جوش زیر پوستی چیست و چگونه آن را از بین ببریم؟

جوش زیر پوستی نوعی جوش است که در عمق پوست شکل می‌گیرد و برخلاف بسیاری از جوش‌ها، ممکن است در ابتدا هیچ سر سفید یا سیاهی روی سطح پوست نداشته باشد. این ضایعه گاهی فقط به‌صورت برجستگی دردناک و ملتهب زیر پوست باقی می‌ماند و گاهی بعدتر به سطح می‌رسد و به‌شکل سرسفید، سرسیاه یا برجستگی قرمز دیده می‌شود. کمپرس گرم، ترکیب‌های موضعی ضدجوش و مراقبت ملایم از پوست از روش‌های رایج کنترل آن هستند. تمیز نگه‌داشتن پوست و استفاده از محصولات غیرکومدون‌زا نیز احتمال ایجاد ضایعات جدید را کمتر می‌کند. در ادامه، دلایل شکل‌گیری جوش زیر پوستی و نحوۀ درمان آن را بیشتر توضیح می‌دهیم. با ما بمانید.

جوش زیر پوستی چیست؟

جوش زیر پوستی در زیر سطح پوست ایجاد می‌شود. به همین دلیل اغلب برخلاف جوش‌های معمولی، سر سفید، سرسیاه یا برجستگی قرمز قابل‌مشاهده ندارد. بعضی از این جوش‌ها به‌مرور به سطح پوست می‌رسند و ظاهر می‌شوند و تعدادی دیگر بدون ایجاد ضایعۀ واضح روی پوست، برطرف می‌شوند. این جوش‌ها بیشتر روی صورت، قسمت بالایی کمر یا قفسۀ سینه دیده می‌شوند. گاهی با کشیدن آرام انگشت روی پوست می‌توانید برجستگی را احساس کنید، اما همیشه لمس آن آسان نیست. جوش زیر پوستی گاهی دردناک و آزاردهنده است.

متن انگلیسی:

Never try to “pop” a blind pimple. Squeezing it can make the pimple worse or cause permanent scarring

هرگز سعی نکنید این جوش بترکانید یا فشار دهید، زیرا التهاب را بیشتر می‌کند و خطر باقی‌ماندن جای جوش را افزایش می‌دهد.

my.clevelandclinic

در بعضی منابع انواع جوش زیر پوستی به شرح زیر معرفی شدند:

• کومدون‌های بسته: برجستگی‌های کوچک، همرنگ پوست و بدون التهاب هستند که دهانۀ منفذ در آنها بسته است و بیشتر اوقات درد ندارند.
• ندول‌ها: ضایعات بزرگ، سفت و برآمده‌ای هستند که در لایه‌های عمقی پوست شکل می‌گیرند. به‌طور معمول چرک قابل‌مشاهده‌ای روی سطح ندارند و لمس آنها حساس و دردناک است.
• کیست‌ها: ضایعات بزرگ، عمیق و اغلب حاوی مایع و چرک هستنمد. این جوش‌ها متورم و دردناک‌ هستند و نسبت به انواع سطحی‌تر، بخطر بیشتری برای آسیب بافتی و باقی‌ماندن اسکار دارند.

در تصویر زیر عکس جوش زیر پوستی را مشاهده می‌کنید:

علائم و نشانه‌های جوش زیر پوستی

علائم جوش زیر پوستی بیشتر به عمق ضایعه و میزان التهاب آن بستگی دارند. نشانه‌های رایج بالینی که باید به آنها دقت کنید، عبارت‌اند از:

• برجستگی یا تودۀ کوچک زیر پوست که گاهی با لمس احساس می‌شود؛
• درد یا ناراحتی روی برجستگی و اطراف آن؛
• ورم، التهاب یا قرمزی ناحیه.

بعضی جوش‌های سرسفید یا سرسیاه‌ ابتدا به‌شکل جوش زیر پوستی آغاز می‌شوند و بعد به سطح پوست می‌رسند. در این حالت گاهی برجستگی قرمز ایجاد می‌شود و در مرکز آن سری با رنگ زرد، سفید یا سیاه را مشاهده می‌کنید. اگر ضایعه‌های شما ظاهر متفاوتی دارند یا بیشتر با خارش همراه هستند، احتمال بروز جوش قارچی صورت یا جوش کیستیک را بررسی کنید.

علت جوش زیر پوستی چیست؟

زمان بررسی علت جوش‌های زیر پوستی، عامل اصلی انسداد منافذ یا فولیکول‌های مو با باکتری، سلول‌های مردۀ پوست، مو یا سبوم است. اگر سبوم بیش از حد تولید شود یا چربی و سلول‌های پوستی در عمق منفذ تجمع پیدا کنند، محتویات به سطح نمی‌رسند و در زیر پوست محبوس می‌شوندکه نتیجۀ آن ایجاد التهاب، درد و گاهی تجمع چرک است. علت جوش‌زدن بدن به موارد زیر نیز مربوط می‌شود:

• سابقۀ خانوادگی: اگر والدین شما آکنه یا جوش‌های عمقی داشته‌اند، احتمال بروز این مشکل در شما بیشتر است.
• تغییرات هورمونی: بلوغ، چرخۀ قاعدگی و بارداری سطح هورمون‌ها را تغییر داده و تولید سبوم و احتمال ایجاد جوش را افزایش می‌دهند.

متن انگلیسی:

Blind pimples and acne in general can be caused or worsened by certain medicines, such as drugs that contain corticosteroids, testosterone or lithium.

ترجمۀ متن:

مصرف بعضی داروها، ازجمله کورتیکواستروئیدها،تستوسترون و لیتیوم، جوش زیر پوستی و آکنه را ایجاد یا تشدید می‌کند.

nivea.co

• تعریق و اصطکاک: فعالیت‌هایی که باعث تعریق می‌شوند، به‌خصوص همراه کلاه، کلاه ایمنی یا لباس تنگ، جوش را تشدید می‌کنند.
• محصولات مراقبت از پوست: کرم‌ها، لوسیون‌ها یا مواد آرایشی سنگین منافذ پوست را می‌بندند و زمینه ایجاد جوش را فراهم می‌کنند.
• استرس: افزایش استرس با بالا رفتن کورتیزول همراه است و افزایش تولید سبوم احتمال جوش‌زدن را بیشتر می‌کند.

چگونه جوش زیر پوستی را تشخیص دهیم؟

بیشتر اوقات می‌توانید جوش زیر پوستی را از روی برجستگی عمقی، درد، التهاب و نداشتن سر واضح تشخیص دهید. اگر درد شدید است، چند جوش زیر پوستی دارید یا ضایعات مرتب برمی‌گردند، بهتر است پزشک پوست را معاینه کند. در این شرایط برای تشخیص دقیق‌تر و انتخاب درمان مناسب به متخصص پوست مراجعه کنید. شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای متخصص موردنظر خود بگیرید. تشخیص درست اهمیت دارد، زیرا بعضی ضایعات عمقی آکنه ولگاریس هستند که درمان مخصوص به خود را دارد.

جوش زیر پوستی را چگونه از بین ببریم؟

برای ازبین‌بردن جوش زیر پوستی، به روش‌های مؤثر و ایمن می‌توانید عمل کنید که از شدت ناراحتی بکاهند و خطر آسیب به پوست را نیز کاهش دهند. درمان جوش‌های هورمونی و آکنه را از مراقبت‌های ساده شروع کنید و اگر ضایعه بزرگ، مکرر یا بسیار دردناک است، سراغ درمان تخصصی بروید.

• کمپرس گرم: پارچۀ تمیز و گرم یا پد گرم‌کننده‌ای را حدود ۱۵ دقیقه روی محل قرار دهید. گرما درد را تسکین می‌دهد و در بعضی جوش‌ها خروج تدریجی محتویات به سطح را آسان‌تر می‌کند.
• چسب ضدجوش: چسب‌های ضدجوش هیدروکلوئیدی سطح ضایعه را می‌پوشانند و به آرام‌کردن پوست کمک می‌کنند. بااین‌حال، اگر جوش به‌طور کامل زیر پوست بسته باشد و ترشح سطحی نداشته باشد، از چسب‌های معمولی انتظار تخلیۀ محتویات عمقی را نداشته باشید.
• کمپرس سرد: برای کم‌کردن سریع‌تر قرمزی و ورم جوش می‌توانید یخ را داخل پارچه‌ای تمیز بپیچید و هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی پوست قرار دهید. این کار را بیشتر از ساعتی یک بار تکرار نکنید و یخ را به‌طور مستقیم روی پوست نگذارید.
• روغن درخت چای: این روغن به‌دلیل اثر ضدالتهابی و ضدمیکروبی در بعضی محصولات ضدجوش استفاده می‌شود. برای استفاده، ابتدا آن را با روغن حامل رقیق کنید و روی بخش کوچکی از پوست خود تست حساسیت را انجام دهید.
• لایه‌برداری ملایم: پاک‌سازی منافذ پوست بخشی از روتین مراقبت از آن است، اما در پوست ملتهب از لایه‌برداری شدید و اسکراب دانه‌دار پرهیز کنید، زیرا تحریک مکانیکی التهاب را بیشتر می‌کند. استفاده بیش از حد از لایه‌بردارها نیز پوست را تحریک و خشک می‌کند.
• ترکیب‌های موضعی ضدجوش: سالیسیلیک اسید و بنزوئیل پراکسید از جمله ترکیب‌های رایج بدون نسخه برای درمان جوش زیر پوستی هستند. آداپالن و اسید آزلائیک نیز در درمان آکنه هورمونی و جوش پریودی استفاده می‌شوند. زمان خرید پماد جوش زیر پوستی بهتر است ترکیب فعال را متناسب با نوع پوست شدت جوش خود انتخاب کنید و اگر پوستتان تحریک شد، مصرف را کاهش دهید یا با پزشک مشورت کنید.
• درمان‌های پزشکی: اگر جوش‌ها متعدد، عودکننده یا دردناک هستند، متخصص پوست گاهی داروهای قوی‌تر، آنتی‌بیوتیک خوراکی یا تزریق کورتیکواستروئید را در نظر می‌گیرد. انتخاب درمان به نوع و شدت آکنه بستگی دارد.

درنهایت، جوش زیر پوستی یک‌شبه ناپدید نمی‌شود. روتین پوستی منظم خود را ادامه دهید و ضایعه را مدام دستکاری نکنید. همچنین، درمان جوش سرسیاه با جوش‌های عمقی متفاوت است و خودسرانه عمل نکنید.

درمان جوش زیر پوستی بزرگ و دردناک

برای درمان جوش زیر پوستی بزرگ و دردناک در خانه، نکات زیر را رعایت کنید:

• جوش دست نزنید و آن را فشار ندهید.
• روزی سه بار پارچۀ گرم و مرطوبی را ۱۰ تا ۱۵ دقیقه روی محل بگذارید.
• از لایۀ نازکی از محصولات حاوی آداپالن، اسید آزلائیک، بنزوئیل پراکسید یا سالیسیلیک اسید استفاده کرده و در طول درمان، از پوست در برابر آفتاب محافظت کنید. بعضی ترکیب‌های ضدجوش حساسیت پوست به نور را بیشتر می‌کنند؛ بنابراین ضدآفتاب طیف وسیع و غیرکومدون‌زا با SPF حداقل ۳۰ مناسب است.

اگر جوش عمیق و دردناک پس‌از انجام این مراقبت‌ها برطرف نشد یا چند جوش بزرگ و دردناک دیگر را مشاهده کردید، به متخصص پوست مراجعه کنید. متخصص می‌تواند داروهای قوی‌تر را تجویز کرده و از درمان‌های تخصصی استفاده کند. توصیه می‌کنیم از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعه به متخصص مربوطه بگیرید.

چگونه از ایجاد جوش زیر پوستی جلوگیری کنیم؟

همۀ جوش‌های زیر پوستی قابل‌پیشگیری نیستند، اما با چند اقدام ساده می‌توانید احتمال ایجاد یا تشدید آنها را کمتر کنید. ازجمله:

• پوست را منظم تمیز کنید و صورت را صبح، قبل‌از خواب و پس‌از تعریق با شویندۀ ملایم بشویید.
• از محصولات آرایشی و مراقبتی سنگین و چرب پرهیز کنید و سراغ محصولات غیرکومدون‌زا یا فاقد چربی بروید.
• آرایش سنگین را محدود کنید تا احتمال مسدودشدن منافذ کمتر شود.
• جوش‌ها را لمس، فشار یا دستکاری نکنید، چون التهاب، عفونت و اسکار را بیشتر می‌کند.
• وسایلی که دائما با پوست تماس دارند، مانند روبالشی، کلاه و تجهیزات ورزشی را تمیز نگه دارید.
• پس‌از ورزش یا تعریق، پوست را بشویید و لباس یا وسایل تنگ و مرطوب را طولانی‌مدت روی پوست نگه ندارید.

باورهای اشتباه درباره جوش زیر پوستی

دربارۀ مراقبت از پوست و جوش زیر پوستی توصیه‌های زیادی در اینترنت دیده می‌شود. بعضی از آنها نه‌تنها اثر اثبات‌شده‌ای ندارند، بلکه التهاب را بیشتر می‌کنند. مهم‌ترین باورهای اشتباه دربارۀ جوش زیر پوستی عبارت‌اند از:

• فشاردادن جوش باعث می‌شود سریع‌تر از بین برود. باوجوداین، فشاردادن جوش زیر پوستی التهاب، قرمزی و احتمال ورود باکتری را افزایش می‌دهد. حتی اگر بتوان تخلیۀ محتوای جوش‌های سطحی را کنترل‌شده انجام داد، ضایعات عمقی را بهتر است دستکاری نکنید.
• خمیردندان، سرکۀ سیب یا شامپوی ضدشوره درمان خانگی مؤثری برای جوش هستند. گرچه شواهد قطعی برای اثربخشی این روش‌ها وجود ندارد. خمیردندان به‌دلیل وجود موادی مانند روی به‌اشتباه خشک‌کنندۀ جوش مطرح شده است، اما باید از محصولات درمانی اختصاصی استفاده کنید.
• با اسکراب شدید می‌توان جوش زیر پوستی را پاک کرد. بااین‌حال، پوست مبتلا به آکنه حساس و آسیب‌پذیر است. لایه‌برداری خشن سد محافظ پوست را ضعیف کرده، التهاب را بیشتر می‌کند و ممکن است دانه‌های اسکراب نیز داخل منافذ گیر کنند.
• چسب‌های جوش معمولی جوش زیر پوستی را یک‌شبه بیرون می‌کشند. واقعیت این است که چسب‌های سادۀ هیدروکلوئیدی بیشتر ترشحات و مایعات سطحی را جذب می‌کنند و برای جوشی که به‌طور کامل زیر پوست محبوس و بدون سر باز است، باعث تخلیۀ مستقیم نمی‌شوند. در بعضی چسب‌ها از میکرونیدل یا میکرودارت حل‌شونده همراه ترکیب‌هایی مانند سالیسیلیک اسید یا هیالورونیک اسید استفاده می‌شود.
• کمپرس یخ جوش زیر پوستی را ناپدید یا تخلیه می‌کند، اما یخ بیشتر درد و ورم موضعی را به‌طور موقت کم کرده و انسداد منفذ یا محتوای عمقی را درمان نمی‌کند. برای کمک به حرکت تدریجی محتویات به سمت سطح، کمپرس گرم و مرطوب بیشتر استفاده می‌شود.
• چون جوش زیر پوستی عمیق است، پمادها و داروهای موضعی هیچ اثری ندارند. واقعیت این است که درمان ضایعات عمقی کندتر است، اما ترکیب‌هایی مانند آداپالن، بنزوئیل پراکسید و اسید آزلائیک در درمان آکنه استفاده می‌شوند و التهاب و عوامل مؤثر در ایجاد جوش را هدف می‌گیرند.
• جوش زیر پوستی فقط به‌دلیل کثیفی سطح پوست یا شستن اندک صورت ایجاد می‌شود. ولی در واقع، منشا این جوش‌ها در فولیکول و غدد چربی است و عوامل هورمونی، تولید سبوم، التهاب و انسداد مجرا نقش مهمی دارند. شست‌وشوی بیشتر از حد درمان جوش زیر پوستی نیست و پوست را تحریک می‌کند.
• سونا یا بخور داغ منافذ را باز کرده و جوش زیر پوستی را حل می‌کند. گرچه در واقعیت منافذ پوست عضله‌ای ندارند که با گرما باز و بسته شوند. گرمای شدید و رطوبت بالا پوست ملتهب را تحریک می‌کند؛ بنابراین بخور بسیار داغ را درمان جوش زیر پوستی در نظر نگیرید.
• باید صبر کرد تا جوش زیر پوستی خودبه‌خود سر باز کند. باوجوداین، بعضی ندول‌ها و کیست‌های عمیق مدت زیادی زیر پوست باقی می‌مانند و به سطح نمی‌رسند. اگر ضایعه بزرگ، مکرر یا دردناک است، متخصص پوست درمان‌های سریع‌تر و مؤثرتر مانند تزریق موضعی کورتیکواستروئید را پیشنهاد می‌دهد.

عوارض و پیامدهای جوش زیر پوستی

حتی با درمان مناسب، جوش‌های زیر پوستی عوارضی برجا می‌گذارند. فرورفتگی‌های عمیق، اسکار و تغییر رنگ دائمی یا طولانی‌مدت پوست از پیامدهای احتمالی آنها هستند. نوع پوست، سابقۀ خانوادگی، نوع آکنه و نحوۀ برخورد با جوش همگی بر احتمال ایجاد این عوارض اثر دارند. ازطرفی، ممکن است جوش‌های زیرپوستی دیرتر از جوش‌های سطحی بهبود یابند، به‌طوری‌که درمان جوش‌های کیستیک و ندولار گاهی هفته‌ها تا ماه‌ها زمان می‌برد. همچنین، پس‌از بهبود نیز گاهی لک‌های تیره‌ای روی پوست باقی می‌ماند که ماندگاری آنها در برخی افراد بیشتر است.

کلام آخر دکتردکتر

جوش زیر پوستی عارضه‌ای است که بیشتر اوقات با مراقبت مناسب طی یک تا دو هفته بهبود می‌یابد و هرگز جوش عمقی را فشار ندهید، چون التهاب، عفونت و اسکار را بیشتر می‌کند. اگر جوش‌های دردناک دارید و التهاب ادامه پیدا می‌کند، برای بررسی نوع جوش به متخصص پوست مراجعه کنید. شما می‌توانید از دکتردکتر نوبت ویزیت برای مراجعۀ حضوری به متخصص موردنظر خود بگیرید. همچنین، اگر سؤال بیشتری دربارۀ انواع جوش دارید، بهترین پزشکان و متخصصان در دکتردکتر آماده‌اند تا به‌صورت آنلاین پاسخ‌گوی شما باشند.

سؤالات متداول

منابع

clevelandclinic

biore

aad

nivea

skindr

verywellhealth