سینوزیت چیست و چه عواملی آن را تشدید می‌کند

سینوزیت یک مشکل بسیار عمومی و شایع است که تعداد زیادی از بیماران بخش های تنفسی را به خود اختصاص می دهند.

سینوزیت یک اصطلاح پزشکی به معنی التهاب سینوس‌ها است که معمولا در اثر عفونت‌های ویروسی، باکتریایی و یا قارچی در افراد به وجود می‌آید.

سینوس چیست؟

سینوس‌ها حفره‌هایی در جمجمه انسان هستند که در حالت طبیعی باید توخالی باشند و فقط هوا در آنها جریان داشته باشند. مهم‌ترین سینوس‌ها در پیشانی، استخوان بینی، گونه‌ها و زیر چشم‌ها قرار دارند.

سینوس‌ها در صورت سالم بودن پر از هوا هستند و میزان مشخصی از موکوس نیز درون سینوس‌های سالم وجود دارد ولی هیچ اثری از میکروب یا باکتری یا هرگونه عامل خارجی در آن‌ها مشاهده نمی‌گردد.

انواع سینوزیت

سینوزیت دو نوع حاد و مزمن دارد که نوع حاد به حالتی اطلاق می‌گردد که علایم سینوزیت حداکثر تا ۴ هفته وجود دارند و اغلب این نوع سینوزیت‌ها به گفته متخصصان گوش و حلق و بینی به علت رشد بیش از حد باکتر‌ی‌ها در محل سینوس‌ها بروز پیدا می‌کند. و حالت مزمن زمانی است که علایم سینوزیت بیش از ۳ ماه فرد را درگیر کند که عاملین آن اغلب قارچ‌ها و باکتر‌ی‌ها هستند.

چه زمانی فرد مبتلا به سینوزیت می‌شود؟

اگر به هر دلیلی مجاری سینوسی بسته شوند مثلا به دلیل ترشح بیش از حد موکوس، ارتباط سینوس‌ها با بیرون قطع شده و بستر برای رشد بیشتر و سریعتر میکروب و باکتری فراهم می‌شود. به طور کلی بیماری سینوزیت ممکن است در ۳ حالت بروز پیدا کند:

درون سینوس‌ها اجسام مژه‌مانندی وجود دارد که با زنش‌های خود موکوس را که میکروب‌ها و مواد خارجی را به خود جذب می‌کنند به بیرون هدایت می‌کنند و از تجمع آنها درون محیط سینوس و بروز عفونت جلوگیری می‌کنند. اگر به هر دلیلی این اجسام مژه مانند از کار بیفتند مواد اضافی و میکروب‌ها در محل تجمع پیدا می‌کنند و سینوزیت بروز پیدا می‌کند.

به طور طبیعی درون سینوس‌ها موکوس وجود دارد اگر مقدار این موکوس از میزان مشخصی بیشتر شود، حالتی که معمولا در سرماخوردگی‌ها و آلرژی‌ها رخ می‌دهد، موکوس اضافی مجاری سینوسی را می‌بندد و زمینه برای سینوزیت فراهم می‌شود.

برخی مشکلات آناتومیکی مانند انحراف تیغه‌ی میانی بینی، پولیپ بینی و یا مشکلات مجرای بینی نیز می‌توانند سبب بسته شدن مجرای سینوس شوند.

چه مواردی ریسک ابتلا به سینوزیت را در فرد افزایش می‌دهد؟

برخی شرایط و بیماری‌ها در فرد، زمینه را برای بروز سینوزیت فراهم می‌کنند.مثلا رنیت آلرژیک یا تب خشک، فیبروز سیستیک، بیماری‌ها و عواملی که باعث از فلج و از کار افتادگی اجسام مژکی می‌شوند، تغییر ارتفاع (پرواز و یا سقوط)، سیگار کشیدن و نقص در سیستم ایمنی در اثر HIV یا شیمی درمانی و… از جمله‌ی این عوامل هستند.

معرفی تخصص و بهترین دکتر گوش و حلق و بینی

علائم بیماری سینوزیت چیست؟

علائم سینوزیت در نوع حاد و مزمن تقریبا یکی است فقط معمولا در نوع حاد اندکی شدیدتر از نوع مزمن بوده و از نظر مدت زمان نیز نوع مزمن طولانی‌تر بوده و حدود ۱۲ هفته به طول می‌انجامد. این علایم شامل تب، سردرد شدید، درد زیر چشم، درد دندان، آبریزش بینی، گلودرد،سخت شدن تنفس، از دست دادن نسبی حس بویایی، سرفه، خستگی و احساس کوفتگی و کسالت است.

البته این علایم اندکی در کودکان با بالغین فرق دارد. نشانه‌های سینوزیت در کودکان این است که مثلا کودک مدت طولانی است که مبتلا به سرماخوردگی است و با گذشت زمان نه تنها بهتر نشده است بلکه شرایطش وخیم‌تر هم شده همچنین این کودکان تب شدیدی را تجربه می‌کنند که همزمان با آن ترشحات بینی‌شان نیز تغییر رنگ داده و تیره‌تر می‌شود علاوه بر این، این قبیل کودکان آبریزش بینی شدیدی دارند که بیشتر از ۱۰ روز است که ادامه داشته ولی شدیدتر نمی‌شود.

چگونه بیماری سینوزیت تشخیص داده می‌شود؟

اولین قدمی که متخصص برای تشخیص سینوزیت در فرد به آن اقدام می‌کند، بررسی وجود یا عدم وجود پولیپ بینی است. سپس قدم بعدی در معاینه دق کردن است. در این حالت پزشک در محل سینوس‌ها در جمجمه بیمار دق می‌کند در صورتی که سینوس‌ها خالی باشند صدای رزونانس و در صورت پر بودن سینوس‌ها از چرک و عفونت و ترشحات، صدای دال می‌دهد.

قدم بعدی استفاده از پاراکلینیک در معاینه است و پزشک از اندوسکوپی بینی یا رینوسکوپی برای تشخیص سینوزیت استفاده می‌کند. البته در بعضی شرایط پزشک از سی‌تی‌اسکن یا ام‌آرآی برای تشخیص قطعی سینوزیت یا در صورتی که شک به وجود تومور در سینوس‌ها داشته باشد، استفاده می‌کند.

در صورتی که این معاینات نتوانند پزشک را به طور قطعی از وجود سینوزیت مطمئن سازند برخی آزمایشات حساسیت، آزمایشات مربوط به کنترل سطح ایمنی بدن فرد، تست سنجش عملکرد درست اجسام مژگانی و سیتولوژی بینی انجام می‌گیرد.

درمان سینوزیت

بعد از آن که به طور قطعی توسط پزشک تایید گردید که فرد مبتلا به سینوزیت است، درمان آن آغاز می‌گردد. درمان سینوزیت چندان پیچیده نیست اما توجه کامل فرد را می‌طلبد ب طوری که فرد باید دقیقا مراقبت‌های فردی را که در ادامه ذکر می‌کنیم انجام داده و علاوه بر آن داروهایی که توسط پزشک تجویز می‌شوند را نیز مرتب و طبق دستور مصرف کند. منظور از مراقبت‌های فردی این است که فرد باید روزانه چند بار حوله‌ای را گرم کرده و بر روی صورت خود قرار دهد،

مصرف مایعات را در طول شبانه روز افزایش دهد، روزانه چند بار مجاری تنفسی خود را در معرض بخار قرار دهد تا بخار آب به ضدعفونی سینوس‌ها بپردازد و همین طور از اسپری‌های نازال (بینی) نرمال سالین استفاده کند که این اسپری‌ها نیز نقش ضدعفونی کنندگی مجاری بینی را دارند همچنین افرادی که از مشکل سینوزیت رنج می‌برند نباید بیش از حد در معرض باد و هوای سرد قرار بگیرند و در صورتی که مجبورند در چنین شرایطی قرار بگیرند باید به خوبی خود را بپوشانند.

این افراد نباید به طور ناگهانی تغییر وضعیت دهند مثلا ناگهان به جلو خم شوند، علاوه بر این این افراد نباید در معرض تغییر دمای ناگهانی قرار بگیرند. نکته‌ای که در بخش درمان سینوزیت باید به آن یادآور شد این است که به هیچ وجه سرخود و بدون مشورت پزشک از اسپری‌های ضداحتقان استفاده نکنید. در صورتی که پزشک آنها را برایتان تجویز کرد، در مصرف آنها زیاده‌روی نکنید زیرا این اسپری‌ها در ابتدا به صورت موجب رفع احتقان مجاری تنفسی می‌شوند و به همین دلیل بسیار برای افراد مطلوب هستند اما به گذشت زمان این اسپری‌ها اوضاع را وخیم‌تر می‌سازند.

پیشگیری از سینوزیت

پیشگیری از سینوزیت کار چندان دشواری نیست فقط باید از اکثر موارد و شرایطی که احتمال سرماخوردگی را بالا می‌برند دوری کنیم و به استقبال هر آنچه که سبب تقویت سیستم ایمنی می‌شود برویم. نسبت به رعایت بهداشت فردی حساسیت داشته باشید و بعد از آنکه از بیرون به منزل می‌آیید یا بعد از دست دادن با افراد، حتما دستانتان را با آب و صابون بشویید،

با استفاده از دستگاه بخور سعی کنید مجاری تنفسی‌تان را همیشه مرطوب نگه دارید، از استعمال سیگار و قلیان شدیدا پرهیز کنید، هر ساله واکسن آنفلونزا بزنید، میوه‌ها و سبزیجات به دلیل داشتن آنتی‌اکسیدان‌هایی همچون ویتامین C سبب تقویت سیستم ایمنی می‌شوند بنابراین جایگاه ویژه‌ای برای میوه و سبزیجات در رژیم غذاییتان قائل شوید در صورت رعایت این مسائل به احتمال بسیار قوی درگیر سینوزیت نخواهید شد.

بنابر مطالب ذکر شده قطعا دریافته‌اید که خودتان مهم‌ترین عامل برای پیشگیری و درمان کامل سینوزیت هستید.

منابع:

 webmd

 medicinenet

en.wikipedia

درباره فاطمه نقیبی نسب

فاطمه سادات نقیبی نسب متولد دی ماه 74 و دانشجوی سال پنجم پزشکی است. او چند سالی را در زمینه تولید محتوا و ترجمه کتاب فعالیت کرده است. هنرمند نقاش و شاعر است و عاشق مطالعه.

نمایش همه مطالب توسط فاطمه نقیبی نسب →

One Comment on “سینوزیت چیست و چه عواملی آن را تشدید می‌کند”

  1. سلام، من خیلی وقته ترشحات زرد رنگ پشت حلق دارم که باعث بد بو شدن زبان و درنتیجه دهانم میشه، مشکل معده و سینوزیت ندارم و بهداشت دهانم رو مرتب رعایت میکنم ولی هیچ فایده‌ای نداره. فقط با مصرف مترونیدازول خیلی ترشحات و بوی دهان کمتر میشه ولی به محض قطع دارو باز همونطور میشه. علتش چیه؟

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *