اضطراب چیست و راه های مقابله با آن کدام است؟

اضطراب چیست و راه های مقابله با آن

همه‌ ما در زندگی هنگامی که در موقعیت یا مکانی جدید قرار می‌گیریم، ابتدا احساسی را تجربه می‌کنیم که ترکیبی از ترس و نگرانی است. این حس اضطراب، احساسی قدیمی در بدن و روان ما است تا در برابر مشکلات و عوامل خطرآفرین از ما محافظت کند. سبک زندگی مدرن طوری طراحی شده که علاوه بر مشکلات کاری و زندگی شخصی، روزانه انبوهی از اخبار، شایعات و تحولات ناگهانی نیز روان و افکار ما را تحت تاثیر قرار داده و موجب اضطرابمان می‌شود. اگر به‌دنبال راهکارهایی هستید تا خود را از اضطراب و استرس دور نگه دارید، ابتدا باید بدانید که اضطراب چیست و راه های مقابله با آن کدام است؛ به همین دلیل در این مقاله به‌طور خاص به موضوع اضطراب و انواع آن می‌پردازیم. همراه ما باشید.

اضطراب چیست و راه های مقابله با آن کدام است؟

اختلال اضطراب ترکیبی از احساس‌های ترس، پریشانی و دلهره نسبت به وضعیتی است که در آن عامل خطرناکی وجود ندارد و فرد به‌طور مداوم تشویش یا دلشوره دارد. اضطراب معمولا بعد از رخ دادن حادثه‌ای استرس‌زا به وجود می‌آید. 

در سیر تکاملی انسان، وجود اضطراب و استرس امری طبیعی و مفید بوده؛ چراکه در طول زمان به حفظ بقا و زنده ماندن او کمک کرده است. هنگامی که شدت این نگرانی و ترس بیش از حد طبیعی باشد و زندگی روزانه را مختل کند، می‌گوییم فرد دچار بیماری اختلال اضطراب (Anxiety Disorders) شده است. 

در صورت عدم‌توجه به اضطراب و مخفی کردن آن، این اختلال به مرور گسترش می‌یابد و جنبه‌های مختلفی از زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می‌دهد. بنابراین توجه و پذیرش ابتلا به اختلال اضطراب و تلاش برای درمان آن بسیار حائز اهمیت است. افراد زیادی در سراسر جهان از این اختلال رنج می‌برند؛ تا جایی که از سال ۲۰۱۵ تاکنون، شمار افراد مبتلا ۱۵ درصد افزایش یافته است.

پیش از آشنایی با راه‌ های مقابله با اضطراب، ابتدا بهتر است که انواع اضطراب را بشناسیم.

انواع اضطراب کدام است؟

اختلال اضطراب انواع مختلفی دارد که در ادامه درباره برخی از آن‌ها توضیح می‌دهیم.

  • اضطراب اجتماعی

در اختلال اضطراب اجتماعی، فرد در موقعیت‌های گوناگون از اشتباه کردن، صحبت کردن و غذا خوردن در جمع هراس دارد؛ زیرا نگران است که دیگران او را قضاوت کنند یا مورد تمسخر قرار دهند. این اختلال و نگرانی معمولا از دوران نوجوانی شروع می‌شود.

اضطراب اجتماعی
اضطراب اجتماعی و روش های مقابله با آن
  • اضطراب فراگیر

زمانی که فرد مدام نگران وقوع حوادث ناگوار مانند مرگ نزدیکان، تصادف یا بیماری فرزندان خود است و بدترین اتفاق‌ها و سناریوها را در ذهن می‌سازد، می‌گوییم دچار اضطراب فراگیر شده است. نشانه‌های رایج این اختلال خستگی، بی‌خوابی، تنش و بی‌قراری، تپش قلب و عدم‌تمرکز است.

  • فوبیا

فوبیا یا ترس بیمارگونه معمولا در وضعیت و شرایط خاصی بروز می‌کند. به‌عنوان مثال دیدن عنکبوت، ترس از ارتفاع یا تاریکی، نمونه‌های شایع فوبیا محسوب می‌شوند. علائم حمله‌های اضطرابی ناشی از فوبیا شامل تعریق شدید، تپش قلب یا  احساس خفگی است. 

  • وسواس

اضطراب بیمارگونه می‌تواند موجب بروز اختلال اضطراب وسواس شود. ۲ نوع وسواس فکری و عملی وجود دارد که در این نوع اختلال اضطراب، ممکن است فرد دچار یکی یا هر دو مدل وسواس شود. در وسواس فکری به‌طور مداوم افکاری تکراری به ذهن خطور می‌کنند که معمولا ناراحت‌کننده یا وحشت‌آور هستند. در وسواس عملی نیز انجام اعمال تکراری مانند شستن دست‌ها، خاراندن سر یا بالا کشیدن بینی وجود دارد و بدون هیچ‌گونه دلیل منطقی و مناسبی مدام تکرار می‌شوند.

  • سندرم موج انفجار (سندرم ptsd یا بعد از حادثه استرس‌زا)

سندرم موج انفجار که نوعی اختلال اضطرابی به شمار می‌رود، معمولا بعد از وقوع حادثه‌ای دردناک و هراس‌انگیز اتفاق می‌افتد. در برخی افراد بعد از چند ماه بهبودی حاصل می‌شود و در بعضی دیگر ممکن است تا آخر عمر ادامه داشته باشد. در سندرم موج انفجار، به دلیل استرس و هیجان شدیدی که به فرد وارد شده، پرخاشگری، عصبانیت و کابوس دیده می‌شود. 

نشانه ها و علائم ابتلا به اضطراب چیست؟

اضطراب غیرطبیعی نوعی اختلال روانی و ذهنی محسوب می‌شود؛ ولی نه تنها بر ذهن، افکار و احساسات اثر می‌گذارد، بلکه سلامت جسمی و عملکرد روزانه افراد را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. توجه به این نکته نیز ضروری است که همگی این نشانه‌ها ممکن است در تمامی افراد دیده نشود و احتمال بروز علائم دیگری که ناشی از اضطراب باشند نیز وجود دارد. به‌طور کلی نشانه‌ها و علائم ابتلا به اضطراب شامل موارد زیر است:

  • دیدن کابوس
  • احساس ترس و نگرانی بدون دلیلی منطقی
  • عدم‌تمرکز
  • تنش و بی‌قراری
  • بی‌خوابی یا بدخوابی
  • تپش قلب
  • گرفتگی عضلات
  • داشتن افکار و احساسات ناراحت‌کننده و ترسناک
  • حالت تهوع
  • تنگی‌ نفس و احساس خفگی
  • خشکی دهان
اضطراب چیست
حالت تهوع از علائم اصطراب

آیا اضطراب همان استرس است؟

زمانی که حادثه‌ای ناگوار یا دردناک برایمان اتفاق می‌افتد یا باید کاری جدید انجام دهیم و نوعی ابهام را تجربه می‌کنیم، معمولا دچار استرس می‌شویم. استرس به‌خودی‌خود بد نیست و می‌تواند باعث پیشرفت، امنیت و رشد ما شود؛ ولی زمانی که این احساس عدم‌اطمینان یا ترس در ذهن و روان ما رشد کند، به‌طوری که زندگی‌مان را مختل کند، می‌گوییم دچار اضطراب مزمن شده‌ایم. نگرانی و تشویش در مواقعی که عامل استرس‌زا وجود ندارد نیز اضطراب بیمارگونه محسوب می‌شود. 

عوارض ابتلا به اضطراب چیست؟

با اینکه اضطراب نوعی واکنش ذهنی محسوب می‌شود، ولی روی سلامت جسمی و فیزیکی افراد نیز تاثیر می‌گذارد. عدم‌توجه در درمان به‌موقع این اختلال، می‌تواند مشکلاتی مانند موارد زیر را به وجود آورد:

  • بیماری‌های قلبی
  •  اضافه وزن و چاقی
  •  مشکلات گوارشی
  •  تضعیف سیستم ایمنی بدن
  •  مشکلات تنفسی 
  • سقط جنین یا زایمان زودرس در زنان باردار
  • قاعدگی نامنظم و یائسگی زودهنگام در زنان
  • کاهش تولید اسپرم در مردان
  • تشدید بیماری‌های پوستی مانند آکنه، اگزما و پسوریازیس
  • حساسیت به نور و کاهش بینایی
  • افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌های دیابت و فشار خون بالا
اضطراب پنهان
فشار خون از عوارض ابتلا به اضطراب

راه های درمان اضطراب چگونه است؟

در حال حاضر روش‌های درمانی گوناگونی برای رفع اضطراب به وجود آمده است. دارودرمانی، روان‌درمانی و تغییر سبک زندگی از رایج‌ترین و بهترین راهکارها هستند. به یاد داشته باشید همان‌طور که برای حل مشکلات جسمی از دارو استفاده می‌کنیم، روان‌درمانی نیز برای تامین نیازهای روان و ذهن‌مان مفید است.

  • دارودرمانی

داروهای مخصوص بهبود اختلال اضطراب باید از طرف پزشک تجویز شود. این داروها معمولا خاصیت ضدافسرگی دارند و نوعی آرام‌بخش محسوب می‌شوند. دوز تعیین شده، متناسب با نوع و شدت بیماری است.

  • روان‌درمانی

صحبت با روان‌کاو یا روان‌شناس به فرد کمک می‌کند تا ریشه اضطراب خود را شناسایی کند و با انجام تمرین‌ها و تکنیک‌های مختلف، الگوی رفتاری و فکری خود را تغییر دهد.

  • تغییر سبک زندگی

نحوه سبک زندگی در پیشرفت و به وجود آمدن اضطراب نقش مهمی ایفا می‌کند. مصرف الکل، غذاهای ناسالم مانند غذاهای چرب و نیمه‌آماده، اضافه وزن و عدم‌تحرک از عوامل اصلی ایجاد اضطراب به شمار می‌روند. بنابراین تغییر این عادات به درمان شما کمک شایانی می‌کند.

  • مراقبه و خودآگاهی

تمرین‌های مراقبه و خودآگاهی به شما کمک می‌کند تا تنش‌های ذهنی خود را کاهش داده و جسم و روان خود را آرام کنید. تمرین‌های خودآگاهی راهکاری مفید و موثر برای تمرین حضور در لحظه حال هستند؛ زیرا یکی از دلایل مهم ایجاد اضطراب، فکر و نگرانی درباره اتفاق‌های گذشته و آینده است.

اضطراب و استرس
مراقبه و تاثیر آن بر مقابله با اضطراب

کلام آخر

در حال حاضر بسیاری از ما آگاهانه یا ناآگاهانه از اضطرابی شدید رنج می‌بریم و همین موضوع زندگی روزمره‌مان را دچار مشکل کرده است. این‌که اضطراب چیست و راه های مقابله با آن کدام است، باید ابتدا این بیماری را بشناسیم؛ سپس با توجه به علائم اضطراب بیمارگونه، می‌توانیم برای درمان و بهبودی اقدام کنیم. دارودرمانی، روان‌درمانی، مراقبه و تغییر سبک زندگی ناسالم از روش‌های درمان اختلال اضطراب به شمار می‌روند.

سوالات متداول

اضطراب چیست؟

اختلال اضطراب ترکیبی از احساس‌های ترس، پریشانی و دلهره نسبت به وضعیتی است که در آن عامل خطرناکی وجود ندارد و فرد به‌طور مداوم تشویش یا دلشوره دارد. اضطراب معمولا بعد از اتفاق حادثه‌ای استرس‌زا به وجود می‌آید.

راه های درمان اضطراب کدام است؟

دارودرمانی، روان‌درمانی، مراقبه، خودآگاهی و تغییر سبک زندگی ناسالم از روش‌های موثر درمان اختلال اضطراب به شمار می‌روند. دارودرمانی متناسب با نوع و شدت بیماری انجام می‌شود.

انواع اضطراب کدام است؟

اختلال اضطراب فراگیر، اضطراب اجتماعی، فوبیا، اختلال اضطراب وسواس و سندورم موج انفجار از رایج‌ترین و مهم‌ترین انواع اضطراب محسوب می‌شوند. علائم و درمان هر کدام متفاوت است.

عوارض ابتلا به اضطراب چیست؟

از عوارض جسمی ابتلا به اضطراب می‌توان بیماری‌های قلبی، سقط جنین یا زایمان زودرس در زنان باردار، کاهش تولید اسپرم در مردان، مشکلات گوارشی و افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌های دیابت و فشار خون بالا را نام برد.

منابع:

webmd

mayoclinic

محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
در همین خصوص بخوانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

گفتگو
جدیدترین‌ها
آزمایش pet یا پت اسکن چیست؛ آمادگی ها و خطرات
آزمایش pet یا پت اسکن چیست؛ آمادگی ها و خطرات
اسکن توموگرافی با گسیل پوزیترون (PET) یک آزمایش تصویربرداری است که به...
کلانژیت صفراوی اولیه (PBC)؛ دلایل ابتلاء، علائم و درمان
کلانژیت صفراوی اولیه (PBC)؛ دلایل ابتلاء، علائم و درمان
با این وجود که درمانی برای کلانژیت صفراوی اولیه (pbc) وجود ندارد،...
افت دمای بدن (هیپوترمی )؛ علائم، علل، خطر ها و پیشگیری
افت دمای بدن (هیپوترمی )؛ علائم، علل، خطر ها و پیشگیری
هیپوترمی یا افت دمای بدن نوعی بیماری است که به رسیدگی سریع...
کپک در خانه؛ علل، بیماری های مرتبط و روش های رفع آن
کپک در خانه؛ علل، بیماری های مرتبط و روش های رفع آن
به احتمال زیاد در تاریک ترین و مرطوب ترین فضاها، کپک در...
راش پوشک چیست؛ انواع، علائم، علل و درمان ها
راش پوشک چیست؛ انواع، علائم، علل و درمان ها
بثورات پوشک یک بیماری شایع و تحریک کننده پوست است. این وضعیت...