علت درد شکم چیست؟

درد شکم یا معده درد، دردی است که بین قفسه سینه و ناحیه لگن رخ می دهد. درد شکم می تواند گرفتگی عضلات شکمی، درد خفیف، متناوب یا شدید باشد. درد شکم، درد نسبتا شایعی است که بسیاری از افراد آنرا  درطول زندگیشان تجربه می کنند. بیشتر دردهای شکمی دلیل ساده ای دارند و چندان جدی نیستند اما بعضی از این دردها را باید جدی گرفت و هرچه زودتر در صدد تشخیص و درمان آن برآمد. اغلب علل درد شکم نگران کننده نیستند و پزشک شما به راحتی می تواند مشکل را شناسایی و درمان کند اما گاهی اوقات، نشانه‌ای از یک بیماری جدی است.

اگر تمایل دارید درباره بیماری‌های درد شکمی اطلاعات بیشتری کسب کنید، کافیست با پر کردن فرم زیر «کتابچه درد شکمی» را در ایمیل خود دریافت نمایید.

درد شکم چیست؟

درد شکمی در شکم احساس می شود. شکم  در آناتومی به قسمتی از تنه گفته می‌شود که مابین دیافراگم از بالا و سطح فوقانی لگن خاصره از پایین قرار دارد. درد شکم معمولا به منظور توصیف ناراحتی ناشی از اندام در داخل حفره شکم مورد استفاده قرار می گیرد. ارگانهای شکم شامل معده، روده کوچک، روده بزرگ، کبد، کیسه صفرا، طحال و پانکراس هستند.

گاهی اوقات ممکن است درد در شکم احساس شود حتی اگر از اندامهایی که در حفره شکمی قرار ندارند، از جمله ریه‌ها، کلیه‌ها و رحم یا تخمدان‌ها ایجاد شود. از سوی دیگر، ممکن است درد از اندام های داخل شکم نیز خارج از آن احساس شود. به عنوان مثال، درد التهاب لوزالمعده ممکن است در پشت احساس شود.

التهاب یا بیماری هایی که بر اندامهای شکمی تاثیر می گذارد می‌توانند درد شکم را ایجاد کنند. اندام های عمده‌ای که در شکم قرار دارند عبارتند از:

  • روده (کوچک و بزرگ)
  • کلیه‌ها
  • آپاندیس
  • طحال
  • معده
  • كيسه صفرا
  • کبد
  • پانکراس

عفونت‌های ویروسی، باکتری یا انگلی که روی معده و روده تاثیر می‌گذارد درد شکم را ایجاد کنند.

درد شکمی به چه علت ایجاد می شود؟

درد شکمی می‌تواند به علت بسیاری از بیماری ها باشد. با این حال، علت اصلی عفونت، رشد غیرطبیعی، التهاب، انسداد (انسداد) و اختلالات روده است.

عفونت در گلو، روده و خون می‌تواند باکتری‌ها را به داخل دستگاه گوارش وارد کند و درد شکمی ایجاد کند. این عفونت‌ها همچنین ممکن است باعث ایجاد تغییر در هضم شوند، مانند اسهال یا یبوست.

گرفتگی عضلات مرتبط با قاعدگی نیز یک منبع بالقوه از درد ناحیه تحتانی شکم هستند، اما معمولا این درد به درد لنگنی شناخته می‌شود.

سایر علت‌ شایع درد شکم

  • یبوست
  • اسهال
  • گاستروانتریت
  • ریفلاکس اسید
  • استفراغ
  • استرس

 علائم درد شکم

علائمی که معمولا با درد شکمی رخ می‌دهد شامل درد پشت، درد قفسه سینه، یبوست، اسهال، تب، تهوع، استفراغ، سرفه و مشکل تنفس است.

علائم مرتبط با درد شکم عبارتند از:

  • تب
  • عدم توانایی نگهداری غذا برای بیش از دو روز
  • هر نشانه‌ای از کم آبی
  • ناتوانی در دفع مدفوع
  • ادرار کردن دردناک و یا غیر منتظره مکرر
  • شکم در  هنگام لمس حساس است
  • درد ناشی از آسیب به شکم است
  • درد بیش از چند ساعت طول می‌کشد
  • نفخ
  • آروغ زدن
  • سوء هاضمه
  • یبوست
  • اسهال
  • GERD (بیماری ریفلاکس معده)
  • سوزش سر دل
  • ناراحتی قفسه سینه
  • ناراحتی لگن
  • از دست دادن اشتها

 

نشانه های جدی تر درد شکم  عبارتند از:

  • درد شدید
  • مدفوع خونین
  • تهوع و استفراغ مداوم
  • کاهش وزن ناخواسته
  • پوستی که زرد رنگ است
  • تورم شکم

بیماری های گوارشی که باعث درد شکم می شوند؟

بیماری هایی که سیستم گوارش را تحت تاثیر قرار می دهند نیز می توانند باعث درد مزمن شکم شوند. رایج ترین آنها عبارتند از:

  • بیماری ریفلاکس گوارشی (GERD)
  • سندرم روده تحریک پذیر یا کولون اسپاستیک (اختلالی که باعث درد شکم، گرفتگی و تغییرات در حرکت روده)
  • بیماری کرون (یک بیماری التهابی روده)
  • عدم تحمل لاکتوز (عدم توانایی هضم لاکتوز، شکر موجود در شیر و محصولات شیری)

علل درد شدید شکم چیست؟

علل درد شدید شکم عبارتند از:

  • پارگی مجاری یا تقریبا پارگی (مانند آپاندیس پشت سرهم یا آپاندیسیت)
  • سنگهای کیسه صفرا (به نام سنگ های صفراوی)
  • سنگ کلیه
  • عفونت کلیه

انواع درد شکمی

درد شکمی را می توان به صورت موضعی، نوعی گرفتگی عضلات یا کولیکی توصیف کرد.

درد موضعی محدود به یک ناحیه شکم است. این نوع درد اغلب به علت مشکلات در یک اندام خاص ایجاد می شود. شايعترين علت درد موضعي، زخم معده است.

درد عضلانی ممکن است همراه با اسهال، یبوست، نفخ  باشد. در زنان، این می تواند همراه با قاعدگی، سقط جنین یا عوارض در اندام های تولید مثل زن باشد.

درد كولیكی علامتی از شرایط شدید تر مانند سنگ صفراوی یا سنگ کلیه است. این درد ناگهان رخ می‌دهد و ممکن است به عنوان یک اسپاسم شدید عضلانی احساس شود.

علل درد شکم چیست؟

محل درد در شکم

محل درد در شکم ممکن است علت آن باشد. درد که در سراسر شکم تعمیم داده می شود (در یک ناحیه خاص) ممکن است نشان دهنده یکی از حالت زیر باشد:

 

درد که در شکم متمرکز است ممکن است نشان دهد:

  • ندیسیت
  • انسداد روده
  • حاملگی خارج رحمی (حاملگی که خارج از رحم است)

 

در زنان، درد در اندام های تولید مثل شکم کمر می تواند ناشی از:

  • درد شدید عادت ماهیانه (قاعدگی)
  • کیست‌های تخمدان
  • سقط جنین
  • فیبروئیدها
  • آندومتریوز
  • بیماری التهابی لگن
  • حاملگی خارج رحمی

 

درد شکمی بالا ممکن است ناشی از:

  • حمله قلبی
  • هپاتیت (التهاب کبدی)
  • ذات الریه

 

درد در مرکز شکم ممکن است ناشی از:

  • آپاندیسیت
  • گاستروانتریت
  • صدمه
  • اورمیا uremia (جمع آوری مواد زائد در خون شما)

 

درد  سمت چپ کمر ممکن است توسط:

 

درد شکمی بالا سمت چپ گاهی ناشی از:

  • طحال بزرگ شده
  • تجمع مدفوع (مدفوع سخت که نمیتواند از بین برود)
  • صدمه
  • عفونت کلیه
  • حمله قلبی
  • سرطان

علل درد شکم سمت راست پایین عبارتند از:

  • آپاندیسیت
  • فتق (زمانی که یک عضو از طریق یک نقطه ضعف در عضلات شکمی ظاهر می شود)
  • عفونت کلیه
  • سرطان
  • آنفلوآنزا

 

درد شکمی بالا سمت راست ممکن است از:

  • هپاتیت
  • صدمه
  • ذات الریه
  • آپاندیسیت

 

تشخیص درد شکم

علت درد شکمی بر اساس ویژگی های آن، معاینه فیزیکی و آزمایش تشخیص داده می شود. پزشک شما احتمالا از شما یک سری سوال از ویژگی های درد، الگوهای و تداوم درد می پرسد. و در مورد شرایط فیزیکی یا روانی شما مطلع می گردد.

 

تشخیص درد شکم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • معاینه فیزیکی
  • آزمایشات آزمایشگاهی – شمارش کامل خون (CBC)، آنزیم های کبدی، آنزیم های پانکراس (آمیلاز و لیپاز)، بارداری و آزمایش های ادرار
  • اشعه X ساده از شکم
  • مطالعات رادیوگرافی
  • سونوگرافی
  • توموگرافی کامپیوتری (CT) شکمی (شامل تمام اندام ها و روده ها)
  • تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)
  • باریم اشعه ایکس
  • آندوسکوپی کپسول
  • روشهای آندوسکوپی، از جمله esophagogastroduodenoscopy یا EGD
  • کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی انعطاف پذیر
  • سونوگرافی آندوسکوپی (EUS)

 

درمان درد شکم

درمان درد شکم بستگی به علت آن دارد. از جمله درمان های رایج می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • داروهای ضد درد بدون عوارض
  • داروهای تجویزی برای التهاب، GERD، زخم، و یا درد کلیه
  • آنتی بیوتیک‌ها
  • داروهای ضد افسردگی کم دوز
  • تغییرات در رفتار، از جمله حذف غذاهای خاص یا نوشیدنی هایی که ممکن است به درد شکمی کمک کنند
  • جراحی برای جلوگیری از انسداد روده، فتق و یا اندام های آلوده

 

چگونه می‌توانیم درد شکمی را کنترل کنیم؟

همه انواع درد شکمی قابل پیشگیری نیستند. با این وجود، می‌توانید خطر ابتلا به درد شکمی را با انجام موارد زیر به حداقل برسانید:

  • یک رژیم سالم داشته باشید
  • اغلب آب بنوشید
  • به طور منظم تمرین کن
  • خوردن وعده های کوچکتر

اگر دچار اختلال روده ای مانند بیماری کرون هستید. رژیم غذایی که دکتر شما را به شما رسانده است به شما کمک می کند تا ناراحتی را به حداقل برسانید. اگر GERD داشته باشید، در عرض دو ساعت قبل از خواب چیزی  ننوشید. خوابیدن پس از خوردن غذا ممکن است باعث سوزش سوزش و درد شکم شود.

در ادامه فهرستی از مقاله‌های مرتبط به درد شکم را ملاحظه می‌کنید که می‌توانید سایر مقاله‌های مشابه را هم دنبال کنید.

راهنمای بیماری‌های درد شکمی

سوالات پزشکی خود را در بخش نظرها بپرسید

در قسمت نظرهای همین مقاله، سوالات خود را درباره درد شکم بنویسید تا پزشکان و کارشناسان مجله دکتردکتر تا جای ممکن به شما در این زمینه کمک کنند.

منابع:

Healthline

Better Health

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

جدیدترین‌های پرسش و پاسخ

جدید‌ترین نظر‌های ثبت شده

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر