خارش گوش نشانه چیست؟ بررسی علت و راه‌های درمان

ممکن است خارش گوش از خشکی یا التهاب پوست لالۀ گوش و مجرای گوش آغاز شود یا همراه مشکلی دیگر مانند عفونت گوش خارجی یا تجمع جرم گوش رخ دهد. اگر خارش با ترشح، درد یا کاهش شنوایی همراه باشد، برای تعیین علت باید وضعیت گوش بررسی شود. در ادامه، علت خارش گوش، علائم همراه، درمان خانگی خارش گوش و راه‌های پیشگیری از آن را بیشتر بررسی می‌کنیم. با ما بمانید.

مهم‌ترین علت‌های خارش گوش چیست؟

خارش داخل گوش به‌دلایل مختلفی رخ می‌دهد. بعضی از شایع‌ترین آنها عبارت‌اند از:

• عفونت‌های گوش: عفونت گوش زمانی رخ می‌دهد که باکتری یا قارچ در داخل مجرای گوش رشد کند که اغلب پس‌از محبوس‌شدن آب در آن ناحیه اتفاق می‌افتد. عفونت باعث تحریک پوشش مجرا می‌شود و بدن آن را به‌صورت خارش و گاهی همراه با درد یا ورم نشان می‌دهد. درصورت درمان‌نشدن، این خارش به‌جای بهبودی، بدتر می‌شود.
• آلرژی‌ها: آلرژی به گرده، گردوغبار یا بعضی غذاها، درست مانند خارش بینی یا گلو، باعث خارش گوش‌ها نیز می‌شود. سیستم ایمنی بدن در پاسخ به مادۀ حساسیت‌زا هیستامین آزاد می‌کند و گوش‌ها پایانه‌های عصبی فراوانی دارند که تحت‌تأثیر این ماده قرار می‌گیرند. به همین دلیل، خارش گوش در فصل تب یونجه به‌طور معمول با عطسه یا آب‌ریزش بینی همراه است
• تجمع جرم گوش: جرم گوش ماده‌ای طبیعی و محافظ است، اما مقدار بیش از حد آن به پوست مجرای گوش فشار می‌آورد و باعث خارش می‌شود. این وضعیت به‌ویژه زمانی شایع است که جرم سفت شود یا به داخل رانده شود.
• تحریک ناشی از هدفون یا سمعک: سمعک و هدفون ‌در تماس نزدیک با پوست گوش قرار می‌گیرند و اصطکاک ناشی از دستگاهی با اندازۀ نامناسب، به‌مرور زمان این پوست را تحریک می‌کند. رطوبت محبوس‌شده در زیر دستگاه این وضعیت را بدتر می‌کند، به‌ویژه در هوای گرم‌تر.
• اگزما و پسوریازیس: عارضه‌های پوستی مزمن مانند اگزما و پسوریازیس نیز دلیل خارش گوش هستند. این بیماری‌ها باعث قرمزی، خشکی و پوسته‌پوسته‌شدن پوست می‌شوند که خارش و ناراحتی در گوش‌ها را به‌همراه دارد.
• خشکی پوست: یکی از شایع‌ترین علل خارش گوش، خشکی پوست است. زمانی که جرم گوش به‌اندازۀ کافی تولید نشود، پوست مجرای گوش خشک می‌شود و خارش و تحریک را به‌دنبال دارد.
• پیرسینگ: خارش گوش پس‌از پیرسینگ و سوراخ‌کردن گوش طبیعی بوده و بخشی از روند طبیعی بهبود پوست است. این خارش به‌طور معمول خفیف است و با بدترشدن قرمزی، ورم یا ترشح همراه نیست.
• اضطراب: بسیاری از افراد هنگام خجالت‌کشیدن سرخ می‌شوند. عده‌ای هنگام عصبی‌شدن کهیر می‌زنند و برخی دیگر در زمان اضطراب دچار احساس خارش می‌شوند که گوش‌های آنها را نیز درگیر می‌کند.

علائم خارش گوش چیست؟

ازجمله علائم احتمالی که با خارش گوش نمایان می‌شوند، به شرح زیر هستند:

• خارش گلو؛
• بثورات پوستی؛
• قرمزی پوست یا سایر تغییرات رنگ پوست؛
• زنگ‌زدن گوش‌ها؛
• احساس گرفتگی گوش.

اگر به نوعی عفونت مبتلا باشید، خارش گوش گاهی با علائم زیر نیز همراه خواهد بود:

• تب؛
• ورم گوش‌ها؛
• درد؛
• خروج ترشح از گوش مانند چرک؛
• خفگی صدا یا کاهش شنوایی.

خارش گوش نشانه چیست؟

خارش گوش به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که مشکل از اگزما، عفونت یا تجمع جرم است. پزشک با معاینۀ پوست گوش و درصورت نیاز استفاده از اتوسکوپ وضعیت مجرای گوش را بررسی می‌کند. اگر ترشح خارجی گوش وجود داشته باشد، گاهی نیاز به نمونه‌برداری از آن برای تشخیص نوع عفونت گوش است.

ازطرفی هنگامی که خارش با درد همراه است، تشخیص علت گوش‌درد اهمیت دارد، زیرا مشکل پوست مجرای گوش با عفونت گوش میانی یکسان نیست و درمان آنها تفاوت دارد. اگر احساس گرفتگی گوش هم دارید، تجمع جرم نیز یکی از علت‌هایی است که باید هنگام معاینه بررسی شود. برای مثال بعضی عفونت‌های مجرای گوش با درد هنگام کشیدن لاله و ترشح همراه هستند. این علائم را نباید بدون معاینه، دلیل ابتلا به عفونت گوش دانست.

برای درمان خارش گوش چه کنیم؟

خارش گوش بیشتر اوقات نتیجۀ آسیب به پوست گوش است و پزشک نوع درمان را براساس مشکل ایجادشده انتخاب می‌کند. روش‌های مختلف درمان خارش گوش عبارت‌اند از:

• مصرف آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی برای درمان عفونت، درصورتی‌که تب بالا دارید یا خون و چرک از گوش ترشح می‌شود؛
• پماد آنتی‌بیوتیک مانند باسی‌تراسین یا نئوسپورین؛
• پماد استروئیدی برای تسکین التهاب، مانند کرم هیدروکورتیزون ۱ درصد یا کرم بتامتازون ۰٫۱ درصد؛
• قطرۀ گوش شناگران درصورت ابتلا به اوتیت خارجی (عفونت گوش خارجی)؛
• ترکیبی از قطرۀ گوش و آنتی‌بیوتیک‌های خوراکی، درصورت ابتلا به عفونت گوش میانی همراه با پارگی پردۀ گوش.

متن انگلیسی:

Always speak with a doctor before using ointments or ear drops. This will ensure you’re not putting anything irritating in the ear. Also, if you have a damaged eardrum, do not use ointments or ear drops unless a doctor prescribes them.

ترجمۀ متن:

همیشه پیش‌از استفاده از پمادها یا قطره‌های گوش با پزشک مشورت کنید. با انجام آن مطمئن خواهید شد که هیچ مادۀ محرکی را وارد گوش خود نمی‌کنید. همچنین، اگر پردۀ گوشتان آسیب دیده است، از پمادها یا قطره‌های گوش استفاده نکنید، مگر اینکه پزشک آنها را تجویز کرده باشد.

healthline

علاوه‌بر این، از خاراندن گوش‌های خود نیز پرهیز کنید. خاراندن وضعیت گوش‌هایتان را بدتر می‌کند. پیشنهاد می‌کنیم به‌طور منظم برای معاینۀ وضعیت گوش خود به پزشک مراجعه کنید تا درصورت لزوم گوش‌های شما را به‌طور اصولی تمیز کند. او جرم اضافی گوش را خارج می‌کند و درعین‌حال آسیب به این ناحیه را به حداقل می‌رساند. شما می‌توانید برای درمان فوری گوش‌درد خود از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص گوش و حلق و بینی بگیرید.

بهترین قطره برای خارش گوش چیست؟

انتخاب قطرۀ مناسب به علت خارش و وضعیت پرده گوش بستگی دارد و محصول خاصی را نمی‌توان برای همه تجویز کرد. برای مثال برای پوست خشک و تحریک‌شدۀ مجرای گوش، اولین انتخاب نرم‌کننده‌ای با فرمولاسیون مخصوص و قطره‌های سادۀ برپایۀ روغن است. قطره‌های گوش تجاری و استریل که بر پایۀ روغن معدنی، روغن نارگیل و روغن زیتون فرموله شده‌اند، به‌طور گسترده برای نرم‌کردن جرم گوش خشک و کمک به کاهش احساس خشکی مجرای گوش استفاده می‌شوند. اگر دچار خارش گوش بدون عفونت هستید، قطره‌های گوش کورتیکواستروئیدی به تسکین علائم شما کمک می‌کنند.

بعضی از رایج‌ترین قطره‌های گوش کورتیکواستروئیدی حاوی دگزامتازون، هیدروکورتیزون و فلوسینولون هستند. استفاده از قطره‌های کورتیکواستروئیدی برای رفع خشکی سادۀ گوش توصیه نمی‌شود و استفادۀ طولانی‌ از آنها حساسیت به عفونت قارچی را افزایش می‌دهد. اگر عفونت قارچی باعث خارش شود، باید از قطره‌های ضدقارچ استفاده کنید. قطره‌های آنتی‌بیوتیک، مانند قطره اوتیسپت گوش، نیز برای رفع عفونت غیرقارچی مؤثر هستند، اما استفادۀ از آنها زمانی که عفونت باکتریایی وجود ندارد باعث درماتیت تماسی می‌شود.

علاوه‌بر این، قطره‌های نرم‌کنندۀ جرم گوش بدون نسخه مانند هیدروژن پراکسید یا سدیم بی‌کربنات برای رفع خارش ناشی از خشکی پوست مناسب نیستند. استفادۀ مکرر از آنها مجرای گوش را تحریک می‌کند. در جدول زیر انواع قطره برای خارش گوش بزرگسالان را مقایسه کرده‌ایم:

بهترین پماد برای خارش گوش چیست؟

انتخاب بهترین پماد برای خارش گوش به وضعیت پوست بستگی دارد. اگر مشکل اگزمای پوست خارجی گوش باشد، ممکن است پزشک مرطوب‌کننده یا کرم و پماد کورتیکواستروئیدی را برای کاهش خارش و التهاب پیشنهاد کند. استفاده از محصولات محافظت پوست مانند وازلین برای مراقبت از پوست خشک گوش پیشنهاد شده است، اما نباید از آنها بدون نظر متخصص داخل مجرای گوش استفاده کنید.

ازطرفی، داروهای ضدعفونت یا ضدالتهاب باید فقط در شرایط مناسب مصرف شوند، زیرا درمان خارش بدون عفونت با عفونت قارچی یا باکتریایی متفاوت است. از مصرف خودسرانۀ پمادهای دارویی برای داخل گوش خودداری کنید. در جدول زیر انواع پماد برای خارش گوش را مقایسه کرده‌ایم:

درمان خانگی خارش گوش ممکن است؟

درمان خانگی خارش گوش بیشتر برای کاهش تحریک پوست و محافظت از گوش کاربرد دارد و جای تشخیص علت اصلی و درمان آن را نمی‌گیرد. برای تسکین خارش گوش در خانه به نکات زیر دقت کنید:

• از خاراندن بپرهیزید. واردکردن هرگونه جسم خارجی به داخل گوش خطرناک است و به پردۀ گوش آسیب می‌رساند. حتی پارگی کوچکی در پوست باعث ورود میکروب‌ها و ایجاد عفونت می‌شود.
• دوش‌های آب گرم و کوتاه بگیرید. آب داغ پوست شما را خشک می‌کند. همچنین، سعی کنید زمان دوش‌گرفتن را به ۱۵ دقیقه یا کمتر محدود کنید.
• از صابون‌های ملایم و بدون عطر استفاده کنید که باعث ایجاد واکنش آلرژیک نمی‌شوند.
• آنتی‌هیستامین مصرف کنید. این داروهای بدون نسخه، عملکرد هیستامین را مسدود می‌کنند.
• از هیدروژن‌پراکسید استفاده کنید. این محلول بدون نسخه گاهی به تجزیۀ جرم گوش کمک می‌کند و میکروب‌ها را نیز از بین می‌برد.
• از وازلین استفاده کنید. اگر به اگزمای گوش مبتلا هستید، این محصول رطوبت پوست را افزایش می‌دهد و برای بهبودی آن مؤثر است. مقدار کمی از آن را روی قسمت خارجی گوش تمیز خود بمالید.

علاوه‌بر این، از ریختن روغن‌های خانگی، خوراکی یا اسانس‌های گیاهی زیر داخل گوش خود خودداری کنید:

• روغن سیر؛
• روغن زیتون؛
• روغن درخت چای؛
• روغن‌های ضروری (اسانس‌ها).

متن انگلیسی:

There isn’t enough data to show that it will help. And some types could burn the sensitive skin inside your ear. Benzocaine (numbing) ear drops are another over-the-counter product you can skip. They’re not likely to offer any significant or lasting relief for your symptoms.

متن ترجمه:

اطلاعات کافی برای اثبات اثربخشی این روغن‌ها وجود ندارد. همچنین، بعضی از آنها باعث سوختگی پوست حساس داخل گوش می‌شوند. ازطرفی، از مصرف قطره‌های بی‌حس‌کنندۀ گوش حاوی بنزوکائین، صرف‌نظر کنید. استفاده از این قطره‌ها تأثیر چندان مفید یا پایداری در بهبود علائم شما نخواهد داشت.

webmd

چگونه از خارش گوش پیشگیری کنیم؟

اگرچه گاهی پیشگیری از خارش گوش دشوار است، اما با انجام اقدامات سادۀ زیر می‌توانید احتمال تحریک و ناراحتی را به حداقل برسانید:

• پرهیز از تمیزکردن بیش از حد: استفاده از گوش‌پاک‌کن برای تمیزکردن گوش‌ها وسوسه‌انگیز است، اما این کار با هل‌دادن جرم گوش به عمق بیشتر، وضعیت را بدتر می‌کند. گوش‌ها به‌طور طبیعی خود را تمیز می‌کنند و تمیزکردن بیش از حد، چربی‌های طبیعی را از بین می‌برد و تحریک پوست را افزایش می‌دهد.
• مرطوب نگه‌داشتن مجرای گوش: اگر گوش‌هایتان اغلب خشک و دچار خارش هستند، مجرای گوش را مرطوب نگه دارید. بااین‌حال، بدون توصیۀ پزشک از روغن‌ها یا قطره‌ها استفاده نکنید.
• بررسی آلرژی‌ها: اگر شک دارید که آلرژی باعث خارش گوش‌هایتان شده است، سعی کنید عامل اصلی را شناسایی کنید. از محرک‌هایی مانند بعضی شامپوها، گوشواره‌های حاوی نیکل یا محصولاتی که گوش‌های شما را در تماس مستقیم با مواد حساسیت‌زا قرار می‌دهند، دوری کنید.
• تمیز نگه‌داشتن سمعک و گوش‌گیر: تمیزکردن منظم سمعک و گوش‌گیر برای جلوگیری از تجمع باکتری‌ها و جرم گوش و همچنین پیشگیری از تحریک گوش‌ها ضروری است. مطمئن شوید که سمعک شما اندازۀ مناسبی دارد و فشار زیادی به مجرای گوش وارد نمی‌کند.
• استفاده‌نکردن از شمع گوش: استفاده از آن باعث سوختگی پوست یا مجرای گوش می‌شود.
• مراجعه به پزشک برای عفونت‌های گوش: درصورت بروز نشانه‌های عفونت گوش مانند درد، ترشح یا کاهش شنوایی، مراجعه به پزشک را جدی بگیرید. عفونت درمان‌نشدۀ گوش باعث بروز عوارض بیشتری می‌شود و باید درمان شود. شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی بگیرید.

کلام آخر دکتردکتر

گوش‌ها در مقایسه با دست یا پا کوچک هستند، اما رشته‌های عصبی حساسی دارند؛ درنتیجه، زیاد دچار خارش می‌شوند. گاهی خارش گوش عارضه‌ای زمینه‌ای را نشان می‌دهد و باید علت آن بررسی شود. توصیه می‌کنیم اگر دچار خارش گوش مداوم یا جدی‌ای شده‌اید، برای تشخیص علت اصلی آن و درمان به‌موقع به متخصص گوش و حلق و گوش مراجعه کنید. شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعه به متخصص مربوطه بگیرید. همچنین، اگر می‌خواهید نام قطره برای خارش گوش را بدانید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آماده‌اند تا به‌صورت آنلاین پاسخ‌گوی شما باشند.

سؤالات متداول

منابع

healthline

my.clevelandclinic

safeearcare

thehearinglabstore.co

webmd

specsavers.co

horendgoed

americanhearing

hear4life

kmhearingsolutions.co

bayaudiology.co