برخی افراد هنگام تماشای تصاویر یا اشیایی با الگوهای سوراخسوراخ، دانهدانه یا خوشههای متراکم، احساس انزجار و ترس را تجربه میکنند. چنین ترسی با نام ترایپوفوبیا شناخته میشود و گاهی علائم شدیدی مانند تپش قلب، تنگی نفس، خفگی و حملات پانیک دارد. چنین علائمی بهمرور زمان بر زندگی اجتماعی شما تأثیرات منفی زیادی میگذارند و ممکن است باعث انزوای اجتماعی شوند. این نوع فوبیا روش درمانی خاصی ندارد، اما با اجرای برخی تکنیکهای ویژه، علائم بهبود پیدا میکنند. باتوجهبه اهمیت تشخیص و درمان بهموقع، در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر به بررسی علائم، عوارض، روشهای تشخیص و درمان میپردازیم و در نهایت، تکنیکهایی برای جلوگیری از بروز علائم ارائه میکنیم تا شادی به زندگی شما برگردد.
ترایپوفوبیا چیست؟
ترایپوفوبیا (Trypophobia) که به آن فوبیای حفره نیز میگویند، ترس یا بیزاری از الگوهای فشرده و تکراری سوراخها مانند الگوهای لانهزنبوری، اسفنجهای دریایی، غلاف دانههای نیلوفر آبی، ظاهر توتفرنگی و حتی حبابهای روی صابون است. در افراد مبتلا به این بیماری، تماشای مناظری با الگوهای سوراخدار باعث وحشت، لرزش بدن، حالت تهوع و حتی گاهی حمله پانیک میشود.
بهعبارت سادهتر ترایپوفوبیا احساس ناخوشایندی است که هنگام دیدن اجسام یا تصاویری با ویژگیهای زیر دارید:
- سوراخهای ریز کنار هم؛
- الگوهای تکراری و متراکم؛
- برجستگیها یا حفرههای نامنظم.
نام این ترس از کلمات یونانی «Trypa» بهمعنای «سوراخ» و «Phobos» بهمعنای «ترس» گرفته شده است، اما این اصطلاح به یونان باستان برنمیگردد و طبق گزارشها برای اولینبار در سال ۲۰۰۵ مطرح شد.
دانشمندان اطلاعات زیادی درباره این ترس خاص ندارند و هنوز بهعنوان اختلال روانی شناخته نمیشود؛ بنابراین ممکن است تست ترایپوفوبیا تنها در برخی مراکز درمانی انجام شود.
آیا ترایپوفوبیا یک اختلال رسمی است؟
فوبیاهای واقعی، ترسهایی هستند که بهصورت جامع درباره آنها تحقیقات علمی انجام شده است و دانشمندان به این نتیجه رسیدهاند که ترس و نگرانی ناشی از موردی خاص، زندگی روزمره افراد را مختل میکند. باتوجه به اینکه ترایپوفوبیا بیشتر شامل حس ناراحتی و انزجار است، سازمانهای مختلف روانپزشکی آن را بهعنوان نوعی اختلال به رسمیت نمیشناسند.
علائم ترایپوفوبیا
افراد مبتلا به این نوع فوبیا، معمولاً هنگام نگاهکردن به اجسام، تصاویر یا سطوحی با خوشههای کوچکی از سوراخ و اشکال شبیه به سوراخ یا حتی هنگام فکر کردن به آنها، علائم ترایپوفوبیا را تجربه میکنند. شایعترین علائم این فوبیا به شرح زیر هستند:
- حس چندش و انزجار؛
- خارش یا مورمور شدن بدن؛
- لرزش بدن یا رعشه؛
- حملههای پانیک در موارد شدید؛
- احساس وحشت؛
- اضطراب و استرس؛
- پریشانی عاطفی؛
- احساس خزیدن چیزی روی پوست؛
- حالت تهوع؛
- استفراغ؛
- عرقکردن ناگهانی؛
- افزایش ضربان قلب؛
- درد قفسه سینه؛
- سرگیجه یا سبکی سر؛
- فشار چشم، اعوجاج یا توهم دیدن تصاویر ترسناک؛
- احساس ترس؛
- احساس ناراحتی شدید؛
- غش؛
- فشار خون بالا؛
- اضطراب؛
- احساس خشونت عاطفی یا جسمی؛
- تنگی نفس یا تنفس سریع؛
- خشکی دهان؛
- احساس خفگی؛
- پوست رنگپریده.
این علائم معمولاً پایدار هستند و باعث اختلالات عملکردی در زندگی روزمره خواهند شد، بنابراین باید برای کنترل و کاهش آنها از خدمات سلامت روان استفاده کنید.
چه چیزهایی باعث تحریک ترایپوفوبیا میشوند؟
هر چقدر فرد به جسم یا تصویر سوراخدار نزدیکتر باشد، احتمال بروز واکنشهایی مانند انزجار، ترس، حالت تهوع و حتی حملههای پانیک بیشتر میشود؛ محرکهای ترایپوفوبیا معمولاً شامل موارد زیر هستند:
- میوههایی با دانههای کوچک مانند توتفرنگی، انار، تمشک، پاپایا و کیوی؛
- لانه زنبور یا شانه عسل؛
- گل آفتابگردان؛
- غلاف دانههای نیلوفر آبی سبز یا خشکشده؛
- برخی مرجانهای دریایی؛
- سوراخ یا سنگریزه در بتن؛
- پلاستیکهای حبابدار؛
- سوراخهای هوا در برشهای نان؛
- بثورات پوستی و سایر مشکلات مانند زخم، جای زخم و لکها؛
- پنیر سوئیسی (پنیر با حفرههای مشخص)؛
- فومها و اسفنجها؛
- جادههای سنگریزه یا شنی؛
- حبابهای ریز روی صابون؛
- حیواناتی با پوست یا خز خالدار (مانند پلنگ و قورباغههای سمی یا برخی حشرهها)؛
- نانهایی با دانههای مختلف روی آنها؛
- صافیها یا فومهای فلزی آلومینیومی؛
- دوش حمام؛
- پارچههایی با طرح خالخالی؛
- LED چراغهای راهنمایی و رانندگی؛
- پوست مار و مارمولک و سایر خزندگان؛
- چشم حشرات مانند مگس و سنجاقک.
جالب است بدانید که در برخی منابع غیررسمی به گلهایی مانند آفتابگردان، غلاف دانه نیلوفر آبی و گیاهان دانهدار، گل ترایپوفوبیا میگویند.
نکته مهم اینکه، اشاره به حشره ترایپوفوبیا در ایران یا کشورهای دیگر، اصطلاح علمی درستی نیست، در واقع از این نام برای حشرههایی استفاده میشود که الگوهای سوراخسوراخ، خوشهای یا برجستگیهای متراکم دارند و باعث ترس افراد مبتلا به فوبیای حفره میشوند؛ برخی از این حشرات یا تصاویر نزدیک به آنها به شرح زیر هستند:
- چشمهای چندبخشی مگسها و سنجاقکها؛
- لانه برخی از حشرات؛
- تخمهای خوشهای حشرات؛
- حشرات با الگوهای نقطهای و متراکم روی بدن.
برخی افراد مبتلا به ترس از سوراخ، تنها از سطوحی با سوراخهای نامنظم بیزار هستند، بنابراین ممکن است با نگاهکردن به سطوح دارای سوراخهایی با اندازههای یکسان مانند دوش حمام یا لباسهای چاپی خالخالی حس بیزاری و ترس نداشته باشند.
علتهای احتمالی ترایپوفوبیا
ترایپوفوبیا علتهای متعددی دارد که در ادامه بررسی خواهند شد:
تلاش مغز برای پیداکردن ارتباطها
دلیل دقیق این نوع فوبیا هنوز مشخص نیست، اما برخی از پژوهشگران معتقدند که این ترس از سوراخهای فشرده، امتداد ترس بیولوژیکی از موجودات سمی یا خطرناک است، به این مفهوم که مغز این الگوهای سوراخدار و تکرارشونده را با چیزهای خطرناک یا بیماریزا مطابقت میدهد، بنابراین وقتی تصویر از جسمی با چنین الگوهایی میبینید، ارتباطی بین آنها با ترسهای گذشته، عوامل خطرناک و یا برخی بیماریها پیدا میکنید که باعث انزجار و ترس میشود.
متداولترین مواردی که مغز آنها را با الگوهای سوراخدار مطابقت میدهد به شرح زیر هستند:
- انگلها؛
- بثورات پوستی؛
- بیماریهایی مانند سرخک و آبله؛
- موجودات خطرناک مانند قورباغههای سمی، ماهی بادکنکی و خزندگان.
لازم است بدانید که بیماریهای پوستی با ظاهر فرورفتگی یا برآمدگیهای منظم و نامنظم روی پوست، یکی از مواد مهم لیست بالا است، اما متاسفانه برخی افراد آنها را با نام بیماری پوستی ترایپوفوبیا میشناسند که پایهواساس علمی ندارد.
افسردگی و اضطراب
مطالعهای در سال ۲۰۱۷ ارتباط احتمالی بین ترایپوفوبیا و اختلال افسردگی اساسی و اختلال اضطراب عمومی (GAD) را نشان داد، بنابراین حتی این اختلالات نیز ممکن است باعث ترس از سوراخها یا الگوهای خوشهای شوند.
تحقیقاتی در سال ۲۰۱۶ نیز به ارتباط بین اضطراب اجتماعی و ترایپوفوبیا اشاره کرده است، این تحقیقات نشان دادهاند که برای افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی، ترس از سوراخها در واقع ترس از چشمها یا نگاههای دیگران است؛ دیدن خوشههایی از سوراخها ممکن است این حس را ایجاد کند که تعداد زیادی جفتچشم به شما خیره شدهاند و این موضوع باعث ناراحتی و پریشانی شود.
سابقه خانوادگی فوبیا
کسانی که یکی از اعضای خانواده آنها ترسی خاص (فوبیا) دارد، با احتمال بیشتر ممکن است به انواع دیگر فوبیاها مانند ترایپوفوبیا دچار شوند؛ این شرایط نشاندهنده نوعی رفتار ژنتیکی یا آموختهشده است.
اکنون که میدانید علت بیماری ترایپوفوبیا چیست، بهتر است با روشهای تشخیص و درمان آن نیز آشنا شوید تا نگرانی بیمورد بهدلیل عدم آگاهی کافی باعث ترس و وحشت شما نشود.
خطای چشم و نحوه پردازش مغز
گروهی از محققان نیز دریافتند که رنگهای با کنتراست بالا در چیدمانهای گرافیکی خاص یا تصاویر حیواناتی مانند شاهکبری، عقرب و اختاپوس حلقهآبی که ویژگیهای طیفی خاص و ظریفی مانند کنتراست و فرکانس فضایی دارند بر نحوه دریافت تصاویر توسط چشم و پردازش آنها در مغز تأثیر میگذارند، بنابراین تنها مطابقت دادن بیماریها و خطرات احتمالی، علت بیماری ترایپوفوبیا نیست؛ بهعبارت سادهتر، ترایپوفوبیا از توانایی تکاملنیافته مغز برای تشخیص تهدیدها در محیط اطراف ناشی میشود.
روشهای تشخیص ترایپوفوبیا
انجمن روانپزشکی آمریکا (APA)، ترایپوفوبیا را بهعنوان نوعی اختلال در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی (DSM) به رسمیت نمیشناسد، چون این ترس، اغلب ناراحتکننده است اما باعث ناتوانی افراد نمیشود، بههمیندلیل نیز معیارهای مشخصی برای تشخیص آن وجود ندارد.
متخصصان اطلاعات کاملی درباره این نوع فوبیا ندارند و همین موضوع نیز تشخیص اصولی را دشوار میکند، در چنین شرایطی، روانپزشک یا رواندرمانگر معمولاً با تست تشخیص ترایپوفوبیا و بررسی علائم، این نوع فوبیا را تشخیص میدهند.
تست ترایپوفوبیا
تست ترایپوفوبیا فوبیای حفره را در فرد شناسایی و ارزیابی میکند، اما تنها جنبه تحقیقاتی دارد؛ محققان در این تست، فهرستی از ۱۷ سؤال تهیه کردهاند. سؤالات شامل تصاویر بالقوه و تحریککننده هستند و پاسخ آنها شامل اعداد ۱ تا ۵ بهترتیب بهمعنای «اصلا» تا «بسیار» است.
روانپزشک پاسخ شما به سوالات با تصاویر ترایپوفوبیک و تصاویر خنثی را مقایسه کرده و نسبت آنها را محاسبه میکند. نسبت بالاتر از ۲ معمولاً نشاندهنده ترایپوفوبیا است.
بررسی علائم
علاوهبر تست، روانپزشک سؤالاتی درباره واکنشها و علائم شما در موارد خاص میپرسد تا آنها را با علائم ترایپوفوبیا تطبیق دهد.
درمان ترایپوفوبیا
تمامی کسانی که تست آنلاین ترایپوفوبیا یا تست در مرکز سلامت روان آنها مثبت شده باید برای درمان اصولی اقدام کنند، روش درمان ترایپوفوبیا معمولاً شامل دریافت خدمات سلامت روان است که تأثیر زیادی در کاهش علائم و افزایش سطح کیفیت زندگی اجتماعی دارد؛ بهترین روشهای درمانی به شرح زیر هستند:
درمان با مواجهه
بسیاری از متخصصان، مواجههدرمانی را بهترین روش برای درمان ترایپوفوبیا میدانند و باید توسط رواندرمانگر انجام شود. در این روش، شما در محیط امن درمان با ترسهای خود روبهرو میشوید تا نحوه پاسخ به اجسام، تصاویر یا موقعیتهایی که باعث ترس و انزجار شما شدهاند را با کمک درمانگر تغییر دهید.
انواع روشهای مواجههدرمانی
انواع روشهای مواجههدرمانی به شرح زیر است:
| تکنیکها | توضیحات |
| مواجهه خیالی | تصور عوامل محرک فوبیا با جزئیات واضح |
| مواجهه با حس درونی | تجربه علائم فیزیکی فوبیا |
| مواجهه درونتنی | مواجهه حضوری با عوامل محرک فوبیا |
| مواجهه با واقعیت مجازی | تجربه عوامل محرک با استفاده از فناوری واقعیت مجازی |
مراحل مختلف درمان با مواجهه
رواندرمانگر یا روانپزشک از شما میخواهد مراحل زیر را برای کاهش علائم فوبیا انجام دهید:
- فکر کردن به محرکهای فوبیای حفره؛
- نگاهکردن به تصاویر یا فیلمهایی با الگوهای خوشهای از سوراخها؛
- در دستگرفتن اسفنج، غلاف نیلوفر آبی یا اشیای دیگری با الگوهای تکرارشونده؛
- آموزش نحوه مدیریت افکار، احساسات و واکنشهای فیزیکی؛
- تکرار جلسات تا بهبودی علائم.
درمان شناختی-رفتاری (CBT)
یکی از دلایل تجربه علائم فوبیا، اعتقاد افراد به وجود خطر و تهدید واقعی در مورد افکار، شیء یا موجودات مختلف است، در این شرایط، بهمحض مواجهه با منبع ترس، افکار منفی بهصورت خودکار فعال میشوند، بنابراین درمان شناختی-رفتاری روش مناسبی برای درمان فوبیای حفره خواهد بود.
این رویکرد روانشناختی، استراتژیهایی را در مراحل زیر آموزش میدهد:
- شناسایی ترس؛
- بحث در مورد افکار غیرواقعی؛
- جایگزینی افکار غیرواقعی با افکار واقعبینانهتر؛
- بهچالش کشیدن ترس؛
- تغییر چارچوب افکار ناخواسته ناشی از ترس؛
- کنترل احساسات ناراحتکننده و واکنش به ترس؛
- ایجاد تغییر اساسی در تفکرات، واکنشها و رفتارها.
در این روش درمان ترایپوفوبیا، رواندرمانگر به شما آموزش میدهد که چطور درباره ترسهای خود فکر کنید تا با نحوه تأثیر آنها روی ذهن آشنا شوید، علاوهبر این، رواندرمانگر استراتژیهای مدیریتی مختلفی را به شما آموزش میدهد، بنابراین ابزارهای لازم برای مواجهه با ترس و سپس درمان آن را خواهید داشت.
مصرف دارو
هیچ نوع داروی اختصاصی برای درمان ترایپوفوبیا وجود ندارد، اما روانپزشک در موارد خاص مانند احساس شدید اضطراب یا وحشت در موقعیتهای مختلف معمولاً داروهایی تجویز میکند، چون اضطراب به اندازهای طاقتفرسا شده است که مانع دریافت خدمات رواندرمانی میشود و در نتیجه علائم هر روز بدتر میشوند؛ گزینههای دارویی برای فوبیاهای خاص معمولاً شامل موارد زیر هستند:
داروهای ضدافسردگی
برخی مطالعات نشان دادهاند که مهارکنندههای انتخابی با جذب سروتونین (SSRIs)، مانند سرترالین ممکن است اضطراب ناشی از فوبیای حفره را کاهش دهد.
مسدودکنندههای بتا
مسدودکنندههای بتا معمولاً برای ترس از صحنه حادثه تجویز میشوند، این داروها، آدرنالین را مسدود میکنند؛ آدرنالین هورمون مبارزه و گریز است و هنگام ترس یا عصبانیت باعث افزایش ضربان قلب و فشار خون میشود.
نحوه مصرف مسدودکنندههای بتا طبق دستور روانپزشک معمولاً به شرح زیر است:
- بهصورت منظم؛
- هنگام مواجهه با عوامل ایجاد ترایپوفوبیا.
آرامبخشها
برخی داروها مانند بنزودیازپینها و بوسپیرونها، آرامبخش سریعالاثر هستند و مصرف آنها باعث احساس آرامش سریع میشود، اما استفاده از این گروه داروهای آرامبخش برای طولانیمدت روش مناسب درمان اضطراب یا فوبیاهای خاص نیست، چون اغلب اعتیادآور هستند و افراد با سابقه سوءمصرف الکل و مواد مخدر نباید از آن استفاده کنند.
این داروها باید توسط روانپزشک تجویز شوند، بنابراین از مصرف خودسرانه آنها خودداری کنید؛ پیشنهاد میشود برای شروع درمان اصولی، وقت ویزیت حضوری از دکتردکتر بگیرید و درباره علائم و ترسهای خود با روانپزشک صحبت کنید، در نهایت نیز میتوانید داروهای تجویز شده را آنلاین از دکتردکتر را بخرید.
یوگا، مدیتیشن و گذراندن وقت در طبیعت
یوگا و مدیتیشن و همچنین چند ساعتی ماندن در طبیعت سبز و زیبا با کاهش سطح اضطراب و استرس به شما کمک میکند تا هرچه سریعتر از روشهای رواندرمانی نتیجه بگیرید.
تمرینات تنفسی
تمرینات تنفسی تأثیر بسیار زیادی در مدیریت ترس یا اضطراب و همچنین کاهش ضربان قلب ناشی از انزجار و بیزاری از عوامل فوبیای حفره دارند، مزایای این روش به شرح زیر است:
- آرامکردن سیستم عصبی؛
- کاهش اضطراب؛
- آرامتر کردن ضربان قلب؛
- خروج بدن از تنش؛
- آرامسازی قبل خواب و کمک به خوابی بهتر و باکیفیتتر.
روش تنفس ۸-۷-۴
این روش تنفسی، نوعی تکنیک آرامسازی و کنترل استرس با تمرکز روی تنفس است. این تکنیک را باید بهصورت زیر انجام دهید:
- دَم از بینی بهمدت ۴ ثانیه و بهآرامی؛
- نگهداشتن نفس بهمدت ۷ ثانیه؛
- بازدم کنترلشده از دهان بهمدت ۸ ثانیه؛
- تکرار چرخه برای ۴ بار.
تنفس مربعی
تنفس مربعی نوعی تکنیک تنفس عمیق و آرامسازی است که برای کاهش استرس، کنترل اضطراب و همچنین افزایش تمرکز استفاده میشود. به این روش، «تنفس چهارضلعی» نیز میگویند چون تمامی مراحل آن معمولاً با زمانهای مساوی و بهصورت زیر انجام میشود:
- ۴ ثانیه دَم از بینی؛
- ۴ ثانیه نگهداشتن نفس؛
- ۴ ثانیه بازدم آرام از دهان؛
- ۴ ثانیه مکث قبل از دَم بعدی.
تغییر سبک زندگی
یکی از مواردی که به درمان بسیاری از مشکلات جسمی و روانی کمک میکند، تغییر سبک زندگی است؛ برای این کار تنها کافی است اقدامات زیر را انجام دهید:
- هر شب حدود ۷ تا ۹ ساعت خواب مفید و عمیق داشته باشید.
- رژیم غذایی خود را متعادل کنید و مصرف غذاهایی مانند فستفودها و غذاهای فوقفرآوریشده را کاهش دهید، چون باعث اضطراب میشوند.
- فعالیت بدنی منظم داشته باشید، اگر هر روز نمیتوانید ورزش سنگین انجام دهید، پیادهروی روزانه انتخاب مناسبی است. فعالیت منظم با افزایش تولید سروتونین و سایر مواد شیمیایی کاهشدهنده اضطراب در مغز، باعث کاهش علائم این نوع فوبیا میشود.
- میزان مصرف کافئین بهویژه قهوه را محدود کنید.
- روزانه حداقل ۸ لیوان آب بنوشید.
- روی موفقیتهای خود تمرکز کنید، حتی اگر خیلی کوچک هستند.
- روابط اجتماعی خود را قویتر کنید، چون صحبتکردن با دوستان در مورد احساسات باعث آرامش میشود و مقداری از بار روانی ترسها کم خواهد کرد.
عوارض ترایپوفوبیا
افرادی که فوبیای حفره دارند، برای درک آنچه شما تجربه میکنید با مشکل مواجه میشوند، از طرفی، علائم ترایپوفوبیا ممکن است تأثیر بسیار زیاد و عمیقی بر سلامت روان و کیفیت زندگی آنها داشته باشد و حتی خطر ابتلا به مشکلات روانی دیگری را افزایش دهد؛ عوارض عدم درمان اصولی فوبیای حفره به شرح زیر است:
ابتلا به اختلال روانی دیگر
افرادی که فوبیا دارند، اغلب افسردگی، اضطراب یا انواع دیگر مشکلات سلامت روان را تجربه میکنند و گاهی احتمال ابتلا به آسیبهای روانی و جسمی هم در آنها افزایش پیدا میکند.
استرس مزمن
اگر هر لحظه تلاش میکنید از محرکهای فوبیای حفره اجتناب کنید، ممکن است به اضطراب و استرس مزمن مبتلا شوید.
مصرف مواد مخدر و الکل
برخی افراد برای آرامکردن ذهن و اعصاب خود در مواجهه با محرکهای ترایپوفوبیا به مواد مخدر یا الکل روی میآورند.
مشکلات خواب
بیخوابی یا سایر مشکلات خواب در بین افرادی که فوبیا دارند رایج است.
انزوای اجتماعی
کسانی که نمیتوانند بهصورت سالم و علمی با دنیای اطراف خود و ترسها ارتباط برقرار کنند، معمولاً در زندگی شخصی و کار با مشکلاتی روبهرو شده و در نتیجه انزوای اجتماعی را انتخاب میکنند.
عوامل خطر ترایپوفوبیا
عوامل خطر این نوع فوبیا به شرح زیر هستند:
جنسیت
برخی مطالعات شیوع بیشتر را در زنان گزارش کردهاند.
سابقه خانوادگی
تحقیقات نشان داده افرادی که یکی از اعضای خانواده آنها ترس از حفره دارد، حدود ۲۵٪ بیشتر در معرض خطر این فوبیا قرار دارند.
ابتلا به اختلالات روانی
ابتلا به اختلالات روانی زیر خطر ترایپوفوبیا را افزایش میدهند:
- اختلال افسردگی اساسی (MDD)؛
- اختلال هراس؛
- اختلال دوقطبی(BP)؛
- اختلال اضطراب اجتماعی (SAD)؛
- اختلال وسواس فکری-عملی (OCD)؛
- اختلال پانیک (PD).
چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟
در صورت تجربه علائم زیر باید به روانپزشک یا رواندرمانگر مراجعه کنید:
- افسردگی، اضطراب یا اختلال وسواس فکری-عملی؛
- تحریکپذیری شدید؛
- بیخوابی؛
- حملات پانیک.
چگونه هنگام مواجهه با تصاویر محرک، اضطراب را کنترل کنیم؟
تکنیکهای زیر به کنترل اضطراب هنگام مواجهه با تصاویر محرک ترایپوفوبیا کمک میکنند:
- تنفس آرام و عمیق (تنفس ۸-۷-۴ و تنفس مربعی)؛
- برگرداندن توجه و تمرکز به محیط واقعی (بهعنوانمثال نامبردن از چند چیز در اطراف شما)؛
- نگاهنکردن به تصاویر محرک و دور کردن تصویر از جلوی چشم؛
- ریلکسکردن عضلات بدن (شُلکردن شانهها و دستها)؛
- یادآوری بیخطر بودن تصویر.
تفاوت ترایپوفوبیا با وسواس یا اضطراب عمومی
ترایپوفوبیا نوعی واکنش به دیدن الگوهای سوراخسوراخ یا متراکم است و آن را در راهنماهای روانپزشکی به رسمیت نمیشناسند، در مقابل، وسواس و اضطراب عمومی از جمله اختلالات تشخیصی رسمی در منابع معتبر روانشناسی هستند؛ در ادامه تفاوتهای دیگر این اختلالات بررسی خواهد شد:
| نوع اختلال روانی | تعریف | علائم | روش درمان |
| ترایپوفوبیا | احساس انزجار و ناراحتی از دیدن محرکهای خاص با ویژگیهای زیر:
|
|
|
| وسواس فکری | افکار مزاحم تکرارشونده و رفتارهای اجباری مانند شستن دستها یا چککردن مکرر | افکار وسواسی:
رفتارهای اجباری:
|
|
| اضطراب عمومی | نگرانی مزمن و گسترده درباره موضوعات مختلف مانند سلامت، کار و آینده |
|
|
کلام آخر دکتردکتر
متخصصان هنوز ترس از سوراخها و الگوهایی مانند آن را بهعنوان نوعی فوبیا به رسمیت نمیشناسند، اما به این معنا نیست که ترایپوفوبیا واقعی نباشد. این نوع فوبیا گاهی ریشه در ترسهای گذشته هنگام مواجهه با شرایط یا موقعیتی ترسناک مانند روبهرو شدن با بیماریهای پوستی مسری و حیواناتی دارد که ذهن شما الگوهای خوشهای و تکرارشونده سوراخها یا برآمدگیها را با آنها تطبیق میدهد. باتوجهبه اینکه علائم فوبیای حفره با روشهای درمانی مانند مواجههدرمانی و درمان شناختی-رفتاری بهبود پیدا میکنند، بنابراین پیشنهاد میشود برای تشخیص سریعتر و شروع درمان، وقت ویزیت حضوری از دکتردکتر بگیرید.
