پروستات غده مهم مردانه در فعالیت‌های جنسی و دستگاه ادراری

پروستات

پروستات یک غده مهم در مردان است که نقش مهمی در فعالیت‌های جنسی و همین طور در دستگاه ادراری آنها دارد.

پروستات یا پروفسرته (prostate) عضوی در دستگاه تناسلی مردان بوده و از نظر اندازه و شکل مشابه یک گردوی کوچک است که در ابتدا مجاری ادراری در لگن خاصره قرار دارد.

پروستات غده‌ای با قوام سفت بوده شکلی همچون یک هرم وارونه دارد. از نظر بافت‌شناسی قسمتی از این غده بافت غددی و قسمتی بافت عضلانی – همبندی دارد و این بخش‌ها مجرای ادرار پروستاتی را احاطه می‌کند.

غده پروستات در هنگام انزال منقبض می‌شود و ماده‌ای شیری رنگ که از نظر PH خاصیت قلیایی یا بازی دارد را به مایع منی اضافه می‌کند. بعد از اضافه شدن این ماده، مایع منی حالت ژلاتینی به خود می‌گیرد. این ترشحات بخش نسبتا قابل توجهی از مایع منی را به خود اختصاص می‌دهند به طوری که گفته می‌شود ترشحات پروستات در انسان به‌طور تقریبی و معمولی حدود ۳۰ درصد از حجم مایع منی را تشکیل می‌دهد.

روند تغییرات غده پروستات در طول زندگی

غدهٔ پروستات در طول دوران کودکی نسبتاً کوچک باقی می‌ماند و در سن بلوغ تحت تأثیر هورمون تستوسترون شروع به رشد کرده و در حدود سن ۲۰ سالگی به یک اندازهٔ نسبتا ثابت می‌رسد و تا سن حدود ۴۰ تا ۵۰ سالگی به همین اندازه (حدود ۳۰ سی سی) باقی می‌ماند. وزن غده پروستات در یک فرد بالغ سالم حدود ۲۰–۲۵ گرم و اندازه آن حدودا  ۴×۲×۳ سانتی‌متر است.

پروستات

ترشحات غده پروستات

پروستات جزو غدد برون‌ریز بدن تقسیم‌بندی می‌شود زیرا ترشحات این غده وارد خون نشده و به داخل مجاری ادراری ترشح شده و در نهایت نیز از طریق مجاری دفع می‌‌شوند.

مایع تولید شده به وسیله پروستات به همراه اسپرم‌ها در کیسه‌های منی ذخیره می‌شود. یکی از اعمال مهم ترشحات غده پروستات این است که در فرایند آمیزش، کار حمل و تغذیه اسپرم‌ها را بر عهده دارد. همچنین این ترشحات همان طور که پیش‌تر گفتیم ماهیت قلیایی دارند و در نتیجه سبب خنثی شدن خاصیت اسیدیته واژن زن در هنگام آمیزش می‌شوند.

ترشحات این غده سبب ژلاتینی شدن مایع منی می‌شوند و در نتیجه فرایند دخول را در هنگام آمیزش آسان‌تر می‌کنند.

ترشحات غده پروستات از چه موادی تشکیل شده‌اند

این ترشحات شامل مواد مختلفی هستند که مهم‌ترین آنها عبارتند از کلسیم، روی، یون سیترات، نوعی آنزیم لخته‌کننده و یک پروفیبرینولیزین، ویتامین ث (اسید آسکوربیک)، اسید فسفاتاز، آلبومین، آنتی‌ژن اختصاصی پروستات (PSA).

پیش‌تر گفتیم که این غده از نظر بافت‌شناسی دارای یک بخش عضلانی است که در این قسمت به وظیفه این جدار عضلانی می‌پردازیم. در هنگام انزال، عضلات جدار کیسه‌های منی و پروستات منقبض شده تا اسپرمی که درون بیضه‌ها تولید شده است را با فشار به بیرون منتقل کند.پروستات

نقش پروستات در دستگاه ادراری

باور عوام بر این است که پروستات تنها غده‌ای است که در فرایندهای جنسی مردانه نقش ایفا می‌کند؛ در صورتی که این موضوع اصلا صحت ندارد. این غده نقش بسیار مهمی در دستگاه ادراری مردانه بازی می‌کند. این غده به لحاظ آناتومیکی، مجرای پیشاب‌راه را در فاصله مثانه تا آلت تناسلی در بر گرفته‌است. در نتیجه منقبض شدن عضلات پروستات سبب آهسته شدن جریان ادرار در آقایان می‌شود.

در نتیجه یکی از کارهای مهم پروستات، کمک به کنترل ادرار، با وارد کردن فشار به قسمت ابتدایی پیشاب‌راه است.

بیماری‌های غده پروستات

بیماری‌هایی که غده پروستات را درگیر می‌کنند، به طور کلی در سه دسته قرار می‌گیرند. این سه دسته شامل، پروستاتیت، هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات و سرطان پروستات هستند. دو دسته اول خوش‌خیم بوده ولی دسته سوم در دسته بیماری‌های بدخیم قرار می‌گیرند.

  • دسته اول پروستاتیت یا همان التهاب پروستات است که بیشتر به وسیله یک عفونت میکروبی ایجاد می‌شود.
  • هایپرپلازی خوش‌خیم پروستات یا بزرگی خوش‌خیم پروستات در اصطلاح علمی با نام BPH شناخته می‌شود. این بیماری تقریبا شایع‌ترین بیماری پروستات در این سه دسته است. به طوری که متخصصان ذکر می‌کنند که حدودا نیمی از مردان بالای پنجاه سال با این مشکل درگیر هستند. این مشکل اغلب در مردان جوان دیده می‌شود.
  • سرطان پروستات حدودا یک سوم مردان را درگیر می‌کند و جزو سرطان‌های شایع در مردان محسوب می‌شود.

عوامل مستعدکننده بیماری‌های پروستاتیک در مردان چیست؟

موثرترین فاکتور، سن است. به طوری که گفته می‌شود بیش از ۷۰% مردان مبتلا، بالای ۶۵ سال سن دارند.‌

رژیم غذایی نیز نقش بسیار مهمی در ابتلا به بیماری‌های پروستاتیک دارد. مثلا غذاهایی که مواد نگهدارنده فراوانی دارند، نیتروژن زیادی دارند مثل سوسیس و کالباس جزو ریسک فاکتورهای ابتلا به این قبیل بیماری‌ها هستند.

عوامل ژنتیکی نیز جزو موراد بسیار تعیین‌کننده در این بیماری است به این معنی که اگر اقوام نزدیک فرد، مبتلا به انواع بیماری‌های پروستاتیک باشند خطر ابتلا افزایش پیدا می‌کند.پروستات

 

علائم درگیری پروستاتیک در مردان چیست؟

اغلب مردان مخصوصا در کشور ما به دلیل باورهای غلط، مشکلات این زمینه را پنهان می‌کنند و تا مدت‌ها برای درمان به پزشک مراجعه نمی‌کنند.

در این قسمت تعدادی از اولیه‌ترین علائم درگیری‌های پروستاتیک را ذکر می‌کنیم که مردان مخصوصا مردان بالای ۵۰ سال به محض مشاهده آنها باید به پزشک مراجعه کنند و درصدد درمان برآیند. این علائم اغلب به علت انسداد به وجود می‌آیند. به عبارتی اولین علائم پروستاتیک، درگیری‌های انسدادی هستند. این علائم عبارتند از:

  • به وجود آمدن هر گونه مشکل جدید در ادرار کردن مثلا فرد احساس فوریت در دفع ادرار داشته باشد. به این معنی که احساس کند اگر در همان لحظه احساس دفع، به سرویس بهداشتی مراجعه نکند، قادر به کنترل ادرار خود نیست. تکرر ادرار از دیگر نشانه‌هاست.
  • وجود خون در ادرار یا در مایع منی یا به طور کلی در مایعات مترشحه از دستگاه تناسلی
  • سوزش در هنگام تخلیه ادرار یا احساس درد در این زمان یا بند آمدن جریان ادرار یا قطره قطره آمدن ادرار
  • هر گونه اختلالی که فرد نسبت به قبل در فعالیت جنسی خود احساس کند.
  • سفتی یا احساس درد متناوب در پایین کمر، لگن یا بالای ران‌ها

چگونه از بروز بیماری‌های پروستات جلوگیری کنیم؟

ابتدا به مردان بالای ۴۰ سال توصیه می‌کنیم که سالیانه امر غربالگری نسبت به بیماری‌های پروستات را انجام دهند. به این شکل هم از ابتلا به این بیماری‌ها جلوگیری می‌کنند و هم در صورت ابتلا به آن می‌توانند در مرحله ابتدایی بیماری را شناسایی کنند و در صدد درمان به موقع برآیند. این غربالگری سالیانه شامل یک آزمایش خون و چکاپ PSA به همراه معاینه توسط پزشک متخصص است.

مصرف بعضی از موادغذایی مانند سلنیوم، ویتامین D، سویا، چای سبز، لیکوپن (ماده موجود در گوجه فرنگی) در پیشگیری و حتی کاهش رشد این تومور موثر بوده است. همچنین عدم مصرف بعضی غذاها مانند مواد قندی و نشاسته‌ای و چربی‌ها به خصوص LDL یا همان چربی مضر، جهت پیشگیری در ابتلا به این بیماری توصیه می‌شود.

منابع:

webmd

wikipedia

درباره فاطمه نقیبی نسب

فاطمه سادات نقیبی نسب متولد دی ماه 74 و دانشجوی سال پنجم پزشکی است. او چند سالی را در زمینه تولید محتوا و ترجمه کتاب فعالیت کرده است. هنرمند نقاش و شاعر است و عاشق مطالعه.

نمایش همه مطالب توسط فاطمه نقیبی نسب →

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *