کالری مورد نیاز روزانه را بر اساس هدف کاهش، تثبیت یا افزایش وزن محاسبه میکند.
در دنیای رژیمهای لاغری، کالری مثل یک هیولای بدقواره است که باید از آن فرار کرد. بههمینخاطر بیشتر ما درگیر یک جنگ فرسایشی با کالریها هستیم، بیآنکه بدانیم بدن برای زندهماندن هر روز به مقدار مشخصی کالری نیاز دارد. هدف از محاسبه کالری روزانه برای رسیدن به یک نقطه تعادلی است که بدن را پرانرژی و سرزنده نگه دارد و درعینحال نقطۀ شروعی برای کاهش یا افزایش وزن باشد. اینجا پرده از این بازی ریاضی برمیداریم.
برای محاسبه کالری روزانه لزوما نیازی به کاغذ و قلم و ماشینحساب نداریم. این روزها ابزارهای هوشمند بار محاسبات را از روی دوش ما برداشتهاند. دستیارهای کالریشمار جیبی مثل برنامه محاسبه کالری روزانه رایگان کرفس، مانکن، MyFitnessPal و دیگر اپهای مشابه ایرانی و خارجی، کالریهای آشکار و پنهان را اندازه میگیرند.
جذابیت استفاده از این ابزارها و محاسبه کالری روزانه آنلاین این است که پساز مدتی سروکار با آنها، با کالری غذاهای مختلف آشنا میشویم. بدنمان هم به کالریشماری عادت میکند. بنابراین خودبهخود و بهاندازه سیگنال گرسنگی میفرستند و دیگر نیازی به این اپها نداریم.
آدمها اهداف متفاوتی از محاسبه کالری روزانه دارند: افزایش، تثبیت یا محاسبه کالری روزانه برای کاهش وزن.
اگر حالتان با وزنتان خوب است که هیچ، اما اگر قصد افزایش یا کاهش وزن دارید، باید بدانید باک بدنتان چقدر ظرفیت دارد! این ظرفیت منحصربهفرد و متناسب با جنسیت و وزن و قد شماست و روی مرز بین چاقی و چربیسوزی قرار میگیرد. برای رسیدن به آن، ابتدا باید شاخص BMR یا نرخ متابولیسم پایه را پیدا کنیم. این شاخص معرف مقدار کالری مورد نیاز بدن فقط برای زندهماندن است، حتی اگر تمام روز را روی کاناپه لم بدهیم و از جای خود تکان نخوریم!
چنانچه کالری دریافتی بیشتر از سوخت مصرفی در روز باشد، مازاد آن به بافت چربی و اضافهوزن تبدیل میشود و برعکس، اگر کمتر باشد، بدن بهناچار برای تأمین انرژی سراغ انبار چربیها میرود، آنها را میسوزاند و وزن کم میکند.
در مورد نحوه محاسبه کل کالری مورد نیاز روزانه، فرمول Mifflin-St Jeor دقیقترین نتیجه را میدهد و از این قرار است:
فرمول Mifflin-St Jeor برای آقایان:
۵ + (۵ × سن) – (۶٫۲۵ × قد به سانتیمتر) + (۱۰ × وزن به کیلوگرم)
فرمول Mifflin-St Jeor برای خانمها:
۱۶۱ – (۵ × سن) – (۶٫۲۵ × قد به سانتیمتر) + (۱۰ × وزن به کیلوگرم)
محاسبه کالری روزانه به همینجا ختم نمیشود. حالا باید عدد بهدستآمده BMR را در ضریب فعالیت خود ضرب کنیم تا مقدار دقیق کالری روزانه را بهدست بیاوریم. برای کارمندان کمتحرک این ضریب معادل ۱٫۲ و برای ورزشکاران پرجنبوجوش معادل ۱٫۹ است. اینطوری نقطۀ سربهسر کالری به دست میآید. این عدد نشان میدهد با چقدر خوردن در طول روز، نه یک گرم چاق میشویم و نه یک گرم لاغر.
طبق فرمول بخش قبلی، برای یک زن ۳۰ساله با قد ۱۶۵ و وزن ۶۵ کیلوگرم، BMR معادل ۱۳۵۷ است. حال اگر این فرد یک ورزشکار پرجنبوجوش باشد، ضریب فعالیت ۱٫۹، کالری روزانه مورد نیاز او را به ۲۵۷۹ میرساند.
بدون درنظرگرفتن سن، جنسیت، وزن فعلی و میزان تحرک، هیچ عددی نمیتوان پیشنهاد کرد. فقط خوب است نحوه محاسبه کالری مورد نیاز روزانه را بشناسید و هر روز حدود ۶۰۰ کالری کمتر مصرف کنید.
با احتساب اینکه دریافت ۲۰۰۰ کالری برای زنان و ۲۵۰۰ کالری برای مردان در روز لازم است، خانمها میتوانند این عدد را به ۱۴۰۰ و آقایان به ۱۹۰۰ برسانند تا بدن کسری کالری را احساس کند.
نکته! درصورت قطع یکباره کالری دریافتی، متابولیسم بدن وارد حالت قحطی میشود. یعنی دودستی چربیها را میچسبد و عضله میسوزاند. باید آنقدر ظریف و جزئی با اعداد بازی کنید که بدن بویی از چربیسوزی نبرد!
کالری نقصان (Calorie Deficit) یعنی سوخترسانی به بدن، کمتر از انرژی مصرفی آن باشد. وقتی بشقاب غذای شما کالری کمتری نسبت به فعالیت روزانهتان داشته باشد، بدن مجبور میشود برای تأمین این کسری، سراغ انبار چربیها برود؛ این دقیقاً همان نقطهی آغاز لاغری است.
حالا که قصد محاسبه کالری روزانه برای کاهش وزن را دارید، بدانید که تمام کالریها سرنوشت مشابهی در بدن ندارند؛ مثلا عاقبت دریافت ۱۰۰ کالری کلم با ۱۰۰ کالری پفک یکی نیست!
کالریهای پوچ مثل قند مصنوعی و چربی ترانس یک شوک انسولینی به بدن وارد میکنند. در نتیجه متابولیسم بدن بهجای سوختوساز، روی حالت ذخیرهسازی چربی قفل میشود. این کالریها مغز را طوری فریب میدهند که گرسنگی رهایتان نکند. اما کالری سالم مثل پروتئین، بدن را وادار به صرف انرژی برای هضم و تداوم چربیسوزی میکنند.
بدن ما خانهای است که تا پایان عمر ساکنش هستیم و باید چهارچشمی حواسمان به هرآنچه وارد آن میکنیم، باشد. محاسبه کالری روزانه کمک میکند سوختی باکیفیت و بهاندازه برای بدن انتخاب کنیم، خواه برای لاغری، خواه برای چاقی و خواه برای تثبیت وزن فعلی.
در این میان، اهمیت سطح فعالیت روزمره را نباید فراموش کرد. دو فرد همسنوسال با قد و وزن مشابه، یکی خانهنشین و دیگری همیشهدرراه، کالری روزانه متفاوتی دارند.
| گروه فعالیت | میزان تحرک و ورزش در هفته | ضریب فعالیت | فرمول لاغری |
| افراد کمتحرک | کارمندی، خانهنشینی یا ورزش بسیار پراکنده | ۱٫۲ تا ۱٫۳ | ۳۰۰ کالری کمتر از خروجی |
| فعالیت متوسط | ۳ تا ۵ روز ورزش منظم یا پیادهروی روزانه | ۱٫۵ | ۴۰۰ کالری کمتر از خروجی |
| افراد فعال و ورزشکاران | ۶ تا ۷ روز تمرینات سنگین یا مشاغل سخت بدنی | ۱٫۷ تا ۱٫۹ | ۵۰۰ کالری کمتر از خروجی |
برای کاهش وزن اصولی و بدون آسیب، مجموع کالری دریافتی روزانه را ۶۰۰ کالری کمتر کنید. این عدد در خانمها نباید به کمتر از ۱۲۰۰ و در آقایان نباید به کمتر از ۱۵۰۰ کالری برسد.
نرخ متابولیسم پایه (BMR) را براساس سن و جنسیت و وزن خود محاسبه کرده و سپس آن را در ضریب میزان فعالیت بدنی روزانهتان ضرب کنید.
با درنظرگرفتن کالری پایه ۲۰۰۰ برای زنان و ۲۵۰۰ برای مردان و کاهش ۶۰۰ کالری برای لاغری سریع، مقدار توصیهشده برای خانمها دریافت روزانه ۱۴۰۰ کالری و برای آقایان ۱۹۰۰ کالری است.