بررسی کامل انواع مدل‌های ریزش مو

  • 1398-04-30
  • 0

همه ما در طول زندگی با پدیده ریزش مو مواجه هستیم اما گاهی این ریزش مو فراتر از میزان طبیعی آن است. در این مطلب از مجله اینترنتی دکتردکتر به معرفی انواع مختلف ریزش مو و علت‌های آن پرداخته‌ایم.

در نوشته بررسی انواع مدل‌های ریزش مو می‌خوانید:


ریزش موی آره آتا (Areata Alopecia)

آلوپسی آره آتا  از دست دادن مو به شکل طاسی در ناحیه‌ای از سر با منشاء اتوایمیون است. این بیماری در 2 درصد از جمعیت دیده می‌شود که شیوع آن در زنان و مردان یکسان است. این حالت ممکن است در هر فردی با هر سنی بروز کند، اما بیشتر در کودکان و بزرگسالان جوان دیده می‌شود.

آلوپسی آره آتا یک بیماری خود ایمنی است  که گاهی با سایر بیماری‌های اتوایمیون مانند: آنمی پرنیشیوز و بیماری‌های اتوایمیون تیروئید همراهی  دارد. در ایجاد این بیماری عوامل ارثی و محیطی نقش دارند.

تظاهرات بالینی آلوپسی آره آتا

آلوپسی آره آتا معمولا به شکل ناحیه‌ای گرد یا بیضی از ریزش مو تظاهر پیدا می‌کند که به آن patchy alopecia areata می‌گویند و شایع‌ترین شکل بیماری است.

ریزش مو در هر ناحیه‌ای از بدن ممکن است ایجاد شود، ولی معمولاً از سر شروع می‌شود. گاهی تمام موهای سر ریزش پیدا می‌کند که به آن alopecia totalis می‌گویند. ریزش تمام موهای بدن alopecia universalis نامیده می‌شود.

گاهی نواری از قسمت‌های مختلف سر ریزش پیدا می‌کند که به آن ophiasis گفته می‌شود.

در موارد نادری موهای جلوی سر ریزش پیدا می‌کند و موهای پشت سر باقی می‌ماند و الگویی شبیه ریزش موی آندروژنیک ایجاد می‌شود که به آن sisaipho می‌گویند.

شکل منتشر آلوپسی آره آتا (diffuse alopecia areata) با کم پشت شدن منتشر موهای سر تظاهر پیدا می‌کند.

علاوه بر فولیکول‌های مو، ناخن‌ها نیز ممکن است درگیر شوند. شایع‌ترین علامت فرورفتگی در سطح ناخن است، ولی گاهی سطح ناخن شبیه سمباده می‌شود که به آن trachyonychia می‌گویند.

اگر آلوپسی آره آتا از کودکی شروع شود، همراه با آن گرفتاری ناخن وجود داشته باشد، همراه با آتوپی باشد و نوع شدید بیماری باشد پیش آگهی آن بدتر و احتمال درمان آن کمتر است.

ریزش موی تلوژن (telogen effluvium)

نوع دیگر ریزش مو از دست دادن مو به فرم پراکنده (telogen effluvium) است. ریزش موی تلوژن معمولاً دو تا چهار ماه پس از عواملی نظیر استرس، استفاده از داروها و اختلال غدد آندوکرین بروز می‌کند. در این نوع از ریزش، موها به صورت زودرس وارد فاز تلوژن (مرحله استراحت در چرخه رشد مو) می‌شوند. بنابراین درصد موهای تلوژن بیش از ۱۵ درصد است. در این نوع از ریزش مو، موها به طور منتشر کم پشت می‌شوند.

ریزش موی تلوژن معمولا ۳ تا ۴ ماه پس از عامل ایجاد کننده پدیدار می‌شود و برگشت‌پذیر است.

علت ریزش موی تلوژن چیست؟

 برخی از علل ریزش موی تلوژن عبارتند از:

  • ریزش موی نوزادی و پس از زایمان که به صورت فیزیولوژیک رخ می‌دهند.
  • پس از تب بالا مثل مالاریا
  • عفونت شدید
  • بیماری مزمن شدید مثل: لوپوس و ایدز
  • استرس روانی طولانی و شدید
  • بعد از جراحی
  • خونریزی و کمبود آهن
  • هایپرتیروئیدی و هایپوتیروئیدی
  • سوء تغذیه یا رژیم غذایی سخت

مصرف چه داروهایی سبب ریزش موی تلوژن می‌شوند؟

  • ایزوترتینوئین
  • داروهای ضد انعقاد مانند هپارین و وارفارین
  • داروهای ضد تیروئید مثل: متی مازول و پروپیل تیواوراسیل
  • داروهای ضد صرع مانند: والپروات سدیم، فنی توئین و کاربامازپین
  • پروپرانولول
  • فلزات سنگین

در طی بارداری فاز آناژن طولانی می‌شود و ریزش مو کاهش می‌یابد. پس از زایمان این اثر از بین می‌رود و درصد موهای تلوژن افزایش می‌یابد.

اگر علت ریزش موی شما نا مشخص باشد باید آزمایشاتی مانند: آزمایش تیروئید، هماتوکریت، فریتین و ESR انجام دهید.

ریزش موی آندروژنیک (Androgenic Alopecia)

آلوپسی آندروژنیک از دست دادن مو، ناشی از افزایش فعالیت آندروژن‌ها است که رایج‌ترین شکل ریزش مو به حساب می‌آید. ریزش موی آندروژنیک ممکن است پس از بلوغ در هر دو جنس روی دهد. آندروژن‌ها در میان هورمون‌هایی که مکانیـسم تنظیـم بیولوژیکی سیکل مو را تعدیل می‌کنند، غالب هستند. در این میان تستوسترون مهم‌ترین نقش را بر عهده دارد. تقریبا تمام افراد سطوحی از ریزش موی آندروژنیک را دارند.

از دست دادن مو معمولا در سنین 12 تا 40  سال آغاز می‌شود و عموما به آن توجه کافی نمی‌شود. از دست دادن مو به طور واضح و قابل توجه تقریبا در نیمی از اشخاص بالای 50 سال مشاهده می‌شود.

عوامل متعددی مانند روند سیکل ماهانه، مصرف داروها، سابقه فامیلی، کم خونی و بارداری ممکن است موجب ریزش مو شوند

آلوپسی آندروژنیک در افرادی که زمینه ژنتیکی آن را دارند ایجاد می‌شود. در آقایان مبتلا، معمولا هیچ اختلال هورمونی وجود نداشته و ریزش مو در اثر افزایش فعالیت آنزیم ۵- آلفا ردوکتاز و نیز کاهش حساسیت گیرنده‌های دهیدروتستوسترون (متابولیت فعال تستوسترون که در اثر عمل آنزیم ۵- آلفا ردوکتاز روی تستوسترون ایجاد می‌شود) روی می‌دهد.

باید دانست که بیشتر خانم‌های مبتلا نیز هیچ‌گونه اختلال آندوکرینی نداشته اما در بیمارانی که اختلال قاعدگی و یا آکنه‌های شدید دارند بررسی هورمونی لازم است.

نتیجه روند ریزش مو در هر دو جنس یکسان بوده و با کاهش مدت فاز آناژن، سیکل رشد مو کوتاه و فولیکول‌های مو در محل‌های مبتلا موهای کرکی ایجاد می‌کند. اما طرح ریزش مو در آقایان و خانم‌ها متفاوت است، در آقایان ریزش مو به صورت پس‌روی خط رویش مو از ناحیه فرونتوپریتال و به صورت دو طرفه شروع و به تدریج کم پشتی از ناحیه ورتکس نیز اضافه می‌شود، اما در خانم‌ها کم شدن منتشر نواحی فرونتال و پاریتال همراه با باقی ماندن خط رویش موی فرونتال شایع‌ترین الگوی ریزش موی آندروژنیک است.

در خانم‌ها اغلب ریزش مو در ناحیه فرونتال شدیدتر از ناحیه پاریتال است و الگویی شبیه درخت کاج را ایجاد می‌کند.

ریزش موی آناژن (anagen effluvium)

شیمی درمانی، رادیوتراپی یا مسمومیت با تالیوم با آسیب سلول‌های ماتریکس موجب ریزش موها می‌شود که به آن آناژن افلوویوم می‌گویند. این نوع ریزش مو شدید ولی برگشت‌پذیر است.

ریزش موی تریکوتیلومانیا (trichotillomania)

تریکوتیلومانیا به دلیل کندن موها توسط بیمار ایجاد می‌شود و در کودکان نسبت به بزرگسالان و خانم‌ها نسبت به آقایان شایع‌تر است. این بیماری معمولاً در ابتدای کودکی و نوجوانی شروع می‌شود.

تظاهر آن معمولا در ناحیه اسکالپ و گاهی در ناحیه ابروها و مژه‌ها دیده می‌شود. ناحیه درگیر شکل عجیب و حاشیه نامنظم و موهایی با اندازه‌های مختلف دارد. برای درمان ریزش موی تریکوتیلومانیا از رفتار درمانی یا دارو درمانی استفاده می‌شود.


تریکوتیلومانیا جز بیماری‌های روانپزشکی و در گروه اختلالات کنترل تکانه قرار می‌گیرد.


انجمن روانپزشکی آمریکا

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «بررسی کامل انواع مدل‌های ریزش مو»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر