی هستند که فیبر بالایی دارند. هر چه فیبر موجود در غذا بیشتر باشد، سرعت هضم آن در دستگاه گوارشی کندتر شده و قند خون هم به آهستگی وارد خون می‌شود.

کربوهیدرات‌های با فیبر بالا در غذاهایی همچون نان‌ها و غلات و ماکارونی سبوس‌دار، جو، برنج قهوه‌ای و حبوبات یافت می‌شوند. بیمار مبتلا به کیست تخمدان باید از مصرف مواد غذایی که حاوی کربوهیدرات‌های ساده هستند، به شدت اجتناب کند. مثلا مصرف نوشابه، آبمیوه‌های صنعتی، کیک، آبنبات، بستنی، کلوچه و شیرینی را کم کند.

ورزش کنید!

ورزش به کاهش سطح قند خون و نیز مقاومت به انسولین در این افراد تا حد بسیار زیادی کمک می‌کند. در زنان مبتلا به PCOS افزایش فعالیت روزانه و مهم‌تر و موثرتر از آن، شرکت در یک برنامه ورزشی منظم برای درمان و پیشگیری از مقاومت انسولین بسیار ضروری است.

به لحاظ نوع و میزان فعالیت بدنی، ترکیب ورزش‌های هوازی و مقاومتی در این افراد توصیه می‌شود. شکل مناسبی از ورزش که پزشکان تاکید زیادی بر آن دارند، به شکل پیاده‌روی تند است که ۵ روز در هفته و روزی نیم ساعت انجام شود.

ورزش و پیاده‌روی یکی از راه‌های پیشگیری از کیست تخمدان

پاسخ به بعضی از نگرانی‌های رایج در مورد کیست تخمدان

کیست تخمدان یک سندروم بسیار شایع در میان خانم‌ها بوده که با افزایش روزافزون میزان دیابت و چاقی بروز آن در حال افزایش است. بنابراین نگرانی‌های بسیاری از سوی خانم‌ها در این مورد وجود دارد، در اینجا به بعضی از پرتکرارترین سوال‌ها در مورد کیست تخمدان پاسخ می‌دهیم.

ارتباط کیست تخمدان و پریودی چیست؟

قاعدگی‌های نامنظم یکی از شایع‌ترین مشخصات کیست تخمدان است که اغلب افراد با این شکایت به متخصص غدد مراجعه می‌کنند.

منظور ما از قاعدگی‌های غیر معمول و نامنظم، فاصله بیش از ۳۵ روز بین دو قاعدگی، کمتر از ۸ دوره قاعدگی در یک سال، عدم قاعدگی برای ۴ ماه یا بیشتر و وقوع قاعدگی با تأخیر یا همراه با خون‌ریزی خیلی کم یا خیلی شدید است.

در واقع به چند روز جابه‌جایی در برنامه قاعدگی برای یک دوره کوتاه یا یک یا دو ماه عدم قاعدگی، مخصوصا در اولین سال‌های شروع قاعدگی (که این مشکل را به صورت طبیعی نیز دارند) قاعدگی نامنظم گفته نمی‌شود.

علائم کیست تخمدان در زمان پریودی چیست؟

امکان دارد پریودی همراه با خونریزی بسیار شدید یا بسیار کم باشد. همچنین در بعضی موارد با درد بسیار همراه است.

چگونه کیست تخمدان پلی‌کیستیک تشخیص داده می‌شود؟

وجود برخی شواهد در سونوگرافی تخمدان، تایید کننده‌ پلی‌کیستیک بودن تخمدان است. افزایش حجم تخمدان به بیش از ۹ میلی‌لیتر، وجود کیست‌های ۲ تا ۸ میلی‌متری به تعداد ۱۰ یا بیشتر در هر تخمدان و  تغییرات بافت رحمی از جمله این موارد هستند.

آیا مصرف زیاد قرص اورژانسی با نازایی و کیست تخمدان ارتباط دارد؟

با نازایی ارتباطی ندارد. اما سبب برهم خوردن هورمون‌ها و نظم قاعدگی می‌شود. از مصرف مکرر قرص اورژانسی به شدت خودداری کنید.

آیا کیست تخمدان در دختران مجرد هم ایجاد می‌شود؟

بله، کیست تخمدان مشکل شایعی در دختران و زنان سن باروری است.

آیا کیست تخمدان تهوع می‌دهد؟

بله، آندومتریوز می‌تواند تهوع بدهد.

افزایش هورمون‌های مردانه می‌تواند به علت کیست باشد؟

سطوح بالای هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) نیز می‌تواند از ویژگی‌های بارز کیست باشد که خود را با بروز علائم مردانه نشان می‌دهد. ایجاد علائم ظاهری مردانه مثل رشد موهای زاید در صورت و بدن (هیرسوتیسم)، ایجاد آکنه در بزرگسالی یا آکنه‌های شدید در نوجوانی و طاسی با الگوی مردانه، برخی از آنها هستند.

البته لازم به ذکر است که علائم ناشی از آندروژن بالا می‌تواند در نژادهای متفاوت با علائم متفاوتی خود را نشان دهد.

آیا درد در کل بدن به علت کیست تخمدان می‌تواند باشد؟

خیر، درد کلی و منتشر بدن نمی‌تواند به علت کیست باشد.

سخن آخر

بسیاری از زنان در طول زندگی خود حداقل یک کیست را ایجاد می‌کنند. خوشبختانه كيست تخمدان در ۹۵ درصد موارد خوش‌خیم است و به راحتی با دارو كنترل و درمان می‌شود. معمولاً کیست تخمدان علامت یا نشانه‌ای ندارد، ولی برخی اوقات باعث ایجاد درد یا خونریزی‌ در زنان می‌شود. اگر قطر یک کیست بیش‌تر از ۵ سانتی‌متر باشد ، برای خارج کردن آن از بدن ممکن است به عمل جراحی نیاز باشد.

با توجه به شیوع ویروس کرونا و اهمیت در خانه ماندن برای کاهش زنجیره انتقال این بیماری؛ شما عزیزان می‌توانید از امکان تماس تلفنی دکتردکتر به صورت رایگان بهره‌مند شوید. برای دریافت نوبت یک ربع مشاوره پزشکی رایگان؛ روی تصویر زیر کلیک کنید.

مشاوره تلفنی رایگان با پزشک

منابع:

healthline

mayoclinic

medicalnewstoday

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «کیست تخمدان و عوارض و علائم آن»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

547 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام و وقت بخير
    ميتونيد بفرماييد كه برای کسی که دوره قاعدگی نامنظم داره به صورتی که ممکنه دو ماه مرتب و پشت سرهم اتفاق بیوفته بعد دو ماه اتفاق نیوفته یا یک ماه درمیون باشه چه مشکلی وجود داره
    یه هفته قبل از پریودی درد شدید میگیره ول میکنه و روزهای اول پریودی هم درده کشنده ای داره

    • سلام
      سونوگرافی از نظر وجود کیست و آزمایش هورمون زنانه انجام دهید

  2. سلام کیست تخمدان دارم ک دکترم گفت دوماه قرص مصرف کنم ک از روز سوم پریودی باید میخوردم تا بسته قرص تموم بشه پریودبشم مجدد و از روز سوم باز بخورم و الان ک ماه سومه و نخوردم موقع پریودی درد شدیدی دارم قرار بود ک ماه سوم برم پیش دکترم ولی متاسفانه به دلیل کرونادکترنیست ایااین درد دلیل چیست؟

  3. سلام وقتتون بخیر
    من 32 سالمه و به دلیل درد زیز شکم حدود 2 ماهه پیش پیش پزشکم رفتم و سونو دادم و کیست به اندازه 10 میل در تخمدان سمت چپم مشاهده شد و گفتن یکماه قرص ضد بارداری مصرف کنم و مجددا بهشون مراجعه کنم به دلیل شرایط پیش امده نتونستم برم و هنوز خوب نشدم حتی دردم بدتر هم شده بازم دارم قرص ال دی رو مصرف میکنم الان باید چیکار کنم قرص جایگزین دیگه ای هست که قویتر باشه دردمو بهتر کنه
    و اینکه من حدود 10 سال میشه که جوشهای خیلی بزرگ و چرکی در قسمت صورت و گلو و پشت کتفم دارم و کلی دکتر پوست رفتم و دارو و محلول استفاده کردم ولی بهتر نشدم امکان داره دلیلش هورمونی باشه و کیستم باعثش باشه
    ممنون از شما

    • سلام
      همان قرص برای یک ماه دیگر تمدید شود
      بله ممکن است علت جوش هورمونی باشد

      • ممنون از پاسخگوییتون برای اینکه مطمئن بشم جوشهام هورمونی هستند باید آزمایش خاصی رو انجام بدم و اینکه این جوشها قابل درمان هستند، البته الان که دارم قرص یاز مصرف میکنم کمی بهتر شدن

  4. سلام من يك هفته هست درد زير دل سمت چپ و الان كمي سمت راست دارم با كمي ترشح تقريبا سبز پنيري به من قرص مترو و كليندازول و فلوكنازول دادن فرداي استفاده از كرم شكمم باد كرد و ضمن اينكه بعد از يكهفته درد تپخال تناسلي زدم آيا يا اين تورم من كيست دارم خيلي نگرانم سونو هم الان نميشه رفت دردم قابل تحمل و كمتر شده اما اين ورم من رو ترسونده

  5. سلام خواهرم یک کیست بزرگ به اندازه ۱۶ سانت در تخمدان سمت راست داره آیا راهی به جز جراحی وجود نداره

  6. سلام من کیست دارم که در خارج از رحم به تخمدان چسبیده و حدود 20 روز پیش هم یه کیست ترکیده ولی بخاطر کرونا فقط سونوگرافی کردم مشکلی پیش نمیاد برام؟

  7. سلام
    من کیست تخمدان دارم که در اثر درد شدید وعلایم دیگه سونوگرفی کردم وگفتن یه کیست ترکیده و یکی هم خارج از رحم به تخمدان چسبیده از اونجا که توو شرایط کرونا و قرنطینه هستیم پیگیری بیشتری نکردم تا شرایط به حالت عادی برگرده به نظرتون ضروریه توو این شرایط برم دکتر؟

  8. سلام من 11روز از پریدیم گذشته سابقه نامنظمی پریدی رو داشتم اما الان دل درد میگیرم یکم شبیه دل درد پریدی بعضی وقتا نفخ و یبوست هم دارم بنظرتون باید چیکار کنم. Pco هم هستم و منتظر بارداری؟ آیا اینا میتونه نشونه بارداری باشه

    • سلام
      فعلا نمیتوان در مورد بارداری نظری داد
      Pco باید درمان شود بعد اقدام به بارداری کرد
      توصیه به رفع یبوست با مصرف مایعات زیاد و سبزیجات و روغن زیتون و آلو سیاه و انجیر خشک است
      در یبوست شدید قرص سی لاکس روزی یک عدد مصرف شود

  9. سلام.وقت بخیر و خسته نباشید
    من و شوهرم ازحدود ۷ماه پیش تصمیم به بارداری مجدد برای بار دوم گرفتیم ولی با این وجود و در طی این ۷ماه من باردار نشده ام و وقت پریودیم ۵ اسفندماه بود که پریود نشدم…در طول یکماه گذشته دو بار ترشحات از سینه ام رو دیدم و در طول یکماه گذشته تهوع رو داشتم ولی یک بار هم استفراغ کردم تا ۱۰ روز پیش هم لکه بینی صورتی رنگ هر دو سه روز یکبارمیدیدم ولی از ۱۰ روز پیش تا حالا لکه بینی نداشتم.یکبار ۱۰روز پیش موقعی که لکه بینی داشتم تست حاملگی زدم و منفی بود یکبارم دیروز که دوباره منفی بود…گرفتگی عضلات درپاهام دارم…تغییرات خلقی تو این یکماه داشتم و خوابم هم زیاد شده
    با این وجود به نظر شما کیسته؟
    درصورتی که تو این شرایط کرونا نه دکتر زنانی الان کار میکنه نه حتی یک سونوگرافی که برم بگیرم
    خواهش میکنم منا راهنمایی کنید…تشکر

  10. سلام بنده ۱۸روزه جراحی کیست پاره شده تخمدان راست کرده ام به نظرتون چندروزه دیگر به سونوگرافی برم بهتره ؟؟یعنی روز چندمی که عمل کردم ؟؟میترسم برای تخمدان جراحی شده ام مشکلی ایجاد کنه سونوگرافی؟؟؟

    • خیلی خیلی ممنونم

      • سلام چهل ساله ام. سه دوره است که پریود نشدم . ازمون هورموی رفتم هورمونم 96 بود . دکتر گفت یائسگی زود رس داری . و امپول هورمونی داد اما بازم پریود نشدم . الان دارم قرص میخورم . ایا ممکنه کیست داشته باشم چون احساس نفخ میکنم و رحمم احساس میکنم اومده جلو … درد تخمدان هم در پشتم دارم … لطفا راهنماییم کنید .

        • سلام
          ممکن است کیست باشد،جهت بررسی کیست باید سونو بدهید تا مشخص شود.

  11. سلام من یه دختر مجرد هستم چرخه قاعدگیم منظم نیس ممکنه کیست داشته باشم؟!

  12. سلام من کیست هموراژیک تخمدان راست داشتم که پاره شده بود وخونریزی داخلی داشتم و۱۰ سال هم هست که فیبروم رحمی ساب سروزال دارم که اندازش ۱۰ سانتی متر ….اکنون حدودا ۱۶روزه کیست رو عمل کردم….من از آذر ماه ۹۸شکمم شدید باد میکنه اللخصوص بعد خوردن غذا(نفخ شدید دارم )که دایمتیکون مصرف میکنم … وساق پای راستم هم بعد عمل وقتی که می ایستم شدیدا درد میکنه …با توجه به گفته هام خدایی نکرده احتمال ابتلا به سرطان تخمدان دارم؟؟؟

    • سلام
      قبلا انجام دادم ولی دکتر بهم گفت مشکل خاصی نداری فقط از استرس زیاد
      فقط توجواب سونوگرافی ابعاد رحم وتخمدان طبیعی بود
      اکوی میومترطبیعی وضخامت آندومتر ۱۱-۱۰میلی
      یک فولیکول بقطر ۱۷میلی در تخمدان چپ
      مایع در کلدوساک ها مشاهده نمی گردد
      آزمایش هورمون 2.24 TSH
      14.17 Prolaction
      2.01 DHEA-SO4
      پس دوباره میرم دکتر میگم واسم سونو وآزمایش بنویس
      ببخشید آزمایش پاپ اسمیرم انجام بدم؟
      الان ۲۶سالمه دوس دارم زودتر بچه دار شم
      ببخشید وقتتونو گرفتم مرسی

  13. سلام.من این ماه امپول سینال اف وقرص استفاده کردم .پریود شدم ولی 3روز سبک .والان سمت راست شکم درد شدیدی دارد یعنی کیست دارم .تست هم نگرفتم

  14. سلام خسته نباشید
    من ۳ سال دوره پریود نامنظم دارم وزود به زود پریود میشم دکتر رفتم اول قرص ال دی بهم داد بعد باز مشکلم حل نشد قرص هورمونی اسمش خوب یادم نیست پروژسترون بهو داد بعد چند ماه بهتر شدم
    وچند ماهی پریودم منظم شد اما الان یک ماه دوباره پریودم نامنظم شده تو ناحیه لگن احساس درد دارم وبعد دو سه روز دوباره خونریزی دارم
    قبلا اقدام به بارداری کردم ولی بازهم خونریزی داشتم
    چیکار باید بکنم؟ لطفا راهنمایی کنید

  15. سلام وقتتون بخیر،من حدود ۲ماه پیش رفتم دکتر،سونوگرافی گفتش یه کیست ۲سانتی داری،بعدش دیگه نرفتم،الانم که میترسم ازخونه دربیام،روی صورتم چندتا جوش زدم،یکمم دیر برم حموم موهام خیلی میریزه، حالا نمیدونم چیکارکنم! احساس میکنم جوشای صورتم از کیسته هستش!!!

    • سلام
      دوست گرامی فعلا جوش های صورت را با صابون آنتی آکنه بشویید و از شامپو ضد ریزش مو استفاده کنید
      قرص زینک پلاس جهت ریزش مو مصرف کنید
      درفرصت مناسب به متخصص زنان مراجعه کنید و آزمایشات هورمونی و فاکتورهای لازم جهت ریزش مو را بدهید

  16. سلام خسته نباشید
    من چند روز هست که ترشحاتم قهوه ای شده امروز کمی خون تازه هم بود
    من تو شهریور سونو داخلی کردم وکیست داشتم دکتر گفت چیز مهمی نیست بخاطر همین برای درمانش نرفتم
    در ضمن پریودی های من منظم همیشه
    الان بخاطر کرونا میترسم برم برای معاینه

    • سلام
      در حال حاضر اقدامی اورژانسی نیاز نیست.
      فقط بررسی از نظر بارداری انجام شود و اگر باردار نبودید قرص مفنامیک اسید مصرف سود

  17. باسلام و عرض وقت بخیر خدمت شما ببخشید من 21سالمه و مجرد هستم تا الان هم پریود های منظمی داشتم به غیر از یک بار که برای سفر کربلا قرص خوردم و چند ماه نامنظم شدم راستش من برای وسواسی که دارم زمان های دستشویی طولانی دارم و اطرافیان میگن که این اب گرفتن ها ممکنه برات خطرناک باشه رحم سرد بشه یا کیست بگیری و اینا من خیلی نگران شدم چون دوماهه که از یه هفته قبل پریودم درد زیر شکم دارم مثل درد پریودم ولی خیلی ضعیف تر و اینکه پریود قبلیم 3روز دیرتر شد من استرس گرفتم میشه کمک کنید،، ممکنه که من کیست داشته باشم و اور ممکنه به دستشویی و ابی که خودم رو میشورم ربطی داره؟؟

    • سلام
      در حال حاضر جای نگرانی نیست
      اگر بی نظمی ها ادامه پیدا کرد و در سیکل های بعدی تکرار شد سونوگرافی بدهید
      جهت درمان وسواس با روانپزشک مشورت کنید

  18. باسلام صالحی هستم.سال نومبارک.۳۲ساله دوبارجراحی کیست داشتم سمت راست کلاتخلیه شده و۱بارم زایمان موفق داشتم دخترم۶ساله است.الان تورم شکم وحالت تهوع ودردسینه واحساس سنگینی دارم.قاعده هام مرتب بوده دوروزه عقب انداختم.باوجودویروس امکان دکتررفتن ندارم بخصوص
    درتعطیلات عید هم هستیم .چیکار کنم.میترسم کیست داشته باشم .البته تست بارداری ندادم .

  19. سلام خانوم دکتر وقت بخیر من قبلا خفیف تنبلی تخمدان داشتم و تا حدودی رفع شد الان چند وقته دارم پرمو‌میشم و قسمت تخمدان‌چپم هم درد میکنه با توجه به اینکه الان بخاطر وضعیت کرونافعلا پزشک نمیشه رفت میخوام بدونم بعداز درمان این پرمویی هم رفع میشه خودش؟یا همینطوری میمونع خیلی عصبیم بابتش?

    • سلام.آزمایش هورمونی و سونو مجدد لازم است
      درصورت اختلال باید درمان صورت گیرد

  20. سلام…من ۱۶ سالمه حدود سه ماه پیش متوجه شدم که کیست دارم و وقتی به دکتر مراجعه کردم به من قرص ضدبارداری رو دادن که من دوماه پیش مصرفش کردم،ماه پیشم پریود شدم،ولی این ماه پریود نشدم ممکنه دوباره کیست گرفته باشم؟؟؟اخع علائم پریودی رو دارم.

    • سلام
      درحال حاضر نمیتوان بدون سونو نظری داد
      اگر در سیکل های بعد نامنظمی تکرار شد سونوگرافی انجام شود

  21. سلام عرض وقت بخیر دارم.‌من ۳۳ سالم هست و مجرد هستم. از ۱۲ سالگی دوره قاعدگی من شروع شد. همیشه دردناک بوده و حال تهوع شدید داشتم و فشارم پایین می اومد و دوران خونریزیم حدود ۱۳ روز بود. حدودا از ۳۰ سالگی دردم کمتر شده البته بعضی ماه ها درد زیاد میشه ولی کاملا قاعدگی منظمی داشتم و دوران خونریزی ۶ روز شده. در دو ماه اخیر ۶ روز خونریزی دارم حدود ۵ یا ۶ روز خونریزی قطع میشه و مجددا خونریزی شروع میشه و حدود ۵ تا ۶ روز طول میکشه. در ماه اسفند در روز دوم از پریود مجدد یک تکه با بافت گوشتی از بدنم خارج شده و خیلی منو نگران کرده. نمیدونم کیستی بوده که از بدنم خارج شده یا چیز دیگری هست. فقط ازش عکس گرفتم که بتونم به دکتر نشون بدم.متاسفانه بخاطر مسئله کرونا میترسم دکتر برم. لطف میکنید راهنماییم کنید.

    • سلام
      دوست گرامی لازم است سونوگرافی و آزمایش هورمونی انجام شود.اقدام دیگری بدون تشخیص نمیتوان کرد

  22. سلام خسته نباشید ..من ۱۸سالمه و قائدگی بسیار نامنظمی دارم و با اینکه اولین بار پنچ سال پیش بوده هنوز منظم نشده و تا حالا دوبار سونو رفتم و مشکلی نبوده الان هم سه ماه هست که پریود نشدم و جوش هم کم ندارم مو های زائد هم معمولی هست چاق هم نیستم و ورزش هم میکنم به نظرتون مشکل کجاست آیا طبیعیه؟

  23. سلام وقتتون بخیر
    من ۱۷سالم هست و اخرین پریودیم اخر اذر ماه بود هفته پیش حدود ۶ روز فقط لکه میدیم ، امروز پایین شکمم سمت راست درد گرفت ،اون قسمت سفت شده حمام رفتم بعدش دردش تشدید شد راه میرم یا خم میشم درد میگیره تهوع هم دارم اولش فکر میکردم ممکنه اپاندیس باشه
    نظر شما چیه؟
    لطفا راهنمایی کنید

    • سلام
      لازم است ویزیت شوید تا بتوان نظر داد
      ممکن است بخاطر پریود باشد
      با توجه به بی نظمی پریود سونو انجام دهید تا وجود کیست بررسی شود

  24. سلام من این ماه ۴روز لکه بینی قهوایی دارم وچندروز پیش سمت چپ لگنم به شدت درد میکرد جوری ک انگار خورده به جایی نمیدونم لگنمه یا نه ولی خب استخون سمت اخره کمرمه… من هیچ وقت اول پریودیم لکه بینی قهوایی نداشتم همیشه اخر بوده دلیلش چی میتونه باشه.متاهلم

    • سلام
      بی بی چک جهت بررسی بارداری انجام شود
      درصورت باردار نبودن و بهبود درد میتوانید تا پریودی بعدی صبر کنید در غیر اینصورت ویزیت شوید

  25. سلام خسته نباشید من دوماه پیش پریودی م عقب افتاده بود واینکه زیر دلم درد میکرد وآمپول پروژسترون زدم پریود شدم ولی براینکه خیالم راهت بشه رفتم سونگرافی وجوابش رحم داری ابعادواکوی پارنشیم نرمال می باشد ضخامت اندومتر14mmوبیش از حدنرمال میباشد
    تصویرکیست با دیواره ضخیم وسپتای داخلی باابعادmm42*35 درتخمدان سمت چپ رویت شد این جواب ش ودسترسی به دکتر ندارم وخیلی م درد دارم

  26. سلام من ۲۰ سالمه کیست تخمدان دارم .ریزش موی بسیار شدید و جوش صورت و بدن دارم .علتش همون کیست تخمدان هستش؟ با مصرف قرص های ضدبارداری مشکلات پوست و موهام حل میشه؟
    ممنون میشم پاسخ بدید

    • آزمایش هورمونی و زینک و کم خونی و… نیز لازم است انجام شود

  27. سلام‌ . حدود یکسال و نیم هست که ریزش مو دارم از سمت جلوی سر. چندین دکتر رفتم ولی ریزش موهام رفع نشد. یکی از این دکترها که الان تحت نظرش هستم گفت ریزش موی هورمونی هست. بنظر شما ممکنه از کیست باشه؟ دوران قاعدگیم هم کاملا منظمه. ولی حجم خون بعضی مواقع کم میشه و ممکنه فقط یک روز خونریزی داشته باشم .
    ممنون میشم اگر پاسخ بدید

  28. سلام من ۲۰ سالمه موقع ۲تا پریودی آخرم درد شدیدی سمت تخمدانا داشتم،سینه‌هام هم حساس شده بودن و درد داشتن، شیکمم ورم کرده بود و تکرر ادرار داشتم. سیکلام هم ۲-۳ روز جا به جا میشه. به نظرتون لازمه به دکتر مراجعه کنم ؟

  29. سلام من ۲۴ سالمه پریودم اغلب نامنظم هس ۵روز یا ۱۰ روز عقب میوفتم سابقه کیست هم داشتم الان دو‌روزه شدید قسمت راست شکمم درد میکنه به حدی که نمیتونم بلند شم، و به راحتی نمیتونم ادرار کنم لطفا برای کاهش درد راهنماییم کنید.

  30. سلام من ۲۲سالمه همیشه پریودمنظم داشتم ۶روزه بود این ماه سه روز عقب انداختم وپریودم ۴روز شد سمت راست شکمم احساس جسمی رو دارم لطفاراهنمایی کنید

    • با سلام
      درصورتی که درد یا علامت دیگری ندارید فعلا نیار به اقدامی نیست.اگر در سیکل های بعدی بی نظمی تکرار شد از نظر سونو و هورمونی بررسی شود

    • سلام من24سالمه متاهلم پریودیم منظمه بوده الان چند روزه گذشته و قسمتهای زیرشکمم وکمرم دردمیکنه گرمی و اکنه هم دارم قبلا سابقه کیست داشتم ولی رفعش کردم

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر