خشکی پوست در بارداری معمولاً به علت تغییرات هورمونی و فیزیکی بروز میکند و با نشانههایی مانند پوستهپوسته شدن پوست، ترکخوردگی و خارش پوست همراه است.
استفاده از مرطوبکنندهها، مصرف مایعات و استفاده از روغنهای طبیعی، برای پیشگیری از خشکی پوست در حاملگی کارساز است.
برای توضیح جامعتر، این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتر دکتر را به بررسی خشکی پوست در بارداری و نکات مهم مربوط به آن اختصاص میدهیم.
اگر سوالی داشتید، میتوانید در انتهای مطلب و در بخش نظرات مطرح کنید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد.
خشکی پوست در بارداری چیست؟
خشکی پوست در بارداری یک مشکل رایج و از متداولترین مشکلات پوستی دوران بارداری است که ممکن است از سهماهه دوم شروع شود و تا زایمان ادامه یابد. این مشکل معمولاً در نواحی مانند دستها، صورت، لبها، شکم، کمر، رانها و بازوها بروز میکند. ارتجاعیشدن پوست شکم به دلیل رشد جنین و تلاش او برای جایگیری است.
براساس مقالهای منتشرشده در وبسایت پزشکی healthline،
تغییرات هورمونی در دوران بارداری، موجب میشود که پوست خاصیت ارتجاعی پیدا کرده و تا حدودی رطوبت خود را از دست بدهد. این فرآیند به مرور موجب خشکی پوست میشود.
نکته! ارتجاعیشدن پوست شکم، به دلیل رشد جنین و تلاش او برای جایگیری در داخل شکم اتفاق میافتد.
در جدول زیر، خلاصهای از این مطلب را برای شما آوردهایم:
| موضوع | توضیحات |
|---|---|
| علل خشکی پوست در بارداری | تغییرات هورمونی، افزایش جریان خون، کمآبی بدن، کشیدگی پوست، کمبود مواد مغذی |
| علائم خشکی پوست | خارش، پوستهپوسته شدن، ترکخوردن لبها، دانههای قرمز، کم کاری تیروئید |
| مراقبتهای پوستی | استفاده از روغنهای گیاهی، کرم ضدآفتاب، پاکسازی قبل از خواب، اجتناب از محصولات شیمیایی قوی |
| نوشیدن مایعات | مصرف ۸ تا ۱۲ لیوان آب در روز برای جلوگیری از خشکی پوست و حفظ رطوبت پوست |
| مصرف غذاهای مفید | غذاهای غنی از ویتامین E، امگا 3، C و A، منابع حاوی روی و پروبیوتیکها |
| درمانها | مراقبتهای خانگی، مصرف مایعات، رژیم غذایی سالم، مراجعه به پزشک متخصص پوست و تغذیه |
نشانههای خشکی پوست و علت خارش بدن در دوران بارداری
مهمترین علائم خشکی پوست در این دوران عبارتند از:
- خارش بدن در دوران بارداری؛
- پوستهپوسته شدن پوست؛
- کم کاری تیروئید؛
- ترکخوردن لبها؛
- ظهور دانههای قرمز روی پوست.
نکته! به محض مشاهده این علائم، میتوانید با بهکارگیری نکات مراقبتی از تشدید خشکی پوست جلوگیری کنید.
خشکی پوست میتواند باعث خارش شود. وقتی پوست خشک است، رطوبت کافی برای حفظ نرمی و انعطافپذیری آن وجود ندارد و این باعث تحریک و خارش بدن در بارداری میشود.
عوامل مختلفی مانند تغییرات آب و هوا یا بیماریهای پوستی میتوانند خشکی و خارش را تشدید کنند. در دوران بارداری نیز به دلیل تغییرات هورمونی، خشکی پوست و خارش ممکن است بیشتر شود.
ارتباط خشکی پوست صورت در بارداری و جنسیت جنین
چرا در دوران بارداری دچار خشکی پوست میشویم؟
اصلیترین دلابل خشکشدن در دوران بارداری عبارتند از:
- تغییرات هورمونی؛
- افزایش جریان خون؛
- کمآبی بدن؛
- کشیدگی پوست؛
- کمبود مواد مغذی.
جزئیات مربوط به موارد فوق را در ادامه بررسی خواهیم کرد.
تغییرات هورمونی
در دوران بارداری، سطح هورمونهای زنانه مانند استروژن و پروژسترون تغییر میکند. این تغییر احتمالاً موجب کاهش رطوبت پوست و سپس خشکی پوست میشود.
نکته! برخلاف تصور عموم، خشکی پوست در دوران بارداری و جنسیت جنین از نظر علمی ارتباطی به یکدیگر ندارند.
افزایش جریان خون
در دوران بارداری، بدن بهدلیل تامین نیازهای جنین خون بیشتری تولید میکند. این موضوع احتمالاً موجب حساسیت پوست شده و رطوبت آن را کاهش میدهد.
کمآبی بدن
نیاز بدن به آب در دوران بارداری افزایش مییابد. درنتیجه اگر مادران باردار آب کافی مصرف نکنند، پوست آنها خشک میشود.
کشیدگی پوست
در سهماهه دوم بارداری، رشد جنین باعث کشیدگی پوست (بهویژه در ناحیه شکم) و خشک شدن آن میشود.
کمبود مواد مغذی
تغذیه در دوران بارداری بسیار مهم است. برای مثال، مادران باردار حتماً باید ویتامینها و چربیهای ضروری را در برنامه غذایی خود بگنجانند. درغیراینصورت، احتمالاً پوست خشک شود. سایر دلایل خشکی پوست را بررسی میکنیم:
- آبوهوا؛
- بروز تغییرات در عملکرد غدد چربی؛
- افزایش میزان تعریق؛
- حساسیت به نور خورشید؛
- کاهش جریان خون در پوست؛
- استرس و فشار روانی؛
- مصرف بعضی از مکملهای بارداری؛
- افزایش دفع سموم از طریق پوست.
برای جلوگیری از بروز موقعیتهای فوق، بهتر است از همان هفتههای نخست نکات مراقبتی از پوست را رعایت کنید.
علت پوسته پوسته شدن صورت و خشکی دست در ماههای مختلف بارداری
علت پوسته پوسته شدن صورت در بارداری تغییرات هورمونی و بیولوژیکی این دورۀ پرچالش است. در کل، علت خشکی پوست صورت در بارداری را میتوان در موارد زیر پیدا کرد:
- افتوخیز هورمونها: نوسانات سطح استروژن و پروژسترون بر خاصیت کشسانی و میزان چربی طبیعی پوست تأثیر میگذارد و سد دفاعی پوست را ضعیف میکند.
- نیاز بیشتر بدن به مایعات: بدن در این دوره حجم خون بیشتری تولید میکند و بخش زیادی از آب بدن صرف رشد جنین و کیسه آب میشود. اگر بدن کمآب بماند، پوست صورت و دستها بهسرعت خشک خواهد شد.
- کشیدگی پوست: با بزرگ شدن شکم و سینهها، پوست کل بدن کشیده و سد رطوبت پوست نازک میشود. این یکی از طبیعیترین دلایل خشکی پوست در بارداری است.
- حساسیتهای جدید: بارداری سیستم ایمنی را حساس میکند؛ این یعنی ممکن است یکباره به محصولات مراقبتی که قبلا استفاده میکردید حساس شوید و پوستتان خشک شود.
در ادامه واضحترین دلایل خشکی بدن در بارداری را ماهبهماه بررسی میکنیم.
سهماهه اول، شروع نوسانات
در این مرحله، بدن در حال تطبیق با طوفان هورمونهاست. تهوع صبحگاهی در این ماهها منجر به کمآبی خفیف بدن میشود و بر شادابی پوست صورت اثر میگذارد. حتی احتمال ظاهرشدن لکههای ریز روی گونهها یا اطراف دهان وجود دارد.
سهماهه دوم، احساس کشش و حساسیت
این سهماهه برای برخی زنان دورۀ درخشش و برای برخی دیگر دورۀ خشکی و کدری پوست است. با وزنگیری تسریع رشد جنین، نیاز بدن به آب بیشتر میشود. جریان خون نیز بهسمت رحم حرکت میکند و رطوبت کمتری به لایههای بیرونی پوست در دست و پا میرسد. از اینرو پوستهپوسته شدن در لبههای بینی و خشکی شدید در بند انگشتان دست در این ماهها شایعتر است.
سهماهه سوم، اوج خشکی و خارش
در ماههای آخر، پوست بیشترین میزان کشیدگی را تحمل میکند، دیگر قادر به نگهداشتن رطوبت نیست و دچار خشکی میشود. خشکی دستها ممکن است به حدی برسد که باعث ترکهای ریز شود. پوست صورت نیز ممکن است به دلیل پف بارداری، کشیده و حساس به نظر برسد.
نکته! خارش شدید دست و پا در این دوره ممکن است نشانۀ یک اختلال کبدی جدی به نام کلستاز بارداری باشد. این وضعیت باید با پزشک در میان گذاشته شود. اگر مراجعه به پزشک در این برهه برایتان دشوار است، از خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر استفاده کنید و اینترنتی با پزشک متخصص ارتباط بگیرید.
درمان خشکی پوست در دوران بارداری
با اینکه خشکی پوست در بارداری آزاردهنده است، ولی با استفاده از چند روش خانگی این مشکل تا حد زیادی قابل کنترل میشود. اگر همراه با مراقبتهای خانگی خشکی پوست شما شدیدتر شد، بهتر است به دکتر زنان و زایمان مراجعه کنید. مهمترین روشهای درمانی خشک شدن پوست در بارداری، عبارتند از:
- مراقبتهای پوستی؛
- نوشیدن مایعات و آب کافی؛
- مصرف غذاهای مفید.
هرکدام از موارد فوق شامل جزئیات و نکات مهمی هستند که در ادامه بررسی خواهیم کرد.
مراقبتهای پوستی
مراقبت از پوست در دوران بارداری، نکتهای بسیار مهم و کلیدی است که مادران باردار باید به آن توجه کنند. موارد مهم را در جدول زیر آوردهایم:
| اقدامات مراقبتی | توضیحات | نکات مهم |
|---|---|---|
| استفاده از محصولات آبرسان و مرطوب کننده | استفاده از روغنهای گیاهی مانند نارگیل و آرگان مناسب است. | با استفاده از بهترین کرم مرطوب کننده میتوانید پوست خود را آبرسانی کرده و مرطوب کنید. |
| استفاده از کرم ضدآفتاب | حساسیت پوست در دوران بارداری افزایش مییابد. | از نور خورشید پرهیز کنید. |
| استفاده از محصولات لایهبردار | دوبار در هفته برای جلوگیری از خشکی پوست. | با پزشک مشورت کنید. |
| پاکسازی پوست قبل از خواب | استفاده از شویندههای گیاهی بدون عطر برای پاک کردن آرایش. | همیشه آرایش را قبل از خواب پاک کنید. |
| پیگیری درمان بیماریهای پوستی | درمان مشکلات پوستی مانند اگزما و پسوریازیس با رعایت مراقبتهای بارداری. | به پزشک متخصص مراجعه کنید. |
| مراقبت از پوست در صورت بروز آکنه | اجتناب از محصولات حاوی سالسلیک اسید و بنزوئیل پراکسید. | با پزشک مشورت کنید. |
| اجتناب از محصولات شیمیایی قوی | از محصولات حاوی رتینول و هیدروکینون خودداری کنید. | از محصولات گیاهی ایمن استفاده کنید. |
| خواب کافی | برنامه خواب منظم برای بازسازی پوست. | استرس را مدیریت کنید. |
با رعایت نکات فوق، میتوانید از خشکشدن پوست خود در دوران بارداری جلوگیری کنید. همچنین اگر هر سوالی در مورد خشکی پوست خود داشتید میتوانید
در دوران بارداری، میتوانید برای مشکلات پوستی مانند ملاسما یا آکنه با دکتر پوست بهصورت حضوری و آنلاین از طریق سامانه دکتردکتر مشاوره کنید. این خدمات تخصصی، با در نظر گرفتن ایمنی مادر و جنین، راهکارهای مناسب و شخصیسازیشده ارائه میدهند.
نوشیدن مایعات و آب کافی
نوشیدن مایعات و آب کافی، یکی از بهترین و سادهترین روشهای پیشگیری از خشکی پوست در دوران بارداری است. ازاینرو، مصرف روزانه ۸ تا ۱۲ لیوان آب در روز برای زنان باردار بسیار مهم است. نوشیدن آب کافی، همچنین برای حفظ رطوبت پوست، حفظ خاصیت کشسانی پوست و جلوگیری از کمآبی بدن نیز مفید است. این موارد در جلوگیری از خشکی پوست تاثیر گذارند.
مصرف غذاهای مفید
برای حفظ رطوبت پوست، نوشیدن آب کافی نبوده و استفاده از یک رژیم غذایی سالم و مفید نیز در این خصوص حائز اهمیت است. چند مورد از غذاهای مهم را برای درمان خشکی پوست در دوران بارداری بررسی میکنیم:
- منابع سرشار از ویتامین E؛ شامل بادام، تخمه آفتابگردان، آووکادو، بادام، اسفناج؛
- غذاهای سرشار از اسیدهای چرب امگا 3؛ شامل ماهیهای چرب (مثل سالمون، ساردین و تن)، گردو، تخم کتان، دانه چیا؛
- میوهها و سبزیجات آبدار؛ شامل خیار، هندوانه، پرتقال، توتفرنگی، کرفس؛
- منابع غنی از ویتامین C؛ کیوی، فلفل دلمهای، توتها (مثل بلوبری و تمشک)، گوجهفرنگی؛
- منابع سرشار از ویتامین A؛ هویج، سیبزمینی شیرین، کدو حلوایی، زردآلو خشک؛
- منابع حاوی روی (Zinc)؛ گوشتهای بدون چربی، تخمه کدو، نخود، عدس؛
- لبنیات کمچرب و غنی از پروبیوتیک؛ مانند ماست کمچرب و کفیر؛
- منابع حاوی آنتیاکسیدان؛ مانند چای سبز، شکلات تلخ (حداقل 70٪) و گردو.
مصرف منابع غذایی فوق، علاوهبر جلوگیری از خشکی پوست، در حفظ درخشش پوست نیز موثر بوده و برای سلامتی جنین مفید هستند.
راهکارهای ایمن برای درمان خشکی پوست صورت و بدن در دوران حاملگی
درمان خشکی پوست در دوران بارداری مقولهای حساس و نیازمند مراقبت ویژه است؛ چون بسیاری از ترکیبات محصولات آرایشی و بهداشتی که از طریق پوست جذب بدن مادر میشوند، برای جنین خطرناکاند.
چند راهکار ایمن برای درمان خشکی پوست صورت در بارداری برایتان سراغ داریم:
- شستوشو با آب ولرم: پوست را با آب داغ نشویید. داغی آب چربی طبیعی پوست را از بین میبرد و خشکش میکند.
- پاککنندههای غیرصابونی: شویندههای ملایم و بدون کف غلیظ را جایگزین صابونهای عطری قدیمی کنید.
- قانون طلایی ۳ دقیقه: ۳ دقیقه بعد از حمام، زمانی که پوست هنوز کمی نمدار است، مرطوبکننده بزنید تا رطوبت در پوست حبس شود.
- هیالورونیکاسید: این ماده برای آبرسانی عمقی به صورت در بارداری امن است و تا ۱۰۰۰ برابر وزن خود آب جذب میکند.
- پماد به جای لوسیون: برای نواحی بسیار خشک مثل دستها و آرنج، از کرمهای غلیظ یا پمادهایی مثل وازلین طبی استفاده کنید که سد محافظتی قویتری ایجاد میکنند.
- دستگاه بخور: یک دستگاه بخور سرد در اتاقخوابتان بگذارید تا رطوبت پوست در طول شب از دست نرود.
- شی باتر: این ماده طبیعی سرشار از اسیدهای چرب را به پوست صورت و دست و بدن بمالید.
- روغن نارگیل بکر: دست پوستهپوسته را با این روغن ماساژ دهید تا از خواص ضدالتهابی آن بهرهمند شوید.
- آب فراوان: نوشیدن روزانه حداقل ۱۰ لیوان آب برای هیدراته ماندن لایههای زیرین پوست ضروری است.
- ضدآفتاب فیزیکی: از ضدآفتابهای حاوی اکسید روی استفاده کنید.
- پرهیز از اسانس و عطر: با توجه به تحریک پوست توسط ترکیبات عطری، در بارداری محصولات مراقبتی بدون اسانس را انتخاب کنید.
- لباسهای نخی و آزاد: الیاف طبیعی راه تنفس پوست را باز میگذارند و از تحریک و خارش ناشی از خشکی پوست در بارداری جلوگیری میکنند.
- حمام جو دوسر: برای رفع التهاب و خشکی کل بدن، پودر جو دوسر را به آب ولرم وان اضافه کنید.
- سرامیدها: محصولات حاوی سرامید را برای بازسازی سد دفاعی پوست مصرف کنید.
- پرهیز از رتینوئیدها و سالیسیلیک اسید غلیظ: برچسب محصولات مراقبتی را چک کنید و مطمئن شوید فاقد این ترکیبات باشند.
- دستکش نخی: برای جلوگیری از تشدید خشکی پوست دست، هنگام انجام کارهای خانه یا در هوای سرد، دستکش بپوشید.
منبع:
