اسهال کودکان و نوزادان را جدی بگیریم

  • 1398-04-15
  • ۱۷۱۱۷ بازدید
  • 42

اسهال در کودکان زیر ۲ سال مسئله بسیار نگران‌کننده‌ای برای مادران است. به همین دلیل در این مطلب از مجله دکتردکتر ما به بررسی کامل دلایل اسهال در کودکان نوپا و نوزادان پرداخته‌ایم؛ با ما در ادامه همراه باشید.

دومین علت مرگ‌و‌میر در کودکان زیر ۵ سال در جهان اسهال است. اسهال همچنین یکی از علل عمده سوء تغذیه در کودکان زیر ۵ سال است. هنگامی که اسهال برای چند روز طول بکشد؛ می‌تواند منجر به کم آبی بدن شود.

نوزادان و کودکان به شدت در معرض کم آبی ناشی از اسهال هستند. در طی دوره اسهال، بدن مایعات و الکترولیت‌های لازم را از دست می‌دهد. الکترولیت‌ها مواد معدنی هستند که بر عملکرد عضلات، میزان آب بدن و اسیدیته‌ خون تأثیر می‌گذارند.

علائم اسهال در کودکان و نوزادان چیست؟

نوزادان اغلب در حالت طبیعی مدفوع شل دارند و ممکن است ۶ تا ۸ بار در روز دفع داشته باشند؛ بنابراین نباید فوری نگران شد. با این حال، افزایش ناگهانی مدفوع آبکی به ویژه اگر با تب همراه باشد؛ ممکن است نشانه‌ای از اسهال در نوزادان و کودکان باشد.

سایر علائم اسهال نوزادان عبارتند از:

  • درد شکم یا دل‌پیچه
  • حالت تهوع
  • احساس فوریت دفع
  • تب و لرز
  • کمبود آب

بررسی کم آبی در بدن کودکان و نوزادان

زمانی که بدن به اندازه کافی مایعات دریافت نکند، نمی‌تواند به درستی کار کند. در نوزادان و کودکان کم سن، کم آبی می‌تواند به سرعت پیشرفت کند و اگر سریع درمان نشود؛ می‌تواند به عوارض جدی‌تر سلامت منجر شود. عوارض کم آبی بدن عبارتند از شوک، آسیب اندام و کما.

کم آبی بدن خود را به چه صورتی نشان می‌دهد؟

  • دهان خشک
  • چشمان خشک و بدون اشک (زمانی که کودک گریه می‌کند؛ اشک از چشمانش بیرون نمی‌آید)
  • تحریک‌پذیری
  • پوست خشک
  • خستگی

علائمی که می‌تواند نشان‌دهنده کمبود آب بدن کودک باشد

  • کودک بیش از هشت ساعت ادرار نکرده باشد.
  • کودک بسیار خواب‌آلود است.
  • فونتانل یا ملاج فرورفته شده است.
  • تورگور پوستی کاهش یافته است (کاهش تورگور پوست یعنی وقتی پوست پشت دستتان را نیشگون بگیرید به حالت عادی خود باز نمی‌گردد)
  • تب شدید

عوامل اسهال کودکان چیست؟

علت اسهال کودکان در تمام موارد مشخص نمی‌شود؛ با این حال، عوامل رایج عبارتند از:

  • مصرف بیش از حد میوه یا آب میوه
  • استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای دیگر (مصرف مستقیم توسط خود کودک یا با تغذیه از شیر مادر)
  • آلرژی و حساسیت به غذاهای خاص
  • تغییرات تغذیه‌ای (مصرف مستقیم توسط خود کودک یا با تغذیه از شیر مادر)

علت اسهال شدید در کودکان چیست؟

  • بیماری التهابی روده (IBD)
  • عفونت‌های باکتریایی
  • عفونت‌های ویروسی
  • انگل‌ها
  • سوء تغذیه
  • آماده‌سازی نادرست و غیر بهداشتی مواد غذایی
  • بهداشت ضعیف

کودکان در سفر به خصوص به کشورهای در حال توسعه در معرض ابتلا به اسهال مسافرتی قرار دارند. این وضعیت معمولا زمانی اتفاق می‌افتد که فرد آب و غذای آلوده مصرف کند.

درمان خانگی اسهال خفیف کودکان

درمان فرزند شما در خانه معمولا زمانی موثر است که اسهال خفیف داشته باشد. مهم است توجه داشته باشید که داروهای بدون نسخه برای درمان اسهال در بزرگسالان استفاده می‌شود؛ نباید به نوزادان یا کودکان داده شود.

  • به کودک مقدار زیادی مایعات بدهید.
  • غذاهایی که به نظر می‌رسد باعث اسهال می‌شوند؛ تغذیه نکنید.
  • دست‌ها را مرتب بشویید، مخصوصا پس از هر بار تعویض پوشک برای جلوگیری از گسترش باکتری‌ها در خانه.
  • وقتی کودک شما اسهال دارد، شیر مادر را ادامه دهید. شیر مادر می‌تواند به کاهش علائم اسهال کمک کند و سرعت بهبودی را افزایش دهد.
  • کودک خود را با دقت نظارت کنید، به دنبال علائم کم آبی باشید. اگر کودک شما دچار کم آبی هست فوری به پزشک مراجعه کنید.
  • پوشک کودک خود را بلافاصله پس از مدفوع تعویض کنید. این کار می‌تواند به جلوگیری از بثورات پوستی کمک کند. از آب به جای دستمال مرطوب استفاده کنید. از کرم‌هایی مانند زینک‌اکساید برای محافظت پوست ناحیه باسن می‌توانید استفاده کنید.

اگر کودک بیش از دو روز اسهال داشته باشد و با علائم زیر همراه باشد؛ حتی اگر اسهال خفیف باشد؛ به پزشک مراجعه کنید.

  • تب
  • اسهال خونی
  • اسهال شدید (بیش از هشت بار مدفوع در هشت ساعت)
  • اسهال همراه با استفراغ
  • درد شکم یا گرفتگی
  • اسهال تکراری

اگر اسهال کودک بیش از ۲۴ ساعت طول بکشد و با تب نیز همراه باشد؛ به پزشک یا متخصص اطفال مراجعه کنید. اسهال مزمن می‌تواند سبب آسیب جدی در نوزادان و کودکان شود.

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «اسهال کودکان و نوزادان را جدی بگیریم»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

42 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام.پسر من ۸ماهشه.از دیروز ظهر شکمش ۲بار ظهر یکبار عصر و یکبار هم نیمه شب اسهالی کار کرد.حجمش کمه ولی بلغمی هست.تب هم داره که با قطره استامینوفن پایین نمیاد فقط با شیاف دو سه ساعتی قطع میشه دوباره شروع میشه.شربت سفکسیم۱۰۰دکتر بهش داده و دادیم.چکار کنم.تو این وضع میترسم دوباره دکتر ببرم.

    • سلام عزيزم شيرخوار زير يكسال بايد حتما توسط متخصص اطفال ويزيت شه
      ويزيت اينترنتي خطرناكه براش ممكنه يه عفونت مهم miss شه
      لطفا به متخصص اطفال يا بيمارستان اطفال مراجعه كنيد اين آزمايشات را انجام دهيد
      Cbc.diff esr crp
      U/A
      U/C
      از نظر كم آبي بايد بررسي شه و از نظر عفونت ادراري و عفونت دستگاه گوارش

  2. با سلام و خسته نباشید دختر من ۱۶ ماهه است و الان ۲ روزه اسهال داره۸ بار در روز و هیچگونه تب و استفراغ نداره باید چیکار کنم؟؟

    • سلام شوبت زينك بديد بهش روزي ١ سي سي
      پودر ors هر ٦ ساعت ١٠٠ سي سي و به ازازهر بار دفع هم ١٠٠ سي سي بديد بخوره
      كته ماست بديد بهش
      چيزهاي شيرين هم بهش نديد

  3. سلام پسرم دوسال و یک ماهشه از شیر گرفتمش یک هفته س و از شیر پاستوریزه تغذیه میکنه از سرشب تا حالا ده بار بیشتر مدفوع کرده اونم ابکی ،تبشم تازه الان متوجه شدم نگرانم خیلی،البته شکلات لواشکی هم خورده ممکنه از اون باشه

    • سلام عزیزم با توجه به شدت اسهال باید حتماً ویزیت شود
      خیر نمی توان به لواشک نسبت داد

  4. سلام پسرم ۹ ماهشه از دیروز تب کرده و اسهال سبز رنگ خیلی میترسم این چه بیماری هست چه دارویی بهش بدیم میترسیم تو این وضعیت ببریمش دکتر

    • سلام شربت استامينوفن هر ٦ ساعت نصف وزنش به سي سي بهش بديد بخوره
      پاشويش كنيد
      دفعات شيردهي را بيشتر كنيد
      شربت زينك هر شب نيم سي سي بديد بخوره
      اگه بهتر نشد توسط متخصص اطفال ويزيت شن

  5. سلام من دختر۲۳ ناهه دارم دو روز هستش که اسهال میکنه قبل از اونم تب داشت الان تب نداره ولی اسهال داره چیکار کنیم
    ممنون میشم کمکمون کنید

    • سلام شربت زينك هر شب ١/٥ سي سي بديد بخوره
      همراه با پودر ors هر ٤ ساعت ١٠٠ سي سي و به ازا هر بار دفع ١٠٠ سي سي
      كته با ماست پروبيوتيك بديد بخوره

  6. سلام پسر من ۲۰ ماهشه چند روزی بود سرماخورده بود و آبریزش داشت ولی امروز تب همراه با اسهال شدید داره و بثورات پوستی هم داره پودر ors نمیخوره باید چیکار کنم؟؟؟
    ممکنه مسمومیت باشه؟؟

    • سلام
      دوست عزیز فرزند شما باید حتما توسط متخصص اطفال ویزیت شود

  7. سلام پسرم ۲۳ ماهشه ۴روزه اسهال شدید داره حدودا روزی ۱۰ بار اسهال میکنه و تو اسهالش رگه های خونی هست ۲روز تب بالا داشت ۳۸و۹ درجه بود دکتر بردم بهش یه شربت ایبوپروفن و یه کپسول پروکید داد
    تا امروز سه تا کپسول پروکید خورده اما تاثیری نداشته
    خیلی نگرانم باید چیکار کنم؟

    • سلام
      دوست گرامی کودک شما نیاز به آنتی بیوتیک دارد
      باید آزمایش مدفوع گرفته شود از نظر عفونت‌هایی مانند شیگلوز بررسی گردد و آنتی بیوتیک مناسب داده شود

  8. سلام دختر من ۲ سال و سه ماهشه.یک هفته ست اسهال داره.(حدود ۳ بار در روز) استفراغ نداره تبش قطع شده .ادرار می‌کنه.نمیدونم چیکار کنم که اسهالش قطع بشه.دکتر بردم لوپرامید داده.ممنون میشم راهنمایی کنید.

    • سلام
      شربت مترونیدازول هر ۱۲ ساعت ٢/۵سی سی
      ساشه کیدی لاکت روزی یک عدد در ماست یا آب میوه حل کرده و تا سه روز به کودک بدهید

  9. سلام خسته نباشین پسرمن ۱۰ ماهشه چن وقته اسهاله اما تب نداره درد هم نداره استفراغ هم نداره مدفوع شل ابکی زرد رنگه بد بو لطفا بگید چکار کنم خیلی نگرانم

    • سلام بايد حتما متخصص اطفال معاينش كنه آزمايش خون و ادرارو مدفوع هم بدهد
      Ors بهش بديد هر ٦ ساعت ٦٠ سي سي و به ازا هر بار دفع هم ٦٠ سي سي بديد بخوره
      شربت زينك هم هر شب ١ سي سي بهش بديد

  10. سلام خسته نباشین پسر من دوسالشه الان چند روزه اسهاله یکی دوبار هم تو خواب اوردن بالا دکتر هم بردم تب نداره اما کم خوراک شده ممنون میشم ازتون راهنمایی کنین ⚘

    • سلام شربت زينك هر شب ٢ سي سي بهش بديذ
      پودر ors هر ٤ ساعت ١٢٠ سي سي و به ازا هر بار دفع ١٠٠ سي سي
      اگه تب كرد استامينوفن بديد بهش
      كته ماست با ماست پروبيوتيك بديد بخوره
      اگه تهوع داره شربت اندانسترون هر ٨ ساعت ٢ سي سي بخوره
      اگه بي قرار شد تب كرد ادرارش كم شد اسهالش خوني شد بايد به بيمارستان مراجعه كنيد

    • سلام پسرمن نه ماهش کامله اسهال شدیده ازپوشک میزنه بیرون دوبارهم استفراغ حجم زیادداشته زیرپاشم آبه چیکارش کنم؟؟

      • سلام اسهال شديد با توجه سنش كه زير يكساله بايد حداقل ٦ ساعت بستري باشه و مايع درماني شود

  11. دخترم ۱۴ماهشه چندهفته هس ک تب ۳۷درجه داره واسهاله چندبار دکتر بردمش ولی خوب شده .خیلی نگرانم چیکارکنم شمارو بخدا جواب بدین.

    • سلام
      دوست گرامی دمای ۳۷ درجه تب محسوب نمی شود جهت معاینه به پزشک مراجعه کنید

  12. سلام خسته نباشید دختر من سه روز پیش استفراغ داشت تا شب مدام بالا می اورد دوروزه که دیگه تهوع نداره ولی اسهاله یعنی از صبح تا الان ۵ بار شکمش کارکرده تب هم نداره فقط گاهی دل درد داره میشه لطفا راهنماییم کنید از علائم کرونا هست؟

    • سلام
      به نظر می‌آید که بیشتر فرزند شما دچار عفونت روده شده باشد
      به متخصص اطفال جهت درمان مراجعه کنید

  13. سلام کودک۱۱ماهه ای داریم که از دیروز هست که اسهاله ودوبار هم استفراغ کرده وتب هم داره وبی حال هم هست دکتر هم بردیم پدی لاکت وکوتریموکسازول وچند تا داروی دیگه داد ولی هنوز خوب نشده چیکارکنیم؟

    • سلام بايد مجددا توسط پزشكش معاينه شه
      و سرم هم بگيره

  14. سلام پسر من ۱۴ ماهشه امروز از صبح تا شب ۵بار مدفوع رزد رنگ داشته مایع زرد رنگ مخاطی هم داشت اشتهاش هم امروز خیلی کم بود دیروز ابمیوه خورده غذای خاصی نخورده

  15. سلام.پسرم۶ماهه اس.صب دیدم مدفوع آبکی کرده.الان تب کرده وبیحاله.امکان داره ازدندوناش باشه؟چیکارکنم؟

  16. سلام.پسرم ۲۲ماهه هست.مدت ۴۰روزه اسهال سبزرنگ روزی ۶تا۱۲بارداره.بدون تب درد.اشتهاهم داره.پیش ۴دکتربردم.آزمایش خون ومدفوع هم دادم.سالم و بدون آلرژی میکروب و عفونت بود.دکترهاهیچ جواب بهم ندادن.بایدچیکارکنم.

    • سلام تبشو كنترل كنيد با تيتامينوفن و پاشويه
      اززنظر كرونا بررسي شه
      مايعات مرتب بخوره كته ماست با ماست پروبيوتيم بديد بهش
      ORS هر ٦ ساعت ١٢٠ سي سي بخوره
      به ازا هر بار دفع هم ١٢٠ سي سي بهش بديد
      شربت زينك هم هر شب ٢ سي سي بخوره

  17. سلام
    کودک یکساله من دوماه گذشته اغلب بین سه تا پنج بار دفع شل و مخاطی داره تب نداره وزنش هم کم نشده شیر مادر میخوره دکتر قطره بیولاکت داد بعد چند دوره هنوز خوب نشده

    • سلام به ازا هر بار دفع وزنشو در ١٠ ضرب كنيد اون مقدار ORS بديد
      نحوه درست كردن ORS هم روش نوشته
      هر ٨ ساعت هم ١٠٠ سي سي بهش ORS بديد
      شربت زينك هم هر شب ٢ سي سي بديد
      اگه بهتر نشد بايد آزمايش مدفوع انجام شه براش

  18. سلام پسرم 7سالشه نزدیک یکماه هست که هی اسهال داره اما بدون تب یا دل درد دارو هم میدیم ولی یه روز فقط تاثیر داروها البته زیاد میوه میخوره چه داروی قوی بهش بدم خوب بشه واقعا اذیته دیگه

    • سلام
      دوست عزیز چون مدت زمان زیادی است که کودک شما دچار اسهال می باشد نیاز به انجام ازمایش مدفوع است

  19. سلام پسر هشت ماهه ای دارم چند روز میشه اسهال است قبلا روزی یک بار یا دو بار بیشتر مدفوع نمی کرد تب نداره، درد شکم نداره، مدفوعش خون نداره، کمی بهش انگور دادیم، علائم دیگری ندارد به نظر شما چی می تونه باشه

    • سلام
      با توجه به عدم وجود تب،درد شکم و عدم بی قراری احتمالا جای نگرانی نیست
      البته شما در مورد تعداد دفعات دفع مدفوع فرزند خود حرفی نزده اید
      قطره پدی لاکت روزانه ده قطره تا یه روز به فرزند خود بدهید
      در صورت عدم بهبود به متخصص اطفال مراجعه کنید

  20. سلام دختر سه ساله ای دارم که از شب قبل دچار اسهال شده و امشب داخل مدفوعش خون دیدم درد شکم هم قبل از اجابت مزاج داره دیشب هم تب کرد به علت وجود بیماری کرونا و وضعیت قرمز اعلام شده میترسم به مراکز پزشکی مراجعه کنم لطفا منو راهنمایی کنید

    • سلام
      نیاز به ازمایش مدفوع و در صورت لزوم بستری کودک می باشد

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

دیدگاه ها اخیر