مجله پزشکی دکتر دکتر

واکسن MMR (ام ام آر) چیست؟ عوارض واکسن MMR برای کودکان

29 اردیبهشت 1400

0

بیماری‌های کودکان
واکسن MMR (ام ام آر) چیست؟ عوارض واکسن MMR برای کودکان

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

در طول تاریخ برای جلوگیری از گسترش و همه‌گیری بسیاری از بیماری‌ها، تولید واکسن از مهم‌ترین اقداماتی است که انجام شده است. واکسیناسیون همگانی به‌خصوص برای کودکان، به سلامت نسل‌های آینده و پیشرفت اقتصاد کشورها کمک شایانی کرده است. واکسن‌ها به سیستم ایمنی بدن آموزش می‌دهند که چگونه آنتی‌بادی لازم برای از بین بردن عفونت را در بدن تولید کند. به همین دلیل معمولا از ویروس غیرفعال شده یا پروتئین ویروس، برای تهیه واکسن استفاده می‌شود. واکسن MMR (ام‌ام‌آر) یکی از مهم‌ترین واکسن‌هایی است که به‌منظور جلوگیری از گسترش ویروس‌های خطرناک سرخک، سرخچه و اوریون به کودکان تزریق می‌شود. برای پاسخ به این سوالات که واکسن MMR چیست؟ و عوارض آن کدام است؟ در ادامه مقاله همراه ما باشید.

واکسن MMR (ام‌ام‌آر) چیست؟

واکسن MMR (ام‌ام‌آر) نوعی واکسن است که سیستم ایمنی بدن را در برابر 3 ویروس سرخک، سرخچه و اوریون مقاوم می‌کند. در تولید این واکسن از ویروس‌های غیرفعال شده استفاده شده است. برای این‌که بدن به‌صورت دائمی از عفونت این ویروس‌ها در امان باشد، این واکسن باید در 2 دوز تزریق شود. 

دوز اول واکسن MMR باید در سن 12 تا 15 ماهگی و دوز دوم نیز در سن 4 تا 6 سالگی به کودک تزریق شود. در برخی موارد برای بزرگسالانی که بیشتر از 18 سال دارند و مستعد ابتلا به این ویروس‌ها هستند نیز این واکسن تجویز می‌شود. 

توصیه می‌شود اگر بعد از تولد نوزاد قصد سفر به کشورهای دیگر را دارید، حتما دوز اول واکسن را تزریق کنید تا بدن نوزاد به‌صورت کوتاه‌مدت در برابر این ویروس‌ها مقاوم شود. میزان مقاومت واکسن MMR در برابر این ویروس‌ها تا حدود 85 درصد است.

آشنایی با بیماری سرخک

ویروس سرخک، ویروسی خطرناک است که به‌راحتی به بقیه انسان‌ها سرایت می‌کند و موجب بروز علائمی مثل تب، سرفه، عطسه، قرمزی چشم، آبریزش بینی، بثورات پوستی، عفونت گوش، اسهال و در موارد مزمن نیز باعث ذات‌الریه می‌شود. 

درصد مرگ‌ومیر ناشی از عفونت این ویروس کم است؛ اما در صورت شدید شدن بیماری احتمال بروز آسیب‌های مغزی وجود دارد. تقریبا از هر 1 هزار کودک مبتلا به سرخک، 1 کودک به التهاب یا آسیب‌های مغزی دچار می‌شود. قدرت انتقال این ویروس بالا است، تا جایی که تا 2 ساعت امکان زنده ماندن آن در فضای بسته وجود دارد.

واکسن mmr کودکان
بیماری سرخک در کودکان

آشنایی با بیماری اوریون

بیماری اوریون از دیگر ویروس‌هایی است که به‌سرعت منتقل شده و معمولا از طریق سرفه یا عطسه فرد بیمار در فضا پخش می‌شود. ابتلا به اوریون معمولا نشانه‌هایی مثل تب، دردهای عضلانی، تورم غدد بزاقی، بی‌اشتهایی و سردرد به همراه دارد. 

عفونت ویروس اوریون در موارد کمی موجب ناشنوایی دائمی افراد شده و در صورت بی‌توجهی به درمان، می‌تواند باعث التهاب مغزی نیز شود. تقریبا از هر 5 هزار کودک مبتلا به اوریون، در 1 نفر آسیب‌های مغزی مشاهده می‌شود. در مردان یا پسران نوجوان نیز امکان تورم بیضه‌ها وجود دارد؛ اما تنها در موارد نادری این عارضه موجب عقیم شدن آن‌ها شده است.

آشنایی با بیماری سرخجه

عفونت ناشی از سرخجه یا سرخک آلمانی، موجب بروز نشانه‌های تب، سرفه، عطسه، سوزش چشم‌ها، سردرد، بثورات پوستی و التهاب‌های مفصلی می‌شود. بثورات پوستی معمولا در صورت یا گلو مشاهده می‌شود. این ویروس برای زنان باردار و جنین در 20 هفته اول بارداری بسیار خطرناک است. زیرا احتمال سقط جنین یا ایجاد آسیب‌هایی به مغز، قلب، بینایی و شنوایی نوزاد وجود خواهد داشت. 

این ویروس معمولا از طریق سرفه یا عطسه فرد بیمار منتقل می‌شود. بهتر است زنان قبل از بارداری حتما از واکسن سرخجه استفاده کنند و تا 1 ماه بعد نیز برای بارداری اقدام نکنند.

تفاوت واکسن MMR و MMRV چیست؟

علاوه بر واکسن MMR که بدن را در برابر ویروس‌های سرخک، سرخچه و اوریون ایمن می‌کند، واکسن MMRV شامل ویروس آبله‌مرغان نیز است. می‌توان گفت تنها تفاوت واکسن MMR و MMRV در این است که MMRV برخلاف MMR از بدن در برابر عفوت ویروس آبله‌مرغان نیز محافظت می‌کند. 

این واکسن باید در 2 دوز تزریق شود. بر اساس اطلاعات مرکز كنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC)، بهتر است از واکسن MMRV به‌عنوان دوز اول ایمن‌سازی بدن استفاده نشود. زیرا احتمال بروز تب و تشنج شدید در نوزادان را افزایش می‌دهد. به همین دلیل معمولا برای دوز اول از واکسن MMR و برای دوز دوم از واکسن MMRV استفاده می‌شود. واکسن MMRV برای نوزادان و کودکان 12 ماه تا 12 ساله تزریق می‌شود.

نحوه تزریق واکسن MMR چگونه است؟

تزریق واکسن MMR باید در مراکز درمانی و بهداشتی انجام شود. والدین باید برای دریافت و برنامه‌ریزی نوبت‌های واکسن نوزاد و کودک خود کارت‌های واکسیناسیون کودک را از این مراکز تهیه کنند. زیرا تزریق به‌موقع واکسن‌ها اهمیت فراوانی در تاثیرگذاری آن‌ها دارد. 

نحوه و مکان تزریق واکسن MMR در کودکان کمتر از 2 سال باید در ناحیه خارجی ران و در کودکان بیشتر از 2 سال در بازو انجام شود. این واکسن در بزرگسالان نیز معمولا در بازو تزریق می‌شود. اما در صورتی که امکان‌پذیر نباشد، در ران تزریق می‌شود.

بهتر است 15 دقیقه بعد از دریافت واکسن در درمانگاه بمانید تا در صورت بروز هرگونه حساسیت، برای درمان کودک شما اقدام‌های لازم انجام شود. حساسیت به واکسن MMR معمولا نشانه‌هایی مثل قرمزی پوست، کهیر، تورم گلو و لب‌ها و تنگی‌نفس به همراه دارد.

محل تزریق واکسن mmr
 نحوه تزریق واکسن mmr

واکسن ام ام آر قبل از بارداری

ابتلا به سرخجه برای زنان باردار و جنین آن‌ها بسیار خطرناک است. به همین دلیل زنانی که در سن باروری هستند و در کودکی واکسن ام ام آر را دریافت نکرده‌اند، باید حداقل 1 ماه قبل از حاملگی این واکسن را تزریق کنند.

واکسن ام ام آر بزرگسالان

ابتلا به ویروس‌های سرخک، سرخچه و اوریون برای بزرگسالان نیز خطرناک است. اگر افراد بالای 18 سال مطمئن نیستند که واکسن MMR را در کودکی دریافته کرده‌اند، می‌توانند بعد از مشورت با پزشک برای تزریق آن اقدام کنند. معمولا بازه زمانی بین تزریق دوزهای این واکسن، حدود 1 ماه است.

عوارض تزریق واکسن MMR چیست؟

عوارض واکسن MMR معمولا شامل نشانه‌های ابتلا به عفونت‌های ویروسی است. اما با این تفاوت که این علائم بسیار خفیف هستند و معمولا بعد از 2 هفته بهبود می‌یابند. این عوارض جانبی شامل موارد زیر است:

  • احساس خستگی و خواب‌آلودگی
  • سرفه و آبریزش بینی
  • مشاهده بثورات پوستی غیرعفونی
  • تب بالای 39 درجه سانتی‌گراد
  • احساس درد در ناحیه تزریق واکسن
  • ایجاد واکنش‌های آلرژیک مثل کهیر، تورم گلو و زبان
  • تورم غدد بزاقی

چند نکته برای مراقبت‌های پس از تزریق واکسن سرخک، اوریون و سرخجه

توجه کنید که اگر عوارض جانبی واکسن شدید بودند و با گذشت زمان بهبود پیدا نکردند، حتما با پزشک یا مراکز درمانی مشورت کنید. 

  • برای برطرف کردن نشانه‌های آلرژیک حتما به پزشک مراجعه کنید. 
  • می‌توانید با قرار دادن یک حوله سرد و مرطوب در ناحیه تزریق واکسن، درد آن را کاهش دهید. 
  • اگر فرزند شما تب دارد، لباس‌های او را درآورید و پاشویه کنید.

موارد منع دریافت واکسن MMR کدام است؟

افرادی که شرایط زیر را دارند باید قبل از اقدام به دریافت واکسن MMR، با پزشک خود مشورت کنند.

  • سابقه حساسیت به دارو یا واکسن 
  • تب شدید و بالای ۵/۳۸ درجه سانتی‌گراد قبل از تزریق واکسن
  • بیماران مبتلا به هموفیلی
  • بیماران مبتلا به HIV و مشکلات خودایمنی
  • افراد مبتلا به سرطان و تحت درمان به‌وسیله پرتودرمانی
  • زنان باردار
  • درصورتی‌که در 1 ماه گذشته واکسن دیگری دریافت کرده باشید
  • درصورتی‌که داروی خاصی مصرف می‌کنید، قبل از تزریق حتما داروهایتان را نشان دهید
عوارض واکسن mmr
منع دریافت واکسن mmr برای افراد مبتلا به HIV

کلام آخر

برای پاسخ به این سوال که واکسن MMR چیست؟ باید گفت که این واکسن از بدن در برابر سرخک، سرخچه و اوریون محافظت می‌کند. عوارض واکسن MMR معمولا شامل تب، سردرد، عطسه و سرفه است. این واکسن باید در سنین کودکی از 12 ماهگی تا 6 سالگی در 2 نوبت تزریق شود. افرادی که به داروها یا واکسن‌ها حساسیت دارند، باید قبل و بعد از دریافت آن تحت‌نظر پزشک باشند. زنان بعد از تزریق واکسن MMR باید تا 1 ماه از بارداری پیشگیری کنند.

سوالات متداول

واکسن MMR اوریون، سرخک و سرخجه چه زمانی باید تزریق شود؟

این واکسن باید در 2 دوز تزریق شود. دوز اول بین 12 تا 15 ماهگی و دوز دوم بین 4 تا 6 سالگی تزریق می‌شود. فاصله زمانی بین این دوزهای تزریقی واکسن در حدود 1 ماه است.

واکسن MMR چیست؟

واکسن MMR برای پیشگیری از ابتلا به عفونت‌های 3 ویروس سرخک، سرخچه و اوریون تولید شده است. 

عوارض استفاده از واکسن MMR کدام است؟

عوارض کلی این واکسن شامل نشانه‌های ابتلا به عفونت‌های ویروسی مثل سرفه، تب، آبریزش بینی، تورم غدد بزاقی، احساس درد در ناحیه تزریق واکسن، بثورات پوستی غیرعفونی و احساس خستگی است. در برخی موارد واکنش‌های آلرژیک مثل تنگی‌نفس، کهیر و تورم گلو و لب‌ها نیز مشاهده می‌شود که باید برای درمان آن به‌سرعت به مراکز درمانی مراجعه کنید.

تزریق واکسن MMR برای چه افرادی ممنوع است؟

افرادی که به بیماری‌های هموفیلی، سرطان، مشکلات خودایمنی و ایدز مبتلا هستند، باید قبل از تزریق با پزشک خود مشورت کنند. در صورتی که در 1 ماه گذشته واکسن دریافت کرده باشید یا احتمال بارداری شما وجود داشته باشد، باید بعد از تایید پزشک واکسن MMR را دریافت کنید.

منابع:

cdc

immunize

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

به این مقاله امتیاز دهید

امتیاز این مقاله: 3.8

این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید

نوشته های مرتبط

پرسش و پاسخ درباره «واکسن MMR (ام ام آر) چیست؟ عوارض واکسن MMR برای کودکان»

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

جدیدترین بیماری های اضافه شده

کتابچه ها

دیدگاه های اخیر

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگع کمتر از ۴۰ سال هستین، قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادو...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام.نام داروهاتون رو ذکر کنید...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگه داروها رو مرتب ۳ هفته خوردین و تاثیری نداشته باید اندوسکوپی شی...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام اگع کمتر از ۴۰ سال هستین، قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادو...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام بله میتونه از استرس باشه اما اگه زردی چشم دارین ازمایش ast, alt, alkp , billt...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام ریفلاکس هست و باعث این علایم میشه رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، اد...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادویه، چای زیاد ، قهوه، غذای ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام دارو رو طبق دستور پزشکتون ادامه بدین🌹...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

اگع کمتر از ۴۰ سال هستین، قدم اول رعایت تغذیه و نخوردن ترشیجات، ادویه، چ...

خانم دکتر آمنه مرشدی:

سلام شیاف و پماد آنتی فیشر...