مجله پزشکی دکتر دکتر

راههای پیشگیری و درمان عفونت ادراری در کودکان

25 مرداد 1400

0

اورولوژی
راههای پیشگیری و درمان عفونت ادراری در کودکان

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در بین کودکان، عفونت مجاری ادراری است. به همین دلیل آگاهی والدین درباره این بیماری و راهکارهای درمانی آن، از اهمیت بسیاری برخوردار است. والدین باید از نحوه ادرار کردن فرزندان خود مطلع باشند. چراکه معمولا کودکان درمورد این مشکل صحبت نمی‌کنند و تشخیص به‌موقع عفونت‌های ادراری در مدت‌زمان درمان آن نیز تاثیر می‌گذارد. اگر کودک به عفونت مجاری ادراری مبتلا شود، ممکن است که بقیه اندام‌ها مثل کلیه و مثانه نیز درگیر شوند. به همین دلیل در این مقاله درباره عفونت ادراری در کودکان و روش‌های درمان و پیشگیری از آن توضیح می‌دهیم. همراه ما باشید.

منظور از عفونت های ادراری در کودکان چیست؟

بخشی از مواد زائد و سمی در بدن از طریق ادرار و بخشی دیگر از طریق مدفوع از بدن خارج می‌شوند. کلیه‌ها به‌عنوان تصفیه‌کننده‌هایی قدرتمند، وظیفه جداسازی مواد زائد و مفید را برعهده دارند. بعد از اینکه هر دفعه غذا می‌خورید، این مواد غذایی وارد سیستم گوارش می‌شود و بعد از هضم آن‌ها، باید از طریق کلیه‌ها و کبد جداسازی‌های لازم انجام شود. 

در مراحل بعدی و با تولید ادرار در کلیه‌ها، این مواد مضر از طریق میزنای (لوله‌هایی برای حمل ادرار هستند) وارد مثانه می‌شوند. مثانه ادرار را تا زمانی که تخلیه شود، در بدن نگه می‌دارد. هنگامی‌که احساس کردید باید به دستشویی بروید، ادرار از طریق لوله‌های میزراه یا پیشاب‌راه از بدن شما خارج می‌شود. به این مسیری که ادرار طی می‌کند تا از بدن خارج شود، مجاری ادراری گفته می‌شود.

عفونت ادراری در کودکان (UTI)، زمانی اتفاق می‌افتد که باکتری از طریق جریان خون، پوست اطراف ناحیه تناسلی، بخش خارجی مجرای ادرار یا مقعد وارد مجاری ادراری شده و موجب بروز عفونت در یکی از این اندام‌ها شود. در حالت طبیعی نباید در ادرار هیچ‌گونه باکتری وجود داشته باشد. 

تشخیص به‌موقع عفونت ادراری، درمان آن را سرعت می‌بخشد. اما در صورت بی‌توجهی به آن، ممکن است عوارضی بلندمدت مثل نارسایی کلیه در کودکان (لینک به مقاله 14) مشاهده شود. کودکان زیر 2 سال بیشتر مستعد عفونت‌های ادراری هستند.

دلایل ابتلا کودکان به عفونت های ادراری

همان‌طور که قبلا اشاره کردیم، عفونت مجاری ادراری در کودکان بسیار شایع است. تا جایی که از هر 100 دختر 8 نفر و از هر 100 پسر خردسال 2 نفر حداقل یک‌بار به این بیماری مبتلا می‌شوند. دختران در مقایسه با پسران بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند. 

دلایل ابتلا کودکان به عفونت های ادراری می‌تواند به‌علت نواقص مادرزادی، عدم‌رعایت بهداشت و برخی بیماری‌ها باشد. اگر کودک از بدو تولد به مشکلاتی مثل تنگی لگن، باریک بودن مجرای ادراری یا انسداد راه خروج ادرار از مثانه مبتلا باشد، احتمال بروز عفونت‌های ادراری افزایش می‌یابد. تا جایی که نزدیک به 40 درصد دلایل عفونت ادراری در کودکان، مربوط به همین مشکلات ژنتیکی است که باید برطرف شود.

از طرفی شستشوی نامناسب بعد از ادرار و مدفوع هم در شکل‌گیری این عفونت‌ها نقش دارند. زیرا باکتری‌های زیادی در اطراف مقعد هست که امکان انتقال آن‌ها به‌سمت مجرای ادراری و مثانه وجود دارد. 

بیماری‌هایی مثل ریفلاکس ادراری (VUR) و سنگ کلیه در کودکان (لینک به مقاله 15) نیز در ایجاد عفونت‌های ادراری موثر هستند. سنگ کلیه مانع جریان ادرار شده و ریفلاکس هم موجب برگشت ادرار از مثانه به‌سمت لوله میزنای و کلیه می‌شود. همین مسئله در درازمدت باعث عفونت کلیه و از کار افتادن آن می‌شود.

دلایل ابتلا کودکان به عفونت های ادراری

آیا عفونت ادراری در کودکان خطرناک است؟

در حالت کلی عفونت ادراری بیماری خطرناکی برای کودکان به شمار نمی‌رود. اما تشخیص به‌موقع آن بسیار ضروری است. چراکه عدم‌درمان این بیماری در طولانی‌مدت، موجب عفونت مثانه و عفونت کلیه می‌شود. عفونت کلیه خطرناک است و ممکن است باعث نارسایی کلیوی و درنتیجه دیالیز یا پیوند کلیه در کودکان شود.

علائم عفونت ادراری در کودکان 

به‌طورکلی نشانه‌های ابتلا به عفونت ادراری در کودکان شامل موارد زیر است:

  • تب
  • احساس درد و سوزش هنگام ادرار کردن (این نشانه در نوزادان نیز وجود دارد که معمولا نوزاد هنگام ادرار کردن گریه می‌کند)
  • حالت تهوع
  • اسهال
  • اختلال در رشد و افزایش وزن کودک
  • بی‌اشتهایی
  • تغییر رنگ و بوی ادرار (رنگ ادرار قهوه‌ای می‌شود و بوی تندی دارد)
  • وجود خون در ادرار
  • بی‌اختیاری در کنترل و نگه داشتن ادرار 

علائم عفونت های ادراری در کودکان دختر و پسر مشابه است. اما دختران به‌دلیل آناتومی و ساختار ناحیه تناسلی‌شان بیشتر به این عفونت دچار می‌شوند. زیرا باکتری آسان‌تر وارد واژن و مثانه می‌شود.

راههای پیشگیری از عفونت ادراری در کودکان

کودکان در بیشتر مواقع به‌خوبی مثانه خود را خالی نمی‌کنند یا ادرار خود را نگه می‌دارند، همین عوامل موجب شیوع عفونت ادراری در آن‌ها می‌شود. برای جلوگیری از ابتلای کودکان به این بیماری بهتر است به نکات زیر توجه کنید:

  • یبوست یکی از دلایل ایجاد عفونت ادراری است. به این مسئله توجه کنید که کودکتان در طول روز به مقدار کافی آب و مایعات بنوشد.
  • ختنه پسران تا قبل از یک‌سالگی احتمال بروز این بیماری را کاهش می‌دهد.
  • به نوزادتان شیر مادر بدهید و کمتر از شیر خشک استفاده کنید.
  • بهتر است هنگام بازی کردن از لباس‌های زیر نخی و گشاد برای فرزندتان استفاده کنید.
  • به‌موقع پوشک نوزادان را تعویض کنید.
  • وزن فرزندتان را در محدوده طبیعی نگه دارید و از چاقی و اضافه وزن پیشگیری کنید.
  • اگر کودکتان را در وان استحمام می‌کنید، مطمئن شوید که وان به‌خوبی تمیز باشد تا احتمال انتقال باکتری کاهش یابد.

راههای درمان عفونت ادراری در کودکان

عفونت ادراری بیماری‌ای است که در مدت‌زمان کوتاهی و در عرض چند هفته درمان می‌شود. دارودرمانی و استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها بهترین روش درمانی محسوب می‌شود. اگر شدت بیماری زیاد باشد، دارو باید به‌صورت وریدی و از طریق سرم تزریق شود.

نوزادان در صورت ابتلا به عفونت مجاری ادراری باید در بیمارستان بستری شوند تا به‌موقع درمان شوند. همچنین اگر علت عفونت ریفلاکس ادرار یا انسداد در مجاری ادراری باشد، احتمالا عمل جراحی نیز در کنار دارودرمانی تجویز می‌شود. معمولا ریفلاکس ادراری تا ۶ سالگی برطرف می‌شود؛ اما بهترین روش درمانی باید توسط پزشک متخصص مشخص شود.

سفیکسیم برای عفونت ادراری کودکان

تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها اولین قدم برای درمان عفونت‌های ادراری هستند. اما مقدار تجویز آن‌ها وابسته به شدت بیماری، سن کودک و دیگر علائم مثل اسهال، تب و استفراغ است.

 سفیکسیم (cefixime) یکی از آنتی‌بیوتیک‌های رایج است که معمولا ۲۴ تا ۴۸ ساعت بعد از مصرف، علائم ادراری و گوارشی را بهبود می‌بخشد. اما داروها باید به‌صورت منظم تا 2 هفته و بر اساس تجویز پزشک مصرف شوند.

درمان عفونت ادراری در کودکان با طب سنتی

درمان عفونت ادراری در کودکان با طب سنتی

استفاده از روشهای طب سنتی برای درمان عفونت ادراری باید تحت‌نظر و تایید پزشک کودکتان انجام شود. توصیه‌های طب سنتی، به‌عنوان درمانی مکمل شناخته می‌شوند و برای درمان اصلی بیماری قابل‌استفاده نیستند. در ادامه به برخی از مواردی که در درمان عفونت اداری کودکان موثر هستند اشاره می‌کنیم:

  • از مصرف غذاهایی که ادویه در آن استفاده شده، پرهیز کنید.
  • از مواد غذایی با طبع خنک مثل آش آلو استفاده کنید.
  • ترکیب آب ولرم و عسل به‌عنوان آنتی‌بیوتیکی طبیعی موثر است.
  • لیموشیرین، برنج، آویشن، گشنیز از مواد غذایی هستند که علائم عفونت ادراری را کاهش می‌دهند.
کلام آخر

در این مقاله درمورد عفونت‌های ادراری کودکان توضیح دادیم. توجه به علائم بیماری و شروع به‌موقع درمان، از بروز بیماری‌های جدی‌تر مثل نارسایی کلیوی، عفونت کلیه‌ها و عفونت مثانه جلوگیری می‌کند. معمولا برای درمان عفونت ادراری کودکان از آنتی‌بیوتیک‌ها استفاده می‌شود. اما مقدار مصرف آن باید متناسب با سن و شدت بیماری مشخص شود.

بیماری عفونت ادراری در کودکان چیست؟

زمانی که باکتری از طریق پوست اطراف ناحیه تناسلی، جریان خون یا مجرای ادراری وارد مثانه و بعد کلیه‌ها شود، می‌گوییم کودک به عفونت ادراری مبتلا شده است. زیرا این باکتری‌ها باعث عفونی شدن این اندام می‌شوند و علائمی مانند تب و حالت تهوع در بدن ایجاد می‌کنند.

چرا کودکان به عفونت ادراری مبتلا می‌شوند؟

عدم‌رعایت بهداشت، نقص مادرزادی مجاری ادراری و بیماری‌هایی مثل ریفلاکس ادرار در ایجاد عفونت ادراری موثر هستند. وجود سنگ‌کلیه و نگه داشتن بیش‌ازحد ادرار نیز از دیگر دلایل ابتلا به عفونت ادراری در کودکان به شمار می‌رود.

آیا آنتی‌بیوتیک برای درمان عفونت ادراری در کودکان کاربرد دارد؟

دارودرمانی و استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها برای از بین بردن عفونت، رایج‌ترین روش درمانی عفونت‌های ادراری در کودکان است. معمولا بعد از چند هفته بیماری و عوارض جانبی آن برطرف خواهد شد.

تشخیص عفونت‌های ادراری در کودکان به چه صورت انجام می‌شود؟

برای تشخیص عفونت ادراری آزمایش ادرار تجویز می‌شود. با کشت ادرار می‌توان از وجود باکتری‌ها و عفونت اطلاعاتی کسب کرد. در صورت لزوم ممکن است پزشک از سونوگرافی برای تشخیص دقیق‌تر نیز استفاده کند.

منابع:
webmd
kidshealth

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «راههای پیشگیری و درمان عفونت ادراری در کودکان»

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده

کتابچه ها

دیدگاه های اخیر

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگع کمتر از ۴۰ سال هستین، قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادو...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام.نام داروهاتون رو ذکر کنید...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگه داروها رو مرتب ۳ هفته خوردین و تاثیری نداشته باید اندوسکوپی شی...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگع کمتر از ۴۰ سال هستین، قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادو...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام بله میتونه از استرس باشه اما اگه زردی چشم دارین ازمایش ast, alt, alkp , billt...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ریفلاکس هست و باعث این علایم میشه رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، اد...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادویه، چای زیاد ، قهوه، غذای ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام دارو رو طبق دستور پزشکتون ادامه بدین🌹...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

اگع کمتر از ۴۰ سال هستین، قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادویه، چ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام شیاف و پماد آنتی فیشر...