علت چسبندگی روده چیست؟

  • 1397-05-07
  • 12
علت چسبندگی روده

چسبندگی روده منجر به انسداد روده می‌شود و می‌تواند در هر سنی اتفاق بیافتد. انسداد کامل روده ای تهدید کننده زندگی است و نیازمند توجه فوری پزشکی و اغلب جراحی است. چسبندگی روده علت شایع درد شکمی و نفخ است و می تواند باعث انسداد روده شود. علت چسبندگی روده بیشتر به خاطر عمل جراحی ناحیه شکمی و عفونت های روده ای است.

چسبندگی روده چیست؟

زمانی که مسير روده کوچک يا روده بزرگ به صورت جزئي يا کامل مسدود شود، انسداد یا چسبندگی روده اتفاق می افتد. مسدود شدن روده باعث ممانعت از عبور غذا، مايعات و گازها از مسير آن به‌طور طبيعي مي‌شود. روده کوچک يک اندام لوله‌اي شکل دراز در داخل شکم است که غذايي که تا حدودي هضم شده است را از معده مي‌گيرد و پس از هضم کامل آن در مسير خود، غذاي کاملاً هضم شده را به روده بزرگ منتقل مي‌کند. روده بزرگ یا کلون بلندترين قسمت از روده بزرگ است که آب و عناصر غذایی باقیمانده در غذایی که از روده کوچک دریافت کرده و تقریباً به‌طور کامل هضم شده است را جذب می‌کند و فضولات باقیمانده (مدفوع) را به راست روده (رکتوم) منتقل می‌کند. اصطلاح چسبندگی به حالتی گفته می شود که بافت اسکار بین حلقه های روده (روده کوچک یا روده بزرگ) و پوشش داخلی در دیواره شکم (پوشش صفاقی) یا با سایر اعضا در داخل حفره شکم (کبد، کیسه صفرا، رحم و لوله های فالوپی آن و تخمدانها و مثانه ادراری) تشکیل شود. چسبندگی همچنین می تواند بین حلقه های روده کوچک اتفاق بیافتد.

علت چسبندگی

چسبندگی زمانی رخ می دهد که التهاب بر روی سطح اندام های شکم و یا حفره صفاق حفره شکم رخ دهد؛ شکل گیری بافت زخم، بخشی طبیعی از بهبود است که التهاب وجود دارد. علت چسبندگی روده می تواند بطور قابل توجهی متفاوت باشد. ممکن است به علت التهاب یک عضو (به عنوان مثال، کولسیستیت، آپاندیسیت)، جراحی قبلی که در آن اندام شکمی برداشته شود یا تحت جراحی قرار بگیرد، التهاب شکم (پریتونیت) یا در معرض قرار گرفتن اشعه ایکس را نام برد. از عوامل التهاب شکمی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دست زدن به ارگان های شکمی در زمان جراحی
  • قرار گرفتن اجسام خارجی در زمان عمل جراحی در داخل شکم (به عنوان مثال، یک تکه گاز)
  • خونریزی حفره صفاقی
  • بیماری های مربوط به زنان (به عنوان مثال، بیماری التهابی لگن)

در شرایط عادی، حلقه های روده کوچک و روده بزرگ آزاد هستند و مواد غذایی در طول روده به راحتی حرکت می کنند. هنگامی که چسبندگی روده رخ می دهد، روده ها دیگر قادر به حرکت آزادانه نیستند. در محل هایی که چسبندگی رخ می دهد، روده می تواند در خود پیچ ​​خورده و پیچ خوردن ممکن است سبب تضعیف جریان خون یا حرکت طبیعی محتوای آن، به ویژه در روده کوچک شود. اغلب اوقات پیچش متناوب است، اما گاهی اوقات چرخش به طور خود به خود معکوس نمی شود. علائم چسبندگی ممکن است به زودی پس از فرآیند التهابی ایجاد شود؛ با این حال، به طور معمول چند ماه یا حتی چند سال بعد از التهاب رخ می دهد.

علت چسبندگی روده

جراحی شکم بیشترین علت چسبندگی روده است. علل مرتبط با جراحی عبارتند از:

  • برداشتن اندام های داخل شکم از قبیل کیسه صفرا، آپاندیس
  • جراحی اندام های داخلی
  • تماس بافت های داخلی با مواد خارجی مانند گاز، دستکش های جراحی و بخیه
  • خون یا لخته های خون که در طول عمل جراحی شستشو داده نشده

علت چسبندگی روده به غیر از جراحی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • التهاب آپاندیس
  • آسیب‌دیدگی روده‌ها در اثر پرتودرمانی
  • عفونت های زنان و زایمان
  • عفونت شکمی
  • جای زخم‌ها و یا چسبندگي (اتصال نواری شکل بين دو نقطه از بافت روده به همديگر) در محل جراحت‌هايي که بعد از عمل روده بزرگ یا روده کوچک باقی مانده است.
  • تأثیر داروهای خاصی از قبیل مخدرها، داروهای ضد اسهال و بعضی از داروهای شیمی‌درمانی که بر مجاری گوارشی اثر می‌گذارد.
  • فشردگی مدفوع که طی آن یک توده بزرگ، خشک و سخت از مدفوع به دلیل یبوست مزمن در داخل راست روده تشکیل می‌شود و مسیر روده بزرگ را مسدود می‌کند. تومورهایی که مسیر روده‌ها را مسدود می‌کند نیز می توانند علت چسبندگی روده باشند، در برخی موارد انواع سرطان (سرطان معده، پروستات، روده،…) نیز ممکن است علت چسبندگی روده باشد. به ندرت، چسبندگی روده بدون علت ظاهر می شود.

علائم چسبندگی روده

در اغلب موارد چسبندگی روده باعث نشانه ها نمی شود. وقتی علائم وجود دارد، درد مزمن شكم بیشتر شایع است. از نشانه ها و علائم رایج چسبندگی روده می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • درد شکم
  • گرفتگي مداوم عضلات شکم
  • نفخ شدید یا ورم شکم
  • استفراغ
  • اسهال
  • یبوست
  • عدم تحرک مدفوع در روده بزرگ و تغيير در عادات دفعي
  • ناتواني در دفع گاز معده يا باد شکم
  • تب

اگر هر یک از این علائم را دارید و نگران وضعیت سلامتی خود هستید، بهتر است هر چه زودتر به پزشک متخصص گوارش مراجعه کنید، ما در مجله دکتر دکتر لیست بهترین متخصص های گوارش و کبد را برای دسترسی راحت تر و آسان تر شما عزیزان فراهم کردیم، شما عزیزان می توانید از این لیست برای حل مشکل خود استفاده کنید.علت چسبندگی روده

چسبندگی شکم چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک برای تشخیص انسداد روده و علت چسبندگی روده ابتدا معاینات فیزیکی را انجام می دهد و از بیمار در مورد وضعیت و دارو های مصرفی سوال می کند. در طول معاینه فیزیک پزشک شکم شما را لمس می کند و به صدای حرکت روده ها گوش می دهد. البته برای تشخیص علت چسبندگی روده هیچ تستی وجود ندارد که بتواند به راحتی چسبندگی را شناسایی کند اما برای تشخیص بهتر و دقیق تر علت چسبندگی روده می توان آزمایشات زیر را انجام داد:

  • سی‌تی اسکن
  • تصویربرداری سریالی قسمت بالای دستگاه گوارش (Upper GI series)
  • کلونوسکوپی
  • عکس‌برداری اشعه ایکس از شکم

چسبندگی روده و انسداد روده چگونه درمان می شوند؟

هنگامی که علت چسبندگی روده مشخص شد، پزشک شما روش‌هایی را برای درمان این عارضه پیشنهاد می‌‌کند. چسبندگی شکمی که علائم ایجاد نمی کند به طور کلی نیازی به درمان ندارد. جراحی تنها راه درمان سریع چسبندگی روده است که باعث درد، انسداد روده یا مشکلات باروری می شود.

در صورتی که چسبندگی روده باعث انسداد کامل روده شود، معمولا برای جبران انسداد نیاز به عمل جراحی فوری دارید. اکثر انسداد روده های جزئی را می توان بدون جراحی کنترل کرد. در صورتی که نیاز به جراحی فوری نداشته باشید ممکن است پزشک به شما توصیه کند که چند روزی به روده‌ها استراحت دهید. برای این منظور باید تا چند روز غذا و مایعات را از راه دهان نخورید. در طی این مدت مایعات از طریق تزریق داخل وریدی به شما داده می‌شود تا آب مورد نیاز بدن تأمین شود و تعادل الکترولیت‌ها به هم نخورد. الکترولیت‌ها وظیفه انتقال و جابه‌جایی عناصر غذایی به درون سلول‌ها و دفع مواد زائد از سلول‌ها به بیرون را بر عهده دارد. عملکرد این الکترولیت‌ها باعث حفظ تعادل مایعات در بدن و نیز امکان کارکرد صحیح ماهیچه‌های بدن می‌شود.

در صورت التهاب و عونت شکمی که به علت چسبندگی روده رخ داده می توان با مصرف دارو های آنتی بیوتیک التهاب وارده را درمان کرد، همچنین ممکن است پزشک شما داروهایی را جهت کمک به تسکین درد و استفراغ برایتان تجویز کند.

علت چسبندگی روده

در صورتی که انسداد و چسبندگی روده را با استفاده از سایر روش‌ها نتوان درمان کرد، احتمالاً برای درمان آن نیاز به عمل جراحی خواهید داشت. جراحی رفع انسداد روده یک عمل جراحی است که به منظور رفع گرفتگی روده‌ها که باعث جلوگیری از عبور آزادانه محتویات روده از مسیر آن شده است، انجام می‌گیرد. هدف از این جراحی آن است که درد شکم، گرفتگی عضلات شکم، ورم و سایر علائم ناشی از گرفتگی جزئی روده‌ها برطرف شود. در مورد گرفتگی کامل روده‌ها، از آنجا که می‌تواند یک عارضه بسیار خطرناک و تهدیدکننده جان بیمار باشد، عمل جراحی آن باید به صورت اورژانسی انجام شود.

نوع عمل جراحی که برای رفع انسداد روده استفاده می‌شود به علت ایجاد گرفتگی بستگی دارد. انسداد روده ممکن است از نوع مکانیکی و ناشی از فشردگی مدفوع، بیماری فتق، بافت جای زخم حاصل از سایر جراحی‌ها، تومورهای سرطانی یا ولوولوس (پیچ خوردگی روده) باشد. از طرفی انسداد روده در کودکان می‌تواند ناشی از بیماری، عفونت، اختلال در تعادل هورمون‌های شیمیایی و استفاده از داروهای مخدر باشد.

برخی از عمل‌هایی که به طور رایج برای رفع انسداد و چسبندگی روده انجام می‌گیرد عبارتند از:

  • برطرف کردن گرفتگی به وسیله لوله‌ای که از طریق بینی یا مقعد به روده وارد می‌شود و تا محل گرفتگی در روده پیش می‌رود.
  • لاپاراسکوپی – یک عمل جراحی با حداقل تهاجم است که طی آن یک بریدگی کوچک برای وارد کردن لاپاراسکوپ یا ابزارهای جراحی دیگر جهت حذف انسداد روده، بر روی شکم ایجاد می‌شود. لاپاراسکوپ ابزار کوچکی به شکل یک تلسکوپ کوچک می‌باشد.
  • قطعه‌برداری از روده بزرگ – در این عمل، قطعه‌ای از روده بزرگ برداشته می‌شود.
  • قطعه‌برداری از روده کوچک – در این عمل، قطعه‌ای از روده کوچک برداشته می‌شود.

چگونه می توان چسبندگی شکمی را جلوگیری کرد؟

اصولاً امکان جلوگیری از ایجاد انسداد و چسبندگی روده به علت چسبندگی روده بستگی دارد. در واقع جلوگیری از چسبندگی روده دشوار است. با این حال شما می‌توانید با انجام اقدامات زیر، خطر انسداد و گرفتگی روده‌ها را کاهش دهید:

  • اگر مورد جراحی دارید بهتر است، جراحی لاپروسکوپی را انجام دهید
  • درمان فتق و آسیب‌های مشابه در اسرع وقت و قبل از آنکه باعث انسداد روده شود.
  • کاهش احتمال فشردگی مدفوع از طریق:
  • مصرف غذاهای غنی از فیبر به مقدار زیاد
  • نوشیدن آب و مایعات به مقدار زیاد
  • ورزش کردن به‌طور منظم

محققان دریافته اند که رژیم غذایی و تغذیه در ایجاد یا جلوگیری از چسبندگی روده نقش دارند. فرد مبتلا به انسداد روده ای جزئی می تواند علائم را با رعایت یک رژیم غذایی مایع یا کم فیبر که به وسیله سیستم گوارش ساده تر به ذرات کوچکتر تقسیم می شود، درد و علائم چسبندگی روده را کم کند.

عوارض چسبندگی شکمی چیست؟

چسبندگی روده می تواند باعث انسداد روده و ناباروری در زنان شود. انسداد روده می‌تواند منجر به ایجاد یک فرورفتگی یا سوراخ در روده کوچک یا بزرگ شود که آن را زخم روده می‌نامند. ایجاد چنین سوراخی در دیواره روده باعث می‌شود که محتویات آن به حفره شکمی نشت کند و باعث ایجاد عفونت در این ناحیه شود. این نوع عفونت را پریتونیت می‌نامند.

بر گرفته از:

علت چسبندگی روده چیست؟

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «علت چسبندگی روده چیست؟»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

12 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام من ۳۴ سال دارم به طور دوره ای دل درد شکمی و تب میکنم و یبوست جوری که انرژی برام نمی مونه… هفته ای یا چند روز یکبار میخواستم ببینم احتمال انسداد روده هست؟؟؟

    • سلام
      به متخصص جراحی عمومی مراجعه فرمایید
      تا شکم معاینه و بررسی ببشتر انجام شود

  2. سلام من در زمانی ک ب دنیا اومدم انسداد روده داشتم عمل کردم،بازم پارسال بعد از ۲۷ سال باز دچار انسداد روده شدم و عمل کردم. اینجا نوشتین باعث نازایی میشه، یعنی من نمیتونم باردار بشم؟! البته من الان مجردم اما ترسیدم

    • سلام
      خیر نگران نباشید
      دربرخی موارد نادر ممکن است عوارضی برجای گذارد

  3. سلام.من دی سال ۹۷ عمل آپاندیس انجام دادم ولی از آن زمان تا به حال دردی گاهاً شدیدی دارم که حالا حالا ها تازه تازه داره هنگام ره رفتن و سرفه کردن هم درد می کنه.
    لطفاً درمان یا عوارض این را بگویید؟

    • سلام
      نیاز به معاینه شکم می باشد
      لطفا به متخصص جراحی عمومی مراجعه فرمایید

  4. با سلام و خسته نباشید
    من چندماه پیش ب دلیل انسداد روده ناشی از چسبندگی روده عمل کردم
    گرفتن روزه باعث افزایش چسبندگی و افزایش احتمال انسداد روده می تواند بشود؟

    • سلام
      دوست عزیز
      جهت روزه گرفتن باید شرح‌حال دقیق انسداد و جراحی بررسی شود
      با متخصص جراحی مشورت کنید یا از مشاوره تلفنی مجموعه دکتر دکتر جهت ارتباط با متخصص جراحی استفاده کنید

  5. سلام من الان دوماه هستش که دردمعده که به سمت چپم میزنه ونافم پیچ میده ودردمیکنه بیشتردردشم میزنه سمت چپ یعنی انگاریه بادی توشکمم هست وپیچ میده حالت تهوع ودوروزی هم اسهال داشتم ولی درکل شکمم خوب کارمیکنه رفتم دکترسونوگرافی کامل ازشکمم وآزمایش دادم که همه چیزنرمال بودش خداروشکردردام ازقبل بهترشده ولی این هرزگاهی نافم پیچ میده ومیزنه به زیرشکم وبیشتربه سمت چپم وبالای شکمم هرزگاهی هم معده ام دردمیکنه میزنه به قلبم درکل نمیدونم رودهامه یانع ولی دکتربهم گفت که احتمالاالتهاب روده دارم ومن سه چهارسالی هست که عمل کیسه صفراانجام دادم لاروسکوپی من ۳۲سالم هستش ودکتربه من مترونیندازول ۵۰۰وکلیدینیوم سی وامپرازول دادکه خوردم کمی بهترشدم ولی مشکل اصلی اینه که دردشکمم ازقبل بهترشده ولی هرزگاهی پیچ میده وفشاربه نافم میاره ممنون میشم جوابمواینجابدیدتاببینم

    • سلام
      علاوه بر امپرازول و کلیدینیوم سی از قرص دمپریدون صبح و ظهر و شب یک عدد پس از غذا استفاده کنید

  6. سلام من ۱۷ روز پیش عمل میومکتومی ( ۲۵ * ۳۷ سانتی متر روی رحم )انجام دادم هفته اول به جزدرد زخم مشکلی نداشتم ولی این ۱۰ روز اخیر که درد زخم کمترشده نفخ و گاهی یبوست و ورم شکم بخصوص اطراف زخم بیچاره ام کرده( بافشاری که نفخ ایجاد میکنه درد درناحیه لگن دارم) آیا دلیلش چسبندگی روده یا عفونته یا از خوردن قرص آهن میتونه باشه؟ چون مطب دکتر تعطیله نتونستم به دکترم مراجعه کنم خواهش میکنم در صورت امکان جواب بدین خیلی نگرانم . ممنون

    • سلام
      قرص آهن را قطع کنید
      قرص کلینیدیوم سی قبل غذا و دایمتیکون بعدغذا مصرف کنید اگر بهبود نیافت ویزیت شوید

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر