ریزش مو و عوامل از وراثت تا غدد که در آن دخیل هستند

  • 1397-08-15
  • 0

ریزش مو ارثی یک واقعه گریزناپذیر است که در برخی افراد با توجه به سابقه ژنتیکی والدین رخ میدهد.

ریزش موی ارثی شایع ترین علت ریزش مو در دنیا است. در واقع کچلی ارثی یک بیماری نیست، بلکه همچون رنگ پوست، قد، رنگ چشم و.. که ارثی هستند یک مشکل کاملا طبیعی ارثی است. یعنی به علت ترکیبی از ژنتیک، سطح هورمون و فرایند پیری در فرد ایجاد می‌شود. تقریبا تمام افراد در سنین مختلف دچار ریزش مو می‌شوند. این موضوع ممکن است با شرایط استرسی زندگی فرد، تغذیه، شرایط آب و هوایی، میزان رعایت بهداشت، سطح هورمون‌ها در یک دوره زمانی خاص مثلا در دوران حاملگی یا یائسگس یا دوران بلوغ و … در ارتباط باشد. با این حال، حدودا 40٪ مردان و زنان شکل واضح تری از این وضعیت را تجربه خواهند کرد.

ریزش مو به طور معمول در سنین 20 و 30 سالگی شروع شده، و به تدریج تبدیل به یک استرس و نگرانی بزرگ در افراد می‌شود. البته این تغییرات در زنان بیشتر پس از یائسگی خود را نشان می‌دهند. این حالت از ریزش مو در زنان، هآروپیک آندروژنتیک و در مردان، طاسی الگوی مردانه نامیده شده و علت اصلی آن افزایش هورمون‌های مردانه همچون تستوسترون در بدن است.

تستوسترون چه تاثیری در رشد موها دارد؟

محققان و متخصصان پوست و مو پس از انجان آزمایشات و تحقیقات بالینی و آزمایشگاهی فراوان دریافته‌اند که تحت تاثیر هورمون مردانه تستوسترون، چرخه طبیعی رشد مو تغییر کرده و در نهایت سبب می‌شود که موها کوتاه‌تر، نازک‌تر یا کوچکتر شود و پس از رخداد این وقایع، در نهایت رشد مو در قسمت‌های خاصی از پوست سر به طور کامل متوقف می‌شود، که نتیجه این وقایع باعث الگوی معمول ریزش موی مردانه یا همان طاسی است.

آیا طاس شدن فقط با ژن‌های خانواده مادری روی می‌دهد

خیر باید گفت که بر خلاف باور عامیانه که تصور می‌شود طاس شدن فقط از خانواده مادر به ارث برده می‌شود، به نظر می رسد که بروز این وضعیت در پسران، به ژن‌های هر دو والد بستگی دارد و حتی نمی‌توان نقش پررنگ‌تری را برای یکی از دو والد متصور شد.

ریزش موی ارثی چه تفاوتی با دیگر انواع ریزش مو دارد

این نوع ریزش مو را می‌توان با کمک علایم و نشانه‌هایی که در فرد ایجاد می‌کند از دیگر انواع ریزش مو همچون ریزش مو هورمونی، ریزش مو قارچی، استرسی و … افتراق داد. ریزش مو ارثی با نازک شدن مو آغاز شده و اغلب با ریزش مو در قسمت های جلوی پوست سر شروع شده و به تدریج به نواحی عقب‌تر پیشرفت می‌کند.

برخی افراد از ریزس موها روی بالش، در وان یا روی شانه در هنگام برس کشیدن موها شکایت دارند. باید گفت که این علایم اصلا برای تشخیص قابل اعتماد نیستند؛ زیرا افراد اغلب این مسائل را به صورت کیفی تعریف می‌کنند. مثلا می‌گویند: موهایم به تازگی خیلی می‌ریزند! اما باید گفت که تعریف ما از ریزش پاتولوژیک موها یک تعریف کاملا علمی و مشخص است.

ریزش موها به تعداد ۷۰ تا ۱۲۰ تا در روز طبیعی است و اغلب بدن می‌تواند این تعداد را جایگزین کند. در الگوی ارثی ریزش مو اغلب افراد بیش از این تعداد مو را در هر روز از دست می‌دهند. به‌علاوه این موها با الگوی خاصی یعنی الگوی M شکل از دست می‌رود این الگو برای پزشک در تشخیص ارثی بودن ریزش مو بسیار راهگشا است.

جالب است بدانید که این الگو در زنان کاملا متفاوت با مردان بوده به طوری که در زنان، ریزش مو بسیار گسترده‌تر بوده، اما پنهان تر است. در زنان  بالا و وسط سر اغلب تحت تاثیر ریزش مو قرار می‌گیرد، که اصطلاحا منابع پوست و مو به آن الگوی “درخت کریسمس” را نسبت داده‌اند. در این الگو در مقایسه با مردان، خط مو در پیشانی معمولا باقی می‌ماند.

درمان ریزش مو ارثی چیست؟

متاسفانه باید گفت که در مسائلی که پای ژن و ژنتیک در میان است تا حد زیادی مداخلات دارویی بی‌تاثیرند. در مورد این موضوع نیز چون علت اصلی ریزش مو مسئله ژنتیک و وراثت است نمی‌توان با چند دارو یا ماسک مو و محلول و … مسئله را حل کرد و درمان‌های اساسی‌تری نیاز است. هنوز علم ما تا حدی پیشرفت نکرده است که بتوانیم مسائل ژنتیکی را تغییر دهیم یا بتوانیم در ژن‌های فرد دست برده و در آن اصلاحاتی انجام دهیم. ولی با این حال برای رفع این مشکل می‌توانیم چند راهکار در اختیار شما قرار دهیم.

همچنین در همین راستا مصرف داروهایی چون مینوکسیدیل و فیناستراید توصیه می‌شود که در ادامه ساز و کار هر یک را به تفصیل شرح خواهیم داد.

مینوکسیدیل: جالب است بدانید که در گذشته از این دارو به عنوان دارویی با اثر ضدفشارخون استفاده می‌شده است ولی به طور کاملا اتفاقی اثر ضدریزش مو در این دارو کشف شد. در واقع این دارو سبب گشاد شدن عروق و به دنبال آن کاهش فشار خون می‌شود ولی ثابت شده است که روی فولیکول‌های مو نیز اثر گذاشته و سبب جلوگیری از ریزش موها و نیز رشد موهای جدید می‌شود.

از این دارو می‌توان برای مقابله با ریزش مو هم در خانم‌ها و هم در آقایان بهره برد. این دارو بدون نسخه نیز در اختیار مصرف‌کنندگان قرار گرفته و نیازی به نسخه پزشک ندارد. این دارو یک داروی موضعی بوده که انواع ۵ درصد ان تاثیرگذاری بیشتری نسبت به انواع ۲ درصد دارند. همچنین دیده شده است که خانم‌ها نسبت به آقایان نتیجه بهتری از این دارو می‌گیرند. مینوکسیدیل نیز همچون سایر داروها در افراد مختلف اثر بخشی متفاوتی را نشان می‌دهد به این معنی که برخی افراد ممکن است نتایج بسیار شگفت‌انگیزی از این دارو ببینند و برخی فقط کمی از ریزش موهایشان کاسته شود.

فیناستراید: این دارو برای درمان ریزش مو به خصوص در مردان و نیز برای درمان هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات تجویز می‌شود. مصرف این دارو برای رفع همین مشکل (یعنی ریزش مو) در خانم‌ها توصیه نمی‌شود. علاوه بر این این دارو در دسته X قرار دارد یعنی در دوران بارداری منع مصرف مطلق دارد. استفاده از این دارو در درمان هیرسوتیسم در زنان نیز بی‌فایده بوده و تحقیقات موارد مثبتی را گزارش نداده‌اند.

مکانیسم اثر این دارو به این شکل است که آنزیم ۵ آلفاردوکتاز را به طور اختصاصی مهار می‌کند. این آنزیم یکی از آنزیم‌های فعال در چرخه تستوسترون است و سبب تبدیل تستوسترون به دی هیدرو تستوستورون می‌شود که این موضوع یکی از علل اصلی ریزش مو در مردان است. این فریند با افزایش سن شدت پیدا می‌کند. بنابراین حال می‌توانید درک کنید که چرا افراد با افزایش سن به تدریج به سمت کچلی و طاسی می‌روند. نحوه مصرف این قرص یک عدد در روز است نه بیشتر و نه کمتر!

اما به عنوان توصیه آخر باید بگوییم که اگر شما گرفتار ریزش مو ارثی شده‌اید فقط می‌توانید با این داروها و روش‌های مختلف سنتی و صنعتی تا چند وقت طاسی سرتان را به تعویق بیندازید و بالاخره باید با این موضوع مواجه شوید چرا که ژنتیک امری غیر قابل تغییر است.

همان طور که شما نمی‌توانید رنگ چشم‌هایتان را عوض کنید قطعا نمی‌توانید با این روش‌ها جلوی طاس شدنتان را نیز بگیرید. بنابراین با این گفته‌ها نتیجه می‌گیریم که تنها راه‌حل قطعی در این مشکل کاشت مو است. امروزه روش‌های مختلفی از کاشت مو ابداع شده و متخصصان پوست و مو به راحتی و با کیفیت بسیار تایید شده این عمل را در کلینیک‌های زیبایی سراسر کشور انجام می‌دهند.

منابع:

healthnavigator 

drugs

این مقاله در پاسخ به سوال یکی از کاربران در بخش پرسش‌وپاسخ، منتشر شده است. شما هم اگر نیاز به مقاله‌ای در موضوعات پزشکی دارید، سوال خود را از بخش پرسش و پاسخ برای ما ارسال کنید.

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جدیدترین‌های پرسش و پاسخ

جدید‌ترین نظر‌های ثبت شده

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر