تابستان فصل لباسهای رنگی، آرایش شاین و البته رنگ پوست تیره است. با اولین گرما، تبوتاب برنزهکردن و پوست خوشرنگ و شکلاتی شروع میشود. آنهایی که رنگ طبیعی و ماندگار میخواهند راهی پلاژها و استخرهای روباز میشوند، آنهایی که نتیجۀ فوری میخواهند و رنگ تیرهتر و یکدستتر، سراغ مراکز سولاریوم میروند. حتما میپرسید تکلیف سلامت و جوانی پوست چه میشود؟ تفاوت سولار و آفتاب از این نظر چیست؟ موضوع صحبتمان در این راهنما همین است. اینکه با درنظرگرفتن تمام مزایا و عوارض و تفاوتها، در نهایت سولار بهتره یا آفتاب؟
سولار یا آفتاب برای برنزه شدن؛ کدام سریعتر نتیجه میدهد؟
در انتخاب سولار یا آفتاب برای برنزه شدن، بحث زمان مطرح است. سرعت سولاریوم همیشه بیشتر از آفتاب است. اگر برای مهمانی یا مناسبت خاصی قصد برنزهشدن دارید و تفاوت سولار و آفتاب ازاینجهت برایتان مهم است، با سولاریوم زودتر نتیجه میگیرید.
برنزه شدن با سولار چند جلسه زمان میبرد؟
شدت اشعه UVA سولاریوم ممکن است تا ۱۲ برابر بیشتر از نور خورشید در میانه روز باشد. این اشعه با نفوذ به عمق پوست، رنگدانهها را بهسرعت اکسید و تیره میکند. برای همین بعداز ۱ تا ۳ جلسه کوتاه و ۵ تا نهایتا ۲۰دقیقهای، تغییر رنگ بهوضوح احساس میشود. درحالیکه برای رسیدن به همان رنگ زیر نور آفتاب، باید چند روز و هر بار چند ساعت وقت بگذارید.
آفتاب گرفتن چقدر طول میکشد تا پوست برنزه شود؟
حتی اگر دست روی بهترین روش آفتاب گرفتن بگذارید، در حمام آفتاب پوست در معرض ترکیبی از اشعههای UVB و UVA قرار میگیرد و برای تولید رنگدانههای جدید، دستکم به چند روز زمان احتیاج دارد. درحالیکه دستگاه سولار بهشکل متمرکز و با شدت بسیار بالا، دُز سنگینی از اشعه UVA را به پوست میتاباند و اثربخشی فوری دارد. برای بازدهی مشابه، باید روزانه ۱ تا ۲ ساعت زیر نور خورشید بخوابید که ریسک آفتابسوختگی را بهشدت بالا میبرد.
پشت پردۀ سرعت بیشتر برنزهشدن با سولاریوم، نکتهای هست که باید قبلاز خوابیدن در دستگاه بدانید!
تفاوت اشعه خورشید و سولاریوم در آسیب به پوست
واقعیت این است که هر دو روش طرفداران پروپاقرصی دارند، اما وقتی پای اشعههای مضر و پیری زودرس پوست وسط میآید، باید با چشم باز تصمیم گرفت. باید دانست شاخص فرابنفش چیست و در کدام روش بیشتر است؟!
فارغ از اینکه کدام برنزه طبیعیتری میدهد، سولار یا آفتاب، باید بدانید هر دوی اینها رنگ پوست را با تابش پرتوهای فرابنفش تیره میکنند اما مکانیسم و نسبت پرتوها متفاوت است. نور طبیعی خورشید ترکیبی از اشعههای UVA و UVB است، اولی عامل پیری و تیرگی سریع، دومی عامل سوختگی پوست. سولاریوم بخش زیادی از UVB را حذف میکند و دُز شدید، متمرکز و کنترلنشدهای از UVA را به عمق بافت پوست میتاباند. بنابراین میزان آسیب پوستی این دو روش متفاوت است.
آیا سولاریوم خطر سرطان پوست و پیری زودرس را بیشتر میکند؟
بیاغراق مهمترین تفاوت اشعه خورشید و سولاریوم در مورد خطر سرطان پوست و پیری زودرس است. چه چیزی مهمتر از سلامتی؟! در این مورد اگر میپرسید سولار بهتره یا آفتاب، خطرات سولاریوم را یادآوری میکنیم.
تفاوت سولار و آفتاب در این است که اشعه UVA سولار طول موج بلندتری دارد. پس به عمیقترین لایههای پوست نفوذ میکند و کلاژن و الاستین پوست را از بین میبرد. بههمینخاطر علاقهمندان به تیرگی با سولار زودتر با افتادگی پوست، خطوط عمیق اطراف چشم و لکههای قهوهایرنگ سوختگی روبهرو میشوند.
موضوع مهمتر احتمال سرطان پوست است. اشعه سولاریوم قابلیت تخریب پروتئینهای محافظ و DNA سلولهای پوست را دارد. از اینرو سازمان بهداشت جهانی سولار را در دسته خطرناکترین عوامل سرطانزا قرار داده است.
به گزارش مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC)،
«تنها یک بار استفاده از سولاریوم قبلاز سن ۳۵ سالگی، خطر ابتلا به کشندهترین نوع سرطان پوست یعنی ملانوما را تا ۷۵٪ افزایش میدهد.»
آفتاب یا سولار؛ کدام برای پوست حساس ضرر بیشتری دارد؟
انتخاب میان آفتاب یا سولار برای پوست حساس یک بحث مهم است. هر دو روش برای پوست حساس، مستعد قرمزی یا مبتلا به روزاسه و اگزما خطرناکاند اما، ضرر سولاریوم بهمراتب بیشتر است و عواقبش سریعتر ظاهر میشوند. اشعۀ متمرکز سولار شوک ناگهانی و شدید به پوست وارد کرده و سد دفاعی آن را بهسرعت مخدوش میکند. این اتفاق در پوست حساس مشکلاتی مثل التهاب حاد، خارش شدید، خشکی مفرط و فوران جوش یا لک را بهدنبال دارد.
اشعه UVA آفتاب بهاندازۀ دستگاه شدید و متراکم نیست و با استفاده از ضدآفتاب فیزیکی، پوشیدن کلاه یا کوتاهکردن زمان آفتابگیری میتوان آسیب ناشی از آن را تا حدی مدیریت کرد. بااینحال برای پوست حساس، احتمال سوختگی، قرمزی و تاول همچنان وجود دارد.
ماندگاری سولار بیشتر است یا آفتاب؟
اگر میپرسید ماندگاری سولار بیشتره یا آفتاب، پاسخ آفتاب است. پوست ما زیر نور طبیعی خورشید ملانین ترشح میکند و بهاینترتیب به اشعه UVB پاسخ میدهد. این فرایند یک تغییر رنگ عمقی در لایههای سلولی ایجاد خواهد کرد. تیرگی طبیعی و اصولی بین ۷ تا ۱۰ روز در اوج میماند و محو شدن آن همگام با چرخه طبیعی ریزش سلولهای مرده پوست خواهد بود، کاملا ملایم، یکدست و ظرف یک دورۀ ۲۸روزه.
اشعۀ سولاریوم ملانینهایی که از قبل در سطح پوست وجود دارند را اکسید و تیره میکند؛ بههمینخاطر برنز با آن سطحیتر است و اگر تمدید نشود، ظرف ۴ تا ۷ روز شروع به کدرشدن و ریزش لایهای میکند. تازه، اگر پوستتان روشن باشد، این ماندگاری حتی کوتاهتر است و پوستتان بهسرعت دورنگ، کدر یا لکهدار میشود.
چگونه ماندگاری برنزه شدن را بیشتر کنیم؟
فارغ از تفاوت سولار و آفتاب، برای آنکه سلولهای حاوی ملانین مدتزمان بیشتری روی سطح پوست باقی بمانند، باید بهنحوی سرعت لایهبرداری طبیعی پوست را کُند کنید، مثلا:
- بلافاصله پس از حمام آفتاب یا سولار، از کرمهای لوسیون حاوی آلوئهورا، هیالورونیکاسید یا شیباتر استفاده کنید. رطوبترسانی عمر تیرگی پوست را تا چند روز بیشتر میکند.
- آب داغ چربی طبیعی و لایه محافظ پوست را خشک و آمادۀ ریزش میکند. بیشتر دوش آب خنک یا ولرم بگیرید.
- مصرف خوراکیهای نارنجی و قرمز مثل هویج، گوجهفرنگی و زردآلو به ماندگاری بیشتر رنگدانهها کمک میکند و از درون باعث درخشش رنگ شکلاتی پوست میشود.
- لیف و اسکراب زبر را کنار بگذارید و از لایهبردارهای شیمیایی قوی استفاده نکنید. پوستتان را فقط با شویندههای کرمی بشویید.
قبل و بعد از سولار یا آفتاب گرفتن چه مراقبتهایی لازم است؟
حفظ سلامت پوست نیازمند رعایت یک روتین مناسب قبل و بعد از قرارگیری در معرض اشعه فرابنفش است.
مراقبتهای قبل از برنزه کردن با آفتاب یا سولار عبارتاند از:
- لایهبرداری ملایم برای رفع انباشتگی سلولهای مرده، جلوگیری از کدری پوست، رنگگیری یکدست و دوام رنگ؛
- نوشیدن آب فراوان برای جلوگیری از چروک و آسیبهای ساختاری عمیق؛
- حذف عطر و لوسیونهای حاوی الکل برای جلوگیری از حساسیت پوست نسبت به نور و ایجاد لکههای قهوهای.
مراقبتهای بعد از برنزه کردن عبارتاند از:
- خنکسازی فوری پوست و تخلیۀ حرارت ناشی از تابش اشعه؛
- ترمیم ساختار آسیبدیده پوست با افترسانهای تخصصی مثل لوسیونهای حاوی آلوئهورا و آنتیاکسیدانها؛
- پرهیز از اصلاح و اپیلاسیون حداقل تا ۴۸ ساعت بعد از قرارگیری در معرض تابش.
بهترین زمان آفتاب گرفتن برای برنزه شدن بدون سوختگی
اگر قصد دارید با نور طبیعی و بدون سوختگی برنزه شوید، شاخص فرابنفش را در نظر بگیرید. خیلیها میپرسند در کدام ساعات روز سولار بهتره یا آفتاب گرفتن چهموقع امنتره، در پاسخ باید بگوییم این شاخص در ساعات صبح و عصر کمتر از ساعات میانی روز است. بهطور کلی قبل از ساعت ۱۰ صبح و بعد از ساعت ۴ بعدازظهر بهترین و امنترین زمان برای حمام آفتاب خواهد بود، چراکه زاویه تابش خورشید مایل است و شدت اشعۀ سوزانندۀ UVB به حداقل میرسد.
در بازۀ زمانی ۱۲ ظهر تا ۳ بعدازظهر سطح این اشعه به بیشترین مقدار میرسد و حمام آفتاب در این ساعات نه تنها پوست را میسوزاند، که با خطر گرمازدگی، افت فشار و از دست رفتن شدید آب بدن همراه است.
بعد از سولار چکار کنیم تا پوست آسیب نبیند؟
یک تفاوت سولار و آفتاب در این است که اتاقک سولاریوم با تابش دُز بسیار بالای UVA، رطوبت عمقی پوست را تبخیر میکند و پوست را در وضعیت شوک حرارتی قرار میدهد. برای جلوگیری از تخریب کلاژن و آسیبهای جدیتر، بلافاصله پس از خروج از اتاقک سولار اقدامات زیر را انجام دهید:
- بعداز ۱ تا ۲ ساعت که پوست خنک شد، با آب ولرم یا متمایل به خنک و یک شوینده فاقد صابون و کرمی، لوسیون برنزهکننده را از روی پوست پاک کنید.
- پوستتان بعداز سولاریوم به آبرسانی نیاز دارد. در استفاده از لوسیونهای حاوی سرامید و هیالورونیکاسید حسابی دستودلباز باشید.
- اگر دچار قرمزی و سوزش شُدید، سریع ترین درمان آفتاب سوختگی کمپرس آب سرد، ژل آلوئهورای خالص خنک و درصورت نیاز و با تجویز پزشک، کرم هیدروکورتیزون ۱٪ خواهد بود.
- حرارت سولار پوست حساس را دچار خارش خفیف میکند. ترجیحا پوستتان را نخارانید و حتی لمس نکنید.
- تا ۲۴ ساعت زیر نور مستقیم خورشید قرار نگیرید. پوست دُز مجاز اشعه را دریافت کرده و تحمل بیشتر از آن را ندارد.
- از پوست دست و صورت با ضدآفتاب SPF بالای ۳۰ محافظت کنید.
- بین جلسات سولاریوم حداقل ۴۸ تا ۷۲ ساعت فاصله بگذارید.
در نهایت سولار بهتر است یا آفتاب؟ کدام انتخاب کمخطرتر و بهتر است؟
اگر بهدنبال راهی کاملا بیخطر برای برنزهکردن میگردید، راهحل نه سولاریوم است و نه حمام آفتاب، چون هر دو متکی بر UV هستند و ذاتا به ساختار پوست آسیب میزنند. اما اگر قرار باشد بگوییم از نظر امنیت و سلامت سولاریوم بهتره یا آفتاب؟ نور طبیعی به ۳ دلیل برندۀ این مقایسه است:
- دوز و شدت اشعه کمتر است؛
- حاوی UVB برای تولید ویتامین D است؛
- رنگ حاصل ماندگارتر و ریزش آن یکدستتر است.
حمام آفتاب در ساعات امن با مصرف ضدآفتاب فیزیکی و لوسیونهای افترسان، انتخابی بهمراتب امنتر، طبیعیتر و بادوامتر نسبت به اتاقکهای تاریک و پرخطر سولاریوم است. در همین راستا بد نیست مقالۀ معرفی 21 مورد از بهترین ضد آفتاب ایرانی را بخوانید.
اگر هم بهدنبال راهکاری کاملا بیخطر میگردید، لوسیونها و فومهای برنزهکننده بیهیچ خطری پوستتان را شکلاتی میکنند.
کلام آخر دکتردکتر
فرقی نمیکند برندۀ دوئل سولاریوم و حمام آفتاب کدام باشد، هرکدام بهدلایلی طرفداران و منتقدان خود را دارند. نور آفتاب ویتامین D به بدن میرساند، برنزهی طبیعی میدهد و آسیب کمتری بهدنبال دارد؛ سولاریوم زودتر نتیجه میدهد، بیشتر آسیبزاست و رنگ تیرهتر و یکنواختتری را رقم میزند. اگر بهدنبال نتیجۀ فوری هستید، سولاریوم با رعایت دفعات مجاز گزینۀ بهتری است، اما برای یک درخشش طبیعی و ماندگار، آفتاب ملایم همراه انتخاب بهتری خواهد بود.
در نظر داشته باشید که اگرچه قرارگیری کنترلشده در نور خورشید معمولاً از سولاریوم کمخطرتر تلقی میشود، هیچیک از این دو روش را نمیتوان کاملاً ایمن دانست؛ زیرا هر دو با آسیب ناشی از اشعه فرابنفش همراه هستند.
انتخابتان هرکدام باشد، مصرف لوسیونهای مخصوص برنزه و مراقبتهای بعدی را فراموش نکنید؛ همچنین درصورت انتخاب آفتاب، استفاده از ضدآفتاب برای بخشهای حساس ضروری است.
اگر مایلید بدون آسیب به سلامت پوستتان، بهترین روش برنزهکردن مناسب با تیپ پوستی خود را پیدا کنید، متخصصان پوست دکتردکتر در کنار شما هستند. شما میتوانید همین حالا از طریق سایت دکتردکتر، نوبت آنلاین خود را از متخصص پوست دریافت یا از خدمات ویزیت آنلاین استفاده کنید.
