مانجارو یکی از داروهای تزریقی پرطرفدار و معروف برای لاغری است. این دارو که با نام تیزر پاتاید نیز شناخته میشود، مخصوص افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ است اما با توجه به اثری که روی کاهش وزن در مدت کوتاه دارد، طرفداران بسیاری در سراسر جهان پیدا کرده است.
طبق نتایج مطالعات پزشکی همچون SURMOUNT-۱ که روی افراد چاق یا دارای اضافهوزن بدون دیابت نوع ۲ انجام شده، با مصرف این دارو بین ۱۵ تا ۲۲ درصد کاهش وزن را در مدت زمانی نسبتا کوتاه، تجربه خواهید کرد.
در ادامه این مطلب از مجله سلامت و پزشکی دکتردکتر، با ما همراه باشید زیرا قرار است تا به اتفاق هم، درباره این دارو، کاربردهای آن، نحوه استفاده و ضررهای احتمالیش برایتان بگوییم.
اگر هم سوالی داشتید، در بخش نظرات بنویسید تا کارشناس سلامتی دکتردکتر پاسخ دهد.
آمپول مانجارو چیست؟
مانجارو (Mounjaro) با نام علمی تیرز پاتاید (Tirzepatide)، یک داروی تزریقی است که به منظور کمک به تنظیم قند خون در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و درمان چاقی و اثر بخشی بیشتر رژیم های لاغری استفاده میشود.
این دارو با تقلید عملکرد دو هورمون طبیعی در بدن به نامهای GLP-۱ و GIP که در تنظیم قند خون و اشتها نقش دارند، عمل میکند. مانجارو توسط شرکت Eli Lilly آمریکایی تولید میشود.
اطلاعات دارویی آمپول لاغری مانجارو را در جدول زیر بخوانید.
| عنوان | اطلاعات دارویی |
| نام تجاری | مانجارو (Mounjaro) |
| نام ژنریک | تیرزپاتاید (Tirzepatide) |
دسته دارویی | آگونیست دوگانه گیرندههای GLP-۱ و GIP |
| شکل دارویی | آمپول تزریقی زیرجلدی (قلم ازپیشآماده) |
| کاربرد اصلی | کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، درمان چاقی |
| مکانیسم اثر | کاهش اشتها، سیری طولانیمدت، سرعت کمتر تخلیه معده، افزایش حساسیت سلولها به انسولین و تحریک چربیسوزی |
| نحوه مصرف | تزریق زیرجلدی، هفتهای یک مرتبه |
| محل تزریق | ران، شکم یا قسمت پشت بازو (ترجیحا هر هفته تغییر دهید) |
| دوز شروع | ۲٫۵ میلیگرم هفتهای یک بار بهمدت ۴ هفته |
| دوز درمانی | افزایش تدریجی (هر بار ۲٫۵ میلیگرم) تا ۵، ۷٫۵، ۱۰، ۱۲٫۵ و ۱۵ میلیگرم |
| نحوه افزایش دوز | تدریجی و بعد از ۴ هفته |
| حداکثر دوز | ۱۵ میلیگرم در هفته |
| زمان اثربخشی | ۷۲ تا ۸۸ هفته بعد از تزریق |
| عوارض مهم | عوارض موقت در هفتههای اول درمان شامل تهوع، اسهال، کاهش اشتها، سوء هاضمه، یبوست و درد شکم عوارض جدیتر شامل التهاب لوزالمعده، واکنش آلرژیک شدید، اختلالات کلیوی |
| موارد منع مصرف | سابقه سرطان تیروئید مدولاری، سندرم MEN نوع ۲ سابقه واکنش ازدیاد حساسیت به داروی تیرزپاتاید مادران باردار و زنان در دوران شیردهی |
تداخل دارویی | قرصهای ضدبارداری انسولین داروهای خاص دیابت (مثل گلیبورید، گلیپیزید، گلیمپیرید، ناتگلیناید و رپاگلیناید) داروهای خوراکی (مثل وارفارین، ایبوپروفن، دیگوکسین و کاربامازپین) آمفتامین/دکستروآمفتامین نیرماترلور/ریتوناویر |
شرایط نگهداری | یخچال (دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد، دور از انجماد و نور مستقیم) |
| سازنده | Eli Lilly |
| کشور سازنده | ایالات متحده آمریکا |
| مقدار کاهش وزن | تا ۲۱ درصد وزن بدن |
آمپول مانجارو چطور باعث لاغری میشود؟
عملکرد آمپول مانجارو برای لاغری در بدن بیشباهت به یک فرمانده هوشمند نیست. ترکیبات این دارو برخلاف آمپول اوزمپیک و دیگر داروهای لاغری حاوی سماگلوتاید مثل آمپول ولوریتا همزمان دو جبهه را مدیریت میکند: یکی از آنها مربوط به سیری کاذب و دیگری مربوط به چربیسوزی. این سازوکار دوگانه بهخاطر تمرکز همزمان آمپول لاغری مانجارو بر تقلید دو هورمون کلیدی است.
- تقلید هورمون GLP-۱: این بخش از دارو مستقیم میرود سراغ مرکز اشتها در هیپوتالاموس در مغز، سیگنالهای گرسنگی را خاموش و احساس سیری کاذب ایجاد میکند. همچنین سرعت تخلیه معده را کاهش میدهد تا غذا مدتزمان بیشتری در شکم بماند و فرد دیرتر احساس گرسنگی کند.
- تقلید هورمون GIP: این نقطه قوت اصلی آمپول لاغری مانجارو است. این هورمون مکمل، نه تنها اثر ضداشتهای GLP-۱ را تقویت میکند، بلکه مستقیما روی متابولیسم چربیها اثر گذاشته و حساسیت سلولها به انسولین را بالا میبرد. بهاینترتیب، بدن به جای ذخیره انرژی، از ذخایر چربی راحتتر استفاده خواهد کرد.
به عبارت بهتر، مانجارو و داروهای مشابه آن مثل آمپول زیکورپا، با تقلید دو هورمون متفاوت، هم ورودی معده را کمتر میکنند، هم خروجی را با بهبود سوختوساز چربی، بهینهتر.
تفاوت مانجارو با اوزمپیک و سایر داروهای لاغری
تفاوت مانجارو با اوزمپیک و سایر داروها مثل ساکسندا و آمپول ویکتوزا در تعداد قفلهایی است که این داروها باز میکنند. سایر دارو فقط روی یک گیرنده هورمونی تمرکز دارند، درحالیکه مانجارو بهعنوان اولین داروی «آگونیست دوگانه» وارد بازار شد که همزمان دو مسیر متفاوت را در بدن فعال میکند. این تفاوت ساختاری باعث شده تا مانجارو در آزمایشهای بالینی، نه تنها در کنترل قند خون، بلکه در کاهش وزن نیز رکوردشکنی کند و نتایجی نزدیک به جراحیهای چاقی از خود نشان دهد.
- تعداد هورمونهای هدف: اوزمپیک و ویگووی فقط هورمون GLP-۱ را در بدن شبیهسازی میکنند و این هورمون تنها مسئول حس سیری است. ولی مانجارو علاوه بر GLP-۱، هورمون GIP را هم فعال میکند که مستقیم روی متابولیسم سلولهای چربی و کاهش التهاب اثر میگذارد.
- میزان کاهش وزن: در مطالعات بالینی، افراد با مصرف اوزمپیک بهطور میانگین حدود ۱۰ تا ۱۲ درصد وزن خود را از دست میدهند. این رقم برای مصرفکنندگان مانجارو به ۱۵ تا ۲۱ درصد میرسد.
- اثربخشی بر مقاومت به انسولین: مانجارو به دلیل فعالکردن هورمون GIP، برای بهبود حساسیت به انسولین توانمندتر است و از این نظر قویتر از اوزمپیک و ساکسند عمل میکند.
- دفعات تزریق: هر دو داروی مانجارو و اوزمپیک هفتهای یک بار تزریق میشوند؛ آمپول ساکسندا نیاز به تزریق روزانه دارد و مصرف آن دشوارتر است.
جدول مقایسهای زیر درک بهتری از تفاوتهای ماجارو و سایر داروهای لاغری به شما میدهد.
| ویژگی | مانجارو | زیکورپا | ولوریتا® | اوزمپیک | ساکسندا |
| ماده فعال | تیرزپاتید (Tirzepatide) | تیرزپاتید (Tirzepatide) | سماگلوتاید (Semaglutide) | سماگلوتاید (Semaglutide) | لیراگلوتاید (Liraglutide) |
| مکانیسم اثر | دوگانه (GIP و GLP-1) | دوگانه (GIP و GLP-1) | تکگانه (فقط GLP-1) | تکگانه (فقط GLP-1) | تکگانه (فقط GLP-1) |
| میزان کاهش وزن | بسیار بالا (تا ۲۱٪ وزن بدن) | بسیار بالا (تا ۲۲٪ وزن بدن) | متوسط به بالا (تا ۱۵٪ وزن بدن) | متوسط به بالا (تا ۱۵٪ وزن بدن) | متوسط (حدود ۸٪ وزن بدن) |
| دفعات تزریق | هفتهای یکبار | هفتهای یکبار | هفتهای یکبار | هفتهای یکبار | روزانه یکبار |
| تاییدیه اصلی | دیابت نوع ۲ و چاقی | دیابت نوع ۲، چاقی، آپنه انسدادی خواب | دیابت نوع ۲ و رویدادهای قلبیعروقی، بیماریهای کلیوی در مبتلایان به دیابت | دیابت نوع ۲ و چاقی | فقط چاقی و کنترل وزن |
| قدرت مهار اشتها | بسیار شدید | بسیار شدید | شدید | شدید | متوسط |
مقدار کاهش وزن با آمپول مانجارو چقدر است؟
مطالعات بالینی نشان دادهاند که تزریق مانجارو میتواند باعث کاهش ۱۰ تا ۲۵ درصدی وزن بدن در مدت چند ماه تا یک سال شود؛ بهظور دقیق، اثر کامل این دارو ۷۲ تا ۸۸ هفته بعد از تزریق نمایان میشود.
توجه! این میزان کاهش وزن به دوز دارو، طول مدت مصرف، سبک زندگی و شرایط بدنی هر فرد بستگی دارد. دارو زمانی مؤثرتر عمل میکند که همراه با تغییرات موثر در سبک زندگی و تغذیه باشد.
به گفتۀ مجله پزشکی نیوانگلند (NEJM):
«مانجارو در دوزهای ۵، ۱۰ و ۱۵ میلیگرمی، کاهش وزن قابلتوجه و پایداری را رقم میزند که فراتر از نتایج بهدستآمده با سایر داروهای تأییدشدۀ فعلی است؛ این دارو پتانسیل این را دارد که شکاف بین درمانهای دارویی سنتی و جراحیهای چاقی را پر کند.»
کاربرد مانجارو
کاربرد اصلی مانجارو، کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ و تحریک ترشح دو هورمون مهم به نامهای GLP-۱ و GIP است. همچنین، این دارو توانایی چشمگیری در کاهش وزن دارد و در برخی کشورها برای درمان چاقی یا اضافهوزن نیز تجویز میشود. البته استفاده از آن برای کاهش وزن نیازمند تجویز دکتر غدد و متابولیسم است.
هورمونهای GLP-1 و GIP چه نقشی در بدن دارند و چرا مانجارو روی آنها اثر میگذارد؟
این دو هورمون، به بدن کمک میکنند تا ترشح انسولین در بدن افزایش یافته و در مقابل، ترشح گلوکاگون (هورمون بالا برنده قند خون) را کاهش دهد. البته ترشح این هورمونها، سرعت تخلیه معده را کندتر کرده باعث احساس سیری زودتر و کاهش اشتها نیز میشوند. مانجارو با تحریک این دو هورمون و افزایش ترشح آنها، بدن را به سمت کاهش وزن سوق میدهد.
تزریق مانجارو برای چه کسانی مناسب است؟
در اصل، تزریق این دارو برای بزرگسالانی مناسب است که به دیابت نوع ۲ مبتلا هستند و با سایر روشهای درمانی به کنترل مطلوب قند خون نرسیدهاند. البته استفاده از این دارو در افراد دارای اضافهوزن یا چاقی که به بیماریهایی مانند فشار خون بالا یا کلسترول مبتلا هستند، تحت نظر پزشک میتواند برای کمک به کاهش وزن کمک کند.
برای تجویز آمپول مانجارو برای لاغری و تنظیم قند خون، شاخص توده بدنی (BMI) فرد یکی از معیارهای اصلی است. در ادامه، یک جدول راهنما بر اساس BMI و اطلاعات مربوط به اثر گذاری دارو، شرایط مصرف، و میزان کاهش وزن را آوردهایم:
| BMI (شاخص توده بدنی) | شرایط بدنی | آیا مانجارو مناسب است؟ |
| زیر ۲۵ | وزن نرمال | تجویز نمیشود، ریسک بیشتر از فایده است. |
| ۲۵ تا ۲۹٫۹ | اضافهوزن | فقط اگر فرد دارای یک بیماری زمینهای مانند فشار خون، چربی خون یا پیشدیابت باشد. |
| ۳۰ یا بیشتر | چاقی (Obesity) | بله، مانجارو میتواند تجویز شود. |
| بالای ۳۵ | چاقی شدید (Obesity class II/III) | تجویز قویتر، احتمال پاسخ بهتر به درمان |
دوز مصرفی آمپول مانجارو چقدر است؟
در اغلب موارد، مصرف دارو با دوز ۲٫۵ میلیگرم در هر هفته آغاز میشود. پس از ۴ هفته، دوز ممکن است به تدریج افزایش یابد؛ مثلا به ۵ یا ۷٫۵ میلیگرم برسد.
نکته! بسته به واکنش بدن و تصمیم پزشک، حداکثر دوز تایید شده فعلی، ۱۵ میلیگرم در هفته است.
جدول زمانبندی تزریق مانجارو
برای تزریق مانجارو، باید طبق اطلاعات جدول زیر پیش بروید:
| هفته مصرف | دوز پیشنهادی (میلیگرم در هفته) | هدف |
| هفته ۱ تا ۴ | ۲٫۵ میلیگرم | شروع ملایم برای کاهش عوارض گوارشی |
| هفته ۵ به بعد | ۵ تا ۱۵ میلیگرم | پزشک ممکن است دوز را بر اساس پاسخ بدن تنظیم کند. |
نحوه تزریق آمپول مانجارو
آمپول مانجارو معمولاً در ناحیه شکم، ران یا بازو به صورت تزریق زیرجلدی، وارد بدن میشود. تزریق باید هفتهای یک بار و در یک روز مشخص توسط دکتر غدد صورت بگیرد. همچنین بهتر است محل تزریق هر هفته تغییر کند.
نکته مهم! آموزش نحوه تزریق معمولا توسط پزشک یا پرستار انجام میشود و بسیاری از بیماران میتوانند آن را به تنهایی انجام دهند.
تداخلات دارویی آمپول لاغری مانجارو
مانجارو سرعت تخلیه محتویات معده را کم میکند، بنابراین میتواند بر نحوۀ جذب داروهای خوراکی توسط بدن تأثیر بگذارد و اثربخشی آنها را کم کند. بعضی از این داروها عبارتاند از:
- استامینوفن؛
- قرصهای ضدبارداری؛
- انسولین؛
- داروهای خاص دیابت (مثل گلیبورید، گلیپیزید، گلیمپیرید، ناتگلیناید و رپاگلیناید)؛
- داروهای خوراکی (مثل وارفارین، ایبوپروفن، دیگوکسین و کاربامازپین)؛
- آمفتامین/دکستروآمفتامین؛
- نیرماترلور/ریتوناویر.
البته این فهرست شامل تمام تداخلهای احتمالی مانجارو نیست. بهتر است پیشاز شروع مصرف، جزئیات دقیق مربوط به تداخلات دارویی این آمپول لاغری را از زبان پزشک بشنوید.
عوارض آمپول مانجارو چیست؟
عوارض شایع تزریق شامل حالت تهوع، اسهال، کاهش اشتها، سوء هاضمه، یبوست و درد شکم است. این عوارض اغلب در هفتههای اول درمان رخ میدهند و معمولاً با ادامه مصرف، کم میشوند.
عوارض جدیتر استفاده از این دارو با این که نادر است، معمولا شامل علائمی همچون التهاب لوزالمعده، واکنشهای آلرژیک شدید یا اختلالات کلیوی است.
اخظار! در صورت بروز علائم غیر عادی، باید هر چه سریعتر با پزشک معالج خود تماس بگیرید.
در ویدیو زیر، عوارض احتمالی آمپول مانجارو را از زبان یک پزشک متخصص میشنوید تا با شناخت کامل، این مسیر درمانی را با آگاهی و ایمنی بیشتری طی کنید:
چه کسانی نباید از آمپول مانجارو استفاده کنند؟
افرادی که سابقهی خانوادگی یا فردی سرطان تیروئید مدولاری (MTC) یا سندرومهای ژنتیکی خاص مانند MEN ۲ دارند، نباید بههیچعنوان از این دارو استفاده کنند. همچنین، استفاده از مانجارو برای کودکان، زنان باردار و مادران شیرده توصیه نمیشود.
بعد از مصرف آمپول مانجارو چه نکاتی باید رعایت شود؟
بعد از تزریق این دارو، لطفا نکات زیر را دقیقا رعایت کنید:
- به یاد داشته باشید که رعایت رژیم غذایی سالم و انجام فعالیت بدنی منظم در کنار مصرف دارو ضروری است.
- در روزهای اول تزریق این دارو، بهتر است از خوردن غذاهای چرب یا حجیم پرهیز کنید.
- اگر دچار احساس پرخوری شدید، با هماهنگی پزشک میتوانید رژیم شوک بگیرید.
- پیگیری وضعیت قند خون، وزن و عملکرد دستگاه گوارش به صورت منظم اهمیت دارد.
- در صورت فراموش کردن تزریق دوزهای بعدی، باید با پزشک خود مشورت کنید و ادامه مسیر را به او بسپارید.
قیمت آمپول مانجارو برای لاغری و تنظیم قند در ایران در سال ۱۴۰۴ چقدر است؟
قیمت آمپول مانجارو برای لاغری در آمریکا، معمولاً بین ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ دلار است. در کشورهایی همچون ایران که واردات رسمی این دارو فعلا انجام نمیشود، قیمتها در بازار آزاد بسیار بالاتر و متغیر است.
بهطورمعمول، در حال حاضر خرید آمپول مانجارو برای لاغری در سال ۱۴۰۴ در ایران، بین ۱۳ تا ۱۹ میلیون تومان است.
توجه! هزینه اعلام شده در این بخش، صرفا جهت اطلاعرسانی اعلام شده و وجود آن بهمعنای رد یا تایید آن از طرف مجله دکتردکتر نیست.
اگر نیاز به مشاوره با دکتر غدد آنلاین دارید، میتوانید از سامانه دکتردکتر نوبت بگیرید و متنی یا تلفنی، از بهترین متخصصان غدد ایران مشاوره پزشکی بگیرید. البته امکان دریافت نوبت حضوری هم وجود دارد.
منابع:
با آمپول مانجارو چقدر می توان لاغر شد؟
تزریق مانجارو میتواند باعث کاهش ۱۰ تا ۲۵ درصدی وزن بدن در مدت چند ماه تا یک سال شود
دفعات تزریق آمپول مانجارو چقدر است؟
دفعات تزریق آمپول مانجارو هفتهای یکبار است.