سرطان دهانه رحم یکی از شایعترین انواع سرطان در میان زنان است که اغلب در مراحل اولیه هیچ علامت خاصی ندارد. این بیماری زمانی رخ میدهد که سلولهای غیرطبیعی در ناحیه دهانه رحم رشد میکنند و بهمرور میتوانند به بافتهای اطراف گسترش یابند. خوشبختانه، امروزه با انجام آزمایش پاپ اسمیر، واکسیناسیون HPV و مراجعه منظم به پزشک متخصص، میتوان از بروز بسیاری از موارد این سرطان پیشگیری کرد یا آن را در مراحل بسیار ابتدایی شناسایی و درمان نمود. در این مقاله میگوییم علل و علائم سرطان دهانه رحم چیست، روشهای پیشگیری و درمان سرطان دهانه رحم چیست و چطور میتوان از آن پیشگیری کرد تا بتوانید با آگاهی بیشتری مراقبت سلامتتان باشید.
بیشتر بخوانید: اصلیترین راههای انتقال hpv
سرطان دهانه رحم چیست؟
سرطان دهانه رحم نوعی رشد غیرطبیعی سلولهاست که در ناحیه دهانه رحم آغاز میشود. دهانه رحم بخش پایینی رحم است که آن را به واژن متصل میکند.
انواع مختلفی از ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV در ایجاد بیشتر موارد سرطان دهانه رحم نقش دارند. HPV عفونتی شایع است که از طریق تماس جنسی منتقل میشود. معمولاً سیستم ایمنی بدن پس از ورود ویروس، از آسیبرسانی آن جلوگیری میکند. با این حال، در درصد کمی از افراد، ویروس ممکن است سالها در بدن باقی بماند و همین امر میتواند باعث تغییرات سلولی و در نهایت تبدیل برخی از سلولهای دهانه رحم به سلولهای سرطانی شود.
بیشتر بخوانید: همه چیز درباره فریز کردن زگیل تناسلی
با انجام آزمایشهای غربالگری و دریافت واکسن محافظتکننده در برابر عفونت HPV میتوان خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را کاهش داد.
انواع سرطان دهانه رحم
سرطان دهانه رحم بر اساس نوع سلولی که سرطان از آن آغاز میشود، به چند نوع تقسیم میگردد. اصلیترین انواع سرطان دهانه رحم عبارتاند از:
کارسینوم سلول سنگفرشی (Squamous cell carcinoma): این نوع سرطان دهانه رحم در سلولهای نازک و مسطحی به نام سلولهای سنگفرشی آغاز میشود. این سلولها بخش بیرونی دهانه رحم را پوشاندهاند. بیشتر موارد سرطان دهانه رحم از همین نوع هستند.
آدنوکارسینوم (Adenocarcinoma): این نوع سرطان در سلولهای غدهای ستونیشکل که در داخل مجرای دهانه رحم قرار دارند، آغاز میشود.
حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد از موارد سرطان دهانه رحم از نوع سلول سنگفرشی هستند و ۱۰ تا ۲۰ درصد دیگر از نوع آدنوکارسینوم. در برخی موارد، ترکیبی از هر دو نوع نیز ممکن است وجود داشته باشد. در موارد بسیار نادر، سرطان ممکن است از سلولهای دیگری در دهانه رحم منشأ بگیرد.
علائم هشداردهنده سرطان دهانه رحم
مراحل اولیه سرطان دهانه رحم معمولاً بدون علامت هستند و تشخیص آن در این مراحل دشوار است. بروز نشانههای اولیه ممکن است مدتزمانی طول بکشد.
علائم و نشانههای سرطان دهانه رحم در مرحله اول ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- ترشح واژینال آبکی یا خونی که ممکن است زیاد بوده و بوی ناخوشایندی داشته باشد؛
- خونریزی واژینال پس از رابطه جنسی، بین دورههای قاعدگی یا پس از یائسگی؛
- درد هنگام رابطه جنسی (دیسپارونیا).
بیشتر بخوانید:عفونت واژن در زنان
اگر سرطان به بافتها یا اندامهای اطراف گسترش یابد، علائم سرطان دهانه رحم چیست؟ ممکن است علائم زیر نیز آشکار شوند:
- دشواری یا درد هنگام ادرار کردن، گاهی همراه با وجود خون در ادرار؛
- اسهال، درد یا خونریزی از مقعد هنگام دفع؛
- احساس خستگی، کاهش وزن و بیاشتهایی؛
- احساس ناخوشی یا ضعف عمومی؛
- درد مبهم در ناحیه کمر یا ورم پاها؛
- درد در ناحیه لگن یا شکم.
اگر دچار خونریزی غیرطبیعی، ترشحات غیرعادی واژن یا هر علامت غیرقابل توضیح دیگری شدید، باید با پزشک متخصص مشورت کنید.
علت اصلی سرطان دهانه رحم
سرطان دهانه رحم زمانی آغاز میشود که سلولهای سالم این ناحیه دچار تغییراتی در DNA خود میشوند. DNA در واقع دستورالعملهایی را درون سلول دارد که تعیین میکند سلول چه کاری انجام دهد. وقتی این دستورالعملها تغییر میکنند، سلولها بهطور غیرقابل کنترل شروع به تقسیم میکنند و برخلاف سلولهای طبیعی که در چرخه زندگی خود میمیرند، به رشد ادامه میدهند. در نتیجه، تعداد زیادی سلول غیرطبیعی تولید میشود که ممکن است بهصورت تودهای به نام تومور تجمع پیدا کنند. این سلولها میتوانند به بافتهای سالم بدن حمله کرده و آنها را تخریب کنند، و در نهایت به سایر بخشهای بدن گسترش یابند.
بیشتر موارد سرطان دهانه رحم بر اثر ویروس پاپیلومای انسانی یا HPV ایجاد میشوند. HPV ویروسی شایع است که از طریق تماس جنسی منتقل میشود. در بیشتر افراد، این ویروس هیچ مشکلی ایجاد نمیکند و معمولاً بهطور طبیعی از بدن دفع میشود. اما در برخی افراد، ویروس در بدن باقی میماند و میتواند باعث تغییراتی در سلولهای دهانه رحم شود که در نهایت به سرطان منجر میگردد.
واکسن HPV میتواند با محافظت در برابر انواع ویروسی که عامل حدود ۹۰ درصد از سرطانهای دهانه رحم هستند، از بروز این بیماری جلوگیری کند.
چه کسانی بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند؟
در بسیاری از موارد، ممکن است فرد بدون هیچ عامل خطر شناختهشدهای به سرطان دهانه رحم مبتلا شود. با این حال، در برخی موارد وجود یک یا چند عامل خطر میتواند احتمال بروز این بیماری را افزایش دهد.
- نداشتن سابقه غربالگری: افرادی که آزمایش پاپ اسمیر را بهطور منظم انجام نمیدهند، بیشتر در معرض خطر هستند، زیرا این آزمایش میتواند سلولهای پیشسرطانی را قبل از تبدیلشدن به سرطان شناسایی کند.
- داشتن عفونت HPV: برخی از انواع ویروس پاپیلومای انسانی عامل اصلی بروز سرطان دهانه رحم هستند. کاهش احتمال ابتلا به این ویروس، خطر سرطان دهانه رحم را نیز کاهش میدهد.
- سابقه رابطه جنسی: برقراری رابطه جنسی در سنین پایین (زیر ۱۸ سال) و داشتن شرکای جنسی متعدد، احتمال ابتلا به عفونت HPV را افزایش میدهد.
- سیگار کشیدن: مصرف سیگار یکی از عوامل مهم افزایش خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم است.
- داشتن عفونت HIV: ابتلا به ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را بهطور چشمگیری افزایش میدهد.
- ضعف سیستم ایمنی: سیستم ایمنی ضعیف (در اثر بیماریها یا داروها) توانایی بدن برای مقابله با عفونتها را کاهش میدهد و خطر بروز سرطان را بالا میبرد.
- داشتن سابقه خانوادگی: در برخی موارد، سرطان دهانه رحم ممکن است زمینه ژنتیکی داشته باشد.
- ابتلا به سایر عفونتهای مقاربتی (STIs): وجود عفونتهای مقاربتی مانند تبخال تناسلی، کلامیدیا، سوزاک، سفلیس یا ایدز خطر ابتلا به HPV و در نتیجه سرطان دهانه رحم را افزایش میدهد.
- مصرف داروی پیشگیری از سقط DES: اگر والدین شما در دوران بارداری از دارویی به نام دیاتیلاستیلبسترول (DES) استفاده کرده باشند (دارویی که در دهه ۵۰ میلادی برای جلوگیری از سقط تجویز میشد) خطر ابتلای شما به نوعی از سرطان دهانه رحم به نام آدنوکارسینوم سلول شفاف (Clear Cell Adenocarcinoma) بیشتر خواهد بود.
پیش سرطان دهانه رحم چیست؟
دیسپلازی دهانه رحم (Cervical Dysplasia) یا پیش سرطان دهانه رحم وضعیتی پیشسرطانی است که در آن سلولهای غیرطبیعی بر سطح دهانه رحم رشد میکنند. دهانه رحم در قسمت بالایی واژن قرار دارد و ورودی رحم است.
اما آیا پیش سرطان دهانه رحم خطرناک است؟ هرچند شنیدن واژه «پیشسرطانی» ممکن است نگرانکننده باشد، بیشتر زنانی که دچار دیسپلازی دهانه رحم هستند، هرگز به سرطان دهانه رحم مبتلا نمیشوند. تشخیص دیسپلازی دهانه رحم به این معناست که احتمال (و نه قطعیت) بروز سرطان وجود دارد. با این حال، پیگیری منظم و درمان بهموقع معمولاً از پیشرفت بیماری جلوگیری میکند. به همین دلیل، انجام غربالگریهای منظم و مراجعه به متخصص زنان از اهمیت بالایی برخوردار است.
نام دیگر دیسپلازی دهانه رحم، نئوپلازی دروناپیتلیال دهانه رحم (CIN) است. به این معنی که سلولهای غیرطبیعی فقط در سطح دهانه رحم (اپیتلیوم) وجود دارند و هنوز به لایههای عمقیتر نفوذ نکردهاند.
مراحل نئوپلازی دروناپیتلیال دهانه رحم
پزشکان شدت نئوپلازی دروناپیتلیال دهانه رحم (CIN) را بر اساس میزان بافت غیرطبیعی در زیر میکروسکوپ طبقهبندی میکنند:
- CIN 1: سلولهای غیرطبیعی حدود یکسوم ضخامت لایه اپیتلیوم را درگیر کردهاند.
- CIN 2: سلولهای غیرطبیعی بین یکسوم تا دوسوم اپیتلیوم را شامل میشوند.
- CIN 3: سلولهای غیرطبیعی بیش از دوسوم ضخامت اپیتلیوم را درگیر کردهاند.
در بیشتر موارد، CIN 1 بهندرت به سرطان تبدیل میشود و اغلب بهصورت خودبهخود از بین میرود. اما CIN 2 و CIN 3 معمولاً نیاز به درمان دارند تا از بروز سرطان جلوگیری شود.
روش تشخیص سرطان دهانه رحم چیست؟
اکنون میدانید سرطان دهانه رحم چیست و چه علائمی دارد. سرطان دهانه رحم معمولاً بهصورت تدریجی و در طول سالها ایجاد میشود. پیش از آنکه سلولها سرطانی شوند، سلولهای دهانه رحم دچار تغییرات متعددی میشوند. سلولهای طبیعی این ناحیه بهمرور شکل و عملکرد طبیعی خود را از دست میدهند و به سلولهای غیرطبیعی تبدیل میشوند. این سلولهای غیرطبیعی ممکن است بهطور خودبهخود از بین بروند، بدون تغییر باقی بمانند، یا در نهایت به سلولهای سرطانی تبدیل شوند.
اهمیت غربالگری منظم
انجام منظم آزمایش پاپ اسمیر میتواند بیشتر موارد سرطان دهانه رحم را در مراحل اولیه شناسایی کند. هدف از غربالگری، تشخیص تغییرات سلولی پیش از سرطانی شدن است. در آزمایش پاپ اسمیر، نمونهای از سلولهای دهانه رحم گرفته میشود و زیر میکروسکوپ بررسی میگردد تا علائم سلولهای پیشسرطانی یا سایر ناهنجاریها شناسایی شود.
اگر نتیجه تست پاپ اسمیر غیرطبیعی باشد، آزمایشهای تکمیلی لازم است. یکی از این آزمایشها، تست HPV است که وجود انواع خاصی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) را بررسی میکند؛ نوعی از ویروس که بیشترین احتمال را در ایجاد سرطان دهانه رحم دارد. پس، از معاینات دورهای و انجام تست پاپ اسمیر غافل نشوید. میتوانید در گام نخست با ویزیت آنلاین از متخصصان دکتردکتر مشاوره بگیرید.
آزمایشهای تشخیصی سرطان دهانه رحم
در صورتی که نتایج غربالگری غیرطبیعی باشد، پزشک برای تأیید وجود سرطان آزمایشهای دقیقتری انجام میدهد. اولین گام معمولاً کولپوسکوپی (Colposcopy) است. در این روش، پزشک با استفاده از دستگاهی به نام کولپوسکوپ سلولهای دهانه رحم را با بزرگنمایی مشاهده میکند تا سلولهای غیرعادی یا مشکوک را شناسایی کند. در صورت مشاهده سلولهای مشکوک، نمونهای از بافت دهانه رحم برای بررسی بیشتر به آزمایشگاه ارسال میشود. این نمونهبرداری ممکن است از طریق یکی از روشهای زیر انجام شود:
- پانچ بیوپسی (Punch biopsy): با استفاده از ابزار برش گرد، بخشی از سلولهای پیشسرطانی برداشته میشود.
- کورتاژ اندوسرویکال (Endocervical curettage): در این روش، لایه داخلی دهانه رحم با وسیلهای قاشقمانند به نام کورت تراشیده میشود.
- روش LEEP: در این روش، از حلقهای سیمی با جریان الکتریکی برای برداشتن بافت غیرطبیعی دهانه رحم استفاده میشود.
- بیوپسی مخروطی (Cone biopsy): در این روش، تکهای بافتی به شکل مخروط از دهانه رحم برداشته میشود تا ارزیابی دقیقتری انجام گیرد.
بررسی گسترش سرطان (متاستاز)
اگر نتایج این آزمایشها وجود سرطان را تأیید کنند، پزشک آزمایشهای دیگری انجام میدهد تا مشخص شود آیا بیماری به سایر نقاط بدن گسترش (متاستاز) یافته است یا خیر. این آزمایشها ممکن است شامل موارد زیر باشند:
- بررسی عملکرد کبد و کلیهها؛
- آزمایش خون و ادرار؛
- عکسبرداری با اشعه X از مثانه، راستروده، روده و ریهها؛
- سیتی اسکن (CT Scan)؛
- امآرآی (MRI).
تعیین مرحله سرطان
نتایج این آزمایشها به پزشک کمک میکند تا مرحله سرطان دهانه رحم را مشخص کند. مراحل سرطان از مرحله I (خفیفترین) تا مرحله IV (پیشرفتهترین) طبقهبندی میشوند. تعیین مرحله بیماری برای انتخاب مناسبترین روش درمانی اهمیت حیاتی دارد.
درمان سرطان دهانه رحم چیست؟
درمان سرطان دهانه رحم به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله مرحله بیماری، سن، وضعیت سلامت عمومی و اینکه آیا فرد تمایل به داشتن فرزند در آینده دارد یا خیر.
روشهای اصلی درمان سرطان دهانه رحم شامل پرتودرمانی، شیمیدرمانی، جراحی، درمان هدفمند و ایمونوتراپی است. برخی بیماران نیز از روشهای درمان مکمل و جایگزین مانند رژیم غذایی خاص، گیاهان دارویی، طب سوزنی و سایر روشها برای تقویت درمان خود استفاده میکنند. در این موارد، لازم است حتماً با پزشک مشورت کنید، زیرا بعضی از این روشها ممکن است مفید باشند، اما برخی دیگر میتوانند مضر یا خطرناک باشند.
۱. پرتودرمانی (Radiation Therapy)
پرتودرمانی از پرتوهای پرانرژی برای از بین بردن سلولهای سرطانی در دهانه رحم استفاده میکند. دو نوع اصلی پرتودرمانی وجود دارد:
- پرتودرمانی خارجی (EBRT): در این روش، دستگاهی در خارج از بدن، پرتوهای قوی را به سمت ناحیه سرطانی هدایت میکند.
- براکیتراپی (Brachytherapy): در این روش، منبع پرتو در داخل یا نزدیک ناحیه سرطانی قرار داده میشود.
۲. شیمیدرمانی
در شیمیدرمانی از داروهایی استفاده میشود که با تزریق در رگ یا بهصورت خوراکی وارد بدن میشوند تا سلولهای سرطانی را از بین ببرند. دارو از طریق جریان خون به سراسر بدن میرسد و سلولهای سرطانی را در هر نقطه نابود میکند. انواع مختلفی از داروهای شیمیدرمانی وجود دارند و معمولاً بهصورت ترکیبی تجویز میشوند. درمان بهصورت دورهای انجام میشود و مدتزمان و تعداد جلسات بستگی به نوع دارو و محل گسترش سرطان دارد.
۳. جراحی
روشهای گوناگونی برای جراحی سرطان دهانه رحم وجود دارد که بسته به مرحله بیماری و شرایط بیمار انتخاب میشوند. اگر سرطان در مراحل اولیه باشد، ممکن است تنها بافت سرطانی برداشته شود. رایجترین روشهای جراحی عبارتاند از:
- جراحی با لیزر: در این روش، پرتو لیزر برای سوزاندن سلولهای سرطانی استفاده میشود.
- کرایوسرجری (Cryosurgery): در این روش، سلولهای سرطانی با استفاده از سرمای شدید منجمد و از بین برده میشوند.
- هیسترکتومی (Hysterectomy): در این عمل، رحم و دهانه رحم بهطور کامل برداشته میشود.
- تراکلکتومی (Trachelectomy): در این روش، دهانه رحم و بخش بالایی واژن برداشته میشود، اما رحم حفظ میگردد تا امکان بارداری در آینده باقی بماند.
- اکسنتراسیون لگنی (Pelvic Exenteration): این عمل شبیه به هیسترکتومی است، با این تفاوت که بسته به گسترش سرطان، ممکن است مثانه، واژن، راستروده و بخشی از روده بزرگ نیز برداشته شوند.
در برخی موارد، ترکیبی از روشهای درمانی مورد استفاده قرار میگیرد. برای مثال، ممکن است پرتودرمانی یا شیمیدرمانی قبل یا بعد از جراحی انجام شود تا از بازگشت سرطان جلوگیری شود.
۴. درمان هدفمند (Targeted Therapy)
در این روش، داروها بهگونهای طراحی شدهاند که فقط سلولهای سرطانی خاص را هدف قرار دهند و به سلولهای سالم آسیب نرسانند. این داروها با هدف قرار دادن پروتئینهایی که رشد و گسترش سلولهای سرطانی را کنترل میکنند، باعث تخریب آنها میشوند. با پیشرفت علم، درمانهای هدفمند دقیقتر و مؤثرتری در حال توسعه هستند.
۵. ایمونوتراپی (Immunotherapy)
در ایمونوتراپی با استفاده از داروهای خاص سیستم ایمنی بدن را تحریک میکنند تا سلولهای سرطانی را شناسایی و نابود کند. سلولهای سرطانی معمولاً خود را شبیه سلولهای سالم نشان میدهند تا از دید سیستم ایمنی پنهان بمانند. ایمونوتراپی به بدن کمک میکند تا این سیگنالهای گمراهکننده را شناسایی کرده و سلولهای سرطانی را هدف قرار دهد.
آیا سرطان دهانه رحم خطرناک است؟
سرطان دهانه رحم یک بیماری جدی است، اما بهویژه در مراحل اولیه، بهخوبی قابلدرمان است. نرخ بقا برای سرطان دهانه رحم بسیار خوب است، بهویژه زمانی که پزشک ضایعات را در مرحله پیشسرطانی (قبل از تبدیل به سلولهای سرطانی) شناسایی کند.
نرخ بقا درصد بیمارانی را مشخص میکند که پس از تشخیص بیماری برای دستکم مدت معینی (مثلاً ۵سال) زنده میمانند. بر اساس اطلاعات مؤسسه ملی سرطان آمریکا، نرخ بقای نسبی پنجساله برای سرطان دهانه رحم به شرح زیر است:
- اگر سرطان دهانه رحم گسترش نیافته باشد، نرخ بقای نسبی پنجساله ۹۱٪ است. تقریباً نیمی از تمام موارد سرطان دهانه رحم در این مرحله تشخیص داده میشوند.
- اگر سرطان دهانه رحم به بافتهای اطراف گسترش یافته باشد، نرخ بقای نسبی پنجساله ۶۰٪ است.
- اگر سرطان دهانه رحم به غدد لنفاوی و اندامهای دوردست گسترش یافته باشد، نرخ بقای نسبی پنجساله حدود ۱۹٪ است.
این آمار بهطور قطعی تعیینکننده آنچه برای شما اتفاق خواهد افتاد نیست. پزشک شما بهترین شخص برای بحث در مورد چشمانداز سلامتی شما است، چرا که وضعیت هر کسی منحصربهفرد است.
پس از پایان درمان، شما همچنان باید بهدقت تحت نظر پزشک باشید تا مطمئن شوید سرطان باز نمیگردد. حتی اگر به بهبودی برسید، احتمالاً همیشه نگرانی از بازگشت سرطان پس ذهنتان خواهد بود. این واکنشی طبیعی به تجربه سرطان است. صحبت کردن درباره احساسات خود با مشاور، دوست نزدیک یا پزشک میتواند مفید باشد. دکتردکتر با داشتن تیمی از بهترین متخصصان در این مسیر در کنار شماست.
پیشگیری از سرطان دهانه رحم ممکن است؟
انجام برخی اقدامات میتواند به پیشگیری از سرطان دهانه رحم کمک کند. انجام معاینات منظم زنان و تست پاپ اسمیر مهمترین گامها برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم هستند. سایر اقداماتی که میتوانید انجام دهید عبارتاند از:
- واکسن HPV: دریافت واکسن برای پیشگیری از عفونت HPV میتواند خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم و سایر سرطانهای مرتبط با HPV را کاهش دهد.
- انجام منظم تست پاپ اسمیر: آزمایش پاپ اسمیر میتواند شرایط پیشسرطانی دهانه رحم را شناسایی کند؛ وضعیتی که قابلدرمان است و از بروز سرطان دهانه رحم جلوگیری میکند. بسیاری از سازمانهای پزشکی و درمانی به خانمها توصیه میکنند آزمایش منظم پاپ اسمیر را از سن ۲۱ سالگی شروع و هر چند سال یکبار تکرار کنند.
- رابطه جنسی ایمن: با انجام اقداماتی برای پیشگیری از عفونتهای مقاربتی، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را کاهش دهید. این اقدامات میتواند شامل استفاده از کاندوم در هر بار رابطه جنسی و محدود کردن تعداد شرکای جنسی باشد.
- اجتناب از سیگار: اگر سیگار نمیکشید، شروع نکنید. اگر سیگار میکشید، برای ترک آن کمک بگیرید.
کلام آخر دکتردکتر
سرطان دهانه رحم از معدود سرطانهایی است که میتوان تا حد زیادی از آن پیشگیری کرد. این بیماری معمولاً بهتدریج و در طی چند سال از تغییرات غیرطبیعی سلولهای دهانه رحم شکل میگیرد، اما با غربالگری منظم و واکسیناسیون HPV میتوان از بروز آن جلوگیری کرد یا آن را در مراحل اولیه، که بهخوبی قابل درمان است، شناسایی نمود.
اکنون میدانید علائم سرطان دهانه رحم چیست و چطور تشخیص داده میشود. تشخیص زودهنگام از طریق تست پاپ اسمیر و معاینات منظم زنان، کلید اصلی موفقیت در درمان این بیماری است. در صورت تشخیص سرطان، روشهای درمانی مختلفی مانند جراحی، پرتودرمانی و شیمیدرمانی میتوانند با توجه به شرایط فردی بیمار مؤثر باشند. همچنین حمایت روحی از بیمار و گفتگو با پزشک یا مشاور در این مسیر اهمیت زیادی دارد. آگاهی درباره اینکه سرطان دهانه رحم چیست و چه علائمی دارد، مراقبت مستمر، توجه به سلامت جنسی و انجام معاینات دورهای نقش مهمی در پیشگیری از سرطان دهانه رحم دارند. برای این منظور متخصصان دکتردکتر در کنار شما هستند.
سوالات متداول
