علل، علائم، راه تشخیص و درمان سرطان خون

  • 1398-11-03
  • ۱۹۸۹۲۷ بازدید
  • 326

نشانه‌های سرطان خون چیست؟ آیا سرطان خون درمان دارد؟ در این مقاله از مجله دکتردکتر به طور کامل به علائم بیماری سرطان خون، راه‌های تشخیص و درمان آن پرداخته‌ایم؛ برای یافتن پاسخ سوالات خود در ادامه مطلب با ما همراه باشید.

علائم سرطان خون چیست؟

چندین نوع سرطان به سلول‌های تشکیل‌دهنده خون حمله‌ور می‌شوند. علائم این نوع سلول‌های سرطانی اغلب به آرامی رخ می‌دهد، به همین دلیل ممکن است فرد متوجه مشخصه‌های بیماری نشود.

در واقع، برخی افراد مبتلا به سرطان‌های خون هیچ مشخصه‌ی بارز یا نشانه‌ای ندارند. اما عوامل و علائم مشترکی وجود دارد که می‌توان در انواع شایع سرطان خون مشاهده کرد.

نشانه‌های لوسمی (نوعی از سرطان خون)

سلول‌های خونی از مغز استخوان نشأت می‌گیرند و در همین ‌جاست که سلول‌های سرطانی لوسمی نیز ایجاد می‌شوند. این سلول‌های سرطانی باعث شکل‌گیری گلبول‌های سفید غیرطبیعی می‌شوند که عمری بیش از حالت عادی دارند. این نوع گلبول‌های سفید غیرطبیعی برخلاف گلبول‌های سالم، توان مبارزه با عفونت‌ها و عوامل‌ بیماری‌زا را ندارند. 

انواع مختلفی سرطان خون وجود دارد. برخی از سرطان‌ها به سرعت رشد می‌کنند (سرطان‌های حاد). در این نوع سرطان‌های خون درست مانند اینکه فرد به آنفولانزا مبتلا شده باشد ناگهان بیمار می‌شود.

اما انواع دیگر سرطان خون نیز وجود دارند که بروز علائم آن ممکن است سال‌ها طول بکشد (مزمن). نخستین علائم این نوع سرطان‌های خون را باید در نتایج غیر معمول آزمایش خون جستجو کرد.

بیشتر علایم سرطان خون به این دلیل بروز پیدا می‌کنند که سلول‌های سرطانی، سلول‌های خونی سالم را از رشد و کارکرد طبیعی خود باز می‌دارند. 

کم‌ خونی چیست و چه علائمی دارد؟

 اختلالی است که در آن بدن فرد به اندازه لازم گلبول‌های قرمز خون نمی‌سازد یا سلول‌های خونی ناسالمی را تولید می‌کند که کارکرد طبیعی ندارند. علایم کم‌خونی شامل موارد زیر است:

نشانه‌های اختلال انعقاد خون چیست؟

پلاکت‌ها یکی از اجزای اصلی سلول‌های خونی هستند که در هنگام بریدگی رگ‌ها به‌ هم می‌چسبند و موجب لخته شدن خون می‌شوند. اما هنگامی که لخته شدن خون به درستی انجام نگیرد، بریدگی‌های کوچک و جزئی نیز باعث خونریزی بیش از حد می‌شوند. در همین حال، فرد ممکن است غالبا از ناحیه‌ی بینی دچار خونریزی شود. علاوه بر این، علائم دیگری نیز در فرد مشاهده می‌شوند.

علائم دیگر انعقاد خون عبارتند از:

  • کبودی غیر معمول
  • خونریزی لثه‌ها
  • نقاط ریزِ قرمز رنگ که از رگ‌های خونی شکسته شده نشأت می‌گیرند.
  • در خانم‌ها، خونریزی غیرعادی زیاد و طولانی‌مدت در دوران قاعدگی
  • مدفوع تیره یا مشاهده‌ی لکه‌های خونی و قرمز رنگ در آن

سایر علایم و نشانه‌های لوسمی

 از آنجایی که گلبول‌های سفید بدن به خوبی قادر به مبارزه با عفونت‌ها و عوامل بیماری‌زا نیستند، فرد مبتلا بیش‌ از حد معمول بیمار می‌شود و زمان بهبودی نیز عموما طولانی‌تر از حد عادی است.

ممکن است فرد تب زیاد یا تعریق شبانه نیز داشته باشد. تشکیل سلول‌های سرطانی در غدد لنفاوی، لوزه‌ها، کبد و طحال نیز موجب وَرم در این نواحی می‌شود.

علاوه بر این،خود فرد ممکن است توده‌ها یا غده‌هایی را در زیر گردن یا زیربغل مشاهده کند و یا امکان دارد که بعد از خوردن غذای کم، حس سیری به او دست بدهد. همین‌طور فرد بدون دلیل وزن زیادی را از دست می‌دهد. رشد سلول‌های سرطانی در مغز استخوان نیز برخی اوقات موجب درد استخوان می‌شود.

نشانه‌های سرطان خون لنفوما

دستگاه لنفاوی بدن دارای نوعی از گلبول‌های سفید خون موسوم به لنفوسیت‌ها است که به بدن یاری می‌رساند در مقابل عفونت‌ها مبارزه کرده و مواد زائد را دفع کند.

سلول‌های سرطان لنفوئیدی باعث می‌شود بدن لنفوسیت‌های غیر طبیعی تولید کند که توان مبارزه با عفونت‌ها را ندارند. تورم غده‌های لنفاوی از علایم اصلی این نوع سلول‌های سرطانی است.

فرد ممکن است که متوجه غده‌ها یا توده‌هایی در زیر گردن، زیر بغل یا کشاله ران شود. تورم غده‌های لنفاوی همین‌طور باعث وارد شدن فشار به اعضای دیگر بدن شده و موجب می‌شود که فرد دچار سرفه، تنگی نفس یا درد در ناحیه‌ی قفسه سینه، شکم یا استخوان‌ها شود. امکان دارد که طحال فرد بزرگ‌تر شود یا حسِ سیری یا نفخ به او دست بدهد.

به هنگام مشاهده چنین نشانه‌هایی باید سریع‌تر آن‌ها  را به پزشک متخصص آنکولوژی گزارش دهید. برای مرحله اولیه گزارش‌دهی و دسترسی سریع به پزشک می‌توانید از سیستم مشاوره متنی (پرسش‌وپاسخ) دکتردکتر استفاده کنید.

آماس غده‌های لنفاوی عموما دردناک نیستند، اما ممکن است فرد با مصرف نوشیدنی‌های الکلی دچار درد شود.

علائم و نشانه‌های سلول‌های سرطان لنفوئیدی

برخی از رایج‌ترین علایم و نشانه‌های سلول‌های سرطان لنفوئیدی عبارتند از:

  • تب
  • تعریق شبانه
  • احساس ضعف و خستگی
  • کاهش وزن بدون دلیل
  • خارش پوست

مولتیپل میلوما و نشانه‌های آن چیست؟

سلول‌های پلاسما نوع دیگری از سلول‌های بدن هستند که به مبارزه علیه بیماری‌ها در دستگاه گردش خون یاری می‌رسانند. «مولتیپل میلوما (Multiple myeloma)» یا میلوم متعدد باعث می‌شود که مغز استخوان سلول‌های پلاسمایی غیر طبیعی بسازد که از کنترل خارج شده و بدن را از تولید سلول‌های خونی سالم بازدارند.

سلول‌های پلاسمای غیرطبیعی ممکن است که مواد شیمیایی را در خون آزاد کنند که موجب آسیب به اندام‌ها و بافت‌های بدن شود. برخی از انواع سلول‌های سرطانی سریع‌تر از سایرین رشد می‌کنند، اما معمولا علایم بیماری تا زمانی که فرد برای مدت طولانی به آن مبتلا نشده باشد بروز پیدا نمی‌کند. 

درد استخوان؛ اصلی‌ترین علامت مولتیپل میلوما

 استخوان درد از شایع‌ترین علایم و نشانه‌های مولتیپل میلوما است. در این حالت فرد دردهای شدید و طولانی‌مدتی را در ناحیه‌ی کمر یا دنده‌های خود حس می‌کند. در همین حال، سلول‌های سرطانی مواد شیمیایی را ترشح می‌کنند که فرایند رشد و ترمیم طبیعی استخوان‌ها را قطع می‌کند.

در نتیجه، استخوان‌های فرد نازک و ضعیف شده و به‌ راحتی می‌شکنند. آسیب دیدگی استخوان‌های ستون فقرات می‌تواند روی اعصاب تأثیر گذاشته و موجب درد یا ضعف و خستگی پاها، گزگز یا سوزن سوزن شدن دست‌ها و عدم کنترل روده و مثانه شود. 

هایپرکلسمی یا سطح کلسیم بالا در خون از نشانه‌های مولتیپل میلوما

مولتیپل میلوما منجر به بالا رفتن سطح کلسیم در خون نیز می‌شود که می‌تواند علائمی شامل موارد زیر را در پی داشته باشد:

  • حالت تهوع و درد معده
  • تشنگی و ادرار بیش از حد
  • یبوست
  • از دست دادن اشتها
  • ضعف و خستگی
  • گیجی

سطح بالای کلسیم در خون می‌تواند به کلیه‌ها نیز آسیب وارد کند. پروتئین‌های خاصی که از سلول‌های سرطانی نشأت می‌گیرند، می‌توانند موجب بروز علایمی مانند وَرم و آماس پا، تنگی نفس و خارش پوست شوند.

سایر علائم مولتیپل میلوما

 پروتئین‌هایی که سلول‌های سرطانی ترشح می‌کنند به اعصاب آسیب رسانده و می‌توانند موجب ضعف و خستگی، بی‌حسی، درد دست و پا شوند. همچنین سلول‌های سرطانی جای سلول‌های سالم خونی را تنگ کرده و موجب اختلال در کارکرد این سلول‌ها می‌شوند. به این جهت، فرد ممکن است که دچار خونریزی شده یا اینکه بدن او مستعد کم‌خونی یا عفونت شود. 

 اگر درباره سرطان خون سوالی دارید می‌توانید سوالات خود را  در سیستم مشاوره متنی (پرسش‌وپاسخ) دکتردکتر ثبت کنید تا در کمترین زمان ممکن پزشکان و کارشناسان دکتر دکتر به سوالات شما پاسخ دهند.

تشخیص سرطان خون به چه صورت انجام می‌شود؟

برای تشخیص سرطان خون ممکن است به چندین آزمایش احتیاج باشد. در همین حال، در حین درمان سرطان خون، آزمایش‌های منظمی برای پیگیری روند درمان بیماری انجام می‌گیرد.

شایع‌ترین انواع آزمایش‌ها برای تشخیص سرطان خون، شامل آزمایش خون و بیوپسی (بافت‌برداری) هستند. اما ممکن است که برای نظارت بر علایم بیماری یا روند درمان نیاز به روش‌های مختلف تصویربرداری‌ نیز باشد.

آزمایش‌هایی که برای تشخیص سرطان خون انجام می‌گیرند به علائم و نوع سرطان خونی بستگی دارند که بیمار مشکوک به ابتلا به آن است. بدن همه با هم فرق دارد و از این جهت علایم بیماری در بین افراد مختلف با هم تفاوت دارد. از این رو، حتی بیمارانی با عارضه‌ی یکسان ممکن است نیاز به آزمایش‌های متفاوتی داشته باشند.

انواع آزمایش‌های خون برای تشخیص سرطان خون

آزمایش خون، یکی از آزمایش‌هایی است که می‌تواند برای تشخیص و نظارت بر سرطان خون به کار رود. با این حال، باید توجه داشت که بیماری‌های زیادی را می‌توان از طریق بررسی نمونه خون تشخیص داد. از این جهت، انجام این نوع‌ آزمایش به معنای ابتلای فرد به سرطان خون نیست. 

شمارش کامل خون

در آزمایش شمارش کامل خون (CBC) یا هموگرام تعداد هر نوع از سلول‌های خونی بیمار، گلبول‌های قرمز و سفید و پلاکت‌ها اندازه‌گیری می‌شود. در این نوع آزمایش، نمونه خون در آزمایشگاه زیر دستگاه مخصوصی برده می‌شود و تعداد سلول‌های خونی شمارش می‌شود. 

غربالگری عفونت/ آزمون ویروس‌شناسی 

مهم است که پزشکان قبل از شروع درمان بر وضعیت سلامت عمومی بیمار خود احاطه‌ی کامل داشته باشند. به همین دلیل در این مرحله ممکن است که پزشک آزمایش‌های متعددی برای تشخیص سایر بیماری‌ها مانند HIV (ایدز)، هپاتیت B و C را نیز به بیمار توصیه کند. در صورتی که تشخیص داده شود که فرد علاوه بر سرطان خون به این بیماری‌ها نیز مبتلاست؛ پزشک معالج باید در حین درمان سرطان به درمان این بیماری‌ها نیز بپردازد. 

آزمون‌ عملکرد کبد

آزمون‌ عملکرد کبد (LFT)، گروهی از آزمایش‌های خونی است که در آن عملکرد کبد بررسی می‌شود. در صورتی که بیمار نیاز به شیمی درمانی داشته باشد، در این حالت باید داروهای زیادی را مصرف کند که در کبد تجزیه می‌شوند. در صورتی که کبد دچار آسیب شده باشد یا عملکرد عادی نداشته، روی میزان جذب داروها نیز تاثیر می‌گذارد.  

آزمایش گستره خون محیطی

گستره خون محیطی یا اسمیر برای بررسی اندازه، شکل و سلامت سلول‌های خونی گلبول‌های قرمز و سفید و پلاکت‌ها به کار می‌رود.

بررسی تغييرات الکتروليت‌ها و اوره خون

در آزمایش تغييرات الکتروليت‌ها و اوره خون، عملکرد کلیه‌های بیمار بررسی می‌شود. این آزمایش به پزشک معالج یاری می‌رساند تا دوز مصرف داروهای بیمار را تعیین کرده و هرگونه آسیبی که سرطان یا درمان‌های به کار رفته برای آن به بدن وارد کرده را بررسی کند. 

سایر آزمایش‌ها برای تشخیص سرطان خون

برخی آزمایش‌های سایتومتری (یاخته‌سنجی) و سیتوژنتیک (بررسی ساختمان کروموزوم‌ها) نیز می‌تواند از طریق نمونه‌های خون انجام گیرد و به تشخیص سرطان خون یاری برساند.

بیوپسی مغز استخوان

در بیوپسی و آسپیراسیون مغز استخوان، پزشکان نمونه‌ی کوچکی از مغز استخوان بیمار را برمی‌دارند. این نمونه بعدا در آزمایشگاه زیر میکروسکوپ مشاهده می‌شود و پزشکان می‌توانند با آن وضعیت سلول‌های خونی بیمار را ارزیابی کنند.

دو نوع بیوپسی مغز استخوان مورد استفاده قرار می‌گیرد که عبارتند از:

  • آسپیرات که در آن مایعی از مغز استخوان بیمار برداشته می‌شود.
  • مته‌کاری مغز استخوان که در آن نمونه‌ای از بافت اسفنجی به همراه مقداری از استخوان برداشته می‌شود.

بیوپسی مغز استخوان می‌تواند برای تشخیص سرطان خون، همین‌طور تاثیر آن روی بدن و انتخاب نوع درمان به کار رود. مبتلایان به برخی از انواع سرطان خون (یا مشکوک به ابتلا) ممکن است نیاز به یک یا چند آزمایش بافت‌برداری یا بیوپسی داشته باشند.  

بیوپسی گره لنفاوی

بیوپسی گره لنفاوی، یک عمل جراحی ساده و کوچک است که در آن نمونه‌ای از گره لنفاوی بیمار برداشته می‌شود. این آزمایش عموما برای بررسی وجود تومورهای لنفاوی به کار می‌رود، اما می‌تواند برای تشخیص سرطان خون نیز مورد استفاده قرار گیرد.  

انواع تصویربرداری‌ها برای تشخیص سرطان خون

از روش‌های تصویربرداری مختلفی می‌توان برای تشخیص انواع سرطان خون مانند سرطان خون لنفوئیدی استفاده کرد. این نوع آزمایش‌های تصویربرداری برای سایر سرطان‌های خون به کار برده نمی‌شود، اما می‌توان از آن برای بررسی برخی علائم سرطان خون از جمله تورم طحال استفاده کرد.

سی‌تی اسکن

سی‌تی اسکن یا توموگرافی رایانه‌ای نوعی تصویربرداری پرتوی ایکس است. سی‌تی اسکن از آزمایش‌های معمول برای تشخیص سرطان خون نیست، اما برای موارد خاصی مانند داشتن کبد یا طحال متورم به کار می‌رود. 

ام‌.آر.آی

در تصویربرداری ام‌.آر.آی (MRI) یا تصویرسازی تشدید مغناطیسی که به وسیله‌ی امواج رادیویی به جای پرتوی ایکس انجام می‌گیرد، از بافت‌های نرم (غیر استخوانی) تصویربرداری می‌شود. ام‌آرآی هم از آزمایش‌های معمول برای تشخیص سرطان خون محسوب نمی‌شود، اما ممکن است که پزشک معالج برای توصیه آن دلایل خاصی داشته باشد. 

پِت اسکن

پِت اسکن (PET) یا برش‌نگاری با گسیل پوزیترون، مشابه آزمایش ام‌آرآی است اما در آن به بیمار دوز خاصی از یک داروی رادیواکتیو تزریق می‌شود. در پِت اسکن مقادیر بسیار اندکی پرتوی ایکس به کار گرفته می‌شود. این نوع تصویربرداری ممکن است در صورت مشاهده وَرم گره‌های لنفاوی انجام گیرد. علاوه بر این، ممکن است برای بررسی شرایط بیماری پس از درمان نیز به کار رود. 

تصویربرداری پرتوی ایکس

تصویربرداری پرتوی ایکس می‌تواند می‌تواند برای بررسی بافت‌های متراکم مانند استخوان‌ها به کار رود. پزشکان ممکن است هنگام تشخیص عفونت یا مشکلات قفسه سینه از تصویربرداری پرتوی ایکس بهره ببرند. افراد مبتلا به سرطان خون از نوع میلوئیدی یا مغز استخوانی ممکن است نیاز به انجام یک سری از تصویربرداری‌های پرتوی ایکس داشته باشند که گاهی به آن «نقشه‌برداری اسکلتی» نیز گفته می‌شود.

سونوگرافی برای تشخیص سرطان خون

سونوگرافی نیز می‌تواند برای بررسی و تشخیص سرطان خون به کار گرفته شود. از سونوگرافی می‌توان برای بررسی طحال استفاده کرد که در سرطان لنفوئیدی اغلب متورم می‌شود. از سونوگرافی برای بررسی گره‌های لنفاوی در حین بافت‌برداری نیز استفاده می‌شود.

اگر در حال حاضر نیاز به مشاوره پزشک دارید اما دسترسی به پزشک برای شما از لحاظ فاصله مکانی، زمان و هزینه مقدور نیست، اصلا نگران نباشید. شما می‌توانید با استفاده از سیستم مشاوره متنی(پرسش پاسخ) دکتردکتر در سریع‌ترین زمان با پزشک ارتباط برقرار کنید و پاسخ پرسش خود را دریافت کنید. برای مطرح کردن پرسش خود روی دکمه زیر کلیک کنید.

آیا سرطان خون درمان دارد؟

برای انواع سرطان‌ها، درمان‌های مختلفی با مزایا، عوارض جانبی و خطرات متفاوتی در دسترس است. با اینکه می‌توان با مصرف داروهای منظم برخی سلول‌های سرطان خون با رشد آهسته را کنترل کرد، اما سلول‌های سرطانی حاد با رشد سریع‌تر نیاز به درمان‌های قوی‌تری دارند.

انواع درمان‌هایی که پزشکان به بیماران توصیه می‌کنند، به نوع سرطان خون، وضعیت بدنی و خواسته‌ خود بیمار بستگی دارد. در همین حال، امکان دارد بیمار بخواهد از یک نوع درمان خاص یا چند درمان همزمان بهره ببرد. برخی از بیماران نیز ممکن است که هیچ‌وقت نیاز به درمان نداشته باشند یا خودشان نخواهند معالجه شوند. 

درمان‌های قوی‌تر می‌توانند روی بدن فشار مضاعفی را وارد کنند، از این جهت، نمی‌توانند برای هر فرد و بیماری مناسب و لازم باشند. برخی از بیماران نیز ممکن است که به درمانی ملایم‌تر (با شدتی کم‌تر) بهتر جواب دهند و حتی اگر درمان سرطان خون به خوبی جواب ندهد، بیمار کیفیت زندگی بهتری در طول دوره‌ی درمانی خود خواهد داشت.  

انواع درمان سرطان خون

درمان‌های احتمالی مختلفی برای درمان سرطان خون در دسترس است. ممکن است این عبارات و اصطلاحات پزشکی در رابطه با درمان سرطان خون به گوشتان خورده باشد که در ادامه با هم مرور می‌کنیم.  

درمان‌های با شدت بالا

درمان با شدت به درمان‌های پرقوت و قوی گفته می‌شود. در درمان سرطان خون، این نوع درمان شامل استفاده از داروهای قوی برای کُشتن سلول‌های سرطانی یا ممانعت از رشد سلول‌های سرطانی است. عمده انواع درمان‌های با شدت سرطان خون عبارتند از:

شیمی‌درمانی با دوز بالا یا دوز معمول: در این روش درمانی از دارو برای کُشتن و از بین بردن سلول‌های سرطانی و جلوگیری از تکثیر و رشد این دست سلول‌ها بهره برده می‌شود.

پیوند سلول‌های بنیادی: در این روش درمانی ابتدا از دوزهای زیاد شیمی‌درمانی یا کموتراپی برای کُشتن سلول‌های غیر طبیعی در مغز استخوان یا غدد لنفاوی بهره برده می‌شود و سپس سلول‌های بنیادی جدید (از سلول‌های خونی خود بیمار یا سلول‌های اهدایی) به بیمار تزریق می‌شود. هدف این نوع درمان این است که سلول‌های بنیادی جدید شروع به تولید و تکثیر سلول‌های خونی سالم کنند. 

برخی از انواع درمان‌های بیولوژیکی/ ایمنی‌درمانی یا ایمونوتراپی(Immunotherapy) / پادتن‌های مونوکلونال: در این درمان‌ها از داروهایی بهره برده می‌شود تا دستگاه ایمنی بدن را وادار به مقابله با سلول‌های سرطانی کند. 

پرتو درمانی یا رادیوتراپی (Radiotherapy): در این روش درمان سرطان خون از پرتوهای نافذ و پر انرژی برای کُشتن و از بین بردن سلول‌های سرطانی در نواحی خاص (بیشتر در درمان سرطان‌های ناشی از سلول‌های لنفوئیدی) استفاده می‌شود.  

عمل جراحی: گاهی‌اوقات اما به ندرت عمل جراحی مانند اسپلنکتومی یا جراحی برداشتن طحال به بیمار پیشنهاد می‌شود. 

با اینکه برخی از درمان‌هایی که نام برده شد، امکان کنترل یا درمان سرطان خون را فراهم می‌کنند، اما بسیاری از این درمان‌ها نیز با عوارض جانبی کوتاه‌مدت یا طولانی‌‌مدت همراه هستند.

درمان‌های بدون شدت یا با شدت کم

درمان‌های بدون شدت مانند شیمی‌درمانی با دوز کم معمولا درمان‌های ملایم‌تری بوده و عوارض جانبی کمتری نیز برای بیمار دارند. در بیشتر موارد، این روش‌های درمانی، سرطان خون را درمان نمی‌کنند، اما می‌توانند به فروکش کردن یا تخفیف علایم بیماری برای مدت طولانی یاری رسانند. انواع درمان سرطان خون با شدت کم عبارتند از:

شیمی‌درمانی با دوز پایین: در این درمان از داروهای کُشنده سلول‌های سرطانی برای از بین بردن و جلوگیری از رشد و تکثیر این سلول‌ها بهره برده می‌شود.

برخی از انواع درمان‌های بیولوژیکی/ ایمنی درمانی/ پادتن‌های مونوکلونال: در این درمان‌ها از داروهایی بهره برده می‌شود تا دستگاه ایمنی بدن را وادار به مقابله با سلول‌های سرطانی کند. این روش‌های درمانی ملایم ممکن است که برای دوره‌ی طولانی جهت نظارت بر وضعیت بیماری سرطان خون به کار روند. 

درمان شفابخش

این درمان همان‌طور که از نامش پیداست، برای درمان کامل سرطان خون به کار می‌رود. اگر پزشک معالج تشخیص دهد که بیمار بعید است بتواند از پس درمان‌های قوی‌تر بربیاید، ممکن است درمان‌های ملایم‌تری را به او توصیه کند که ضمن ارتقای کیفیت زندگی بیمار، عوارضی جانبی کم‌تری نیز دارند. 

درمان‌های غیرشفابخش

این درمان با کاستن از سلول‌های سرطانی، به فروکش کردن بیماری یا تخفیف علایم آن کمک می‌کند. درمان غیرشفابخش می‌تواند قوی (با شدت) یا ملایم‌تر (با شدت کم‌تر) باشد. 

انتظار هوشیارانه

در بیمارانی که رشد سلول‌های سرطانی آهسته است، انتظار هوشیارانه، یکی از گزینه‌های درمانی است. در این روش درمان سرطان خون، بیمار بلافاصله تحت درمان قرار نمی‌گیرد، بلکه آزمایش خون و معاینات دیگر را مرتبا انجام می‌دهد تا وضعیتش به دقت تحت‌نظر باشد. و فقط در صورتی که نیاز باشد عموما شیمی‌درمانی با دوز کم یا دوز معمول شروع می‌شود. 

مراقبت‌های حمایتی

بیمارانی که تحت درمان به روش‌های شدید یا غیر شدید قرار دارند، در کنار درمان خود از مراقبت‌های حمایتی نیز بهره‌مند می‌شوند. در مراقبت‌های حمایتی مستقیما با سلول‌های سرطانی مقابله نمی‌شود، بلکه علایم بیماری تحت‌نظر قرار گرفته تا بیمار وضعیت عمومی بهتری با علایم خفیف‌تری داشته باشد. به عنوان مثال‌، بیمار ممکن است برای پیشگیری یا درمان کم‌خونی از پیوند خون، آنتی‌بیوتیک‌ها یا داروهای دیگر برای عفونت و هر گونه عوارض جانبی شیمی‌درمانی مانند موکوزیت دهانی بهره‌مند شود.

درمان تسکینی

درمان تسکینی به درمان و مراقبت‌هایی گفته می‌شود که در آن علایم بیماری تحت کنترل قرار می‌گیرد. هدف از درمان تسکینی، ارتقای کیفیت زندگی و همین‌طور سلامت عاطفی و جسمی بیمار است. بر خلاف تصور، روش‌های درمان تسکینی فقط برای دوران پایانی زندگانی بیماران مبتلا به سرطان به کار نمی‌رود، بلکه ممکن است بیمار در هنگام تشخیص و پس از شروع درمان سرطان خون از آن بهره‌مند شود. 

پیگیری مراقبت‌های پزشکی در طول دوره سرطان خون

هدف از از پیگیری مراقبت‌های پزشکی، بررسی علایم عود بیماری و عوارض جانبی است تا حصول اطمینان شود که بیمار در صورت نیاز از درمان صحیح بهره‌مند می‌شود. 

فروکش کردن سرطان خون

هدف اکثر (اما نه همه‌‌ی) درمان‌های سرطان خون فروکش کردن بیماری است. فروکش کردن بدین معناست که سلول‌های سرطانی در بدن بیمار کاملا از بین بروند.

بعد از اینکه بیمار معالجه شد، پزشک آزمایش‌های بیشتری مشابه همان آزمایش‌هایی که برای تشخیص سرطان خون به کار می‌روند را انجام می‌دهد تا سلول‌های سرطانی (در صورتی که هنوز در بدن باقی مانده باشند) را شناسایی کند. به این جهت درمان‌های فروکش کردن بیماری مختلفی بسته به واکنش بدن و شمار سلول‌های سرطانی وجود دارد. برخی پزشکان وقتی تشخیص دهند که بیماری فروکش کرده، سرطان خون را کاملا درمان شده تشخیص می‌دهند. خوشبختانه در بسیاری از موارد در این مرحله بهبودی کامل تشخیص داده می‌شود.

عود بیماری سرطان خون

برخی بیماران مبتلا به انواع سرطان خون ممکن است عود بیماری خود را تجربه کنند. عود به معنای بازگشت سرطان است. پزشکان عموما در طول درمان و پس از آن، احتمال عود بیماری را به دقت بررسی می‌کنند. عوامل خطری زیادی برای عود سرطان خون وجود دارد، از جمله سلامت فرد، سن و مرحله‌ای که بیماری در آن تشخیص داده می‌شود.

برای بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان خون، گزینه‌های درمانی بیشتری برای دوره‌ی پس از عود در نظر گرفته می‌شود که هدف آن نیز بازگرداندن بیمار به مرحله‌ی فروکش کردن بیماری است. عموما هر چه مدت فروکش کردن بیماری قبل از عود طولانی‌تر باشد، تعیین پیش‌آگهی برای بیمار امیدبخش‌تر است. 

درمان‌های طب مکمل و جایگزین برای بهبود سرطان خون

درمان‌های طب مکمل و جایگزین روش‌هایی مانند مراقبه، ماساژ یا طب‌سوزنی هستند که در کنار درمان‌های رایج پزشکی به کار برده می‌شوند تا فرد حال عمومی بهتری داشته باشد. هنوز هیچ مدرکی حاکی از نتایج مثبت این روش‌های درمانی در بهبود سرطان خون نبوده است. اما، برخی تحقیقات نشان داده‌اند که درمان‌های طب مکمل و جایگزین به تخفیف و کنترل علایم بیماری و عوارض جانبی آن کمک می‌کنند. 

منابع:

bloodwise.org.uk

webmd

bloodwise.org.uk

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پاسخ دادن به خانم دکتر آمنه مرشدی لغو پاسخ

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

326 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام و عرض ادب من ازمایش فردی دادم و کلسیم بالا بود۱۲/۵ آهن خونم ۱۹۴ ویتامین د ۱۷ و یکی از انزیم های کبدم ۴۲ بود و یکی ۱۷ و میکروب معده هم چند ساله دارم که هرچی دوره درمان گذرندونم از بین نرفته با توجه به این جواب ازمایش ایا من مشکوک به سرطان هستم؟البته روزی ک ازمایش دادم شب قبلش بخاطر سردرد یه قرص نوافن مصرف کردم و ۱۲ ساعت ناشتا بودم ازمایش دادم ایا قرص میتونه دلیلش باشه

    • سلام آزمايش كبدتون و آهنتون نشون ميده كبدتون چربه در مورد كلسيم خونتون بايد فسفر ،pth، كلسيم ادراري و ويتامين دي اندازگيري شه

      • معذرت میخوام ازمایش کلیسم ۱۰.۰۵بود من اشتباه گفتم و اینکه ازمایش ادرار هم دادم ولی این چیزایی که شما فرمودید داخلش نیست اما ازمایشات ادرارم کلا نرمال و نگاتیو نوشته ایا این ازمایشات ادراری که فرمودید باید جدا انجام بدم؟

        • بله اون واسه ميمروب بوده
          ايني كه من گفتم براي كلسيم ادرارتون بوده
          الان خوبه نميخواد كلسيم ادراري چك كنيد و همينطورpth و ويتامين دي و فسفر

  2. سلام
    ازمایش دادم
    گفتن تعداد گلبول های سفید خون زیاده و محدوده ی قرمزه
    سرطان خون هست یعنی؟؟

    • سلام من نميدونم چند بوده اما عفونزهم ميتونه افزايش گلبول هاي سفيد بده
      تست لام خون محيطي بديد و ESRتونم چك كنيد

  3. سلام اگر فقط گلبول سفید ۴ باشه روی مرز باشه ولی بقیه نتایج نرمال باشع احتمال این بیماری هست؟

    • سلام بايد esr ، تعداد لنفوسيت ها تعداد پلاكت مشخص شه
      اگه اينا نرمال باشن خيلي بعيده
      اما بهتره متخصص داخلي هم تاييد كنند.

  4. سلام وقتتون بخیر اگه میشه زودتر جوابمو بدین ممنون میشم.
    از بستگانم گفتن احتمال سرطان خون لوسمی مثبت شده،۲۵ سالشه.نمیدونم چه مدل لوسمی هست،خواستم بدونم درمان داره؟؟ و امکان خوب شدن وجود داره؟

    • سلام
      بدون اطلاع از علایم و آزمایشات نمی توان نظر داد
      لطفا با پزشک بیمار خود مشورت کنید

  5. سلام من ۱۶سالمه بدن درد و خستگی و سردرد و سرگیجه ی خیلی شدید دارم به شدت وزن کم میکنم و حالت تهوع و ریزش مو هم دارم. از بچگی سابقه کم خونی خیلی شدید داشتم ولی درمان شده بود. چندبار به پزشک مراجعه کردم ولی مثلا برای سردرد مسکن میدن یا میگن که قرص آهن قوی مصرف کنم ولی من هیچ تغییری حس نمیکنم. پلاکت خونم هم پایینه و پریود های سنگینی دارم که تقریباً رو به موت میشم. ممکنه دلیلش سرطان خون باشه؟

    • سلام
      آزمایش خون و تیرویید بدهید
      با توجه به سن کم احتمال بدخیمی کمتر مطرح می باشد

  6. سلام. ممنون از سایت خوبتون
    من مادرم مدتیه که صبح ها با بی حالی بیدار میشه و دستاش هم خواب میره و انگشتاش سوزن سوزن میشه…مخصوصا مفصل شونش هم درد داره.توی ازمایش خون دکتر بهش گفته که کم خونی شدید داره و کمبود ویتامین دی.برای 3 ماه براش دارو نوشته و گفته اگر بهبود حاصل نشد باید از مغز استخوان نمونه برداری بشه. مادرم 50 سالشه…با این تعاریف میخواستم بدونم خدایی نکرده ممکنه سرطان خون باشه؟

    • سلام
      بدون اطلاع از جواب آزمایش نمی توان نظر داد

  7. سلام کنار گوش رو صورت و یکی در گردن دخترم به اندازه ۲بند انگشت زیر پوست سفت بود و رفتم دکتر و قرص داد و ۴روز مصرف کرد یه خورده کوچک شده و آزمایش دادیم گلبولهای سفید ۱۲/۹ بود که نرمالش زده ۱۰و گلبولهای قرمز هم ۱۴هست و نرمالش نهایت ۱۰ بنظر شما دخترم چه مشکلی داره و دخترم ۱۱سالشه ..ممنون میشم راهنماییم کنید

    • سلام
      گلبول های سفید مقداری بالا هستند
      مقدار لنفوسیت و نوتروفیل مهم هستند
      احتمالا تعداد گلبول های قرمز را اشتباه نوشته اید یا منظورتان هموگلوبین هست
      در هر صورت بهتر است با احتمال لنفودنوپاتی ناشی از عفونت قرص سفکسیم 200 روزانه یک عددمیل کند و آزمایش دو هفته دیگر مجددا تکرار شود

  8. سلام . خسته نباشید . من خانم ۲۵ ساله هستم . چهار ماه پیش مشکوک به کرونا شدم و آزمایش دادم و تمامی پرامتر های آزمایش خونم نرمال بود . فقط esr یک ساعته ۱۷ و دو ساعته ۳۲ بود و اون موقع همراه با مدفوعم خونریزی داشتم که بعد رفع شد . اون موقع هم در ران پام لکه های خون مردگی ایجاد شده بود که بعد درست شد . سه ماه پیش در من اضطراب شدید و بی سابقه به وجود اومد و همیشه تبش قلب داشتم و ضربانم بالا بود . همون زمان به شدت اشتهام کم شده بود و شدیدا معده درد هم داشتم . بعدش عادت ماهیانم به هم ریخت و توی یک ماه چند بار شدید پریود شدم . الان باز در ران پاهام همون نقطه ها خون مردگی زیر جلدی ایجاد شده ، شدیدا کمرم درد میکنه . یک هفته اخیر دو بار به صورت رندم اطراف نافم درد میکنه و امروز متوجه شدم سمت چپ نافم به میزان دو بند انگشت متورم شده . وقتی که اطراف نافم درد میکنه همون موقع زیر سینه ی چپ هم شدیدا درد میکنه . کمی احساس خستگی و سردرد هم دارم . کاهش وزن ندارم ولی همیشه احساس سیری میکنم و خیلی زودتر از قبل سیر میشم . الان در مدفوعم خونریزی ندارم ولی رنگ مدفوعم تیره و چسبناک هست . آیا احتمالش هست که سرطان خون باشه ؟!

    این رو هم اضافه کنم هفته ی پیش یک روز شدیدا استخوان پای راستم درد میکرد ( همچنین عموما در کشاله ی پای راستم خون مردگی ایجاد میشه ) و مچ پاهام هم شدیدا درد میکرد که بعد درست شد

    • سلام
      علایم گفته شده ربطی به سرطان خون ندارند
      به نظر بیشتر دچار وسواس فکری باشید
      جهت اطمینانی ای معاینه و چکاپ به متخصص داخلی مراجعه کنید

  9. سلام دکتر من بین پریودم خونریزی دارم دو ماهه الانم اسهال دارم دچار لرز وطب شدم یه بار چ کار باید بکنم

    • سلام
      فعلا برای درمان اسهال از قرص نالیدیکسیک اسید هر 6 ساعت یکی تا یک هفته
      قرص استامینوفن 500 هر 8 ساعت یکی
      مصرف کنید

  10. سلام من ۲۵ سالمه ۱۴ هفته بارداری هستم و یکبار ۷ هفته کورتاژ داشتم برای بارداری اولم ک سقط شد خونریزی بینی شروع شد بعد از ۶ ماه دوباره باردار شدم الان ک ۱۴ هفتمه از بینی سمت چپم هفته ای دوبار خون میاد خود ب خود .از اینکه سرطان خون داشته باشم میترسم نظر شما چیه میشه برام توضیح بدید چکار باید کنم

    • سلام
      جهت معاینه داخل بینی به متخصص گوش و حلق و بینی مراجعه کنید
      در صورت وجود رگ خونریزی دهنده پزشک اقدام به کوتر آن می کند

  11. سلام من ۱۷ سالمه تو ماهانه هام خونریزی شدید دارم دست و پام هم سوزن سوزنی میشه ریزش شدید مو هم دارم یبوست دارم ایا احتمال داره این بیماریو داشته باشم؟

    • سلام سوزن سوزن شدن بدليل كم خوني فقر آهن هست يبوستم بخاطر مصرف كم آي و فيبر
      بهتره شربت آهن ( فروگلوبين ) هر شب ١٠ سي سي بخوريد
      شربت لاكتولوز هم هر ١٢ ساعت ٥ سي سي براي يبوستتون

  12. سلام من یه مدته استخوانام درد میکنه شدید ضعف خستگی شدید و تب لرز دارم ازمایش دادم پلاکت خونم بالا کم خونی شدید هم دارم بود سابقه سرطان هم تو خانواده داریم ممکنه منم سرطان داشته باشم

    • سلام
      جهت راهنمایی بهتر از مشاوره تلفنی دکتر دکتر استفاده کنید

  13. سلام
    اگر پلاکت های خون عادی باشه و دارویی بخصوصی مصرف نشه
    پس علت رقیق بودن و بند نیامدن خون چه چیزی می تونه باشه؟

  14. سلام گلبول سفید 1/39گلبول قرمز ۲ پلاکت ۱۴۰ احتمال سرطان هس

    • سلام بايد بيوپسي مغز استخوان شويد به اين حالت ميگن پات سيتوپني ممكنه بدليل انمي آپلاستيكزاتفاق بيرفته در سرطانهاي خون هم رخ ميده
      لطفا به متخصص خون مراجعه كنيد

  15. سلام آیا برای فردی ک 20 سالش هست سرطان خون قابل درمانه؟
    چند درصد احتمال داره بهبودی کامل داشته باشه؟

  16. سلام من ۲۰ سالمه، بالای کشاله رانم (اونجایی که سر مفصله) یه مقداری اومده بالا و زیر بغلم یه جسم سفت رو حس میکنم تازگی برای چکاپ آزمایش دادم که crp:21 و c3:152 و c4:38 و wbc:12 احتیاجه بررسی بیشتر بشه؟

    • سلام يعني غدد لنفاويتون متورم شده
      با توجه به crp مثبتتون بايد ميخوره به يك عفونت ويروسي
      بهتره يك هفته انتي بيوتيك مصرف كنيد( كپسول سفالكسين ٥٠٠ ميلي گرم هر ٦ ساعت يكي تا ٧ روز) و مجددا اين آزمايشات را انجام بدين
      Cbc.diff
      Esr crp pbs
      در صورت مثبت بودن و wbc بيشتر از ١٠/٠٠٠ بايد سونوگرافي و نمونه برداري از غدد لنفاويتون انجام بدين

  17. سلام پسرم ۵ سالشه وقتی سرما میخوره رنگ پوست زرد میشه یا بعضی وقتا هم همین طوری هست چند روز پیش خون دماغ شد ولی قطع شد دوباره این اتفاق افتاد بعضی وقتا هم صورتش و بدنش چوش میزنه

    • سلام
      آزمایش خون cbc,diff,esr,crp,pt,ptt,inr,ESR,Crp, ldh و billT و billD و Ast, Alt, Alkp انجام شود

  18. سلام ایا سرطان خون برای فردی ک 20 سالش هست قابل درمانه؟لطفا جواب بدین
    چند درصد احتمال درمان کامل هست؟

  19. سلام خانوم من یه مدت هست ریزش مو داره دست توی موهاش میبره میریزه و اینکه زیاد خون دماغ میشه، خدایی نکرده احتمال داره که سرطان داشته باشه؟لطفا زود جواب بدین من باید چیکار کنم تا سریعتر پیشگیری بشه خیلی نگرانم..

    • سلام كم خوني فقر آهن احتمالا دارن
      لطفا اين آزمايشاتو انحام بدن
      Cbc.diff
      Esr crp
      Ferritin
      Pbs

  20. سلام خانم دکتر…من36سالمه 6ماهه زایمان کردم حدود2 ماهه که ساق پام گاهی وقتا درد داره وگلومم وسقف دهانم ودندونام دراداره رفتم آزمایش دادم کلسیمم بالا بود بعداز چند هفته بازم آزمایش دادم دکترگف نرمالی الانم دندونام وسقف دهانم وحتی سردردودردگوشم دارم اونم طرف راسته گاهی وقتالگنمم دردمیکنه آیا ممکنه که سرطان خون داشته باشم البته کم کاری تيروئيدم داشتم

  21. سلام خانم دکتر،من یه مدته ک جسم سفتی رو زیر بغلم حس میکنم درحالت عادی درد نداره ولی وقتی خیلی روش فشار بدم درد میگره. بالای مفصل رانم درد میکه طوری که نمیتونم خم بشم و یا خیلی حرکتش بدم و حتی وقتی بالای کشاله رانمو فشار میدم درد میگیره و ورم داره. کمرم همون طرف ،درد داره، دردش کاملا مبهمه.
    لکه سیاه بدون آسیب رو بدنم میزنه ولی نه خیلی مثلا یکی میزنه وقتی خوب شد بعدی میزنه.تب ندارم ولی لرز دارم.
    دوساله هم که سینورا مصرف میکنم، یک ماه دیگه برای چکاپ باید برم آیا نیازه زودتر برم؟

    • سلام
      بله بهتره چکاپ زودتر انجام شه و شامل آزمایش خون cbc,diff,esr,crp,pt,ptt,inr,ESR,Crp, ldh باشد

  22. سلام خانم دکتر. من 26سالمه..موقع پریودی لکه های خیلی کبود رو بدنم بخصوص ساق پام هست و دوره قبلی عادت ماهانم بیشتر از یک ماه من خونریزی داشتم، سرم رو وقتی چند ثانیه پایین نگه میدارم مثل وقتی ک میخام ب زمین نگاه کنم، یهو چشمام سیاهی میره و حالت تهوع شدید بهم دس میده، درد بالای ناف و معده و بزرگ شدن شکم هم دارم، سابقه فشار خون ندارم، اما کیست تخمدان دارم قبلنم میکروب معده خیلی بالا داشتم اما پیگیرش نشدم

    • سلام بايد از نظر فاكتور هلي خوني بررسي شين اول از نظر كمبود آهن تست بدين : cbc.diff
      Ferritin
      Pbs
      Tsh
      بر اساس نتيجه آزمايش پلن بعدي تعيين ميشه

  23. سلام
    من یک مدته که شدیدا وسواس بیمار شدن گرفتم و تو این تایم متوجه یه هاله های سبز و زرد روشن اندازه سکه گه گدار روی ساق پام شدم که طی ۲ ،3 روز خود به خود از بین میرن البته بعصی اوقات میدونم به دلیل ضربه بوده بعضی اوقات یادم نیست و ممکنه ۲ هفته نباشن و دوبا ه یه لک خیلی کمرنگ ببینم و خوب شه علایم دیگه ای ندارم ولی نگرانم کرده با توجه به این شرایط ایا ضروری هست که ازمایش بدهم ؟

  24. با سلام خدمت شما من ۲۵ سالمه پارسال اوایل بارداری بودم هفت هفته بود مکرر خونریزی بینی داشتم بعد افتادم ب خونریزی رحم و سقط . امسال باز باردار شدم ۱۳ هفته هستم خونریزی بینی شروع شده هفته ای یک بار بینیم خون میاد ن در حدی ک نشده کنترل کرد .وقتی میشورم فین میکنم قطع میشه .خیلی نگرانم ایا سرطان خون دارم ک اینجوری میشم؟باید چکار کنم پیش چه متخصصی باید برم؟

  25. سلام من ۲۱ سالمه در کشاله ران به مدت دوساله که با دست گذاشتن به کشالم غدد لنفاوبیمو حس میکنم غددم به اندازه لوبیا هستند ایا این نشانه سرطانه ازمایش خونم رفتم ولی دکتر گفت هم چیز خوبه به چه دکتری باید مراجع کنم در صورت خطرناک بود

    • سلام نه لزوما بايد سونوگرافي بدين و اين آزمايشات تا بديد
      Cbc.diff
      Esr
      Crp

    • با عرض سلام بنده ۳۷ سالم هست تقریبا از ۱۰ سال پیش سرگیجه دارم وحالت بی تعادلی که تقریبا چند ماهی میشه که حس میکنم کشاله پاهام و حالت افتادن به عقب دارم تمام آزمایشات رو هم دادم مناسفانه کسی تشخیص نمیده بهنظرتون کجا مراجعه کنم؟

  26. سلام من ۳۷ سالمه..رفتم برای آزمایش خون بهم گفتن ک ایا دارویی مصرف میکنم که باعث رقیقی خونم شده یانه…هنوز جواب ان نیومد..میشه بگید این خوبه یا بد ربطی به بیماری خونی داره؟؟

    • سلام
      نگران نباشید
      باید بررسی شه چه پارامتری تغییر کرده
      جواب آزمایشتون رو وقتی حاضر شد تایپ کنید

  27. سلام توروخدا جواب منوبدید ک کارم شده گریه.من الان یک ماهه ک سرم شدید میخاره رفتم دکتر شامپو ضدشوره و قرص داد تامصرف میکردم خوب بودم الان قرص ب اتمام رسید بااینکه شامپو میزنم ولی خارش دارم میترسم ملانومی یا سرطان خون باشه.ن زخمی ن چیزی ولی بالای بالای رون پام حالت ترک ترک قرمزه نمیدونم براثر چیه ۱۸سالمه اصلا هم جاش دردنمیکنه

    • سلام
      ملانوم به شکل خال بزرگ سیاه رنگه
      سرطان خونم چه ارتباطی به خارش و شوره سر داره؟؟!
      شامپو ضد شوره آیروکس بزنین
      ترک های پا باید معاینه شن اما احتمالا استریا بعلت رشد و بلوغ

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه