خارش واژن یکی از شایعترین مشکلاتی است که بیشتر خانمها تجربه میکنند. هرچند در بیشتر موارد جای نگرانی نیست، اما گاهی خارش واژن نشانه مشکلات جدیتری است و نیاز به درمان تخصصیتر دارد. پمادهای مختلفی برای درمان خارش واژن وجود دارد که با توجه به عامل ایجادکننده خارش واژن، به صورت تجویزی یا بدون نسخه استفاده میشود. در این مقاله بیشتر با انواع پماد خارش واژن و روش استفاده از آنها آشنا میشویم. تا انتهای مطلب با ما همراه باشید.
انواع پماد برای خارش واژن
برای مقایسه کلی و انتخاب خارش ناحیه تناسلی در مردان و زنان، نگاهی به جدول زیر بیندازید.
| نام پماد یا دارو | دلیل مصرف | محل استفاده | نکات کلیدی و الزامات مصرف |
| کلیندامایسین | عفونت باکتریایی (واژینوز) | داخل واژن | دوره ۳ تا ۷ روزه احتمال تضعیف کاندومهای لاتکس |
| مترونیدازول | عفونت باکتریایی (واژینوز) | داخل واژن و خوراکی | دوره ۷ تا ۱۰ روزه عدم اثربخشی فرم موضعی برای تریکوموناس (نیاز به قرص) |
| موپیروسین | فولیکولیت، جوش و زخمهای سطحی | فقط پوست بیرونی واژن | ممنوعیت مطلق استفاده داخل واژنی مخصوص باکتریهای پوستی |
| تتراسایکلین | التهاب و عفونت باکتریایی پوستی | فقط پوست بیرونی واژن | خطر از بین بردن باکتریهای مفید و بروز عفونت قارچی درصورت مصرف بیرویه |
| تریپل سولفا | عفونتهای باکتریایی سطحی | فقط پوست بیرونی واژن | ممنوعیت مصرف درصورت حساسیت به داروهای خانواده سولفا |
| کلوتریمازول | عفونت قارچی (کاندیدیازیس) | داخل واژن و پوست بیرونی | عرضه در غلظتهای ۱٪ (دوره ۷ تا ۱۴روزه) و ۲٪ (دوره ۳ تا ۷روزه) |
| میکونازول | عفونت قارچی (کاندیدیازیس) | داخل واژن و پوست بیرونی | کاهش کیفیت و احتمال پارگی کاندومهای لاتکس دوره ۳ تا ۷روزه |
| تیوکونازول | عفونت قارچی (کاندیدیازیس) | داخل واژن | مصرف به صورت تکدوز (غلظت ۶٫۵٪) قبل از خواب |
| نیستاتین | عفونت قارچی مقاوم یا خاص | داخل واژن | دوره درمان تا ۲ هفته لزوم تکمیل دوره حتی با قطع علائم |
| کلوبتازول | لیکن اسکلروزوس و لیکن پلان | فقط پوست بیرونی واژن | کورتیکواستروئید قوی مصرف شبانه در فاز فعال و کاهش به ۱ تا ۲ بار در هفته |
| هیدروکورتیزون | درماتیت، اگزما، لیکن پلان | فقط پوست بیرونی واژن | تسکین فوری خارش آلرژیک عدم استفاده روی عفونتهای قارچی فعال |
| تریامسینولون | درماتیت تماسی و اگزما | فقط پوست بیرونی واژن | مهار واکنشهای ایمنی پوست ممنوعیت ورود به داخل واژن |
| پرمترین و ایورمکتین | شپش ناحیه تناسلی | موها و پوست بیرونی | عدم انجام رابطه جنسی در طول درمان احتمال نیاز به تکرار پس از ۳ تا ۷ روز |
| دکسپانتنول (B5) | خارش ناشی از خشکی پوست | فقط پوست بیرونی واژن | آبرسان و بازسازیکننده سد دفاعی پوست بافت سبک و غیرآلرژیک |
| داکسیسایکلین | عفونت کلامیدیا (مقاربتی) | پماد موضعی و داروی خوراکی | ممنوعیت مطلق در دوران بارداری درمان همزمان همسر |
| آسیکلوویر | زخم هرپس (تبخال) | فقط پوست بیرونی واژن | اثر درمانی محدود فرم موضعی عدم جایگزینی با درمان اصلی خوراکی |
| TCA / پودوفیلوم | زگیل تناسلی (HPV) | فقط روی زگیل بیرونی | ترکیب شیمیایی شدیدا خورنده لزوم مصرف توسط پزشک در مطب |
بیشتر بخوانید: خارش واژن قبل از پریود
پماد خارش واژن برای عفونت باکتریایی
معمولا برای درمان واژینوز باکتریایی از یک آنتیبیوتیک خاص به نام مترونیدازول (۷ تا ۱۰ روز) یا پماد کلیندامایسین (۳ تا ۷ روز) استفاده میشود. واژینوز باکتریایی مکرر ممکن است به درمان طولانی مدت نیاز داشته باشد و در این مورد باید حتما با پزشک مشورت کنید. پمادهای دیگری هم برای درمان عفونت باکتریایی وجود دارند، ازجمله:

موپیروسین برای خارش واژن
موپیروسین یک آنتیبیوتیک موضعی قوی است که عمدتا برای درمان عفونت باکتریایی سطحی پوست تجویز میشود؛ مانند استافیلوکوک و استرپتوکوک.
اگر خارش شما ناشی از موارد زیر است، این پماد ممکن است برایتان مفید باشد:
- جوشهای عفونی؛
- التهاب فولیکولهای مو (فولیکولیت)؛
- زخمهای سطحی روی پوست بیرونی ناحیه تناسلی.
نکته بسیار مهم: موپیروسین برای درمان عفونت داخلی واژن ساخته نشده و نباید وارد بافت داخلی واژن شود.

تتراسایکلین برای خارش واژن
مصرف موضعی آنتیبیوتیک تتراسایکلین برای کاهش التهاب و کنترل باکتریهای روی پوست بیرونی ناحیه تناسلی کاربرد دارد.
- مصرف داخل واژنی یا طولانیمدت تتراسایکلین توصیه نمیشود!
- استفاده بیرویه از این دارو ممکن است باکتریهای مفید واژن را از بین ببرد و شرایط را برای رشد قارچها و بروز عفونت قارچی شدیدتر فراهم کند!
- قبلاز مصرف، علت خارش باید توسط پزشک مشخص شود!
تریپل سولفا برای خارش واژن
پماد تریپل سولفا یک پماد ضد خارش واژن زنان و ترکیبی از سه داروی «سولفونامیدی» است. این دارو برای درمان برخی عفونتهای باکتریایی سطحی و خارش و سوزش ناشی از آنها تجویز میشود. امروزه با معرفی آنتیبیوتیکهای جدیدتر و مؤثرتر، استفاده از این دارو محدود شده است.
افرادی که به داروهای خانواده سولفا حساسیت دارند، نباید از این پماد استفاده کنند زیرا خطر واکنش شدید پوستی و خارش مضاعف وجود دارد.
پماد خارش واژن برای عفونت قارچی
قارچ کاندیدا طور طبیعی در واژن وجود دارد، اما در بعضی شرایط همین قارچ ممکن است موجب عفونت قارچی، ایجاد ترشحات بدبو و خارش واژن شود. گاهیاوقات استفاده از داروها، تغییرات هورمونی یا مواد خاصی مثل صابون موجب رشد بیش از حد قارچ و در نتیجه عفونت میشود. پمادهای مختلفی برای درمان خارش واژن ناشیاز عفونت قارچی پیشنهاد میشود. بعضی از این پمادها شناختهشدهتر هستند، ازجمله:
کلوتریمازول برای خارش واژن
کلوتریمازول بهترین پماد خارش واژن داخلی برای عفونت و خارش ناشی از قارچ با شدت خفیف تا متوسط است. کلوتریمازول معمولا در دو غلظت عرضه میشود:
- ۱ درصد (دوره درمان ۷ تا ۱۴ روزه)؛
- ۲ درصد (دوره درمان ۳ تا ۷ روزه).
میتوانید شبها قبل از خواب آن را بهکمک اپلیکاتور به داخل واژن تزریق کنید یا برای کاهش خارش و سوزش بخشهای بیرونی واژن، مقدار کمی از فرم موضعی آن را روی پوست بمالید.
میکونازول برای خارش واژن
میکونازول در غلظتهای ۲ درصد (دوره درمان ۷ روزه) و ۴ درصد (دوره درمان ۳ روزه) در دسترس است و سرعت عمل بالایی در تسکین علائم دارد.
میکونازول بر پایه چربی ساخته شده و ممکن است از کیفیت کاندومهای لاتکسی بکاهد و احتمال پارگی را بالا ببرد؛ بنابراین در طول دوره درمان باید از روشهای مراقبتی جایگزین استفاده کرد.
تیوکونازول برای خارش واژن
تیوکونازول بهترین پماد واژینال برای عفونت و خارش و مناسب برای افرادی است که میخواهد دورۀ درمان کوتاهی داشته باشند. این پماد معمولا با غلظت ۶٫۵ درصد تولید میشود و تنها یکبار، قبلاز خواب، به وسیله اپلیکاتور داخل واژن قرار میگیرد. ترکیبات مؤثر این پماد تا چند روز در بافت واژن فعال میمانند تا عفونت را پاکسازی کنند.
تیوکونازول برای درمان عفونت قارچی خفیف و با غلظت ۶٫۵ درصد تولید میشود.
نیستاتین برای خارش واژن
اگر بهدنبال بهترین پماد برای سوزش و خارش واژن میگردید، نیستاتین یکی از پمادهای استروئیدی برای خارش واژن ناشی از بیماریهای پوستی است که معمولا دوره درمانش تا ۲ هفته ادامه دارد. این دارو زمانی تجویز میشود که عفونت به سایر داروهای رایج مانند کلوتریمازول پاسخ نداده یا عامل عفونت نوع خاصی از کاندیدا باشد.
پماد خارش واژن استروئیدی برای بیماریهای پوستی
شرایط و بیماریهای پوستی مختلفی ممکن است موجب خارش واژن شوند. در ادامه به معرفی هرکدام میپردازیم.
پماد کلوبتازول برای لیکن اسکلروزوس فرج
مؤثرترین درمان برای لیکن اسکلروز فعال، استفاده از کلوبتازول است. اگر بیماری به حالت بهبودی رسید، بهتر است به عنوان درمان تثبیتی، یک یا دو بار در هفته از کلوبتازول استفاده کنید تا از عود بیماری جلوگیری شود. اگر بیماری کنترل شد، بهتر است از کورتیکواستروئیدهای ضعیفتر استفاده کنید.
کلوبتازول ۰/۰۵ و هیدروکورتیزون ۱۰ درصد برای لیکن پلان ولو (فرج)
برای درمان لیکن پلان فرج استروئیدهای فوققوی مثل کلوبتازول ۰/۰۵ درصد مؤثر است. اگر واژن هم درگیر باشد، کرم هیدروکورتیزون ۱۰ درصد به آن اضافه میشود. معمولا درمان تثبیتی برای جلوگیری از عود بیماری ضروری است که شامل استفاده از کورتیکواستروئیدهای ضعیفتر به صورت دو بار در هفته است.
هیدروکورتیزون و تریامسینولون برای درماتیت، اگزما و خارش واژن
پمادهای کورتیکواستروئیدی مانند هیدروکورتیزون و تریامسینولون تأثیر بسزایی در کاهش سریع التهاب، قرمزی و خارش شدید ناشی از درماتیتهای تماسی، اگزما یا واکنشهای آلرژیک ناحیه تناسلی دارند. مصرف کوتاهمدت این پمادها با مهار واکنشهای ایمنی پوست، سوزش و خارش را آرام میکند.
نکته: این داروها هرگز نباید وارد واژن شوند.
لوسیون یا پرسیژل پرمترین ۱ درصد مخصوص شپش برای خارش واژن
شپش ناحیه تناسلی از تماس مستقیم پوست به پوست طی فعالیت جنسی و در موارد نادرتر بعد از تماس با ملحفه، حوله یا لباس زیر فرد آلوده منتقل میشود. در این شرایط استفاده از لوسیون یا پماد مخصوص شپش مناسب است. پرکاربردترین داروهای موضعی برای رفع این عارضه لوسیون یا پرسیژل پرمترین ۱ درصد است. همچنین ممکن است پزشک لوسیون ضد شپش آیوروکا حاوی ایورمکتین 5 درصد را برای شما تجویز کند.
پماد خارش واژن برای عفونتهای مقاربتی
عفونتهای مقاربتی (STI) ممکن است علائمی مثل خارش، سوزش واژن، درد، ترشح، خونریزی، زخم و تاول ایجاد کنند. برای تشخیص عفونتهای مقاربتی و استفاده از دارو برای عفونت واژن حتما با پزشک مشورت کنید. علاوهبراین، استفاده از روشهای محافظتی مثل کاندوم، کاهش تعداد شرکای جنسی و انجام منظم آزمایش اهمیت زیادی دارد.
بیماریهای مقاربتی مختلفی موجب سوزش و خارش واژن میشوند که در ادامه به بیماریهای مقاربتی مهم و روش درمان خارش واژنی ناشیاز آنها اشاره میکنیم.
پماد داکسیسایکلین برای درمان کلامیدیا و خارش واژن
استفاده از تتراسایکلینهایی مثل پماد داکسیسایکلین موثرترین درمان کلامیدیا است. دوز معمول ۱۰۰ میلیگرم دو بار در روز به مدت یک هفته است و همسر بیمار هم باید درمان شود. استفاده از داکسیسایکلین در دوران بارداری ممنوع است و به جای آن آنتیبیوتیک آزیترومایسین تجویز میشود.
پمادهای ضدویروس (آسیکلوویر، فامسیکلوویر و والاسیکلوویر) برای هرپس تناسلی
پماد موضعی آسیکلوویر دوای درد تبخال تناسلی (هرپس) است، اما طبق دستورالعملهای معتبر پزشکی، مصرف موضعی این پماد اثر درمانی بسیار محدودی دارد و هرگز جایگزین درمان خوراکی یا درمان استاندارد نیست. پماد موضعی آسیکلوویر نیز فقط باید روی زخمهای بیرونی پوست استفاده شود و ورود آن به داخل واژن ممنوع است.
تری کلرواستیک اسید و پودوفیلوم رزین برای زگیل تناسلی
زگیل تناسلی با برجستگیهای پوستی، برآمدگیهای گوشتی و خارش و آزار در ناحیه بیرونی واژن همراه است. برای تخریب و سوزاندن بافت این زگیلها، از محلولها و پمادهای موضعی قوی مانند تریکلرواستیک اسید (TCA) یا محلول پودوفیلوم رزین (Podophyllum) استفاده میشود.
این داروها ترکیبات بسیار خورنده و شیمیایی دارند؛ به همین دلیل مصرف آنها باید توسط پزشک و در مطب انجام شود.
پماد مترونیدازول برای درمان تریکوموناس و خارش واژن
ژل یا پماد واژینال مترونیدازول برای درمان تریکومونیازیس چندان مؤثر و کافی نیست؛ زیرا انگل تریکوموناس در مجاری ادراری و غدد اطراف واژن نیز نفوذ میکند و پماد موضعی نمیتواند غلظت دارویی کافی برای نابودی کامل آن ایجاد کند. درمان قطعی تریکومونیازیس فقط با قرص خوراکی مترونیدازول (یا تینیدازول) امکانپذیر است.
استفاده از پماد خارش واژن برای دختران جوان و باکره
یکی از نگرانیهای اصلی دختران جوان برای استفاده از پمادهای داخل واژن، آسیب به پرده بکارت است. هرچند استفاده از اپلیکاتور آسیبی به پرده بکارت نمیزند، با این حال، برای اینکه خیالتان راحت باشد، بهتر است با پزشک مشورت کنید. ممکن است در این شرایط، پزشک استفاده از پمادهای موضعی یا داروهای خوراکی را پیشنهاد کند.
پماد مناسب برای خارش واژن در کودکان چیست؟
دختران با سن پایین هم ممکن است به دلایل مختلفی مثل عوامل بهداشتی، عفونت واژن در زنان یا تحریکات محیطی خارش واژن را تجربه کنند. استفاده خودسرانه از پمادهای درمان خارش واژن برای کودکان توصیه نمیشود. بنابراین قبل از استفاده از پماد خارش واژن با پزشک مشورت کنید. ممکن است پزشک پمادهای زیر را برای درمان خارش واژن کودک شما تجویز کند:
- زینکاکساید؛
- دکسپانتنول؛
- کلوتریمازول؛
- هیدروکورتیزون ۱ درصد.
بهترین پماد خارش واژن در بارداری چیست؟
خارش واژن در بارداری یکی از مشکلات رایج این دوره است که بیشتر خانمها تجربه میکنند. در این شرایط قبل از استفاده از هر نوع پماد یا قرصی با پزشک مشورت کنید. ممکن است پزشک برای درمان خارش واژن شما پمادهای زیر را تجویز کند:
- کلوتریمازول؛
- زینکاکساید؛
- مترونیدازول؛
- کلیندامایسین.
بهترین پماد خارش واژن برای یائسگی چیست؟
در دوران یائسگی میزان هورمون استروژن به پایینترین سطح خود میرسد. کاهش سطح استروژن موجب از دسترفتن رطوبت و نازک شدن پوست واژن میشود و علائمی مثل سوزش، خشکی و خارش واژن را ایجاد میکند.
دورههای هورمون درمانی به کاهش علائم یائسگی کمک میکند. استفاده از پمادهای زیر برای کاهش خارش واژن در این دوران مناسب است:
- پمادهای ضدالتهاب؛
- مرطوبکنندهها؛
- محصولات غیر هورمونی مثل ژل زایلو؛
- کرمهای موضعی حاوی استروژن.
برای انتخاب پماد مناسب با ویزیت آنلاین یا مراجعه حضوری با دکتر زنان مشورت کنید.
بهترین پماد برای خارش بیرون واژن
برای درمان خارش بیرون واژن (ناحیه ولور)، شناسايی علت دقیق اهمیت حیاتی دارد؛ زیرا تجویز اشتباه داروی ضدقارچ برای حساسیت پوستی، یا کورتون برای عفونتهای فعال، مشکل را تشدید میکند.
بر اساس راهنماهای بالینی و منابع معتبر پزشکی، کاربردیترین پماد برای رفع خارش واژن عبارت است از:
- پماد کلوتریمازول؛
- پماد هیدروکورتیزون ۱٪؛
- پماد زینک اکساید یا وازلین خالص؛
- پماد کلوبتازول ۰.۰۵٪.
بهترین پماد براي خارش كليتوريس
ناحیه کلیتوریس و ولور بافت بسیار حساس و اعصاب فراوان دارد و نباید بدون تشخیص علت درگیر خارش، تحت درمان خودسرانه قرار گیرد. اشتباه در انتخاب پماد براي خارش كليتوريس، وضعیت را وخیمتر میکند.
-
- پماد هیدروکورتیزون ۱٪: این پماد التهاب غیرعفونی، درماتیت تماسی و خارشهای سطحی ناحیه کلیتوریس را درمان میکند و به تسکین التهاب، قرمزی و سوزش ناشی از تحریکات محیطی کمک میکند.
- پماد کلوتریمازول یا میکونازول: اگر خارش کلیتوریس با ترشحات سفید رنگ تکهای و سوزش همراه باشد، عامل آن رشد بیش از حد قارچ است و این دو پماد به درمان عفونتهای قارچی (کاندیدیازیس) کمک میکنند.
- پماد کلوبتازول ۰.۰۵٪: این محصول برای تسکین خارش ناشی از بیماریهای مزمن پوستی تناسلی مانند لیکِن اسکلروزوس کاربرد دارد و توسط پزشک تجویز میشود.
- پماد زینک اکساید یا وازلین طبی: این ترکیبات یک لایه محافظ روی پوست حساس کلیتوریس ایجاد میکنند.
نکات مهم برای انتخاب پماد خارش واژن
مهمترین نکات در انتخاب و مصرف پماد خارش واژن عبارتاند از:
- پیش از شروع درمان، علت دقیق خارش باید توسط پزشک مشخص شود؛ زیرا درمان عفونت قارچی با آنتیبیوتیک یا بالعکس، علائم را تشدید میکند.
- پمادهای حاوی کورتون خارش را موقتا تسکین میدهند و خود عامل عفونت را درمان نمیکنند.
- استفاده از پمادهای کورتوندار روی عفونتهای قارچی فعال باعث رشد بیشتر قارچ و گسترش عفونت خواهد شد.
- پمادهای واژینال مخصوص داخل واژن هستند و نباید جایگزین کرمهای موضعی پوست بیرونی شوند.
- کرمهای موضعی هرگز نباید وارد محیط داخلی واژن شوند.
- برخی پمادهای ضد قارچ و ضد باکتری پایه چربی دارند و کاندومهای لاتکس را سست و ضعیف میکنند.
- درصورت ابتلا به واژینوز باکتریایی و مصرف پماد مترونیدازول، پرهیز از مصرف هرگونه نوشیدنی الکلی الزامی است.
- دوره درمان پمادهای آنتیبیوتیکی و ضد قارچ باید تمام شود، حتی اگر خارش در روزهای اول برطرف شود.
- قطع زودهنگام پماد آنتیبیوتیکی موجب مقاوم شدن باکتریها و بازگشت شدیدتر عفونت میشود.
- برای خارش واژن در بارداری مصرف خودسرانه هیچ پماد واژینالی مجاز نیست و انتخاب دارو باید توسط پزشک زنان انجام شود.
- در زمان قاعدگی، باید از تزریق پماد واژینال پرهیز کرد و درمان را پساز اتمام خونریزی ادامه داد.
- اپلیکاتورهای واژینال یکبارمصرف هستند و پساز هربار استفاده باید دور انداخته شوند.
- برای جلوگیری از انتقال آلودگی، اپلیکاتور باید آرام و بدون فشار وارد واژن شود.
- بهترین زمان استفاده از پماد واژینال، شبها درست قبلاز خواب است تا دارو حداکثر جذب را داشته باشد.
- پمادهای معطر یا حاوی اسانس خارش و سوزش ناحیه تناسلی را چند برابر میکنند.
- درصورت سوزش شدید، قرمزی یا تورم پس از مصرف پماد، بلافاصله مصرف دارو را قطع و به پزشک مراجعه کنید.
- مصرف همزمان چند پماد مختلف بدون دستور پزشک، تعادل فلور طبیعی واژن را برهم میزند.
- پمادهای ترکیبی نباید برای مدت طولانی استفاده شوند، زیرا پوست ناحیه تناسلی را نازک میکنند.
- درصورت حساسیت به داروهای خانواده سولفا، مصرف پماد تریپل سولفا برای شما ممنوع است.
- پیش از پماد زدن، ناحیه بیرونی تناسلی را با آب ولرم شسته و با دستمال تمیز خشک کنید.
- از فشردن یا مالش محکم پوست حساس ناحیه تناسلی هنگام استفاده از پماد خودداری کنید.
نحوه استفاده ایمن از پماد خارش واژن
برای استفاده از پماد خارش واژن به چند نکته توجه کنید، ازجمله:
- قبل از استفاده از پماد دستهایتان را بشورید و خشک کنید؛
- مالیدن پماد را از یک ناحیه تمیز واژن شروع کنید؛
- طبق دستورالعمل همراه دارو یا تجویز پزشک از پماد استفاده کنید و فقط یک لایه نازک از پماد را روی واژن بزنید؛
- فکر نکنید که مالیدن بیشتر پماد، بهبودی سریعتر ایجاد میکند. پماد را با حرکات ملایم به پوستتان بزنید.
کلام آخر دکتردکتر
هرچند خارش واژن در بیشتر موارد یک موضوع زودگذر است، اما گاهی اوقات ممکناست به یک وضعیت ناراحتکننده و استرسزا برای زنان تبدیل شود. با این حال، این وضعیت معمولا با روشهای درمانی مناسب برطرف میشود. در این شرایط مشورت با پزشک و انتخاب روش درمانی مناسب اهمیت زیادی دارد. اگر سؤالی در مورد خارش واژن دارید و دنبال روش مناسب درمان آن هستید بهراحتی میتوانید با ویزیت آنلاین یا مراجعه حضوری با دکتر زنان در تیم دکتردکتر مشورت کنید.
سوالات متداول





