سنگ کلیه چطور به وجود می‌آید و علایم بیماری سنگ کلیه چیست؟

  • 1398-10-29
  • 26
علت تشکیل سنگ کلیه

یکی از سوالاتی که درباره‌ی بیماری سنگ کلیه برای مردم پیش می‌آید این است که سنگ کلیه چگونه در بدن ما به وجود می‌آید و آیا امکان دارد در خطر ابتلا به آن باشم؟ در  مقاله «سنگ کلیه چطور به وجود می‌آید و علایم بیماری سنگ کلیه چیست؟»به این پرسش‌ها و نگرانی‌های شما به طور کامل پاسخ دهیم.

علل به وجود آمدن سنگ کلیه در بدن انسان

گزینه‌های زیر عللی هستند است که احتمال تشکیل سنگ کلیه را افزایش می‌دهند. مروری بر هر کدام از آنها خواهیم داشت.

حجم ادرار پایین

یکی از عللی که احتمال تشکیل سنگ کلیه را افزایش می‌دهد، حجم پایین ادرار است.

حجم پایین ادرار ممکن است بر اثر کمبود آب بدن (از دست دادن مایعات بدن) به دلیل ورزش، فعالیت‌های بدنی یا زندگی در آب‌وهوایی گرم یا نوشیدن مایعات کم باشد. وقتی حجم ادرار کم باشد، ادرار غلیظ شده و به رنگ‌ تیره درمی‌آید.

علل به وجود آمدن سنگ کلیه در بدن انسان - حجم ادرار پایین

ادرار غلیظ در واقع بدین معناست که مایعات کمتری برای انحلال نمک موجود در ادرار وجود دارد.

اما در مقابل، با مصرف مایعات زیاد، نمک موجود در ادرار رقیق می‌شود. این کار می‌تواند احتمال تشکیل سنگ کلیه را کاهش دهد.

علل به وجود آمدن سنگ کلیه در بدن انسان

بزرگسالانی که سنگ کلیه دارند، باید مایعات کافی بنوشند تا حداقل ۲٫۵ لیتر (معادل نصف گالون) ادرار در شبانه‌روز داشته باشند.

برای داشتن این حجم از ادرار، فرد باید حدود ۳ لیتر آب بنوشد. با اینکه آب بهترین مایعی است که فرد می‌تواند بنوشد، اما لزومی ندارد و می‌توان از نوشیدنی‌های دیگر نیز بهره برد و مهم رساندن مایعات کافی به بدن است.  

رژیم غذایی یکی از علل به وجود آمدن سنگ کلیه

رژیم غذایی نیز می‌تواند روی احتمال تشکیل سنگ کلیه اثر بگذارد. یکی از دلایل شایع تشکیل سنگ کلیه از نوع کلسیمی، وجود مقادیر بالای کلسیم در ادرار است.

بالا بودن میزان کلسیم در ادرار ممکن است ناشی از نحوه‌ی کنترل و مدیریت کلسیم در بدن باشد. از این جهت، می‌تواند هیچ ارتباطی به میزان کلسیم دریافتی بدن نداشته باشد.

به همین دلیل، کاستن از میزان کلسیم مصرفی در رژیم غذایی به ندرت مانع از تشکیل سنگ کلیه می‌شود.

علل به وجود آمدن سنگ کلیه در بدن انسان

همین‌طور تحقیقات علمی نشان دادند که کاستن از کلسیم در رژیم غذایی می‌تواند برای سلامتی استخوان‌های بدن مضر باشد و احتمال تشکیل سنگ کلیه را نیز افزایش دهد.

پزشکان نیز عموما به بیماران خود توصیه نمی‌کنند به‌ منظور کاهش کلسیم ادرار از مصرف کلسیم خودداری کنند. با این حال، مصرف کلسیم نیز نباید زیاد از حد باشد.

پزشک معالج ممکن است در صورت صلاح‌دید در عوض کاستن از کلسیم در رژیم غذایی، با کاستن از میزان دریافت سدیم (نمک) کلسیم ادرار را کاهش دهد.

نمک زیاد در رژیم غذایی احتمال تشکیل سنگ کلیه از نوعی کلسیمی را افزایش می‌دهد. وقتی نمک زیادی به ادرار منتقل می‌شود، از بازجذب کلسیم در ادرار و انتقال به خون جلوگیری می‌کند.

علل به وجود آمدن سنگ کلیه در بدن انسان

کاهش مصرف نمک در رژیم غذایی، کلسیم ادرار را نیز کاهش می‌دهد و احتمال تشکیل سنگ‌های کلیه از نوع کلسیمی را کمتر می‌کند.

از آنجایی که اگزالات، ماده متشکله‌ی، متداول‌ترین نوع سنگ کلیه است، خوردن غذاهای سرشار از اگزالات می‌تواند احتمال تشکیل این نوع سنگ‌های کلیه را افزایش دهد.

رژیم غذایی سرشار از پروتئین حیوانی مانند گوشت گاو، ماهی، مرغ و غیره می‌تواند سطح اسید موجود در بدن و ادرار را بالا ببرد. مقادیر زیاد اسید نیز موجب می‌شود تشکیل سنگ‌های کلیه از نوع اگزالات کلسیمی و اسید اوریکی راحت‌تر شود.

علل به وجود آمدن سنگ کلیه در بدن انسان - مصرف گوشت

تجزیه گوشت در بدن به اسید اوریک نیز می‌تواند احتمال تشکیل سنگ‌های کلیه از نوع اگزالات کلسیمی و اسید اوریکی را افزایش دهد.

نقش مشکلات روده در ایجاد سنگ کلیه

برخی مشکلات روده که موجب اسهال (مانند بیماری کرون یا کولیت زخمی) یا جراحی (مانند عمل بای پس معده) می‌شوند می‌توانند خطر تشکیل سنگ کلیه از نوع اگزالات کلسیمی را بالا ببرند.

علل به وجود آمدن سنگ کلیه در بدن انسان

 اسهال باعث می‌شود که بدن حجم زیادی از مایعات بدن را از دست بدهد و در نتیجه حجم ادرار نیز کاهش یابد.

همین‌طور ممکن است که بدن اگزالات اضافی از روده جذب کرده و در نتیجه باعث بالا رفتن میزان اگزالات در ادرار شود. ادرار کم و مقدار زیاد اگزالات موجود در آن می‌تواند موجب تشکیل سنگ کلیه از نوع اگزالات کلسیمی شود. 

چاقی

چاقی نیز می‌تواند احتمال تشکیل سنگ کلیه را افزایش دهد. بدن افراد چاق ممکن است سطح اسید موجود در ادرار تغییر کرده و همین نیز (چنانچه در سطرهای قبل گفته شد) باعث تشکیل سنگ کلیه شود.

ابتلا به برخی بیماری‌ها

ابتلا به برخی بیماری‌ها احتمال تشکیل سنگ کلیه را افزایش می‌دهند. رشد غیرطبیعی یک یا چند غده پاراتیروئید که سطح سوخت و ساز کلسیم را کنترل می‌کنند، می‌تواند باعث بالا رفتن سطح کلسیم در خون و ادرار شده و همین نیز منجر به تشکیل سنگ کلیه شود.

بیماری دیگری مانند «اسیدوز توبولی کلیوی » که در آن اسید بدن افزایش می‌یابد، احتمال تشکیل سنگ کلیه از نوع فسفات کلسیمی را بالا می‌برد.

برخی از اختلالات نادر و ارثی نیز می‌تواند باعث تشکیل انواع خاصی از سنگ‌های کلیه شود. نمونه‌ی آن «بیماری سیستینوریا» است. در این بیماری بازجذب اسیدهای آمینه سیستین ادرار مختل شده و سطح این مواد در ادرار بالا می‌رود.

دیگر بیماری «هیپراگزالوری اولیه» است که در آن کبد اگزالات زیادی به‌وجود آورده و باعث افزایش غلظت اگزالات در ادرار می‌شود.

داروها

برخی داروها و مکمل‌های کلسیم و ویتامین ث ممکن است احتمال تشکیل سنگ کلیه را افزایش دهند. از این رو، توصیه می‌شود، تمام داروها و مکمل‌های غذایی که مصرف می‌کنید را به پزشک معالج خود اطلاع دهید، چرا که برخی از این داروها و مکمل‌ها می‌توانند احتمال تشکیل سنگ کلیه را بالا ببرند.

در همین حال، مصرف هیچکدام از داروها و مکمل‌های خود را مگر به دستور پزشک قطع نکنید. 

سابقه خانوادگی

در صورتی که فرد سابقه خانوادگی سنگ کلیه داشته باشد، به عنوان مثال یکی از بستگان درجه اول مانند والدین یا خواهر و برادر قبلا سنگ کلیه داشته‌اند، احتمال تشکیل سنگ کلیه در او نیز بسیار بیشتر است.

علایم و نشانه‌های بیماری سنگ کلیه

سنگ‌های کلیه عموما هیچ نشانه و علایم خاصی ندارند و به همین دلیل نیز به‌درستی تشخیص داده نمی‌شوند. وقتی سنگ از کلیه خارج می‌شود، از طریق مجرای ادراری به مثانه می‌رود.

در اغلب این موارد نیز سنگ کلیه در مجرای ادراری گیر می‌کند. وقتی که سنگ جریان ادرار از کلیه را قطع می‌کند، باعث وَرم کلیه شده و معمولا درد بسیار شدیدی را به وجود می‌آورد.

درد ناشی از سنگ کلیه

شایع‌ترین علایم سنگ کلیه

برخی از شایع‌ترین علایم و نشانه‌های سنگ کلیه عبارتند از:

  • درد شدید و گرفتگی در ناحیه پشت و پهلو که اغلب به سمت پایین شکم یا کشاله ران کشیده می‌شود. برخی از خانم‌ها گزارش دادند که این درد حتی از درد زایمان نیز شدیدتر است. درد در اغلب موارد به‌صورت ناگهانی شروع شده و اکثرا هم حالت موجی دارد. این درد با تلاش برای دفع سنگ، می‌گیرد و وِل می‌کند.

  • حسِ نیاز شدید به تخلیه ادرار
  • ادرار بیش از حد معمول و سوزش در هنگام ادرار
  • ادرار تیره یا قرمز رنگ به دلیل وجود خون. در برخی موارد مقادیر کمی گلبول قرمز در ادرار وجود دارد که با چشم غیر مسلح قابل دیدن نیست.

  • حالت تهوع یا استفراغ
  • آقایان ممکن است در نوک آلت تناسلی خود احساس درد داشته باشند.

اگر درباره علایم بیماری سنگ کلیه  سوالی دارید می‌توانید پرسش‌های خود را در قسمت نظردهی که در پایین همین صفحه قرار دارد بنویسید تا در کمترین زمان ممکن پزشکان و کارشناسان دکتر دکتر به سوالات شما پاسخ دهند.

 

منبع:

urologyhealth.org

راهنماي بیماری سنگ کلیه

 

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «سنگ کلیه چطور به وجود می‌آید و علایم بیماری سنگ کلیه چیست؟»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

26 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام
    سنگ کلیه باعث تب بالا هم میشه؟

  2. سلام و ارز ادب خدمت شما خانم دکتر.
    بنده یه سوالی داشتم.اینکه من درقسمت راست کلیم نزدیک به کمر بیشتر موقع نشستا احساس فرو رفتن چیز تیز می کنم و احساس حالت تهو با چند بار استفراغ داشتم و دار.
    آیا بنده سنگ کلیه دارم سابقه ی خانوادگی هم داریم.
    آزمایش کشت ادرارم دادم و عفونت دیده شده.
    و قرص هیوتکس و آمپولش با سیپروفلوکساسین۲۵۰و آمپول پیروکسیکام دادن احساس دردم کمتر شده ولی همچنان در همون قسمت احساس درد دارم.
    آیا از کمره یا سنگکلیه؟

    • سلام ممكنه سنگ داشنه باشيد
      بايد سونوگرافي كليه و مجاري ادراري و مثانه انجام بدين

  3. سلام خانم دکتر ببخشید من ده روز پیش پهلوی راستم درد شدیدی گرفت که نمیشود تحملش کرد پیش پزشک رفتم سونو گرفت گفت احتمال خورده سنگ هست که از کلیه وارد لوله حالب شده باشد باید مایعات بخوری تا دفع شود ولی بعد از یک هفته چون هنوز هم درد شدید داشتم باز به یک سونو کاملتر رفتم که دکتر گفت نه در کلیه و نه در لوله حالب اثری از سنگ نیست گفت شاید سنگ ریزه باشد من مایعات فراوان خورده و بسیار فعالیت کردم ولی پس از ده روز هنوز هم اگر مسکن نخورم همان درد شدید را دارم دکتر من باید چه کار کنم با تشکر .

    • سلام بايد سي تي اسكن بدين تا مشخص شه سنگ داريد يا نه
      لطفا با اورولوژيست هم مشورت كنيد

  4. سلام ببخشید من کلیه درد دارم ۱۲سالمه و بعضی از وقت ها هم زود زود به دشویی میرم آیا علاعم سنگ کلیس یا عفونت ادرار ممنونم اگر جواب بدید

    • سلام
      بدون آزمایش ادرار و کشت آن دقیق نمیتوان نظر داد
      درد و تکرر ادرار علامتی است که هم در عفونت و هم در سنگ وجود دارد
      البته اگر تکرر زیاد است و سوزش ادرار هم دارید به نفع عفونت است

  5. سلام ببخشید دردگرفتن استخوان پا هم ربطی به سنگ کلیه داره یانه

  6. باسلام،خانوم دکترمن سه روزبه دردسنگ کلیه یادل درد یا،،،مبلا شدمروزاول ساعت 5صبح دل درد شدیدی گرفتم بایدببخشین ادرارم غلیظ ولی بعدچندساعت خوب شدم درضمن فرداشم حالم خوب بودروزسوم بازشروع شد ودردم حرکت میکنه مخصوصا به طرف چپم البته بیشترپهلو به پشت حالاکم وزیادمیشود ولی دردکلاارام نمیشه همیشه درد دارم ،ممنون میشم راهنمایی کنید ،،،،دلیریان

    • سلام
      جهت ازمایش و کشت ادرار
      ازمایش کراتینین
      سونوگرافی کلیه و مجاری ادرار
      اقدام کنید

  7. سلام خسته نباشید ببخشید خانم دکتر من چند روزه کلیه ام درد میکنه قبلا هم سونوگرافی رفتم می دونم کلیه هام سنگ دارم الان خیلب حالم بده علاوه بر درد کلیه یه حالت دیگ دارم بدنم گرم میشه یه حالتی دارم که نمی تونم اصلا توصیف کنم حال بحال میشم آیا اینها هم می تونه از عوارض سنگ کلیه باشه ممنون ق جوابمو بدهید ؟

    • سلام
      مراجعه به پزشک جهت اندازه گیری دما و بررسی از نظر تب و عفونت کلیه و مجاری ادرار ضروری است

  8. سلام بنده ی مدت 1 ماهه دوتا پهلوهام درد میکنه ادرارم خیلی غلیظ بدبوی سوزش هم دارم حالت تهوع وکم اشتهایی دارم دکتر رفتم گفتن سنگ کلیه ست دارو دادن تا زمان مصرف دارو خوب بودم ولی دوباره دردام مشکلاتم شروع شد باید چیکار کنم؟

    • سلام
      سونوگرافی مجدد جهت اطلاع از دفع یا عدم دفع سنگ انجام دهید
      ازمایش و کشت ادرار نیز برای تشخیص عفونت ادراری انجام دهید

  9. با سلام.بنده به دلیل نیاز به تکرر ادرار واخیراً به دلیل درد در قسمت ناف واحساس گرقتگی کمر به پزشک مراجعه کردم البته قبلاً فقط به دلیل احساس فشار برای تخلیه به پزشک مراجعه کردم وسنوگرافی کامل نوشتند هیج موردی در سونو(بجز بزرگی پروستات 42 سی سی)نبود اما دیروز به خاطر درد، پزشک آزمایش نوشتند وگفتند سنگ کلیه دارید خواستم بدانم کدام معتبر است آزمایش یا سنوگرافی.باتشکرموسوی 48 ساله

    • سلام
      سنگ در سونوگرافی مشخص میشود نه در آزمایش
      آزمایش میتواند عفونت ادراری را تشخیص دهد

  10. سلام ببخشید من نامزدم قبلا سنگ چهار میل داشته الان نزدیکه دوساله نرفته دکتر دردو اینچیزاهم نداره ولی الان چن روزه حجم ادرارش زیاد شده طوری که زود زود میره wc ایا این میتونه از علایم سنگش باشه یان ممنون

    • سلام
      ارتباطی ب سنگ ندارد
      اما اگر تکرر ادرار دارد باید آزمایش ادرار و کشت آن جهت بررسی عفونت انجام شود(خصوصا با وجود سنگ عفونت ادراری حتما باید پیگیری شود*

  11. سلام ایا سردرد هم از علایم های سنگ کلیه است

  12. سلام خسته نباشید
    من ۱۹سالمه حدود یک سال پیش خیلی زیاد کلیه هام درد میگرفتن و وقتی پیاده روی یا ورزش میکردم درش خیلی بیشتر میشدو وقتی رفتم سونوگرافی نشون داد که سنگ کلیه دارم ولی الان چند ماهیه که کلیه ها اصلا درد‌ نمیگیره حتی وقتی ورزش میکنم ینی سنگ دفع شده؟
    و این که اگه از افطار تا سحر آب زیاد بخورم میتونم روزه بگیرم؟
    ممنون از پاسخگوییتون

    • سلام
      دوست عزیز
      باید سونو مجدد انجام شود زیرا ممکن است سنگ در جایی باشد که درد ندارد
      روزه گرفتن با وجود سنگ کلیه بستگی به سایز سنگ و محل آن دارد

  13. ببخشیدمن میخوام بدونم که مریضی سنگ کلیه باعث کندرشدکردن قدهم می شود یانه؟

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر