تابهحال این احساس عجیب و ناخوشایند را تجربه کردهاید که با یک سرفه ناگهانی، تیر کشیدن شدیدی را در گودی کمرتان احساس کنید؟! این درد آنقدر غافلگیرانه است حتی چند ثانیهای توان نفسکشیدن را از فرد میگیرد. میپرسید چرا وقتی سرفه میکنیم پشتمان درد میگیرد؟ سرفه در واقع یک شوک مکانیکی استکه فشار درون شکم و ستون فقرات را یکباره بالا میبرد. اگر مهرهها یا عضلات کمر از قبل آسیب دیده باشند، حتی یک سرفۀ کوچک این درد را چند برابر میکند. اما چرا این اتفاق میافتد و آیا باید نگران آسیب دیسک کمر باشیم؟ در ادامه این راهنما، علل درد کمر هنگام سرفه و مؤثرترین راههای درمان آن را بررسی میکنیم.
علت درد کمر هنگام سرفه
برخی از اصلیترین علل درد کمر هنگام سرفه را در اینجا ذکر کردهایم:
-
علیرضا میرزاصادقیمتخصص ارتوپدی4,7 (47)تهراندریافت نوبت آنلاین -
حمیدرضا یزدیمتخصص ارتوپدی4,2 (168)تهراندریافت نوبت آنلاین -
قاسم اسحاقیمتخصص ارتوپدی3,6 (151)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
فرهاد شهبازی بیله سوارمتخصص ارتوپدی4,7 (58)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
مجید عسکریمتخصص ارتوپدی4,3 (58)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
علی زینلیمتخصص ارتوپدی4,5 (71)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
رامین ارژنگمتخصص ارتوپدی4,0 (50)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
بهنام نصیریمتخصص ارتوپدی4,3 (27)تهراندریافت نوبت آنلاین
فتق دیسک
در میان استخوانهای ستون فقرات، دیسکهای محافظ بالشمانندی وجود دارند که همچون کمکفنر عمل میکنند. درصورت ساییدگی و پارگی، این دیسکها از جای خود لغزیده یا برآمده میشوند که در اصطلاح پزشکی به آن «فتق دیسک» میگویند. چنانچه فرد مبتلا به سیاتیک حاد هنگام سرفه دچار کمردرد شود، به احتمال زیاد از فتق دیسک رنج میبرد.
درد سیاتیک ریشه در فشار یا تحریک عصب سیاتیک دارد. گاهیاوقات، برآمدگی دیسک به ریشههای اعصاب در کمر و پا که عصب سیاتیک را تشکیل دادهاند، فشار وارد میکند.
فتق دیسک میتواند باعث گزگز یا سوزن سوزن شدن در قسمت تحتانی کمر و در یک یا هر دو پا شود. نوع شدید آن نیز زمینهساز علائمی مثل بیاختیاری روده (مدفوع) یا مثانه است.
کشیدگی عضله یا رباط
برخیاوقات، یک سرفه شدید یا ناگهانی، فشار زیادی را به کمر وارد میکند. این فشار میتواند منجر به جراحتهای موقتی مانند کشیدگی عضله شود. این درد میتواند با وضعیتهای بدنی خاص و انجام اموری از جمله سرفه شدیدتر شود. همچنین ممکن است فرد دچار سفتی عضلات کمر، گرفتگی عضله یا حساسیت عضلانی نیز شود.
تنگی نخاعی
افزایش سن یکی از عوامل ابتلا به تنگی کانال نخاع است و همین میتواند فشار زیادی به اعصاب نخاعی وارد کند. وضعیتهای بدنی خاص مانند خم شدن به جلو هنگام سرفه نیز فشار زیادی به اعصاب وارد کرده و موجب کمردرد میشود.
تنگی نخاعی با علائمی مثل سوزنسوزنشدن یا گرفتگی و درد قسمت تحتانی کمر و پا همراه است؛ حتی میتواند بر عملکرد جنسی فرد اثر گذاشته، موجب اختلال در عملکرد رود یا مثانه شده و یا در موارد حاد موجب ضعف پا شود.
سرطان ریه
بعید است کسی که هنگام سرفه دچار کمر درد میشود، به سرطان ریه مبتلا باشد، اما نمیتوان با قطعیت این احتمال را رد کرد. درد استخوان میتواند نشانهی این باشد که بیماری به اندامهای مجاور رسیده است.
برخی دیگر از علائم سرطان ریه عبارتند از:
- سرفه همراه با خلط خونی؛
- کاهش وزن ناگهانی و غیرقابلتوجیه؛
- تنگی نفس؛
- خسخس سینه؛
- خستگی و ضعف.
روشهای درمانی سرطان ریه به نوع و مراحل آن بستگی دارد. درمانهای معمول شامل شیمی درمانی یا پرتودرمانی برای بین بردن و کوچک کردن سلولهای سرطانی و جراحی برای برداشتن آنها است.
اگر سرفه های شما همراه خلط هستند در مقاله درمان سرفه خلط دار در مجله دکتردکتر راههای کاهش خلط را بخوانید.
علائم همراه با درد کمر هنگام سرفه
درد کمر هنگام عطسه و سرفه ممکن است با علائم زیر همراه شود. این همراهی علائم معمولا نشانۀ درگیری عضلات، اعصاب یا دیسکهای ستون فقرات است:
- درد تیز و تیرکشنده: احساس درد ناگهانی و شدید در کمر که به باسن، ران یا پا میزند (درد سیاتیک)؛
- بیحسی و گزگز: احساس سوزنسوزن شدن یا کرختی پا، انگشتان پا یا لگن؛
- ضعف عضلانی: احساس ناتوانی و خالیشدن پا حین راهرفتن یا ایستادن؛
- احساس گرفتگی و اسپاسم: سفتی شدید و دردناک عضلات اطراف ستون فقرات؛
- تشدید درد با حرکت: تشدید سوزش و درد کمر هنگام عطسه، خندیدن، خمشدن یا نشستن طولانیمدت؛
- محدودیت حرکتی: کاهش دامنه حرکت کمر و دشواری در راستکردن قامت پس از سرفه؛
- درد منتشرشده در قفسه سینه یا پهلوها: پیچیدن درد به سمت دندهها یا بخشهای بالایی پشت.
روش های درمان پزشکی کمردرد هنگام سرفه
علت درد سمت راست شکم یا درد کمر هنگام سرفه باید پیدا شود. مداخله پزشکی برای بهبود درد کمر هنگام سرفه ضروری است. رایجترین روشهای درمان پزشکی را در ادامه آوردهایم.
فیزیوتراپی و آبدرمانی
هدف از تمرینات فیزیوتراپی تقویت عضلات نگهدارنده ستون فقرات، انعطافپذیری بیشتر و فشار کمتر روی اعصاب درگیر است. تکنیکهای دستی، ورزشهای کششی و حتی آبدرمانی به مهار اسپاسم و بازسازی دامنه حرکت کمر کمک میکنند.
درمانهای دارویی تخصصی
پزشک پساز تشخیص علت درد قفسه سینه سمت راست، ممکن است داروهای زیر را تجویز کند:
- مسکنهای غیراستروئیدی ضدالتهابی با دوز بالا برای کنترل درد و التهاب شدید؛
- شلکنندههای عضلانی برای رفع اسپاسم ناگهانی؛
- داروهای مربوط به دردهای عصبی (مانند گاباپنتین یا پرهگابالین) را برای کاهش تحرکات سیاتیک.
تزریق استروئید در فضای اپیدورال
در مواردی که بیرونزدگی دیسک دلیل فشار روی ریشۀ اعصاب و بروز درد تیرکشنده هنگام سرفه باشد، پزشک تزریق کورتیکواستروئید به فضای اپیدورال ستون فقرات را تجویز میکند. این درمان تخصصی التهاب و تورم اعصاب را بهسرعت تسکین میدهد.
استفاده از بریس یا شکمبند طبی
گاهی اوقات بعداز آنکه متوجه شدید کمر درد و سرفه نشانه چیست، به دستور پزشک باید از بریس یا شکمبند طبی برای تسکین این درد استفاده کنید. بریسهای مخصوص ستون فقرات حرکت مهرهها را محدود کرده و از تکانهای ناگهانی کمر هنگام سرفه شدید جلوگیری میکنند تا بافت آسیبدیده فرصت ترمیم پیدا کند.
درمان دارویی منشأ سرفه
در شرایط خاص برای جلوگیری از درد بالای شکم سمت چپ، پزشک استفاده از آنتیبیوتیکها برای عفونت ریه، اسپریهای کورتونی برای آسم یا داروهای ضدرفلاکس را همزمان با درمان کمردرد ضروری میداند.
جراحی ستون فقرات
جراحی تنها درصورتی انجام میشود که درد کمر هنگام سرفه بسیار شدید باشد؛ مثلا زمانی که فتق دیسک باعث بیحسی پیشرونده، ضعف شدید پاها یا اختلال در کنترل ادرار و مدفوع شود. جراح از روشهایی نظیر دیسککتومی یا لمینکتومی برای برداشتن فشار از روی عصب استفاده میکند.
درمانهای خانگی برای رفع کمر درد در هنگام سرفه
میتوان از چندین درمان خانگی برای تسکین کمردرد استفاده کرد. روشهای زیر ممکن است به درمان کمردرد کمک کند:
استفاده از کمپرس سرد یا گرم
ظرف ۲۴ تا ۴۸ ساعت اول پساز شروع درد، التهاب و اسپاسم شدید عضلانی یک کمپرس یخ روی محل درد قرار دهید. در روزهای بعد، از کمپرس گرم برای افزایش گردش خون مویرگی استفاده کنید. روزانه چند بار و هر بار بهمدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه این کمپرس را قرار دهید تا عضلات شل شوند و درد هنگام سرفه تسکین پیدا کند.
استراحت کوتاهمدت و نسبی
زمانی که درد کمر هنگام سرفه شدت میگیرد، استراحت یک تا دوروزه در بستر میتواند فشار اضافه را از روی ستون فقرات بردارد. توجه داشته باشید که استراحت مطلق و طولانیمدت به هیچ عنوان توصیه نمیشود، چون باعث ضعف و سفتی عضلات کمر شده و درد سرفههای بعدی را غیرقابلتحمل میکند.
پیادهروی و فعالیتهای سبک
برای تسکین درد کمر هنگام سرفه، بیشتر پیادهروی کنید. پیادهروی روی سطح صاف یا شنای ملایم جلوی خشکی مفاصل را میگیرد و با ترشح اندورفین، عضلات کمر را ریلکس میکند. این فعالیتها سرعت ترمیم بافتهای آسیبدیده را بیشتر میکنند.
طب سوزنی و ماساژدرمانی
ماساژ تخصصی عضلات فیله و کمر شاید به رهاسازی گرههای عضلانی و کاهش درد ناشی از اسپاسم کمک کند. همچنین طب سوزنی با تحریک مسیرهای عصبی و افزایش جریان خون، میتواند حساسیت ستون فقرات به تکانهای سرفه را کاهش دهد.
سرفه دارید و نمیدانید چطور آن را تسکین بدهید؟ در مقاله درمان خانگی سرفه مجله پرشکی دکتردکتر با روشهای درمان و تسکین علائم این مشکل آشنا شوید.
چه زمان باید برای درد کمر هنگام سرفه به پزشک مراجعه کنیم؟
در صورتی که فرد علائمی داشته باشد که ممکن است نشانهی فشار شدید به اعصاب یا بیماری حاد باشد، باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کند. برخی از این علائم عبارتند از:
- تغییر عملکرد روده یا مثانه؛
- حساسیت غیرعادی در پا یا ناحیهی زینی لگن؛
- تب بسیار بالا (۳۹،۴ درجه سانتی گراد) همراه با سرفه و کمردرد؛
- ضعف در پا یا بازو.
این علائم ممکن است به درمان فوری یا مصرف داروهای آنتیبیوتیک یا حتی عمل جراحی برای برطرف کردن فشار روی اعصاب نیاز داشته باشد.
علائم دیگری که در صورت بروز آن لازم است به پزشک مراجعه کنید عبارتند از:
- کمر دردی که با درمانهای خانگی التیام پیدا نمیکند؛
- کمردردی که مانع از انجام امور عادی و روزمره میشود؛
- گزگز یا سوزن سوزن شدن که میرود و میآید یا شدت آن تغییر میکند.
درصورت تداوم علائم، پزشک میتواند بیمار را به یک متخصص کمر درد، دیسک و ستون فقرات ارجاع دهد.
اگر سرفههای شما خشک هستند در مقاله درمان سرفه خشک راههای تسکین آنها را بخوانید.
کلام آخر دکتردکتر
بسیاری از ما درد کمر هنگام سرفه را تجربه کردهایم و ساده از کنارش گذشتهایم. شاید ظاهرا بیخطر به نظر برسد، اما تکرار مداومش نشانهای واضح از فشار غیرطبیعی بر دیسکها، اعصاب یا عضلات ستون فقرات است. در حقیقت سرفه با اعمال اندکی فشار بیشتر روی ستون فقرات، نقاط ضعف کمر را آشکار میکند. با بهکارگیری راهکارهای مراقبتی در خانه، مانند اصلاح وضعیت نشستن، استفاده از کمپرس سرد و گرم و تقویت عضلات شکم میتوان از شدت این درد کاست، اما نباید علائم هشداردهنده را نادیده گرفت. درصورت تداوم درد، انتشار آن به پاها یا بیحسی مداوم، مراجعه به دکتر ارتوپد ضروری است.
قبلاز مراجعه حضوری به مطب بهترین پزشکان کشور میتوانید نوبت ویزیت پزشک را بهصورت آنلاین در سامانه نوبتدهی دکتردکتر رزرو کنید. مثل همیشه، امکان ویزیت آنلاین با بهترین متخصصان سطح کشور نیز مهیاست.
سلام من دوماه پیش از پله افتادم مهره کمرم شکسته والان هم درحال استراحت هستم سه ماه دکترها گفت باید بخوابم الان کتف راستم درد میکنه وسرفه میکنم بیشتر درد دارم میشه بگین دلیلش چیه
متشکرم از تمام توضیحات و خداوند منان نگهدارتان باشد
🌹🌹
سلام.کرونا ویروس گرفتم سرفه شدید باعث شد انتهایی کمرم گرفتگی ایجاد شود همراه با درد …الان سه ماه از مریضی میگذرد هنوز تا میخوابم از همان ناحیه کمرم احساس درد دارم فیزیوتراپی هم تا الان سه جلسه شرکت کردم نمیدونم کمرم چی شده درد به پاهام و لگن هم میرود و اذیتم میکنه
سه ماه پیش تست کرونا مثبت شدم.بعد از قرنطینه و مدت طول درمان بهبود پیدا و تست منفی شد. الان حدود بیست روزه که از ناحیه وسط و پهلوی کمر در هنگام سرفه درد زیادی متحمل میشم.بعضی وقتها هم نشستن و برخواستن برام درد آوره. آیا این علائم مربوط به دوره ویروس کروناست