عفونت ویروسی گلو یکی از شایع‌ترین دلایل گلودرد در بزرگسالان و کودکان است. این عفونت بیشتر به‌دلیل ویروس‌های تنفسی مانند ویروس آنفلوانزا و کرونا بروز می‌کند، ولی ویروس‌های دیگری هم ممکن است باعث ایجاد آن شوند. برخی از علائم این بیماری شامل گلودرد، سرفه، آب‌ریزش بینی و تب خفیف هستند. ازآنجاکه در این نوع گلودرد باکتری نقشی ندارد، آنتی‌بیوتیک تأثیری برای درمان آن نخواهد داشت. اگر می‌خواهید با عفونت ویروسی گلو و روش‌های درمان آن آشنا شوید، این مطلب را مطالعه کنید.
عفونت ویروسی گلو چیست؟
عفونت ویروسی گلو یا فارنژیت گلو ویروسی (Viral Pharyngitis) به التهاب ناحیه حلق، نازوفارنکس (حلق بینی) و بافت لوزه گفته می‌شود. این التهاب با گلودرد و علائم بینی همراه است و اوج بروز آن از اواخر زمستان تا اوایل بهار است. عفونت ویروسی گلو معمولاً علامت اصلی عفونت‌هایی مانند آدنوویروس و آنفلوانزا است.
Eighty percent of cases are caused by viral agents, while the remaining are bacterial and, rarely, fungal infections.
هشتاد درصد موارد فارنژیت ناشی از عوامل ویروسی هستند و سایر موارد را عفونت‌های باکتریایی و به‌ندرت عفونت‌های قارچی تشکیل می‌دهند.
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,6 (42)تهراندریافت نوبت آنلاین -
متخصص گوش، حلق و بینی3,9 (60)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,4 (170)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,7 (47)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,2 (292)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی3,9 (28)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,3 (122)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
متخصص گوش، حلق و بینی4,4 (146)تهراندریافت نوبت آنلاین
علائم عفونت ویروسی گلو چیست؟
علائم عمومی عفونت ویروسی گلو شامل موارد زیر هستند:
- سرفه؛
- آب‌ریزش بینی؛
- گرفتگی یا خش‌دارشدن صدا؛
- التهاب ملتحمه چشم (کونژنکتیویت)؛
- گوش‌درد؛
- سردرد.
علائم ویژه با توجه به نوع ویروس عبارت‌اند از:
| نوع ویروس | علائم |
| راینوویروس | افزایش ترشح غدد مخاطی، تورم مخاط حفره بینی، شیپور استاش و حلق، تنگ‌شدن مجاری بینی |
| آدنوویروس | تب، گلودرد، دشواری در بلع و التهاب ملتحمه چشم |
| اپشتین-بار | ادم (تورم ناشی از تجمع مایعات) و هایپرمی (افزایش جریان خون در رگ‌ها) در لوزه‌ها و حلق، ترشحات التهابی، خستگی، بثورات پوستی و رشد بیش‌ازحد بافت لنفاوی در ناحیه نازوفارنکس (پشت بینی و بالای حلق) |
| آنفلوانزا نوع A | گلودرد شدید، سردرد، تب، لرز و سرفه خشک |
| آنفلوانزا نوع B | گلودرد خفیف‌تر نسبت به نوع A |
| کروناویروس‌ها و ویروس‌های پاراآنفلوانزا | علائم مشابه سرماخوردگی معمولی |
| تایپ ۱ و ۲ هرپس سیمپلکس | التهاب لثه، التهاب دهان به‌همراه علائم فارنژیت |
| ویروس سن‌سیشیال تنفسی (RSV) | علائم سرماخوردگی معمولی، التهاب بینی و حلق و در موارد شدیدتر برونشیولیت (التهاب نایژک‌ها) |
| HIV | تب، تعریق، احساس ناخوشی عمومی، بی‌حالی، میالژیا (درد عضلانی) |
به یاد داشته باشید علائم عفونت ویروسی با علائم گلودرد استرپتوکوکی یا باکتریایی در برخی موارد به‌طور کامل متفاوت است و فقط برخی از علائم در بین آنها مشترک است.
علائم عفونت ویروسی گلو در کودکان
حال شاید بپرسید در کودکان کم‌سن‌وسال عفونت ویروسی گلو چگونه است. به‌طور کلی، شدت عفونت ویروسی گلو در کودکان کمتر است و به‌ندرت به‌صورت گلودرد بسیار شدید بروز می‌کند. شایع‌ترین علائم آنها شامل ترشحات چرکی از بینی (رینیت موکوپورولانت) و تب خفیف است.
بااین‌حال، درصورت ابتلای کودک به انتروویروس به‌ویژه انواع کوکساکی ویروس و اکوویروس، ممکن است علاوه‌بر علائم عفونت انتروویروس، گلودرد هم در کودک مشاهده شود. آدنوویروس هم در کودکان باعث فارنژیت بدون عارضه یا تب همراه با گلودرد و التهاب ملتحمه چشم می‌شود.
علت عفونت ویروسی گلو چیست؟
ویروس‌های متعددی ممکن است باعث این نوع عفونت شوند که بیشتر آنها تنفسی هستند. این ویروس‌ها اغلب ازطریق تماس مستقیم با بزاق یا ترشحات بینی منتقل می‌شوند:
- راینوویروس؛
- ویروس آنفلوانزا؛
- پاراآنفلوانزا؛
- آدنوویروس؛
- ویروس سن‌سیشیال تنفسی (RSV)؛
- کروناویروس‌ها (شامل ویروس سرماخوردگی و کووید-۱۹).
برخی ویروس‌های غیرتنفسی که باعث عفونت ویروسی در گلو می‌شوند عبارت‌اند از:
- انتروویروس‌ها؛
- ویروس اپشتین-بار (EBV)؛
- سیتومگالوویروس (CMV)؛
- ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV)؛
- ویروس هرپس سیمپلکس (تبخال).
بیشتر بخوانید: انواع گلودرد
از کجا بفهمیم عفونت گلو ویروسی است یا باکتریایی؟
تشخیص اینکه عفونت گلو ویروسی یا باکتریایی است، برای انتخاب روش درمان بسیار مهم است. علائم عفونت گلو ویروسی با عفونت باکتریایی متفاوت است، اما برخی موارد مشترک بین آنها باعث می‌شود گاهی تشخیص قطعی از روی علائم امکان‌پذیر نباشد. به همین دلیل، مراجعه به پزشک تصمیم عاقلانه‌تری است.
تفاوت علائم عفونت ویروسی با عفونت باکتریایی را در جدول زیر مشاهده می‌کنید:
| علامت | گلودرد ویروسی | گلودرد باکتریایی |
| درد هنگام بلع | ✅ | ✅ |
| سوزش، خراشیدگی یا درد در گلو | ✅ | ✅ |
| قرمزی گلو | ✅ | ✅ |
| مدت‌زمان علائم (احتمالاً بین ۷ تا ۱۰ روز) | ✅ | ✅ |
| آب‌ریزش بینی | ✅ | ❌ |
| سرفه | ✅ | ❌ |
| بدن‌درد | ✅ | ❌ |
| گرفتگی صدا | ✅ | ❌ |
| تب خفیف | ✅ | ❌ |
| تب بالاتر از ۳۸٫۳ سانتی‌گراد | ❌ | ✅ |
| تورم غدد لنفاوی گردن | ❌ | ✅ |
| چرک یا لکه‌های سفید روی لوزه‌ها | ❌ | ✅ |
| نقاط قرمز یا قهوه‌ای کوچک در گلو یا سقف دهان | ❌ | ✅ |
| سن بین ۵ تا ۱۵ سال | ❌ | ✅ |
| تماس اخیر با فرد مبتلا به گلودرد استرپتوکوکی | ❌ | ✅ |
برای مراجعه به پزشک یا متخصص گوش و حلق و بینی بهتر است از قبل نوبت بگیرید تا بی‌دلیل معطل نشوید؛ به‌ویژه زمانی که گلودرد و سایر علائمی که دارید شدید هستند. این امکان ازطریق سامانه نوبت‌دهی آنلاین دکتردکتر برای شما فراهم شده است.
عفونت ویروسی گلو چگونه تشخیص داده می‌شود؟
پزشک با پرسش درباره علائم بیمار و معاینه گلو و حلق، عفونت ویروسی را تشخیص می‌دهد. درصورتی‌که علائم آشکار باشند، نیازی به انجام آزمایش برای تشخیص استرپتوکوک گروه A نیست؛ اما اگر علائم مبهم باشند، پزشک آزمایش سریع تشخیص آنتی‌ژن (RADT) یا کشت گلو را برای تأیید عفونت باکتریایی توصیه می‌کند.
کشت گلو استاندارد طلایی روش‌های تشخیصی محسوب می‌شود. بااین‌حال، گاهی ممکن است پزشک برای تکمیل اطلاعات درباره بیماری زمینه‌ای احتمالی، آزمایش شمارش کامل خون (CBC) را درخواست کند.
درصورتی‌که پزشک به تعیین دقیق عامل ویروسی نیاز داشته باشد، ممکن است از روش‌های تشخیصی کشت ترشحات بینی، آزمایش‌های سرولوژیک و تکنیک‌های واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR) استفاده کند.
روش‌های درمان عفونت ویروسی گلو
روش خاصی برای درمان عفونت‌های ویروسی گلو وجود ندارد. تنها راه درمان، کنترل علائم و مراقبت از خود یا بیمار در خانه است. برخی روش‌های درمان عفونت ویروسی گلو عبارت‌اند از:
دارو برای عفونت ویروسی گلو
معمولاً برای درمان عفونت ویروسی گلو دارو تجویز نمی‌کنند. بااین‌حال، درصورتی‌که بیمار درد یا تب داشته باشد، پزشک برای تسکین درد و درمان تب، استامینوفن و برای کاهش التهاب، ایبوپروفن تجویز کند. اگر گلودرد با متورم‌شدن غدد لنفاوی گردن همراه باشد (مثل گلودردهای ناشی از مونونوکلئوز عفونی)، ممکن است پزشک داروی ضدالتهابی مانند پردنیزون برای بیمار بنویسد.
نکته مهم: آنتی‌بیوتیک خواه به‌صورت شربت باشد یا به‌صورت قرص، برای درمان عفونت ویروسی گلو مؤثر نیست. این دارو فقط عفونت‌های باکتریایی را درمان می‌کند. درصورت مصرف خودسرانه، آنتی‌بیوتیک باکتری‌ها را نسبت به این داروها مقاوم می‌کنید.
درمان خانگی عفونت ویروسی گلو
قرص‌های مکیدنی و اسپری‌های ضدالتهاب به‌عنوان درمان خانگی گلودرد می‌توانند مفید باشند، اما مصرف بیش‌ازحد آنها ممکن است گلودرد را بدتر کند.
بهترین راه‌های درمان خانگی عفونت ویروسی گلو، عبارت‌اند از:
برای تسکین علائم گلودرد ویروسی در منزل، روش‌های زیر مفید هستند:
- غرغره‌کردن آب‌نمک گرم: چندبار در روز آب‌نمک غرغره کنید. نصف قاشق چای‌خوری نمک را در یک لیوان آب گرم (نه زیاد داغ) بریزید کافی است؛
- نوشیدن مایعات: نوشیدن مایعات گرم مانند آب گرم، چای کم‌رنگ و سوپ رقیق برای بهترشدن علائم و تأمین آب بدن مفید است؛
- استراحت: تا زمانی که علائم برطرف شوند، از فعالیت شدید بپرهیزید و به‌خوبی استراحت کنید.
درمان عفونت ویروسی گلو در کودکان
درمان عفونت ویروسی گلو در کودکان شامل تسکین علائمی مانند درد و تب است. ممکن است پزشک محلول‌های بی‌حس‌کننده گلو و قرص‌های مکیدنی تجویز کند. درصورت درد شدید گلو که باعث می‌شود کودک نتواند چیزی قورت بدهد، بستری‌شدن در بیمارستان برای تأمین مایعات بدن ضروری است.
چیزی با عنوان بهترین دارو برای عفونت ویروسی گلو در کودکان وجود ندارد. پزشک اطفال با معاینه کودک، بهترین نوع دارو و دُز آن را با توجه به سن و شرایط کودک تنظیم می‌کند. حتی اگر در گذشته پزشک برای درمان گلودرد کودکتان دارو تجویز کرده بود، مجاز نیستید همان داروها را تکرار کنید. ممکن است شدت بیماری یا نوع عفونت تغییر کرده باشد و آن داروها دیگر مؤثر نباشند.
هرگز به کودک یا نوجوان درصورت ابتلا به آنفلوانزا، آسپرین ندهید. ارتباط این دارو با سندرم ری (Reye)، که یک بیماری نادر اما جدی محسوب می‌شود، شناخته شده است. سندرم ری ممکن است باعث نارسایی کبد، تورم مغز و گیجی شود.
عفونت ویروسی گلو چقدر طول می‌کشد؟
معمولاً ظرف یک هفته بهبود می‌یابد، اما در برخی موارد، ممکن است عود کند و به فارنژیت مزمن تبدیل شود.
چه زمانی گلودرد نیاز به مراجعه به پزشک دارد؟
بیشتر موارد گلودرد خفیف ویروسی را می‌توان در خانه درمان کرد. بااین‌حال، اگر شرایط زیر را دارید، بلافاصله به پزشک مراجعه کنید:
- تب بالا که بیش‌از دو روز طول بکشد؛
- گلودرد شدید یا دشواری در بلع؛
- مشکل در تنفس؛
- لکه‌های سفید یا چرک روی لوزه‌ها؛
- تورم غدد لنفاوی؛
- بثورات پوستی یا درد مفاصل؛
- گلودردهای مکرر.
کلام آخر دکتردکتر
در این مطلب درباره عفونت ویروسی گلو صحبت کردیم. این نوع عفونت که اغلب به‌دلیل ویروس‌های تنفسی مانند ویروس سرماخوردگی، آنفلوانزا، کروناویروس و گاهی به‌دلیل سایر ویروس‌ها مثل HIV یا هرپس سیمپلکس ایجاد می‌شود، با علائمی نظیر سرفه، گلودرد، آب‌ریزش بینی و گرفتگی صدا همراه است. برای درمان آن، آنتی‌بیوتیک هیچ تأثیری ندارد و معمولاً استراحت، نوشیدن مایعات و درمان‌های خانگی کافی است. بااین‌حال، درصورت تب بالا و شدت علائم بهتر است به پزشک مراجعه کنید.
عفونت‌های ویروسی گلو در فصول سرد شایع‌ترند. به نظر شما چه راه‌هایی برای پیشگیری از عفونت ویروسی گلو وجود دارد؟ شما از کدام روش‌ها استفاده می‌کنید؟ لطفاً دیدگاه‌های خود را با ما در میان بگذارید.
