علل، علائم، راه تشخیص و درمان سرطان خون

  • 1398-11-03
  • 252

نشانه‌های سرطان خون چیست؟ آیا سرطان خون درمان دارد؟ در این مقاله از مجله دکتردکتر به طور کامل به علائم بیماری سرطان خون، راه‌های تشخیص و درمان آن پرداخته‌ایم؛ برای یافتن پاسخ سوالات خود در ادامه مطلب با ما همراه باشید.

علائم سرطان خون چیست؟

چندین نوع سرطان به سلول‌های تشکیل‌دهنده خون حمله‌ور می‌شوند. علائم این نوع سلول‌های سرطانی اغلب به آرامی رخ می‌دهد، به همین دلیل ممکن است فرد متوجه مشخصه‌های بیماری نشود.

در واقع، برخی افراد مبتلا به سرطان‌های خون هیچ مشخصه‌ی بارز یا نشانه‌ای ندارند. اما عوامل و علائم مشترکی وجود دارد که می‌توان در انواع شایع سرطان خون مشاهده کرد.

سرطان خون چه علایمی دارد؟

نشانه‌های لوسمی (نوعی از سرطان خون)

سلول‌های خونی از مغز استخوان نشأت می‌گیرند و در همین ‌جاست که سلول‌های سرطانی لوسمی نیز ایجاد می‌شوند. این سلول‌های سرطانی باعث شکل‌گیری گلبول‌های سفید غیرطبیعی می‌شوند که عمری بیش از حالت عادی دارند. این نوع گلبول‌های سفید غیرطبیعی برخلاف گلبول‌های سالم، توان مبارزه با عفونت‌ها و عوامل‌ بیماری‌زا را ندارند. 

انواع مختلفی سرطان خون وجود دارد. برخی از سرطان‌ها به سرعت رشد می‌کنند (سرطان‌های حاد). در این نوع سرطان‌های خون درست مانند اینکه فرد به آنفولانزا مبتلا شده باشد ناگهان بیمار می‌شود.

اما انواع دیگر سرطان خون نیز وجود دارند که بروز علائم آن ممکن است سال‌ها طول بکشد (مزمن). نخستین علائم این نوع سرطان‌های خون را باید در نتایج غیر معمول آزمایش خون جستجو کرد.

بیشتر علایم سرطان خون به این دلیل بروز پیدا می‌کنند که سلول‌های سرطانی، سلول‌های خونی سالم را از رشد و کارکرد طبیعی خود باز می‌دارند. 

کم‌ خونی چیست و چه علائمی دارد؟

 اختلالی است که در آن بدن فرد به اندازه لازم گلبول‌های قرمز خون نمی‌سازد یا سلول‌های خونی ناسالمی را تولید می‌کند که کارکرد طبیعی ندارند. علایم کم‌خونی شامل موارد زیر است:

نشانه‌های اختلال انعقاد خون چیست؟

پلاکت‌ها یکی از اجزای اصلی سلول‌های خونی هستند که در هنگام بریدگی رگ‌ها به‌ هم می‌چسبند و موجب لخته شدن خون می‌شوند. اما هنگامی که لخته شدن خون به درستی انجام نگیرد، بریدگی‌های کوچک و جزئی نیز باعث خونریزی بیش از حد می‌شوند. در همین حال، فرد ممکن است غالبا از ناحیه‌ی بینی دچار خونریزی شود. علاوه بر این، علائم دیگری نیز در فرد مشاهده می‌شوند.

علائم دیگر انعقاد خون عبارتند از:

  • کبودی غیر معمول
  • خونریزی لثه‌ها
  • نقاط ریزِ قرمز رنگ که از رگ‌های خونی شکسته شده نشأت می‌گیرند.
  • در خانم‌ها، خونریزی غیرعادی زیاد و طولانی‌مدت در دوران قاعدگی
  • مدفوع تیره یا مشاهده‌ی لکه‌های خونی و قرمز رنگ در آن

سایر علایم و نشانه‌های لوسمی

 از آنجایی که گلبول‌های سفید بدن به خوبی قادر به مبارزه با عفونت‌ها و عوامل بیماری‌زا نیستند، فرد مبتلا بیش‌ از حد معمول بیمار می‌شود و زمان بهبودی نیز عموما طولانی‌تر از حد عادی است.

ممکن است فرد تب زیاد یا تعریق شبانه نیز داشته باشد. تشکیل سلول‌های سرطانی در غدد لنفاوی، لوزه‌ها، کبد و طحال نیز موجب وَرم در این نواحی می‌شود.

علاوه بر این،خود فرد ممکن است توده‌ها یا غده‌هایی را در زیر گردن یا زیربغل مشاهده کند و یا امکان دارد که بعد از خوردن غذای کم، حس سیری به او دست بدهد. همین‌طور فرد بدون دلیل وزن زیادی را از دست می‌دهد. رشد سلول‌های سرطانی در مغز استخوان نیز برخی اوقات موجب درد استخوان می‌شود.

نشانه‌های سرطان خون لنفوما

دستگاه لنفاوی بدن دارای نوعی از گلبول‌های سفید خون موسوم به لنفوسیت‌ها است که به بدن یاری می‌رساند در مقابل عفونت‌ها مبارزه کرده و مواد زائد را دفع کند.

سلول‌های سرطان لنفوئیدی باعث می‌شود بدن لنفوسیت‌های غیر طبیعی تولید کند که توان مبارزه با عفونت‌ها را ندارند. تورم غده‌های لنفاوی از علایم اصلی این نوع سلول‌های سرطانی است.

فرد ممکن است که متوجه غده‌ها یا توده‌هایی در زیر گردن، زیر بغل یا کشاله ران شود. تورم غده‌های لنفاوی همین‌طور باعث وارد شدن فشار به اعضای دیگر بدن شده و موجب می‌شود که فرد دچار سرفه، تنگی نفس یا درد در ناحیه‌ی قفسه سینه، شکم یا استخوان‌ها شود. امکان دارد که طحال فرد بزرگ‌تر شود یا حسِ سیری یا نفخ به او دست بدهد.

به هنگام مشاهده چنین نشانه‌هایی باید سریع‌تر آن‌ها  را به پزشک متخصص آنکولوژی گزارش دهید. برای مرحله اولیه گزارش‌دهی و دسترسی سریع به پزشک می‌توانید از سیستم مشاوره متنی (پرسش‌وپاسخ) دکتردکتر استفاده کنید.

آماس غده‌های لنفاوی عموما دردناک نیستند، اما ممکن است فرد با مصرف نوشیدنی‌های الکلی دچار درد شود.

علائم و نشانه‌های سلول‌های سرطان لنفوئیدی

برخی از رایج‌ترین علایم و نشانه‌های سلول‌های سرطان لنفوئیدی عبارتند از:

  • تب
  • تعریق شبانه
  • احساس ضعف و خستگی
  • کاهش وزن بدون دلیل
  • خارش پوست

مولتیپل میلوما و نشانه‌های آن چیست؟

سلول‌های پلاسما نوع دیگری از سلول‌های بدن هستند که به مبارزه علیه بیماری‌ها در دستگاه گردش خون یاری می‌رسانند. «مولتیپل میلوما (Multiple myeloma)» یا میلوم متعدد باعث می‌شود که مغز استخوان سلول‌های پلاسمایی غیر طبیعی بسازد که از کنترل خارج شده و بدن را از تولید سلول‌های خونی سالم بازدارند.

سلول‌های پلاسمای غیرطبیعی ممکن است که مواد شیمیایی را در خون آزاد کنند که موجب آسیب به اندام‌ها و بافت‌های بدن شود. برخی از انواع سلول‌های سرطانی سریع‌تر از سایرین رشد می‌کنند، اما معمولا علایم بیماری تا زمانی که فرد برای مدت طولانی به آن مبتلا نشده باشد بروز پیدا نمی‌کند. 

درد استخوان؛ اصلی‌ترین علامت مولتیپل میلوما

 استخوان درد از شایع‌ترین علایم و نشانه‌های مولتیپل میلوما است. در این حالت فرد دردهای شدید و طولانی‌مدتی را در ناحیه‌ی کمر یا دنده‌های خود حس می‌کند. در همین حال، سلول‌های سرطانی مواد شیمیایی را ترشح می‌کنند که فرایند رشد و ترمیم طبیعی استخوان‌ها را قطع می‌کند.

در نتیجه، استخوان‌های فرد نازک و ضعیف شده و به‌ راحتی می‌شکنند. آسیب دیدگی استخوان‌های ستون فقرات می‌تواند روی اعصاب تأثیر گذاشته و موجب درد یا ضعف و خستگی پاها، گزگز یا سوزن سوزن شدن دست‌ها و عدم کنترل روده و مثانه شود. 

هایپرکلسمی یا سطح کلسیم بالا در خون از نشانه‌های مولتیپل میلوما

مولتیپل میلوما منجر به بالا رفتن سطح کلسیم در خون نیز می‌شود که می‌تواند علائمی شامل موارد زیر را در پی داشته باشد:

  • حالت تهوع و درد معده
  • تشنگی و ادرار بیش از حد
  • یبوست
  • از دست دادن اشتها
  • ضعف و خستگی
  • گیجی

سطح بالای کلسیم در خون می‌تواند به کلیه‌ها نیز آسیب وارد کند. پروتئین‌های خاصی که از سلول‌های سرطانی نشأت می‌گیرند، می‌توانند موجب بروز علایمی مانند وَرم و آماس پا، تنگی نفس و خارش پوست شوند.

سایر علائم مولتیپل میلوما

 پروتئین‌هایی که سلول‌های سرطانی ترشح می‌کنند به اعصاب آسیب رسانده و می‌توانند موجب ضعف و خستگی، بی‌حسی، درد دست و پا شوند. همچنین سلول‌های سرطانی جای سلول‌های سالم خونی را تنگ کرده و موجب اختلال در کارکرد این سلول‌ها می‌شوند. به این جهت، فرد ممکن است که دچار خونریزی شده یا اینکه بدن او مستعد کم‌خونی یا عفونت شود. 

 اگر درباره سرطان خون سوالی دارید می‌توانید سوالات خود را  در سیستم مشاوره متنی (پرسش‌وپاسخ) دکتردکتر ثبت کنید تا در کمترین زمان ممکن پزشکان و کارشناسان دکتر دکتر به سوالات شما پاسخ دهند.

تشخیص سرطان خون به چه صورت انجام می‌شود؟

برای تشخیص سرطان خون ممکن است به چندین آزمایش احتیاج باشد. در همین حال، در حین درمان سرطان خون، آزمایش‌های منظمی برای پیگیری روند درمان بیماری انجام می‌گیرد.

شایع‌ترین انواع آزمایش‌ها برای تشخیص سرطان خون، شامل آزمایش خون و بیوپسی (بافت‌برداری) هستند. اما ممکن است که برای نظارت بر علایم بیماری یا روند درمان نیاز به روش‌های مختلف تصویربرداری‌ نیز باشد.

آزمایش‌هایی که برای تشخیص سرطان خون انجام می‌گیرند به علائم و نوع سرطان خونی بستگی دارند که بیمار مشکوک به ابتلا به آن است. بدن همه با هم فرق دارد و از این جهت علایم بیماری در بین افراد مختلف با هم تفاوت دارد. از این رو، حتی بیمارانی با عارضه‌ی یکسان ممکن است نیاز به آزمایش‌های متفاوتی داشته باشند.

انواع آزمایش‌های خون برای تشخیص سرطان خون

آزمایش خون، یکی از آزمایش‌هایی است که می‌تواند برای تشخیص و نظارت بر سرطان خون به کار رود. با این حال، باید توجه داشت که بیماری‌های زیادی را می‌توان از طریق بررسی نمونه خون تشخیص داد. از این جهت، انجام این نوع‌ آزمایش به معنای ابتلای فرد به سرطان خون نیست. 

شمارش کامل خون

در آزمایش شمارش کامل خون (CBC) یا هموگرام تعداد هر نوع از سلول‌های خونی بیمار، گلبول‌های قرمز و سفید و پلاکت‌ها اندازه‌گیری می‌شود. در این نوع آزمایش، نمونه خون در آزمایشگاه زیر دستگاه مخصوصی برده می‌شود و تعداد سلول‌های خونی شمارش می‌شود. 

غربالگری عفونت/ آزمون ویروس‌شناسی 

مهم است که پزشکان قبل از شروع درمان بر وضعیت سلامت عمومی بیمار خود احاطه‌ی کامل داشته باشند. به همین دلیل در این مرحله ممکن است که پزشک آزمایش‌های متعددی برای تشخیص سایر بیماری‌ها مانند HIV (ایدز)، هپاتیت B و C را نیز به بیمار توصیه کند. در صورتی که تشخیص داده شود که فرد علاوه بر سرطان خون به این بیماری‌ها نیز مبتلاست؛ پزشک معالج باید در حین درمان سرطان به درمان این بیماری‌ها نیز بپردازد. 

تشخیص سرطان خون

آزمون‌ عملکرد کبد

آزمون‌ عملکرد کبد (LFT)، گروهی از آزمایش‌های خونی است که در آن عملکرد کبد بررسی می‌شود. در صورتی که بیمار نیاز به شیمی درمانی داشته باشد، در این حالت باید داروهای زیادی را مصرف کند که در کبد تجزیه می‌شوند. در صورتی که کبد دچار آسیب شده باشد یا عملکرد عادی نداشته، روی میزان جذب داروها نیز تاثیر می‌گذارد.  

آزمایش گستره خون محیطی

گستره خون محیطی یا اسمیر برای بررسی اندازه، شکل و سلامت سلول‌های خونی گلبول‌های قرمز و سفید و پلاکت‌ها به کار می‌رود.

بررسی تغييرات الکتروليت‌ها و اوره خون

در آزمایش تغييرات الکتروليت‌ها و اوره خون، عملکرد کلیه‌های بیمار بررسی می‌شود. این آزمایش به پزشک معالج یاری می‌رساند تا دوز مصرف داروهای بیمار را تعیین کرده و هرگونه آسیبی که سرطان یا درمان‌های به کار رفته برای آن به بدن وارد کرده را بررسی کند. 

سایر آزمایش‌ها برای تشخیص سرطان خون

برخی آزمایش‌های سایتومتری (یاخته‌سنجی) و سیتوژنتیک (بررسی ساختمان کروموزوم‌ها) نیز می‌تواند از طریق نمونه‌های خون انجام گیرد و به تشخیص سرطان خون یاری برساند.

تشخیص سرطان خون

بیوپسی مغز استخوان

در بیوپسی و آسپیراسیون مغز استخوان، پزشکان نمونه‌ی کوچکی از مغز استخوان بیمار را برمی‌دارند. این نمونه بعدا در آزمایشگاه زیر میکروسکوپ مشاهده می‌شود و پزشکان می‌توانند با آن وضعیت سلول‌های خونی بیمار را ارزیابی کنند.

دو نوع بیوپسی مغز استخوان مورد استفاده قرار می‌گیرد که عبارتند از:

  • آسپیرات که در آن مایعی از مغز استخوان بیمار برداشته می‌شود.
  • مته‌کاری مغز استخوان که در آن نمونه‌ای از بافت اسفنجی به همراه مقداری از استخوان برداشته می‌شود.

بیوپسی مغز استخوان می‌تواند برای تشخیص سرطان خون، همین‌طور تاثیر آن روی بدن و انتخاب نوع درمان به کار رود. مبتلایان به برخی از انواع سرطان خون (یا مشکوک به ابتلا) ممکن است نیاز به یک یا چند آزمایش بافت‌برداری یا بیوپسی داشته باشند.  

بیوپسی گره لنفاوی

بیوپسی گره لنفاوی، یک عمل جراحی ساده و کوچک است که در آن نمونه‌ای از گره لنفاوی بیمار برداشته می‌شود. این آزمایش عموما برای بررسی وجود تومورهای لنفاوی به کار می‌رود، اما می‌تواند برای تشخیص سرطان خون نیز مورد استفاده قرار گیرد.  

انواع تصویربرداری‌ها برای تشخیص سرطان خون

از روش‌های تصویربرداری مختلفی می‌توان برای تشخیص انواع سرطان خون مانند سرطان خون لنفوئیدی استفاده کرد. این نوع آزمایش‌های تصویربرداری برای سایر سرطان‌های خون به کار برده نمی‌شود، اما می‌توان از آن برای بررسی برخی علائم سرطان خون از جمله تورم طحال استفاده کرد.

سی‌تی اسکن

سی‌تی اسکن یا توموگرافی رایانه‌ای نوعی تصویربرداری پرتوی ایکس است. سی‌تی اسکن از آزمایش‌های معمول برای تشخیص سرطان خون نیست، اما برای موارد خاصی مانند داشتن کبد یا طحال متورم به کار می‌رود. 

ام‌.آر.آی

در تصویربرداری ام‌.آر.آی (MRI) یا تصویرسازی تشدید مغناطیسی که به وسیله‌ی امواج رادیویی به جای پرتوی ایکس انجام می‌گیرد، از بافت‌های نرم (غیر استخوانی) تصویربرداری می‌شود. ام‌آرآی هم از آزمایش‌های معمول برای تشخیص سرطان خون محسوب نمی‌شود، اما ممکن است که پزشک معالج برای توصیه آن دلایل خاصی داشته باشد. 

پِت اسکن

پِت اسکن (PET) یا برش‌نگاری با گسیل پوزیترون، مشابه آزمایش ام‌آرآی است اما در آن به بیمار دوز خاصی از یک داروی رادیواکتیو تزریق می‌شود. در پِت اسکن مقادیر بسیار اندکی پرتوی ایکس به کار گرفته می‌شود. این نوع تصویربرداری ممکن است در صورت مشاهده وَرم گره‌های لنفاوی انجام گیرد. علاوه بر این، ممکن است برای بررسی شرایط بیماری پس از درمان نیز به کار رود. 

تصویربرداری پرتوی ایکس

تصویربرداری پرتوی ایکس می‌تواند می‌تواند برای بررسی بافت‌های متراکم مانند استخوان‌ها به کار رود. پزشکان ممکن است هنگام تشخیص عفونت یا مشکلات قفسه سینه از تصویربرداری پرتوی ایکس بهره ببرند. افراد مبتلا به سرطان خون از نوع میلوئیدی یا مغز استخوانی ممکن است نیاز به انجام یک سری از تصویربرداری‌های پرتوی ایکس داشته باشند که گاهی به آن «نقشه‌برداری اسکلتی» نیز گفته می‌شود.

سونوگرافی برای تشخیص سرطان خون

سونوگرافی نیز می‌تواند برای بررسی و تشخیص سرطان خون به کار گرفته شود. از سونوگرافی می‌توان برای بررسی طحال استفاده کرد که در سرطان لنفوئیدی اغلب متورم می‌شود. از سونوگرافی برای بررسی گره‌های لنفاوی در حین بافت‌برداری نیز استفاده می‌شود.

اگر در حال حاضر نیاز به مشاوره پزشک دارید اما دسترسی به پزشک برای شما از لحاظ فاصله مکانی، زمان و هزینه مقدور نیست، اصلا نگران نباشید. شما می‌توانید با استفاده از سیستم مشاوره متنی(پرسش پاسخ) دکتردکتر در سریع‌ترین زمان با پزشک ارتباط برقرار کنید و پاسخ پرسش خود را دریافت کنید. برای مطرح کردن پرسش خود روی دکمه زیر کلیک کنید.

آیا سرطان خون درمان دارد؟

برای انواع سرطان‌ها، درمان‌های مختلفی با مزایا، عوارض جانبی و خطرات متفاوتی در دسترس است. با اینکه می‌توان با مصرف داروهای منظم برخی سلول‌های سرطان خون با رشد آهسته را کنترل کرد، اما سلول‌های سرطانی حاد با رشد سریع‌تر نیاز به درمان‌های قوی‌تری دارند.

انواع درمان‌هایی که پزشکان به بیماران توصیه می‌کنند، به نوع سرطان خون، وضعیت بدنی و خواسته‌ خود بیمار بستگی دارد. در همین حال، امکان دارد بیمار بخواهد از یک نوع درمان خاص یا چند درمان همزمان بهره ببرد. برخی از بیماران نیز ممکن است که هیچ‌وقت نیاز به درمان نداشته باشند یا خودشان نخواهند معالجه شوند. 

درمان‌های قوی‌تر می‌توانند روی بدن فشار مضاعفی را وارد کنند، از این جهت، نمی‌توانند برای هر فرد و بیماری مناسب و لازم باشند. برخی از بیماران نیز ممکن است که به درمانی ملایم‌تر (با شدتی کم‌تر) بهتر جواب دهند و حتی اگر درمان سرطان خون به خوبی جواب ندهد، بیمار کیفیت زندگی بهتری در طول دوره‌ی درمانی خود خواهد داشت.  

انواع درمان سرطان خون

درمان‌های احتمالی مختلفی برای درمان سرطان خون در دسترس است. ممکن است این عبارات و اصطلاحات پزشکی در رابطه با درمان سرطان خون به گوشتان خورده باشد که در ادامه با هم مرور می‌کنیم.  

درمان‌های با شدت بالا

درمان با شدت به درمان‌های پرقوت و قوی گفته می‌شود. در درمان سرطان خون، این نوع درمان شامل استفاده از داروهای قوی برای کُشتن سلول‌های سرطانی یا ممانعت از رشد سلول‌های سرطانی است. عمده انواع درمان‌های با شدت سرطان خون عبارتند از:

شیمی‌درمانی با دوز بالا یا دوز معمول: در این روش درمانی از دارو برای کُشتن و از بین بردن سلول‌های سرطانی و جلوگیری از تکثیر و رشد این دست سلول‌ها بهره برده می‌شود.

درمان سرطان خون چیست؟

پیوند سلول‌های بنیادی: در این روش درمانی ابتدا از دوزهای زیاد شیمی‌درمانی یا کموتراپی برای کُشتن سلول‌های غیر طبیعی در مغز استخوان یا غدد لنفاوی بهره برده می‌شود و سپس سلول‌های بنیادی جدید (از سلول‌های خونی خود بیمار یا سلول‌های اهدایی) به بیمار تزریق می‌شود. هدف این نوع درمان این است که سلول‌های بنیادی جدید شروع به تولید و تکثیر سلول‌های خونی سالم کنند. 

برخی از انواع درمان‌های بیولوژیکی/ ایمنی‌درمانی یا ایمونوتراپی(Immunotherapy) / پادتن‌های مونوکلونال: در این درمان‌ها از داروهایی بهره برده می‌شود تا دستگاه ایمنی بدن را وادار به مقابله با سلول‌های سرطانی کند. 

پرتو درمانی یا رادیوتراپی (Radiotherapy): در این روش درمان سرطان خون از پرتوهای نافذ و پر انرژی برای کُشتن و از بین بردن سلول‌های سرطانی در نواحی خاص (بیشتر در درمان سرطان‌های ناشی از سلول‌های لنفوئیدی) استفاده می‌شود.  

درمان سرطان خون چیست؟

عمل جراحی: گاهی‌اوقات اما به ندرت عمل جراحی مانند اسپلنکتومی یا جراحی برداشتن طحال به بیمار پیشنهاد می‌شود. 

با اینکه برخی از درمان‌هایی که نام برده شد، امکان کنترل یا درمان سرطان خون را فراهم می‌کنند، اما بسیاری از این درمان‌ها نیز با عوارض جانبی کوتاه‌مدت یا طولانی‌‌مدت همراه هستند.

درمان‌های بدون شدت یا با شدت کم

درمان‌های بدون شدت مانند شیمی‌درمانی با دوز کم معمولا درمان‌های ملایم‌تری بوده و عوارض جانبی کمتری نیز برای بیمار دارند. در بیشتر موارد، این روش‌های درمانی، سرطان خون را درمان نمی‌کنند، اما می‌توانند به فروکش کردن یا تخفیف علایم بیماری برای مدت طولانی یاری رسانند. انواع درمان سرطان خون با شدت کم عبارتند از:

شیمی‌درمانی با دوز پایین: در این درمان از داروهای کُشنده سلول‌های سرطانی برای از بین بردن و جلوگیری از رشد و تکثیر این سلول‌ها بهره برده می‌شود.

برخی از انواع درمان‌های بیولوژیکی/ ایمنی درمانی/ پادتن‌های مونوکلونال: در این درمان‌ها از داروهایی بهره برده می‌شود تا دستگاه ایمنی بدن را وادار به مقابله با سلول‌های سرطانی کند. این روش‌های درمانی ملایم ممکن است که برای دوره‌ی طولانی جهت نظارت بر وضعیت بیماری سرطان خون به کار روند. 

درمان شفابخش

این درمان همان‌طور که از نامش پیداست، برای درمان کامل سرطان خون به کار می‌رود. اگر پزشک معالج تشخیص دهد که بیمار بعید است بتواند از پس درمان‌های قوی‌تر بربیاید، ممکن است درمان‌های ملایم‌تری را به او توصیه کند که ضمن ارتقای کیفیت زندگی بیمار، عوارضی جانبی کم‌تری نیز دارند. 

درمان‌های غیرشفابخش

این درمان با کاستن از سلول‌های سرطانی، به فروکش کردن بیماری یا تخفیف علایم آن کمک می‌کند. درمان غیرشفابخش می‌تواند قوی (با شدت) یا ملایم‌تر (با شدت کم‌تر) باشد. 

درمان سرطان خون چیست؟

انتظار هوشیارانه

در بیمارانی که رشد سلول‌های سرطانی آهسته است، انتظار هوشیارانه، یکی از گزینه‌های درمانی است. در این روش درمان سرطان خون، بیمار بلافاصله تحت درمان قرار نمی‌گیرد، بلکه آزمایش خون و معاینات دیگر را مرتبا انجام می‌دهد تا وضعیتش به دقت تحت‌نظر باشد. و فقط در صورتی که نیاز باشد عموما شیمی‌درمانی با دوز کم یا دوز معمول شروع می‌شود. 

مراقبت‌های حمایتی

بیمارانی که تحت درمان به روش‌های شدید یا غیر شدید قرار دارند، در کنار درمان خود از مراقبت‌های حمایتی نیز بهره‌مند می‌شوند. در مراقبت‌های حمایتی مستقیما با سلول‌های سرطانی مقابله نمی‌شود، بلکه علایم بیماری تحت‌نظر قرار گرفته تا بیمار وضعیت عمومی بهتری با علایم خفیف‌تری داشته باشد. به عنوان مثال‌، بیمار ممکن است برای پیشگیری یا درمان کم‌خونی از پیوند خون، آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای دیگر برای عفونت و هر گونه عوارض جانبی شیمی‌درمانی مانند موکوزیت دهانی بهره‌مند شود.

درمان سرطان خون چیست؟

درمان تسکینی

درمان تسکینی به درمان و مراقبت‌هایی گفته می‌شود که در آن علایم بیماری تحت کنترل قرار می‌گیرد. هدف از درمان تسکینی، ارتقای کیفیت زندگی و همین‌طور سلامت عاطفی و جسمی بیمار است. بر خلاف تصور، روش‌های درمان تسکینی فقط برای دوران پایانی زندگانی بیماران مبتلا به سرطان به کار نمی‌رود، بلکه ممکن است بیمار در هنگام تشخیص و پس از شروع درمان سرطان خون از آن بهره‌مند شود. 

پیگیری مراقبت‌های پزشکی در طول دوره سرطان خون

هدف از از پیگیری مراقبت‌های پزشکی، بررسی علایم عود بیماری و عوارض جانبی است تا حصول اطمینان شود که بیمار در صورت نیاز از درمان صحیح بهره‌مند می‌شود. 

فروکش کردن سرطان خون

هدف اکثر (اما نه همه‌‌ی) درمان‌های سرطان خون فروکش کردن بیماری است. فروکش کردن بدین معناست که سلول‌های سرطانی در بدن بیمار کاملا از بین بروند.

بعد از اینکه بیمار معالجه شد، پزشک آزمایش‌های بیشتری مشابه همان آزمایش‌هایی که برای تشخیص سرطان خون به کار می‌روند را انجام می‌دهد تا سلول‌های سرطانی (در صورتی که هنوز در بدن باقی مانده باشند) را شناسایی کند. به این جهت درمان‌های فروکش کردن بیماری مختلفی بسته به واکنش بدن و شمار سلول‌های سرطانی وجود دارد. برخی پزشکان وقتی تشخیص دهند که بیماری فروکش کرده، سرطان خون را کاملا درمان شده تشخیص می‌دهند. خوشبختانه در بسیاری از موارد در این مرحله بهبودی کامل تشخیص داده می‌شود.

عود بیماری سرطان خون

برخی بیماران مبتلا به انواع سرطان خون ممکن است عود بیماری خود را تجربه کنند. عود به معنای بازگشت سرطان است. پزشکان عموما در طول درمان و پس از آن، احتمال عود بیماری را به دقت بررسی می‌کنند. عوامل خطری زیادی برای عود سرطان خون وجود دارد، از جمله سلامت فرد، سن و مرحله‌ای که بیماری در آن تشخیص داده می‌شود.

برای بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان خون، گزینه‌های درمانی بیشتری برای دوره‌ی پس از عود در نظر گرفته می‌شود که هدف آن نیز بازگرداندن بیمار به مرحله‌ی فروکش کردن بیماری است. عموما هر چه مدت فروکش کردن بیماری قبل از عود طولانی‌تر باشد، تعیین پیش‌آگهی برای بیمار امیدبخش‌تر است. 

درمان‌های طب مکمل و جایگزین برای بهبود سرطان خون

درمان‌های طب مکمل و جایگزین روش‌هایی مانند مراقبه، ماساژ یا طب‌سوزنی هستند که در کنار درمان‌های رایج پزشکی به کار برده می‌شوند تا فرد حال عمومی بهتری داشته باشد. هنوز هیچ مدرکی حاکی از نتایج مثبت این روش‌های درمانی در بهبود سرطان خون نبوده است. اما، برخی تحقیقات نشان داده‌اند که درمان‌های طب مکمل و جایگزین به تخفیف و کنترل علایم بیماری و عوارض جانبی آن کمک می‌کنند. 

منابع:

bloodwise.org.uk

webmd

bloodwise.org.uk

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پاسخ دادن به زهرا لغو پاسخ

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

252 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام خانم ۳۴ ساله پلاکت ۱۵۲ ،همو گلوبین ۱۵/۵
    آزمایش ادرار هم دادم wbc20_25,وrbc18_20بقیه فاکتور خون نرمال بود. به جهت افت پلاکت نگرانم قبل این همیشه پلاکتم ۲۳۰_۲۴۰بود

  2. سلام خسته نباشید من یک دختر ۱۸ساله هستم
    روی دست و پام کبودی های بزرگی دیده میشه و سمت راست قفسه ی سینم بعضی وقت ها تیر میکشه
    احساس خستگی زیادی دارمو سرگیجه های خیلی زیادی دارم به طوری که بدنم سر میشه
    احتمال اینکه سرطان باشه هست؟
    ممنون میشم جواب بدین

    • سلام لطفا اين آزمايشات را انجام دهيد
      Cbc.diff
      Esr crp
      Ldh
      Pbs

  3. سلام همسر من آزمایش کرونا داد خداروشکر منفی بود ولی تو آزمایش نشون داد گلبول های سفیدش کمه
    بعد من تو مقاله شما خوندم توده اگه در بدن باشه نشانه خوبی نیست
    همسر من هم توده تو شکم و زیر سینه اش داره اینا ممکنه نشانه چی باشه
    این تودها هیچ دردی هم نداره

    • سلام بايد اول سونو بدن تا ماهيت توده مشخص شه
      اگر الان علائم عفوني دارن يك ماه ديگه تستcbc esrرا تكرار كنند لام خون محيطي هم بدهند

  4. سلام روز بخیر
    به من گفتن که مشکوک به سرطان خون هستم ، آنمی دارم و یک بار هم خون دماغ شدم‌… این ها جواب ازمایشم هستن ؛ ممنون میشم راهنماییم بفرمایین
    WBC=4.6 / RBC=4.3 / Hemoglubin=12.3 / Hematocrit=38.5 / M.C.V=89.5 / M.C.H=28.6 / M.C.H.C=31.9 / Plateletes=200 / PDW=10.3 / MPV=9.1 / RDW.CV =12.8 / Neutrophilis=57%/ Lymphocytes=40% / Monocytes=2% / Eosinophils=1%

    • سلام
      این آزمایش نشون دهنده مشکل حادی نیست.حتی میزان هموگلوبین برای یک خانم نرماله و آنمی ندارید
      منتها شک به سرطان رو نمیدونم از روی چی تشخیص داده اند شاید آزمایش تکمیلی دیگری انجام شده یا علایمی مشکوک دارید

  5. سلام دختری ۲۲ساله هستم که حدود یکماهه دچار خارش شدید دست و گردن و صورت شدم به طوری که اگر یکم بیشتر بخارونم خون میاد دستام و لکه های قرمز رنگ رو دستام هست تیکه تیکه..قسمت سمت چپ گردنم هم عده ای کوچیک به قطر ۱سانت ظاهر شده تقریبا۳ماهه اما دردی نداره..ولی به شدت دردهای مفصلی دارم و هر روز یک جای بدنم درد میکنه از جمله سر و کتفم..و در مواقع فعالیت بدنی به شدت دچار دردو سنگینی قفسه سینه میشم انگار ریه ام میسوزه فقط درموقع فعالیت زیاد

    • سلام
      دوست عزیز با توجه به علایمی که مطرح کردید اول لازم است سونوگرافی از عقده های لنفاوی گردن و معاینه سایر غده لنفاوی انجام شود
      همچنین چکاپ جهت بررسی cbc,diff,ldh, pt,ptt,inr و لام خون محیطی و….انجام شود

  6. با سلام
    پدرم ۴۷ سالشونه … سال پیش دچار سرماخوردگی شدن و سینوزیت هاشون چرک کرد و دچار التهاب سینوزیت شدن . بعد از اون با فاصله کمتر به دلیل افزایش اوریک اسید دچار التهاب تو پا شدن و کمی راه رفتن براشون مشکل شد ولی بعد اروم اروم خوب شدن . تا اینکه مارسال پاییز دچار خون دماغ میشن و تا الانم ادامه داره . دکتر اوایل خون دماغ شدنشون بهشون گفته بوده که بخاطر اب و هواست ولی الان هم خون دماغ میشن . بخاطر کرونا چن روز پیش ازمایش دادن که نشون میداد دچار کم خونی شدن و تشخیص داده شد که عفونت دارن . و الان دارن ازمایش های مختلف انجام میدن تا عفونت پیدا بشه . لازم به ذکره که ایشون گرفتگی بینی و سرفه هم دارن . سرفه هاشون تک سرفست و در طول روز دوبار سرفه میکنن … ایا اینا نشونه سرطال خون هست یا نه ؟

    • سلام كم خوني در مردان بايد بررسي شود
      لام خون محيطي بدهند و توسط متخصص داخلي يا خون ويزيت شوند

  7. سلام ایا احتمال خطا در جواب آزمایش سزطان خون وجود دارد؟ یکی از دوستان جواب ازمایش رو از سوییس گرفتن و پزشک گفتتد سرطان خون دارید.

  8. سلام خسته نباشید
    به خانم بنده گفتند که دچار cll شده و سرطان خون مزمن داره
    خیلی ترسونده بودنش که درمانی نداره و…اما من داخل اینترنت مقاله ای از دکتر بابک بهار خوندم که نوشته بودند سرطان خون مزمن با چندتا قرص خوب میشه آیا این درسته؟ سن خانمم ۲۰ ساله

    • سلام انواع سرطاهاني خون هست
      بسته به استيج سرطان درمانها متفاوته
      بهتره تحت نظر متخصص خون باشه

  9. سلام وقت بخیر
    ازمایش خون با
    WBC=7.6 و RBC= 5.06 و MCV= 82.8 و PLT=217 و HGB=13.7 و باقی پارامترهای CBC نرمال هستند.
    ولی دوبار در حد چند قطره خونریزی بینی داشتم و علامت دیگری هم ندارم. دکتر عمومی پماد تتراسایکلین و اسپری دادند.
    حالا نگرانم. چه کنم؟

    • سلام
      آزمایشات موردی ندارد
      نگران نباشید
      داروها مصرف شود و بینی دستکاری نشود

  10. سلام
    من هفته پیش چکاپ کامل دادم و از نظر CBC تعداد گلبول ها و پلاکت هام مشکلی نبود و کلسیم و باقی چیزها هم اکی بود فقط تری گلیسیرید خونم 211 بود. در طی دو هفته دوبار خون دماغ شدم و خیلی میترسم. نکنه بیماری خاصی باشه؟

    • سلام
      نگران نباشید
      بینی را دستکاری نکنید و در معرض آفتاب نباشید
      داخل بینی رو با پماد ویتامین آ+د چرب کنید
      اگر تا ۲ هفته بهبود نیافت جهت معاینه به متخصص گوش حلق بینی مراجعه کنید

  11. سلام
    چند هفته ای هست که روی بازو ، ساعد ، ران پا ، نقاط زرد رنگ به قطر 2 تا 3 سانتیمتر بوجود میان و بعد از 5 روز تا یک هفته از بین میرن
    ممکنه مشگل جدی باشه؟
    ممنون

  12. سلام من۱۵سالمه الان حدودا4روزه خیلی سریع و پشت سر هم گرسنه میشوم هرچقدر هم غذا میخورم فایده نداره ایا مشکل نگران کننده ایه؟

  13. سلام ، من ۱۹ سالمه چند وقت پیش ازمایش دادم ، لنوفیست و نوترفیل و پلاکت هام یکم کم و زیاد بود که خودم خیلی نگران بودم به پزشک که تاکید کردم گفتن مشکلی نیست ولی من نگران هستم ، ایا طبیعی ممکنه باشه هر سه باهم؟ ممنون لطفا جواب بدین خیلی نگرانم

    • سلام
      آرمایش شما باید بررسی شه
      اما اگه پزشک تاکید کرده که مشکلی نیست جای نگرانی نیست
      گاهی میتونن در حد خفیف تغییر داشته باشن
      اگه خیلی نگرانید آزمایش رو یکبار دیگه تکرار کنید

  14. سلام
    در برگه جواب آزمایش خون Lymphocyt=40.8
    و MCH =33.9 و TSH=5.2 نشونه چی میتونه باشه؟

    • سلام
      بقیه آزمایش هم باید بررسی شود
      اما عدد tsh کمی بالاتر از حد طبیعی است و میتونه نشان دهنده کم کاری تیرویید مرزی باشه
      باید یک بار دیگه آزمایش tsh ,t4,anti tpo انجام شه و اگر کم کاری قطعی بود درمان دارویی شروع شود

  15. مادر من چند وقت که درد شدیدی در ناحیه کمر داشت که با چسباندن چسب این درد کاهش پیدا کرد ولی به سمت گردن کشیده شد . امروز ناگهانی تب شدیدی کرد که بلافاصله ازمایش خون دادکه مشکوک به کرونا نباشه. جواب ازمایش‌خون منفی بود . ولی همچنان تب ادامه داره. بیحال وضعف عمومی داره. گلو درد و یا سرفه خشکی در کار نیست . ممکن این عفونت منشا دیگری داشته باشه؟؟

    • سلام، سابقه مصرف لبنيات محلي يا گوشت آلوده نداشتن؟ بهتره از نظر بروسلا ( تب مالت) هم بررسي شوند
      Brucella abortus igm and igg -wright-2Me

  16. سلام من حدود سه ساله پشتم( کتف و شانه هام) درد میکنه
    اخیرا درد شدید فک و گردن داشتم
    و غالبا چشم راستم به حدی خشک میشه و درد میگیره که به سمت راست مغزم دردش پخش میشه انگار ک یک چیز تیز لز چشم راستم به مغزم فرو رفته
    بیشتر از نسم ساعت هم نمیتونم راه برم و احساس ضعف و خستگی خیلی شدید پیدا میکنم و قادر به ادامه نیستم و استخونام خیلی درد میکنه
    صبحها نمیتونم از خواب بیدار شم و حتی اگه مثلا 10 ساعت هم خوابیده باشم بازم خسته ام و خوابم میاد
    به جز درد پشتم که سه ساله مداوم هست، کمرم هم در گذشته درد شدیدی میگرفت به طوری که حتی یک قدم هم بعد گرفتنش نمیتونستم بردارم
    الان هم درد زیادی داره و انگار برق میگیره کمرمو و نمیتونم اون لحظه قدم بردارم یا لینکه لنگ لنگان باید چند دقیقه راه برم تا رفع شه
    درد کمرم از سمت راست به زانوی راستم میکشه و طوریه که انگار اون قسمت همیشه قولنج داره
    به جز درد پشت و کمر که سه ساله ادامه داره دیگر چیزهایی ک گفتم یک ساله احساسشان میکنم؟
    میشه راهنمایی بفرمایید؟🙏

    • سلام، شما چند سالتون هست؟ آيا از نظر كم كاري تيروييد ،كم خوني و كمبود ويتامين دي و ب١٢ بررسي شده ايد؟ شغلتون چي هست؟
      واسه چشماتون كه بايد كمتر از مبايل و كامپيوتر استفاده كنيد همچنين هر ٤ ساعت قطره اشك مصنوعي بريزيد
      در مورد دردهاي بدنتون بيشتر به درد عصبي عضلاني ميخوره اما اول بايد از نظر سن ،ميزان فعاليت بدن ،وزن، اضطراب، شغل بررسي شويد.

  17. سلام و خسته نباشید من ۳سال پیش متوجه شدم طحالم ۳سانت بزرگ شده از سه سال پیش هم تا الان هیچ رشدی نکرده آزمایش سونوگرافی رنگی دادم هیچ مشکلی نبود
    آزمایش خون دادم همه چیز اوکی بود فقط بتا گلوبین یه زره پایین بود و گاما گلوبین یه زره بالا بود
    طبق تجربه شما مشکل میتونه چه چیزی باشه ولی همه ی مورد های خون اوکی بود جز بتا و گاما ممنون میشم جواب بدید

    • سلام ، توصيه ميكنم آزمايش لام خون محيطي هم بدهيد همچنين از نظر عملكرد كبدي هم بررسي شويد( آزمايش ast -alt -alk.p-alb-billi total an direct ) همچنين سونوگرافي كبد هم بدهيد.

  18. سلام خسته نباشید من ۲۱ سالمه و تازگیا علائم عجیب غریبی دارم که قبلا نداشتم. شبا موقع خواب استخونام مخصوصا پاهام درد وحشتناکی میگیره به حدی که تا صبح خوابم نمیبره. امروز با اینکه تازه صبحونه خورده بودم به شدت ضعف کردم و حس میکردم استخونام ذوق ذوق میکنه حالت تهوع داشتم و دستام میلرزید بدنمم یخ کرده بود. بعد ازینکه یه چیزی خوردم و یکم استراحت کردم اون احساس ضعف کمتر شد ولی حس میکردم معدم ورم کرده و وقتی جا به جا میشدم درد شدیدی میگرفت. تازگیا موقع دستشویی رفتنم سوزش ادرار دارم. واقعا گیج شدم که چم شده..آها سابق بیماری خاصی جز کم کاری تیروئید هم ندارم که ۳ ماه پیش آزمایش tsh رو ۶.۴ نشون داده بود و دکتر برام روزی ۱ لووتیروکسین سدیم نوشته بود و ۳ ۴ هفته ای میشه که قطعشون کردم. آخه به دکترم دسترسی ندارم و نمیدونستم باید ادامه بدم یا نه. توی این مدت از وزن ۵۳ به ۵۹.۵ رسیدم که علتشو نمیدونم چون پرخور نیستم و خورد و خوراکم از قبل بیشتر نشده. مشکلاتی که دارم ممکنه به تیروئیدم مرتبط باشه؟ بنظرتون قرصای تیروئیدمو ادامه بدم؟

    • سلام
      قرص تیرویید نباید خودسرانه قطع شود
      همچنین استرس و اضطراب نیز اگر دارید باید درمان شود
      پیشنهاد میشود آزمایشات زیر را انجام دهید
      cbc, diff ,bun, cr , Ast ,Alt, alk_p , tsh ,t4, ca, mg,, wright, 2me, EsR, crp, vit d3,fbs,TG,chol

  19. سلام من ۳۴ سالمه همیشه درد استخوان داشتم مخصوصا اگه غذای سرد بخورم الان یک ماه کف دستم متورم شده ودرد میکند دکتر ارتوپد رفتم ازمایش داده امروز هم دست چپم متورم شده میشه راهنمای کنید

    • سلام
      دوست عزیز
      شما باید آزمایش cbc, diff ,bun, cr , Ast ,Alt, alk_p , tsh ,t4, ca, mg,, wright, 2me, EsR, crp, vit d3و R.f را انجام دهید

  20. سلام من پرستارم چندروز پیش تو شیفت به خاطر هیپوگلیسمی دچار کاهش سطح هوشیاری شدم بستری شدم بعد از ۳ روز خوب خوب شدم اما تب کردم و Wbc من هرروز کمتر شد تا ۱۷۰۰ رسید افت پلاکت و هموگلوبین هم داشتم و شبها تب میکردم درد قفسه سینه هم داشتم پزشکم یه امپول gcsfبرام تزریق کرد و باز wbc من بالا رفت تبم قطع شد فعلا مرخصم کرده تا مجدد ازمایش بدم خیلی نگرانم باید به انکولوژیست مراجعه کنم؟؟؟؟

    • سلام
      طبق دستور پزشک خود مجددا ازمایش داده و در صورت کاهش سلول های خونی به فوق تخصص خون مراجعه کنید

  21. سلام . من یه مدت احساس ضعف و خستگی شدید دارم . وقتی از خواب بیدار میشم بازم احساس خوابالودگی دارم یا حتی بعضی موقع ها میخوام از تخت بلند شدم ولی نمیتونم . قفسه سینم وقتی دراز می کشم درد داره حتی دوسال پیش بخاطر تنگی نفس از خواب بیدار شدم و رفتم بیمارستان اما مشکل از قلبم نبود . میل به غذا هم خیلی کم شده . فقط یک وعده غذا میخورم. ممنون میشم کمک کنید

    • سلام
      دوست گرامی توضیحات شما کم و ناقص است
      برای راهنمایی بهتر از مشاوره تلفنی دکتر دکتر جهت ارتباط با پزشک استفاده کنید

  22. سلام من ۱۶ سالمه و روزی ۳ یا ۴ بار خون دماغ میشم قبلا هم میشدم ولی هفته ای یک بار الان بیشتر شده و وقتی چند دقیقه میشینم موقع بلند شدن چشام سیاهی میره و سرم گیج میره تا جایی که میخورم زمین
    سرم بعضی اوقات خیلی زیاد درد میگیره طوری که اصلا نمیتونم تحمل کنم
    سرطانه؟

    • سلام
      از علل شایع خونریزی بینی عفونت و خشکی مخاط بینی نی باشد
      هر شب با پماد ویتامین آ داخل بینی را چرب کنید
      بعد از چند روز در صورت تکرار به متخصص گوش و حلق و بینی جهت معاینه مراجعه کنید

  23. سلام وقتتون به خیر من کبودی بی دلیل ونقاط ریز قرمز روی بدنم به مدت چند ماه دارم.میشه لطفا بگین چه مشکلی دارم.

  24. سلام
    در آزمایش cbc
    مقادیر wbc12.8h
    Lym5.81H
    Eos0.71H
    Plt465

    بنظرتون چه مشکلی دارم
    علائم جسمی مثل سرگیجه.تورم ودرد جسمی ندارم.
    ممنون

    • سلام
      در صورتی که علایمی مثل تب و … ندارید مشکلی وجود ندارد

  25. سلام من ٢٣ سالمه الان نزديك ٢ ماهه كه بدنم خود به خود كبود ميشه و جاي كبوديا درد ميكنه من بايد چه آزمايشي بدم؟

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر