اگر اضطراب و نگرانیهای روزمره امانتان را بریده و زندگی را برایتان سخت کرده است، بد نیست با داروی ضداضطراب بوسپیرون اندکی بیشتر آشنا شوید. این قرص برای آرامتر کردن بدن بدون ایجاد خوابآلودگی شدید طراحی شده است و میتواند به بازگشت تمرکز و آرامش به زندگی شما کمک کند. البته، فراموش نکنید که بوسپیرون هم مثل بقیه قرصهای ضداضطراب باید زیر نظر پزشک مصرف شود. اگر میخواهید بدانید بوسپیرون چیست، چه آثار مثبت و عوارضی دارد و چطور به کاهش اضطراب کمک میکند، این مقاله را بخوانید.
قرص بوسپیرون چیست و برای چه بیماریهایی تجویز میشود؟
قرص بوسپیرون (Buspirone) یک داروی ضداضطراب است که اغلب برای درمان اختلال اضطراب فراگیر تجویز میشود. مصرف این دارو میتواند به کاهش نگرانی بیش از حد، تنش، تحریکپذیری و بعضی از علائم جسمانی مرتبط با اضطراب کمک کند. بوسپیرون نسبت به بنزودیازپینها وابستگی و خوابآلودگی کمتری به همراه دارد و در اغلب موارد، چند هفته طول میکشد تا بهطور کامل آثارش را نشان دهد.
گاهی از این دارو برای مدیریت اختلالات اضطرابی در کوتاهمدت استفاده میشود. در بعضی موارد هم پزشک برای درمان افسردگی یا کاهش عوارض جنسی داروهای مهارکننده بازجذب سروتونین (SSRI) ممکن است بوسپیرون تجویز کند.
در بعضی از تحقیقات، آثار مثبت بوسپیرون روی انواع اختلالات روانی و اختلالات عصبی مربوط به پارکینسون، آلزایمر و ADHD هم گزارش شدهاند؛ اما این مسئله هنوز به اثبات نرسیده است.
تأثیر قرص بوسپیرون بر استرس و اضطراب
قرص بوسپیرون بهطور خاص برای کاهش علائم استرس و اضطراب مزمن طراحی شده است. این دارو با تعدیل فعالیت برخی پیامرسانهای عصبی مثل سروتونین و دوپامین در مغز به بهبود احساس آرامش و کاهش نگرانی کمک میکند، بدون اینکه مثل بنزودیازپینها خوابآلودگی یا وابستگی قوی ایجاد کند. اثر قرص بوسپیرون تدریجی است و در اغلب موارد بین ۲ تا ۴ هفته مصرف منظم طول میکشد تا مزایای آن بهطور کامل دیده شود؛ اما وقتی به دُز مؤثر برسد، میتواند روی کاهش احساس تنش، نگرانی مداوم و پاسخهای استرسی بدن اثر مثبت داشته باشد.
دُزهای رایج قرص بوسپیرون
دُزهای مختلفی مثل بوسپیرون ۵، ۷.۵، ۱۰، ۱۵ و ۳۰ میلیگرم وجود دارند. مصرف هر دُز به شرایط، سن و پاسخ به داروی بیمار بستگی دارد. در اغلب موارد، پزشک برای درمان اضطراب دُز 15 میلیگرم در روز را پیشنهاد میکند که ممکن است با دستورالعمل مصرف دو وعده قرص ۷٫۵ میلیگرمی در روز تجویز شود. حداکثر دُز مجاز بوسپیرون در روز ۶۰ میلیگرم است. مقدار دقیق و تعداد دفعات مصرف همیشه باید زیر نظر پزشک تعیین و تجویز شود.
قرص بوسپیرون ۵ میلیگرم
دُز ۵ بوسپیرون دُز پایین این دارو است و پزشک ممکن است از آن بهعنوان دُز شروع مصرف استفاده کند. همچنین، ممکن است به بیمار توصیه شود برای کاهش علائم اضطراب ۲ تا ۳ بار قرص بوسپیرون ۵ میلیگرم مصرف کند. این دُز کمک میکند تا بدن بهتدریج با دارو سازگار شود و با رسیدن به سطح درمانی مناسب، عوارض جانبی منفی کمتری نشان دهد.
قرص بوسپیرون ۱۰ میلیگرم
بوسپیرون ۱۰ میلیگرم یکی از دُزهای رایج بوسپیرون است که پزشک ممکن است آن را پس از شروع با دُزهای پایینتر مثل ۵ میلیگرم تجویز کند. همچنین، گاهی به بیمار توصیه میشود به جای مصرف همزمان ۲۰ تا ۳۰ میلیگرم، روزانه بین ۲ تا ۳ نوبت قرص بوسپیرون ۱۰ میلیگرم استفاده کند؛ این شرایط اغلب برای بیمارانی که مشکل کبد یا کلیه دارند تعیین میشود، زیرا مشکلات کبدی یا کلیوی میتوانند غلظت بوسپیرون در خون را از حد مورد نیاز بیمار بیشتر کنند. در مجموع، مقدار دقیق مصرف همیشه باید زیر نظر مستقیم پزشک و براساس وضعیت فرد و پاسخ بدناش به دارو تعیین شود.
بهترین زمان مصرف قرص بوسپیرون
برای عملکرد مناسب و یکنواخت بوسپیرون در بدن، بهتر است بیمار آن را هر روز در زمانهای ثابت و ساعت مشخص مصرف کند. این دارو اغلب ۲ تا ۳ بار در روز، مثلاً صبح و عصر یا ظهر مصرف میشود تا غلظتاش در بدن پایدار بماند و آثار ضداضطرابی آن بهتر دیده شوند. بوسپیرون را میتوان با یا بدون غذا مصرف کرد، اما نکته مهم ثابت ماندن دُز مصرفی در بدن است که با رعایت دقیق دُز در هر نوبت مصرف به دست میآید. در واقع، نحوه مصرف نباید تغییر داده شود، چون ممکن است اثر دارو را عوض کند.
عوارض قرص بوسپیرون چیست؟
از آنجا که سازوکار اثربخشی بوسپیرون با سایر آرامبخشها متفاوت است، عوارض جانبی کمتری نسبت به سایر داروهای ضد اضطراب دارد. با این همه، در برخی موارد بیمار ممکن است سرگیجه، سردرد، حالت تهوع، خوابآلودگی یا بیخوابی، تحریکپذیری و احساس ناراحتی در معده داشته باشد که بهمرورزمان، بدن به این عوارض عادت میکند.
در موارد نادر، فرد ممکن است با واکنشهای جدیتری مثل تپش قلب نامنظم، درد قفسه سینه، لرزش یا حرکات غیرقابل کنترل و علائم سندروم سروتونین مثل تب، گیجی یا اسپاسم عضلانی دستبهگریبان شود؛ در این شرایط بیمار باید در اسرع وقت با پزشک خود مشورت کند. اگر در هر مرحله از درمان خود، نیازمند مشورت با بهترین و باتجربهترین پزشکها و روانپزشکهای ایران هستید، در اسرع وقت به وبسایت دکتردکتر مراجعه و از گزینه دکتر روانپزشک آنلاین دکتردکتر استفاده کنید.
آیا قرص بوسپیرون خوابآور است؟
قرص بوسپیرون برخلاف بسیاری از داروهای ضداضطراب مثل بنزودیازپینها، خوابآور یا آرامبخش قوی نیست. با این همه، گاهی فرد در اوایل مصرف بوسپیرون درگیر اختلالات خفیف خواب مثل تغییر الگوی خواب، خوابآلودگی روزانه، کاهش هوشیاری یا سبکی سر در طول روز میشود. به همین دلیل، اغلب توصیه میشود تا پیش مشخص شدن آثار جانبی دارو روی هوشیاری و تمرکز، بیمار از رانندگی یا کار با ماشینآلات سنگین پس از مصرف قرص دوری کند. بهطور کلی، عوارض جانبی بوسپیرون از جمله مشکلات خواب به مرور زمان کمتر میشود و میتواند بسته به واکنش بدن بیمار به مصرف دارو و زمان مصرف آن متفاوت باشد.
عوارض قطع ناگهانی قرص بوسپیرون
در صورت قطع ناگهانی بوسپیرون، بدن ممکن است واکنش نشان دهد. در برخی افراد، واکنشها شامل افزایش اضطراب، بازگشت علائم قبلی اضطراب، سرگیجه، حالت تهوع، تحریکپذیری، عصبانیت، مشکلات خواب، سردرد، گرفتگی عضلات، بیخوابی یا خستگی میشوند. در برخی موارد هم سوزش یا سوزنسوزن شدن، سرگیجه یا خستگی غیرعادی در بیماران گزارش میشود. این علائم اغلب بعد از چند روز تا چند هفته بهتدریج از بین میروند. با این حال، اغلب متخصصان پیشنهاد میکنند مصرف قرص بوسپیرون کمکم و زیر نظر پزشک کاهش پیدا کند تا بدن فرصت سازگاری داشته باشد.
آیا بوسپیرون چاقکننده است؟
برخلاف بسیاری از داروهای ضد اضطراب یا ضد افسردگی، بوسپیرون تأثیر خاصی روی وزن یا متابولیسم ندارد و افزایش یا کاهش وزن عارضه رایج بوسپیرون نیست. در مطالعات بالینی، تغییر وزن در اثر مصرف بوسپیرون بسیار نادر و در حد یک درصد گزارش شده است. البته، کاهش اضطراب ممکن است در برخی افراد با افزایش اشتهای طبیعی بدن برای مصرف مواد غذایی همراه باشد و باعث افزایش وزن شود. در این حالت، پیشنهاد میشود بیمار با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کند تا با اصلاح عادات غذایی از افزایش وزن ناخواسته جلوگیری شود.
آیا بوسپیرون باعث بینظمی قاعدگی میشود؟
طبق اطلاعات رسمی، بوسپیرون در اکثر موارد بهطور مستقیم باعث بینظمی واضح قاعدگی نمیشود، اما همیشه استثنا وجود دارد. در برخی موارد، تغییر در چرخه قاعدگی، لکهبینی یا اختلال در نظم دورهها دیده شده است. با این حال، مشکلات مربوط به قاعدگی در اثر مصرف بوسپیرون بسیار نادر و کمتر از یک درصد گزارش شدهاند.
اغلب گفته میشود تغییرات چرخه قاعدگی پس از مصرف بوسپیرون ناشی از عوامل دیگری مثل استرس، تغییرات هورمونی یا مصرف همزمان با سایر داروها است. در هر صورت، اگر در سیکل قاعدگی یا مشکلات هورمونی خود هنگام مصرف بوسپیرون اختلالی مشاهده کردید، بهتر است با پزشک خود در این خصوص مشورت داشته باشید تا بررسی کاملتری انجام شود.
قرص بوسپیرون با چه داروهایی تداخل دارد؟
قرص بوسپیرون با بسیاری از داروهای دیگر تداخل دارد. به همین دلیل، بهتر است پیش از شروع دوره مصرف، با پزشک خود مشورت کنید و به او بگویید چه داروهای دیگری استفاده میکنید. برخی از داروهایی که ممکن است با بوسپیرون تداخل داشته باشند شامل داروهای ضد افسردگی سِگِلینین یا آمیتریپتیلین مثل ساروتن و تریپلین میشوند. بوسپیرون ممکن است با داروهای سروتونرژیک دیگر مثل SSRIها، SNRIها و تریپتانها از جمله فلوکستین، سرترالین و دولوکستین هم تداخل ایجاد کند.
داروهای قلبی، آنتیبیوتیکها و ضدقارچها مثل دیلتیازم، وراپامیل، ریفامپین، اریترومایسین یا ایتراکونازول هم میتوانند متابولیسم بوسپیرون را کندتر و عوارض مصرف آن را بیشتر کنند. در مقابل، داروهای ضدتشنج یا ریفامپین سرعت حذف بوسپیرون را افزایش میدهند و اثرگذاری آن را کمتر میکنند. مصرف الکل و آرامبخشها در کنار بوسپیرون هم میتواند بیمار را دچار خوابآلودگی و کندی عصبی کند. همچنین، مصرف گریپ فروت هم میتواند باعث افزایش سطح بوسپیرون در خون و افزایش عوارض جانبی شود.
داروی جایگزین بوسپیرون چیست؟
بهعنوان جایگزین بوسپیرون، پزشک اغلب از داروهای SSRI یا SNRI مثل اسیتالاپرام، سرترالین و ونلافاکسین برای درمان اختلال اضطراب فراگیر استفاده میکند. البته، گاهی هم پزشک ممکن است بوسپیرون را در کنار داروهای SSRI بهعنوان تقویتکننده اثر دارو تجویز کند. در برخی موارد، بتابلاکرها مثل پروپرانونول به جای بوسپیرون برای کنترل علائم جسمانی اضطراب مثل تپش قلب به کار گرفته میشوند.
برخی دیگر از جایگزینهای بوسپیرون برای مدیریت اضطراب شامل بنزودیازپینها و باربیتوراتها هستند؛ البته، مکانیزم اثر این داروها با بوسپیرون تفاوت دارند و سریعتر است اما ریسک وابستگی جسمی بیشتری دارد. در هر حالت، انتخاب دقیق دارو و دُز مصرفی باید تحت نظر مستقیم پزشک و بر اساس شرایط فردی بیمار انجام شود.
کلام آخر دکتردکتر
بوسپیرون یک داروی ضداضطراب است که میتواند با کاهش نگرانی، تنش و علائم جسمانی اضطراب به شما کمک کند دوباره روی زندگیتان تمرکز کنید. اثر آن تدریجی است و برای نتیجهگیری کامل، مصرف منظم و پایبندی به دُز و زمانبندی تجویزشده توسط پزشک ضرورت دارد. بوسپیرون نسبت به بسیاری از آرامبخشها خوابآلودگی و وابستگی کمتری دارد، اما آگاهی از عوارض جانبی و تداخلهای دارویی آن همچنان مهم است. اگر میخواهید در خصوص مصرف این دارو یا سایر داروهای ضداضطراب کمک حرفهای بگیرید، وبسایت دکتردکتر در خدمت شماست. در دکتردکتر میتوانید با حرفهایترین و باتجربهترین روانشناسها و روانپزشکهای ایرانی مشورت کنید و سپس، داروی مورد نیاز خود را از داروخانه آنلاین دکتردکتر سفارش دهید. هدف تیم درمانی دکتردکتر زندگی آرامتر و ذهن راحتتر شماست.
