هر آنچه که درباره پلاکت خون باید بدانید

  • 1398-12-06
  • ۱۸۹۵۴ بازدید
  • 82

میزان نرمال پلاکت خون چقدر است؟ پلاکت خون در کودکان چه عددیست؟ در این مطلب سعی کردیم به بررسی اهمیت پلاکت خون بپردازیم؛ همچنین در ادامه کتابچه پلاکت خون گردآوری شده توسط تیم‌ تحریریه مجله دکتردکتر را معرفی کرده‌ایم. شما می‌توانید با دانلود این کتابچه پاسخ تمام سوالات شایع در مورد پلاکت خون را پیدا کنید.

پلاکت‌های خون از جمله سلول‌های موجود در خون هستند که در هنگام مواجه شدن با رگ‌های خونی آسیب‌دیده به همدیگر ملحق می‌شوند. زمانی که برای مثال دست ما بریده می‌شود، این سلول‌ها در محل زخم و رگ آسیب دیده به هم پیوسته و یک لخته‌ خون را تشکیل می‌دهند. در واقع کار و هدف اصلی وجود این سلول‌ها جلوگیری از خون‌ریزی است.

چه عاملی باعث تغییر شکل سلول‌های پلاکت خون می‌شود؟

پلاکت‌ها در واقع کوچک‌ترین سلول‌های خونی هستند و تنها به وسیله‌ میکروسکوپ دیده می‌شوند. در حالت غیر فعال این سلول‌ها شبیه به یک بشقاب کوچک هستند.

زمانی که یک رگ خونی آسیب ببیند، سیگنال مخصوصی ارسال می‌کند. زمانی که این سلول‌ها این پیام را دریافت کردند، به سمت محل آسیب دیده حرکت می‌کنند و در عین حال به فرم فعال تغییر شکل خواهند داد. پلاکت خون فعال دارای بازوهای طویل بوده و شکلی به مانند عنکبوت یا اختاپوس دارد.

نقش پلاکت در بدن چیست؟

پلاکت‌ها سلول‌های بسیار کوچکی هستند که در مواقع جراحت نقش جلوگیری از خونریزی را برعهده دارند. هنگامی که دچار جراحت می‌شوید، پلاکت‌ها در محل زخم و جراحت تجمع کرده و باعث لخته شدن خون و در نهایت جلوگیری از خونریزی می‌شوند.

تعداد طبیعی سلول‌های پلاکت خون چه‌قدر باید باشد؟

تعداد طبیعی پلاکت‌های خون بین 150 تا 450 هزار در هر میکرولیتر خون است. اگر مقدار پلاکت فرد بیش از 450 هزار عدد باشد فرد به ترومبوسیتوزیس (thrombocytosis) مبتلا است و برعکس اگر این مقدار کم‌تر از 150 هزار عدد باشد فرد به ترومبوسیتوپنی (thrombocytopenia) مبتلا است.

پزشک می‌تواند آزمایش خون کامل یا (CBC) را برای فرد تجویز کرده و فرد با مراجعه به آزمایشگاه و انجام این آزمایش خون در جریان تعداد این سلول‌ها در خون خود قرار خواهد گرفت.

برای دانلود این کتابچه می‌توانید با پر کردن فرم زیر، کتابچه را در ایمیل خود دریافت کنید.

 

در صورتی که تعداد این سلول‌های خونی بیش از حد باشد (ترومبوسیتوزیس)، چه اتفاقی رخ می‌دهد؟ 

ترومبوسیتوزیس دو نوع دارد:

ترومبوسیتوزیس اولیه 

وجود سلول‌های غیر طبیعی در مغز استخوان باعث زیاد شدن تعداد سلول‌های پلاکت خون خواهند شد ولی هنوز علت این امر مشخص نیست.

ترومبوسیتوزیس ثانویه 

این عارضه هم درست به همان دلیلی که ترومبوسیتوزیس اولیه رخ داده به وجود می‌آید ولی با این تفاوت که  باعث بروز عارضه‌های دیگری همچون کم خونی، سرطان، التهاب و یا عفونت خواهد شد.

اگر لخته‌های خون در بازو و پاها به صورت ناگهانی ظاهر شوند و این مشکل درمان نشود، می‌تواند در نهایت به حمله‌های قلبی یا سکته منجر شود. اگر وضعیت بیمار وخیم باشد برای فرد پلاکت فرزیس (platelet pheresis) انجام می‌شود. پلاکت فرزیس، یکی از روش‌های اهدای خون است که تنها یک جزء خاص از خون اهداکننده داوطلب (پلاکت‌) جدا می‌شود.

در ترومبوسیتوزیس ثانویه علائم بیماری معمولا به دیگر عارضه‌ها مرتبط است، برای مثال اگر فرد به عفونت یا کم خونی مبتلا باشد، اگر این عارضه‌ها درمان شوند در نهایت تعداد پلاکت‌های خون کاهش پیدا خواهد کرد.

در صورتی که تعداد این سلول‌های خونی کم‌تر از مقدار طبیعی باشد (ترومبوسیتوپنی)، چه اتفاقی رخ می‌دهد؟ 

اگر تعداد پلاکت‌های خون کم‌تر از حالت طبیعی باشد، فرد به ترمبوسیتوپنی مبتلا است. در این مورد پوست بدن فرد به آسانی کبود شده و خونریزی‌های غیر طبیعی از لثه، بینی و یا دستگاه گوارش رخ خواهد داد. زمانی تعداد این سلول‌ها در خون کاهش پیدا خواهند کرد که عاملی در بدن مانع ساخت آن‌ها شود.

عوامل مختلفی باعث این عارضه خواهند شد:

  • داروها
  • یک عارضه‌ی ژنتیکی
  • انواع خاصی از سرطان مانند لنفوم (lymphoma) و سرطان خون (leukemia)
  • شیمی درمانی
  • عفونت کلیه و یا نارسایی کلیوی
  • مصرف بیش از اندازه‌ الکل

آیا سلول‌های پلاکت خون با بیماری‌های قلبی و عروقی ارتباط دارند؟ چگونه؟

اگر تعداد پلاکت‌های خون بیش از حد طبیعی باشد، احتمال تشکیل لخته‌های خونی بیش‌تر خواهد شد. اما خطر بروز بیماری‌های قلبی و عروقی بیش از آنکه به تعداد این سلول‌ها در خون مرتبط باشند به عملکرد این سلول‌ها بستگی دارند.

برای مثال گاهی تعداد این سلول‌ها در فرد طبیعی است، ولی این سلول‌ها بیش از مقدار طبیعی به همدیگر می‌چسبند و همین احتمال بروز حمله‌ی قلبی و یا سکته را افزایش خواهد داد. میزان و تعداد سلول‌های پلاکت خون خود را همیشه تحت نظر داشته باشید.

تعداد زیاد و یا خیلی کم سلول‌های پلاکت خون، یا پلاکت‌های خون با عملکرد غیر طبیعی و مشکلاتی هم‌چون اختلال در تشکیل لخته‌های خونی، سکته‌ها و حمله‌های قلبی می‌تواند ارثی باشند. بنابراین بهتر است که پزشک معالج در جریان پیشینه‌ی خانوادگی فرد باشد. 

گاهی فرد هیچ مشکل خاصی ندارد، ولی پزشک معالج تصمیم می‌گیرد تا فرد را زیر نظر داشته و این موضوع را بررسی کند که آیا نیازی به کاستن از فعالیت این سلول‌ها هست یا خیر. یکی از داروهایی که معمولاً تجویز می‌شود، آسپرین (aspirin) است. با این همه تحقیقات جدید نشان می‌دهد که زنان زیر 65 سال به مانند مردان اثر یکسانی از آسپرین را تجربه نخواهند کرد. هنوز پاسخ درستی در مورد چرایی این موضوع وجود ندارد. 

دانلود رایگان کتابچه پلاکت خون

سوالات زیادی درباره پلاکت خون مطرح است که دانستن پاسخ آن‌ها دغدغه‌ بسیاری از افراد است. بنابراین با توجه به اهمیت پلاکت خون و نقش آن در بدن، کتابچه‌ای جامع درباره آن تهیه کرده‌ایم تا بتوانید پاسخ تمامی سوالات خود را در آن پیدا کنید.

نام و ایمیل خود را در فرم زیر وارد کرده تا کتابچه را در ایمیل خود دریافت کنید.

 

چرا باید کتابچه پلاکت خون را دانلود کنیم؟

اگر شما در این صفحه حضور دارید حتما دغدغه‌ای درباره پلاکت خون دارید. تیم تحریریه مجله سلامت دکتردکتر با توجه به پرسش‌های زیاد دوستان و توجه به دغدغه‌های آنان سعی در گردآوری پاسخ‌های مناسب کرده است.

منابع کتابچه

کتابچه پلاکت خون از بهترین و معتبرترین منابع خارجی گردآوری و ترجمه شده است و از سوی دیگر توسط پزشک متخصص تایید شده است.

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پاسخ دادن به علی صادقی لغو پاسخ

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

82 دیدگاه در حال حاضر

  1. عالی بود

  2. سلام در طول کمتر سه ماه پسرم کم خونی شدید پیدا کرده بردم بیمارستان سریع بستری شده و چها واحد خون زدن.حال بردم متخصص خون فرمودن پلاکت خون پایین است.

    • سلام
      دوست عزیز پلاکت خون بالا علل مختلفی از جمله بیماری های خودایمنی، عفونی، نارسایی مغز استخوان و…دارد
      برای اینکه علت آن مشخص شود باید آزمایشاتی از جمله لام خون محیطی، بیوپسی مغز استخوان و…انجام شود
      اگر بررسی ها انجام شده جواب آن را ذکر کنید

  3. من مردی 69 ساله هستم مدتی است که سطح پلاکت خونم بین هفتاد تا صد درنوسان است وهیج علت بخصوصی برای آن کشف نشده است وهیچ عارضه دیگری در این رابطه ندارم .آیا این طبیعی است یا نه وچکار باید بکنم واگر این وضع ادامه داشته باشد چه خطراتی ممکن است مرا تهدید بکند؟ باتشکر

  4. سلام پدر بنده پلاکت خونش ده هزار یا پانزده هزار هست زیر نظر دکتر خون هست تا بیمارستان میره پلاکت بهش وصل میکنن تا پنجاه شصت هزار میره باز بعد از چند روز میاد پایین دیگه بالا نمیره تا دوباره پلاکت بهش وصل کنن اصلا مغز واستخوانش گابول قرمز نمیسازه نمیدونم چکار کنم

    • سلام
      دوست عزیز
      ایا فقط پلاکت پایین است یا سایر سلول های خونی هم پایین است؟
      در نمونه مغز استخوان و لام خون محیطی چه بیماری و مشکلاتی مشخص شده است؟

  5. با عرض سلام و درود
    شوهره من مشکل کمبود پلاکت دارند همچنین بیماری اتوایمن هم دارند.میخواستم درباره اینکه پلاکت خون چطور افزایش پیدا می‌کنه اطلاعاتی کسب کنم

  6. چه چیزهایی باعث تقویت پلاکت ها میشود

    • سلام
      بستگی به عدد پلاکت و سن فرد و داروها و بیماری های خونی و قلبی بیمار دارد

  7. خیلی سایت جالبی است

  8. ب نڟر کتاب جالبی میاد

  9. باسلام میخواهم بدانم چراپلاکتم درحال تغییراست یه موقع میاد۹۰ یامیشه ۹۸یا۱۱۰یا۱۱۵دراین حداست

  10. سلام مادرم از مایش کامل داد وپلاکت خون ۹۵بود

    • سلام
      باید نتیجه آزمایش دقیق بررسی شود و سایر فاکتورها مشخص شود
      سابقه بیماری قلبی و خونی و مصرف آسپرین و سن ایشان هم مهم است

  11. سلام من ۲۰ روز پیش پلاکت خونم ۳۰۰ بون ولی الان ۱۶۰ شد دلیلش چی میتونه باشه. ممنون

    • سلام
      ۲ هفته دیگر تکرار شود
      هر چند هر دو ازمایش در رنج طبیعی است

  12. سلام سوالی داشتم پلاکت خون من در آزمایشم عدد ۱۴۱ هست که حداقل باید ۱۶ و حداکثر۳۸۹ باید باشد .میخواستم بدونم این موضوع خطرناک هست یا خیر ؟آیا داروی خاصی نیاز هست تا مصرف شود؟

  13. سلام علیکم پسرم ۱۹ سالشه و
    پلاکت خونش ۱۴۵ هست آیا نگران کننده هست یا نه

  14. پلاکتم‌۸۱۰۰۰هستش‌خوب‌یاوضعیتش‌چطورچکاربایدکردل

  15. ایاکمبودپلاکت یاهمون پایین اومدن پلاکت خون درکودکان ممکن سالهاطول بکشه

  16. سلام دکترمن پلاکتم روی ۵۵۰۰۰هست آیاخطرجدی منو تهدیدمیکنه

  17. سلام بابام بیمار شیمی درمانیه الان پلاکت نرمال بین ۱۵۰تا۴۵۰ هست ولی پلاکت بابام شده ۹
    خیلی خطرناکه؟

    • سلام ٩٠٠٠ منظورتونه؟ بله خطرناكه بايد توسط انكولوژيستشون ويزيت شن و احتمالا پلاكت براشون تجويز كنن

  18. سلام دخترم 5سال داره امروز آزمایش گرفتیم پلاکتش 430 که رنج نرمال زده 400 یعنی 30تا بالاتره و اما mpv خونش7/8هست که پایین زده آیا نگران کننده است و مشکل داره؟

    • سلام از نظر كم خوني فقر آهن بايد بررسي شه ممكنه كم خوني فقر آهن داشته باشه
      Ferritin را بايد انجام بدين

  19. سلام وقت به خیر من خانمی ۳۴ ساله هستم که چند ماه متوجه شدم پلاکتم پایین هست زیر نظر پزشک کورتون مصرف کردم پلاکت بالا اومد ۱۶۰ شد و دوباره با قطع کورتون پایین اومد الان گفتن اگر دوباره به ۵۰ برسه با ivig کنم نظر سما چیه

  20. سلام دختربچه 10ماهه دارم که ازمایش پلاکتش621000وتب هم داره به نظرتان مشکل خونی داره

    • سلام الان تب داره نميشه قضاوت كرد بعد از بهبود حال عموميش از نظر كم خوني فقر آهن بايد بررسي شه
      Cbc.diff
      Ferritin
      Pbs

  21. سلام من پلاکتمیک ماه پیش ۳۳۷۰۰۰۰بودالان که دوباره آزمایش دادم پلاکتم۱۴۸۰۰۰است به نظرتون نرمال است؟؟اینکه کمترشده مشکلی هست؟؟

  22. سلام درمان پلاکت خون پایین و هموگلوبین مصرف چ داروییه یا چ کاری باید انجام داد؟

    • سلام
      بستگی به مقدار کاهش و علت کاهش سلول های خونی دارد
      متخصص داخلی با معاینه و در صورت لزوم انجام ازمایشات تکمیلی شما را راهنمایی می کند

  23. درمان پلاکت پایین و طحال بزرگ دختر ۶ساله ام، طحالش۱۳۵میلیمتر، پلاکتش ۷۴،گلبول سفید ۳،۶۹

    • سلام
      باید علت مشخص شود
      به فوق تخصص خون مراجعه کنید

  24. سلام من خانمی هستم ۳۴ ساله از ۱۷ سالگی تا الان کم خونی شدید دارم خیلی درمان کردم ودارو مصرف کردم فایده نداره تو ازمایش عدد ۶ و یا ۷ و همیشه نشون میده الته کم کاری تیروید و روماتیسم مفصلی دارم‌

    • سلام
      دوست عزیز
      کم خونی شدید با هموگلوبین ۶ و ۷ نیاز به بررسی علت زمینه ای و تشخیص دقیق دارد،همولیزها و تالاسمی و کم کاری مغز استخوان باید بررسی شود
      به فوق تخصص خون مراجعه کنید

  25. سلام فایلی به ایمیل من ارسال نشده لطفا رسیدگی کنید تشکر

  26. مقاله بسیار عالی بود. ای کاش توضیحاتی هم در مورد عبارت‌هایی از قبیل لوسمی هم بود

    • سلام دوست عزیز
      ممنون از حسن نظرتون و حتما سعی می‌کنیم در به روزرسانی‌های جدید به این مورد هم بپردازیم.

  27. برای دانستن گلبول سفید کم است چه باید کرد

  28. سلام.خانمی ۲۱ ساله هستم قرص ضد باردای به مدت سه ماهه استفاده کردم الان موقع نزدیکی خونریزیم به سختی بند میاد.راهنمایی لطفا.

  29. سلام .
    من مامانم مشکل پلاکت خون بالا داره که با مصرف کپسول هیدروکسی اوره روزی دوعدد تحت کنترل هست که رسیده بین 200تا340 ولی در آزمایش چند روز پیش پلاکت خونش شده 1200 دلیل بالارفتن چیست ؟
    آیا پلاکت خون بالا خطر ناک است؟
    آیا به این بیماری سرطان خون گفته میشه؟

  30. سلام خسته نباشید خانمی۴۸ساله هستم وپلاکت خونم بالاست لطفا مرا راهنمایی کنید
    Plat530
    Rdw-cv154

کتابچه‌ها

دیدگاه‌های اخیر