بهترین زمان برای آزمایش ادرار بارداری

آزمایش ادرار بارداری
اشتراک گذاری ثبت دیدگاه

زنان به‌دلایل مختلفی مانند تلاش برای بارداری، اطلاع از بارداری ناخواسته، عقب‌افتادن پریود و شروع روش درمانی خاص یا حتی قبل‌از عمل جراحی، آزمایش ادرار بارداری را انجام می‌دهند، چون نتیجه مثبت یا منفی تأثیر بسیار زیادی در تصمیم‌گیری آن‌ها دارد. در این تست، سطح هورمون HCG اندازه‌گیری می‌شود، اما عوامل متعددی مانند زمان نامناسب و نحوه انجام اشتباه تست، مصرف برخی داروها و گاهی عفونت ادراری در بارداری ممکن است روی نتیجه تست تأثیر بگذارند؛ به‌ همین‌ دلیل، در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر به بررسی نحوه انجام تست ادرار، تفسیر آزمایش و تأثیر عواملی مانند زمان تست و عفونت ادراری در زنان باردار بر نتیجه آزمایش می‌پردازیم.

آزمایش ادرار بارداری چیست؟

علت اصلی تغییرات بدن زنان بعد از حاملگی، پشتیبانی از سلول‌هایی است که به جنین تبدیل می‌شوند. یکی از نخستین تغییرات قابل‌اندازه‌گیری بدن بعد از لانه‌گزینی تخمک بارورشده در رحم (حدود ۶ تا ۱۰ روز بعد از لقاح) افزایش هورمونی خاص به‌نام گنادوتروپین جفتی انسان (Human Chorionic Gonadotropin) است که با تست ادرار بارداری و آزمایش خون تشخیص داده می‌شود؛ در نتیجه هدف از انجام تست‌های بارداری تشخیص وجود هورمون بارداری است که تنها بعد از حاملگی در بدن زنان تولید می‌شود.

یکی از ساده‌ترین تست‌های بارداری خانگی، آزمایش ادرار بارداری است که در صورت استفاده درست، دقت این تست حدود ۹۹٪ است. تست ادرار بارداری در آزمایشگاه نیز انجام می‌شود، اما بسیاری از زنان دوست‌دارند زودتر از این اتفاق مهم مطلع شوند و به‌همین‌دلیل نیز تست‌های خانگی (بیبی‌چک) را ترجیح می‌دهند.  اگر نتیجه تست مثبت باشد، به‌معنای بارداری است، اما گاهی عواملی مانند مصرف داروهای حاوی HCG، برخی بیماری‌ها و در برخی موارد عفونت مجاری ادراری مانند عفونت مثانه در بارداری ممکن است روی نتیجه تاثیر بگذارد.

هدف از آزمایش ادرار

آزمایش ادرار به‌عنوان بخشی از آزمایش چکاپ زنان و به‌ دلایل مختلف زیر انجام می‌شود:

  • درد هنگام ادرار کردن؛
  • عقب‌افتادن پریود در سنین باروری؛
  • تشخیص علت خونریزی غیرطبیعی واژن؛
  • درد کمر؛
  • گرفتگی یک‌طرفه لگن؛
  • درد زیر شکم و لگن؛
  • رابطه جنسی محافظت‌نشده؛
  • نگرانی درباره عدم تاثیر انواع روش‌های جلوگیری از بارداری؛
  • تشخیص بارداری؛
  • علت سوزش ادرار در بارداری و دوره‌های دیگر؛
  • ابتلا به عفونت در دوران بارداری و نگرانی از خطرات آن برای جنین.

برخی موارد لیست بالا نشان‌دهنده بارداری خارج رحمی هستند و تشخیص زودهنگام مانع از شدیدتر شدن‌ علائم و خطرات احتمالی آن برای مادر و جنین خواهد شد، بنابراین انجام تست ادرار تنها به‌دلیل تشخیص حاملگی یا عقب‌افتادن پریود نمی‌شود و با احتمال عفونت ادراری بارداری یا حاملگی خارج از رحم باید سریع‌تر آزمایش خون و ادرار بدهید.

آزمایش ادرار بارداری چیست؟

نحوه انجام تست بارداری با ادرار

آزمایش ادرار بارداری روشی بسیار ساده است و کیت‌های تشخیصی یا همان بیبی‌چک‌ها بهترین گزینه برای تست اولیه هستند، اما برخی زنان ممکن است انجام تست در آزمایشگاه را ترجیح دهند، چون زمان و نحوه گرفتن تست خانگی تاثیر زیادی بر نتیجه نهایی دارد؛ باتوجه‌به اهمیت انجام درست آزمایش، در ادامه تمامی روش‌ها بررسی خواهند شد:

روش تست خانگی با بیبی‌چک

بیبی‌چک یا تست خانگی بارداری که به آن تست‌های بارداری بدون‌نسخه نیز می‌گویند، وجود هورمون HCG را در نمونه ادرار بررسی می‌کند؛ نحوه انجام این آزمایش به نوع کیت بستگی دارد و به شرح زیر است:

بیبی‌چک خودکاری یا قلمی ساده

یکی از رایج‌ترین انواع تست بارداری، بیبی‌چک‌های قلمی هستند که استفاده از آن‌ها بسیار ساده و به شرح زیر است:

  • دست‌های خود را بشویید.
  • اولین ادرار صبحگاهی بهترین نمونه است، چون بیشترین غلظت هورمون HCG را دارد، بنابراین قبل از تست، مثانه را خالی نکنید یا آب زیاد ننوشید.
  • درب قلم را بردارید و سر آن را به‌مدت ۱۰ ثانیه مستقیم زیر جریان ادرار بگیرید یا قلم را داخل ظرف تمیز حاوی ادرار قرار دهید.
  • بیبی‌چک را روی سطح تمیز و صاف قرار دهید و بعد از حدود ۵ دقیقه نتیجه را بخوانید.

بیبی‌چک دیجیتال

بیبی‌چک دیجیتال کاملا مشابه بیبی‌چک‌های قلمی یا خودکاری است با این تفاوت که نتیجه تست به‌جای خطوط رنگی با Pregnant و Not Pregnant نمایش داده می‌شود، بنابراین این آزمایش ادرار بارداری بهترین انتخاب برای کسانی است که خطوط کم‌رنگ را به‌خوبی نمی‌بینند یا درک درستی از نمایش خطوط روی بیبی‌چک‌های قلمی و نواری ندارند.

  • دست‌ها را بشویید.
  • درب بیبی‌چک را بردارید و آن را به‌مدت ۳ تا ۵ ثانیه به‌صورت مستقیم زیر جریان اولین ادرار صبحگاهی بگیرید یا داخل ظرف نمونه ادرار قرار دهید.
  • بیبی‌چک دیجیتال را روی سطحی تمیز و صاف قرار دهید.
  • بعد از ۵ دقیقه نتیجه را بخوانید.
  • نتایج این نوع نوارهای تست بارداری معمولا به‌صورت Pregnant و Not Pregnant، Yes+ و No- یا با علامت مثبت و منفی نمایش داده می‌شود.

نحوه انجام تست بارداری با ادرار

بیبی‌چک قطره‌چکانی

بیبی‌چک قطره‌چکانی مشابه قلمی است با این تفاوت که باید چند قطره از ادرار را داخل حفره آن بریزید، بنابراین این نوع بیبی‌چک بارداری را زیر جریان ادرار یا داخل ظرف ادرار قرار ندهید.

  • دست‌های خود را بشویید.
  • همان‌طور که در بخش قبلی اشاره شد باید تست را از اولین نمونه ادرار صبحگاهی بگیرید.
  • مقداری ادرار داخل ظرف تمیز جمع کنید.
  • با قطره‌چکان داخل بسته‌بندی، مقداری از نمونه ادرار بردارید.
  • با قطره‌چکان، ۳ قطره از ادرار را داخل حفره بیبی‌چک بریزید.
  • بیبی‌چک را روی سطح صاف و تمیز قرار دهید و بعد از ۳ تا ۵ دقیقه نتیجه را بخوانید، اگر هیچ خط رنگی ظاهر نشد، حدود ۱ دقیقه دیگر منتظر بمانید و سپس نتیجه را بخوانید.

روش تست خانگی با نوار تست

یکی از ارزان‌ترین روش‌های آزمایش ادرار بارداری، استفاده از نوار تست حاملگی است که به آن «بیبی‌چک نواری» نیز می‌گویند و باید به‌صورت زیر از آن استفاده کنید:

  • دست‌های خود را بشویید.
  • اولین ادرار صبحگاهی بهترین نمونه خواهد بود، بنابراین قبل از انجام تست مثانه خود را تخلیه نکنید یا از چند ساعت قبل آب زیاد ننوشید.
  • ادرار را در ظرفی تمیز جمع‌آوری کنید.
  • نوار تست را به‌مدت ۳ تا ۵ ثانیه تا خط مشخص‌شده داخل ظرف ادرار نگه دارید.
  • بیبی‌چک را روی سطح تمیز و صاف قرار دهید و بعد از زمان نوشته‌شده روی بسته‌بندی (معمولا ۳ تا ۱۰ دقیقه) نتیجه را بخوانید.

برخی زنان ممکن است نوارهای تست خانگی حاملگی را با نوارهای رنگی تست ادرار اشتباه بگیرند، چون از لحاظ ظاهری کمی مشابه هستند، اما کاربردهای متفاوتی دارند؛ کاربرد نوارهای رنگی تست ادرار که معمولا در آزمایشگاه‌ها استفاده می‌شود به شرح زیر است:

  • سلامت عمومی و اختلالات متابولیک؛
  • عفونت در بارداری و دوره‌های دیگر؛
  • مشکلات کلیوی مانند سنگ کلیه؛
  • کنترل بیماری‌هایی مانند دیابت بارداری.

نحوه انجام تست بارداری با ادرار

مقایسه روش‌های آزمایش ادرار خانگی

در جدول زیر روش‌های مختلف آزمایش ادرار بارداری در خانه مقایسه می‌شوند:

روش تست ادرار خانگیبیبی‌چک نواریبیبی‌چک قلمیبیبی‌چک قطره‌چکانیبیبی‌چک دیجیتال
نتیجه
  • ۲ خط: بارداری مثبت؛
  • ۱ خط کنترل: بارداری منفی؛
  • نبود خط کنترل: نوار تست آسیب‌دیده یا تاریخ‌گذشته.
خطوط رنگی مشابه بیبی‌چک نواریمشابه نتیجه بیبی‌چک نواری
  • مثبت: Pregnant؛
  • Yes+؛
  • علامت مثبت.
  • منفی: Not Pregnant؛
  • No -؛
  • علامت منفی.
مزایا
  • نسبتا دقیق؛
  • قیمت بسیار مناسب؛
  • در دسترس.
  • دقیق؛
  • استفاده آسان؛
  • بهداشتی.
  • دقیق؛
  • بهداشتی.
  • دقیق؛
  • استفاده آسان؛
  • احتمال اشتباه بسیار پایین در خواندن نتیجه.
معایب
  • سختی خواندن خط کم‌رنگ؛
  • گیج‌کننده بودن خط تبخیر برای برخی افراد.
مشکل خواندن خطوط برای برخی افراد
  • مشکل خواندن خطوط؛
  • نیاز به ظرف نمونه؛
  • نیاز به قطره‌چکان؛
  • استفاده زمان‌بر و سخت برای برخی افراد.
  • نامناسب برای افراد بی‌سواد؛
  • حساسیت پایین‌تر برخی مدل‌ها نسبت به تست نواری و قلمی.
هزینهارزانگران‌تر از بیبی‌چک نواریگران‌تر از بیبی‌چک نواریگران‌تر از سایر روش‌ها

انجام آزمایش در آزمایشگاه

آزمایش ادرار در آزمایشگاه نیز مانند تست‌های خانگی با بررسی کیفی HCG انجام می‌شود و مراحل آن به شرح زیر است:

  • ادرار رقیق باعث کاهش غلظت HCG در نمونه و نتیجه منفی کاذب می‌شود، بنابراین ظرف استریل آزمایشگاهی را تا خط شاخص با اولین ادرار صبحگاهی پُر کنید.
  • تکنسین آزمایشگاه چند قطره از نمونه ادرار را روی کارت تست می‌ریزد یا نوار تست را داخل ظرف نمونه قرار می‌دهد.
  • آنتی‌بادی‌هایی داخل کیت آزمایشگاهی وجود دارد که اگر HCG در ادرار باشد به آن متصل خواهند شد و خط یا علامت رنگی ایجاد می‌شود.

لازم است بدانید که آزمایش ادرار بارداری در آزمایشگاه معمولا کیفی است، به‌این‌مفهوم که وجود یا عدم وجود HCG را نشان می‌دهد و مقدار آن را اندازه‌گیری نمی‌کند؛ مزیت این روش، امکان بررسی ابتلا به عفونت ادراری است و تکنسین آزمایشگاه با تفسیر آزمایش کشت ادرار در بارداری می‌تواند نوع باکتری عامل عفونت را تشخیص دهد.

اگر پزشک متخصص با تفسیر آزمایش عفونت ادراری در بارداری را تشخیص داد، باید برای درمان اقدام کنید؛ باتوجه‌به علت عفونت، پزشک متخصص زنان ممکن است دارو برای عفونت واژن یا عفونت دستگاه ادراری تجویز کند.

نحوه انجام تست بارداری با ادرار

تفسیر نتیجه آزمایش ادرار بارداری

نوارهای تست یا قلم‌های آزمایش ادرار برای بارداری دارای ۲ بخش تست (Test) و کنترل (Control) هستند که به‌ترتیب با حروف انگلیسی T و C نمایش داده می‌شوند، اگر HCG در نمونه ادرار وجود داشته باشد، بعد از تماس نوار تست با ادرار، آنتی‌بادی‌های نوار تست به هورمون HCG می‌چسبند و نتیجه بارداری مثبت خواهد بود، اما اگر این هورمون در نمونه ادرار موجود نباشد، نتیجه منفی می‌شود.

کارشناسان معتقدند که ۱ خط کم‌رنگ ممکن است نشانه بارداری باشد، اما برای اطمینان باید به پزشک متخصص مراجعه کنید، چون خط تبخیر در آزمایش بارداری، رگه‌ای کوچک و بی‌رنگ است که در محل خط تست (T) یا خط نتیجه مثبت قرار می‌گیرد، به‌همین‌دلیل احتمال اشتباه وجود دارد.

خط کم‌رنگ روی تست بارداری به دلایل زیر رخ می‌دهد و معمولا گیج‌کننده است:

  • آزمایش ادرار را اوایل بارداری انجام داده‌اید و سطح هورمون HCG پایین است.
  • برخی کیت‌های آزمایش بارداری خطوط پُررنگ‌تری نسبت به سایر کیت‌ها دارند.

نتیجه مثبت آزمایش ادرار بارداری

نتیجه مثبت تست ادرار بارداری با ۲ خط در نواحی تست (T) و کنترل (C) مشخص می‌شود، در مواردی‌که خط دوم کم‌رنگ باشد، احتمال بارداری در مراحل اولیه وجود دارد؛ در این شرایط برای تایید نهایی بهتر است چند روز بعد دوباره تست ادرار را تکرار کرده یا به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید تا آزمایش خون تجویز کند.

نمونه عکس آزمایش ادرار بارداری مثبت در ادامه آمده است:

تفسیر نتیجه آزمایش ادرار بارداری

باتوجه‌به اینکه نتیجه آزمایش خون بارداری بسیار دقیق‌تر از تست‌های خانگی است، پیشنهاد می‌شود از خدمات آزمایش در محل دکتردکتر استفاده کنید و در نهایت برای تفسیر آزمایش و اقدامات اولیه در صورت بارداری، از دکتردکتر وقت ویزیت حضوری پزشک متخصص زنان بگیرید.

نتیجه منفی آزمایش ادرار بارداری

نتیجه منفی تست ادرار بارداری تنها با ۱ خط در ناحیه کنترل (C) مشخص می‌شود، این خط نشان‌دهنده عدم وجود هورمون HCG یا مقادیر پایین آن است، بنابراین اگر برای بارداری برنامه‌ریزی می‌کنید یا پریود شما عقب افتاده بهتر است تست بارداری را چند روز دیگر تکرار کنید.

نمونه عکس آزمایش ادرار بارداری منفی در ادامه آمده است:

تفسیر نتیجه آزمایش ادرار بارداری

نتیجه مثبت یا منفی کاذب آزمایش بارداری

نتایج مثبت و منفی کاذب در آزمایش ادرار بارداری معمولا به‌دلیل استفاده نادرست از نوار تست است، اما دلایل دیگری مانند زمان انجام تست و داروها نیز ممکن است روی نتیجه تاثیر بگذارند؛ عواملی که باعث نتیجه مثبت کاذب و منفی کاذب می‌شوند به شرح جدول زیر هستند:

نتیجه تست ادرار بارداریعوامل
نتیجه مثبت کاذبافزایش HCG برای مدتی کوتاه و سپس کاهش آن به‌دلایل زیر:
  • بارداری شیمیایی؛
  • سقط جنین زودرس.

باقی‌مانده HCG در بدن به‌دلایل زیر:

  • زایمان؛
  • سقط جنین؛
  • بارداری خارج رحمی؛
  • ختم بارداری.

استفاده از داروهای هورمونی مانند:

  • داروهای باروری حاوی HCG؛
  • برخی آمپول‌های محرک تخمک‌گذاری.

خطای انجام تست مانند:

  • دیرتر خواندن نتیجه تست؛
  • استفاده اشتباه از تست خانگی بارداری؛
  • کیت آزمایش تاریخ‌گذشته یا آسیب‌دیده؛
  • ظرف جمع‌آوری ادرار آلوده.

ابتلا به برخی بیماری‌ها یا اختلالات نادر:

  • تومورهای سرطانی؛
  • مشکلات تخمدان؛
  • انجام تست نزدیک یائسگی؛
  • خون در ادرار؛
  • پروتئین در ادرار به‌دلیل آسیب کلیوی.

مصرف برخی داروها مانند:

  • آرام‌بخش‌ها؛
  • داروهای ضدتشنج؛
  • خواب‌آورها؛
  • داروهای باروری.
نتیجه منفی کاذب
  • انجام زودهنگام تست ادرار باردای؛
  • ادرار رقیق به‌دلیل نوشیدن زیاد مایعات قبل از تست؛
  • تخلیه مثانه قبل از تست؛
  • انجام تست در ساعت نامناسبی از روز (دقت بسیار بالاتر اولین ادرار صبحگاهی)؛
  • مشکل در خواندن نتیجه تست؛
  • اشتباه در انجام تست؛
  • نوار تست آسیب‌دیده یا تاریخ‌گذشته؛
  • مصرف داروهای ادرارآور.

اگر ۲ بار تست ادرار بارداری انجام دادید و هر بار نتایج متفاوتی گرفتید، باید به پزشک متخصص زنان مراجعه کنید تا آزمایش خون را برای تایید نتیجه تجویز کند.

با انجام آزمایش ادرار در آزمایشگاه، ممکن است علاوه‌بر اندازه‌گیری میزان HCG و اعلام نتیجه مثبت و منفی بارداری، فاکتورهای دیگری به شرح زیر بررسی شوند:

فاکتورهای اضافی آزمایش ادرار آزمایشگاهیتوضیحات
PH ادراربررسی PH بالا به‌دلایل زیر:
  • عفونت ادراری؛
  • مصرف مواد غذایی قلیایی.
کتون در ادرارمثبت بودن کتون در آزمایش ادرار بارداری به‌دلایل زیر:
  • اختلالات خوردن؛
  • تهوع صبحگاهی و استفراغ؛
  • کمبود کربوهیدرات‌ها در رژیم غذایی؛
  • دیابت بارداری.
پروتئین در ادراربررسی مقدار زیاد پروتئین به‌دلایل زیر:
  • پره‌اکلامپسی؛
  • مشکلات کلیوی؛
  • عفونت ادراری.
گلبول سفید در ادراربررسی مقدار زیاد گلبول سفید به‌دلیل:
  • عفونت؛
  • التهاب کلیه‌ها.

 سطح هورمون HCG در هفته‌های مختلف بارداری

آزمایش ادرار بارداری زمانی مثبت می‌شود که سطح هورمون HCG در بدن به‌اندازه کافی بالا رفته باشد، این تغییرات چندین مرحله بعد از لقاح رخ می‌دهند و به جدول شرح زیر هستند:

هفته بارداریسطح هورمون HCG
هفته 3 بارداری5-50 mlU/ml
هفته 4 بارداری5-426 mlU/ml
هفته 5 بارداری18-7340 mlU/ml
هفته 6 بارداری1080-56500 mlU/ml
هفته 7 تا 8 بارداری7650-229000 mlU/ml
هفته 9 تا 12 بارداری25700-288000 mlU/ml
هفته 13 تا 16 بارداری13300-254000 mlU/ml
هفته 17 تا 24 بارداری4060-165400 mlU/ml
هفته 25 تا 40 بارداری3640-117000 mlU/ml
عدم حاملگیکمتر از 5 mIU/mL

هورمون HCG از روز ۶ بعد از تخمک‌گذاری در بدن زنان وجود دارد، اما بدن به حدود ۷ تا ۱۲ روز طول زمان نیاز دارد تا مقدار کافی از این هورمون را تولید کند؛ در این شرایط هورمون HCG در آزمایش ادرار بارداری قابل تشخیص و نتیجه تست دقیق‌تر خواهد بود.

تست ادرار بارداری

عوامل مؤثر در نتایج کاذب آزمایش ادرار بارداری

تست ادرار کاذب مثبت یا منفی در جواب آزمایش ادرار بارداری گاهی نگرانی‌هایی ایجاد می‌کند، چون نمی‌توانید به‌درستی برای آینده تصمیم بگیرید؛ نکته مهم اینکه، نتیجه این تست معمولا دقتی نزدیک به ۹۹٪ دارد و عواملی که در ادامه بررسی می‌شوند روی آن تاثیر دارند:

زمان انجام تست

آزمایش ادرار برای بارداری باید در اولین روز عقب‌افتادن پریود یا چند روز بعد از آن انجام شود تا نتیجه تست حدود ۹۹٪ دقیق باشد. انجام زودتر این آزمایش معمولا نتیجه منفی کاذب دارد.

همچنین تست ادرار بارداری را باید با اولین ادرار صبحگاهی بگیرید، چون سطح HCG در این زمان از روز به بیشترین غلظت خود می‌رسد و به‌راحتی قابل‌تشخیص است. اگر آزمایش را در ساعت دیگری از روز انجام می‌دهید، نباید از ۳ ساعت قبل مثانه را خالی کنید.

ادرار رقیق

نوشیدن زیاد مایعات قبل از انجام تست بارداری با رقیق‌کردن ادرار بر نتیجه تاثیر می‌گذارد، چون غلظت HCG را در نمونه کاهش می‌دهد؛ بنابراین قبل از آزمایش آب یا مایعات زیادی ننوشید.

برخی داروها

مصرف داروهایی که حاوی هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی هستند باعث نتیجه مثبت کاذب خواهند شد، داروهای حاوی HCG و سایر داروهایی که روی نتیجه آزمایش ادرار بارداری تاثیر دارند به شرح زیر هستند:

گروه داروییداروها
داروهای حاوی HCG
  • پرگنیل؛
  • نووارل؛
  • اویترل.
داروهای روان‌پریشی اغلب برای درمان اسکیزوفرنی
  • پرفنازین؛
  • پروکلرپرازین؛
  • کلرپرومازین؛
  • تری فلوپرازین؛
  • تیوریدازین؛
  • تیوتیکسن.
داروهای ضدتهوع
  • پروکلرپرازین؛
  • کلرپرومازین؛
  • پرومتازین.
داروهای آرام‌بخش قبل و بعد از جراحی یا در طول زایمانپرومتازین
سایر داروها
  • برخی قرص‌های ضدبارداری؛
  • داروهای ضدتشنج؛
  • داروهای ضدصرع؛
  • داروهای اختلال دوقطبی.

داروهای درمان عفونت ادراری

داروهای بدون‌نسخه درمان عفونت ادراری، ادرار را به رنگ نارنجی-قرمز در می‌آورند و وجود رنگ ممکن است تفسیر آزمایش ادرار بارداری را سخت کند، بنابراین پیشنهاد می‌شود هرگز بدون تجویز پزشک متخصص از داروهای بدون‌نسخه برای درمان عفونت ادراری در بارداری استفاده نکنید.

عفونت ادراری شدید

عفونت‌ ادراری به‌صورت مستقیم باعث نتیجه مثبت کاذب بارداری نمی‌شود، چون در این بیماری، عفونت‌های باکتریایی بر سیستم ادراری تاثیر می‌گذارند، در‌حالی‌که آزمایش بارداری با تشخیص هورمون HCG در ادرار انجام می‌شود؛ هر چند که باکتری‌ها بر هورمون HCG تاثیری ندارند، هنوز نگرانی‌هایی درباره ارتباط عفونت و بارداری وجود دارد که به شرح زیر هستند:

مشکلات جریان ادرار

یکی از عوارض جانبی عفونت ادراری، مشکلاتی مانند درد، سوزش و کنترل ادرار است. از آنجا که تست‌های بارداری خانگی برای اندازه‌گیری میزان HCG موجود در بدن به ادرار وابسته هستند، ادرار خیلی کم یا بیش‌ازحد با جلوگیری از اتصال نوار تست به مولکو‌ل‌های HCG در ادرار، بر نتیجه نهایی آزمایش بارداری تاثیر می‌گذارد.

تاریخ انقضای بیبی‌چک

نوارهای تست آزمایش ادرار که تاریخ انقضای آن‌ها گذشته یا آسیب دیده‌اند، نتیجه درستی نشان نمی‌دهند؛ بنابراین قبل از تست، تاریخ انقضا و سلامت کیت را بررسی کنید.

عوامل موثر در نتایج کاذب آزمایش ادرار بارداری

زمان مناسب انجام آزمایش ادرار بارداری

اصلی‌ترین کاربرد آزمایش ادرار بارداری، تشخیص وجود هورمون HCG با شروع حاملگی است، بنابراین این تست باید در بازه زمانی مشخصی انجام شود تا نتیجه دقیق باشد، چون تست زودهنگام معمولا باعث ایجاد نتیجه منفی کاذب می‌شود.

بهترین زمان آزمایش ادرار بارداری چند روز بعد از لقاح یا ۱ تا چند روز بعد از عقب‌افتادن پریود است، چون سطح هورمون HCG بعد از لانه‌گزینی تخمک‌ بارورشده در رحم مادر (معمولا ۶ تا ۱۲ روز بعد از لقاح) شروع به افزایش می‌کند و نتیجه تست در این بازه زمانی دقتی نزدیک به ۹۹٪ دارد.

تست‌های خانگی بارداری بسیار حساس هستند و از اولین روز عقب‌افتادن پریود نیز ‌می‌توانید آزمایش بارداری انجام دهید. در این شرایط دقت تست حدود ۹۸٪ تا ۹۹٪ است، اما در آزمایش خون بارداری، دقت تست ۱۰۰٪ است.

چرخه‌های منظم قاعدگی

تخمک‌گذاری معمولا در اواسط چرخه منظم قاعدگی ۲۸ روزه، یعنی حدود روز ۱۴ اتفاق می‌افتد، اگر لقاح انجام شود، بعد از لانه‌گزینی تخمک بارورشده در رحم، هورمون بارداری (HCG) افزایش پیدا می‌کند.

در چرخه‌های منظم، زمان پریود بعدی معمولا حدود ۲ هفته بعد از تخمک‌گذاری است، بنابراین چون عقب‌افتادن پریود معمولا بعد از لقاح اتفاق می‌افتد، به‌همین‌دلیل نیز بهترین زمان برای انجام آزمایش ادرار بارداری اولین روز تاخیر قاعدگی تا چند روز بعد از آن است؛ تست زودتر ممکن است باعث نتیجه منفی کاذب شود.

چرخه‌های نامنظم قاعدگی

اگر چرخه نامنظمی دارید و زمان شروع پریود مشخص نیست، بهتر است حداقل ۲۱ روز بعد از رابطه جنسی محافظت‌نشده، آزمایش بدهید، چون انجام زودتر آزمایش در طول چرخه قاعدگی معمولا نتیجه نادرستی دارد.

چرا نباید زودتر از موعد تست ادرار بارداری انجام داد؟

آزمایش ادرار بارداری با اندازه‌گیری سطح هورمون گنادوتروپین جفتی (HCG) کار می‌کند، این هورمون معمولاً در دوران بارداری ترشح می‌شود و اگر زودتر از موعد تست ادرار انجام دهید، میزان هورمون HCG کم است و نتیجه نادرست خواهد بود.

زمان مناسب انجام آزمایش ادرار بارداری

تفاوت آزمایش ادرار بارداری با آزمایش خون بارداری

علاوه‌بر تست ادرار، پزشک متخصص برای تایید بارداری، آزمایش خون نیز تجویز می‌کند، تفاوت‌های این ۲ آزمایش در جدول زیر بررسی شده است تا دید بهتری داشته باشید:

ویژگیتست ادرار بارداریتست خون بارداری
نحوه بررسی بارداریتشخیص HCG در نمونه ادرارتشخیص HCG در نمونه خون
زمان انجام تستمعمولا روز اول عقب‌افتادن پریودحدود ۶ تا ۸ روز بعد از لقاح احتمالی یا تخمک‌گذاری
دقت تستبالابسیار بالا
حساسیت تستکمتربیشتر
نتیجه تستمعمولا مثبت یا منفی و در برخی موارد منفی کاذبشامل بررسی کیفی و کمی هورمون بارداری و عدد دقیق β-HCG
احتمال منفی کاذببیشتر به‌ویژه در تست‌های زودهنگامکمتر
سرعت ارائه جوابحداکثر ۱۰ دقیقهاز چند ساعت تا ۱ روز
امکان انجام در خانهبلهخیر
هزینهارزان و در دسترسگران‌تر از بیبی‌چک

نکات کاربردی و مراقبت‌ها

نکات کاربردی زیر با افزایش دقت آزمایش ادرار بارداری به شما کمک می‌کنند تا بهتر برای آینده تصمیم بگیرید:

  • برخی روش‌های آزمایش ادرار، بارداری را تا ۵ روز زودتر تشخیص می‌دهند و دقتی بین ۷۷٪ تا ۹۹٪ دارند، اما اگر آزمایش زودتر انجام شود معمولا نتیجه منفی کاذب دارد.
  • بهترین ساعت انجام تست، اولین ادرار صبحگاهی است، چون به‌دلیل تخلیه مثانه و با روشن‌شدن رنگ ادرار در بارداری یا به‌عبارتی رقیق‌شدن ادرار با نوشیدن آب زیاد چند ساعت قبل از تست، ممکن است نتیجه نادرست باشد.
  • تاریخ انقضای نوار تست ادرار و احتمال آسیب را بررسی کنید.
  • روش انجام هر آزمایش ادرار بارداری متفاوت است، پس دفترچه راهنما را با‌دقت بخوانید.
  • بیشتر از ۱۰ دقیقه برای نمایش نتیجه بارداری منتظر نمانید، چون اگر بیشتر از زمان توصیه‌شده روی بسته‌بندی صبر کنید، ممکن است خط تبخیر ظاهر شود و آن را با خط کم‌رنگ اشتباه بگیرید.
  • اگر نوار تست یا قلم خیس شود، خط تبخیر در آزمایش بارداری ظاهر می‌شود که نشانه بارداری نیست، چون خط‌کم‌رنگ با خط تبخیر متفاوت است، بنابراین آن را با نتیجه مثبت اشتباه نگیرید.

هزینه آزمایش ادرار بارداری

هزینه تست ادرار بارداری به‌عوامل متعدد زیر بستگی دارد:

  • نوع تست ادرار (تست خانگی یا آزمایشگاهی)؛
  • نوع بیبی‌چک (نواری ساده، خودکاری یا دیجیتال)؛
  • نوع آزمایشگاه (دولتی یا خصوصی)؛
  • بررسی سایر فاکتورها در نمونه ادرار؛
  • نوع بیمه (پایه و تکمیلی)؛
  • درصد پوشش‌های بیمه‌ای.

کلام آخر دکتردکتر

بهترین زمان انجام آزمایش ادرار بارداری معمولا روز اول عقب‌افتادن پریود یا چند روز بعد از آن است، چون در این روزها سطح هورمون بارداری (HCG) در ادرار به‌حدی می‌رسد که با تست خانگی و آزمایشگاهی قابل تشخیص است. انجام تست زودهنگام معمولا باعث نتیجه منفی کاذب می‌شود، چون ممکن است لانه‌گزینی هنوز به‌صورت کامل انجام نشده باشد یا به‌دلیل مقدار کم HCG، کیت‌های آزمایشگاهی بارداری را تشخیص ندهند؛ باتوجه‌به اهمیت زمان و نحوه درست انجام تست، پیشنهاد می‌شود از خدمات آزمایش در محل دکتردکتر استفاده کنید و برای تفسیر دقیق نیز از دکتردکتر وقت ویزیت حضوری پزشک متخصص زنان بگیرید.

سوالات متداول

آزمایش ادرار بارداری چیست و چگونه عمل می‌کند؟
آزمایش ادرار با استفاده از بیبی‌چک و تست ادرار در آزمایشگاه انجام می‌شود و در هر ۲ وجود هورمون HCG برای تایید بارداری اندازه‌گیری خواهد شد.
آیا تست بارداری خانگی دقیق است؟
آزمایش ادرار بارداری چند روز بعد از لقاح باید انجام شود؟
آیا نتیجه منفی ممکن است غلط باشد؟
تفاوت بین آزمایش ادرار و خون در تشخیص بارداری چیست؟
هزینه آزمایش ادرار بارداری چقدر است؟

منابع

webmd

my.clevelandclinic

healthline

drugs

mayoclinic

webmd

medlineplus

onpointlab

برچسب‌ها:
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
اشتراک گذاری
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

*