علت درد پهلو چیست + تشخیص و درمان درد پهلو

  • 1399-04-23
  • 0
علت درد پهلو

علت درد پهلو چیست و چگونه می‌توان آن را درمان کرد؟ روش تشخیص علت درد پهلوها چیست؟ در این مقاله به این سوالات پاسخ خواهیم داد.

درد پهلو در قسمت کناری میان تنه، درست زیر دنده‌‌ها احساس می‌شود. گاهی این درد به سمت قسمت پایینی کمر هم کشیده می‌شود. اندام‌ها و عضلات در پهلوی چپ و راست و یا اطراف آن وجود دارند و همین موضوع درد پهلو را به عارضه‌ای رایج تبدیل کرده است.

برخی از علت‌های این درد مانند عفونت کلیوی و عفونت لوزالمعده بسیار جدی هستند. باقی دلایل این عارضه مانند اسپاسم و گرفتگی عضلات با وجود دردناک بودن، عموماً بی‌خطر هستند. در این مقاله علت‌های بروز درد پهلو و راه‌های درمان آن را با هم بررسی می‌کنیم.

علت درد پهلو

شش دلیل احتمالی این درد عبارتند از:

مشکلات عضلانی 

عضلات کمر و حتی سینه ممکن است باعث درد پهلو شوند. برخی از دلایل رایج درد عضلانی عبارتند از:

  • آسیب عضلانی مانند پیچ‌خوردگی و کشیدگی 
  • استفاده زیاد از عضلات
  • منقبض ماندن عضلات یا تنشن عضلانی
  • کم بودن فعالیت بدنی
  • باقی ماندن در شرایط غیر معمول و موقعیت‌های استرس‌زا برای مدت طولانی 

درد پهلوی معمولی در یک طرف ماهیچه‌ی آسیب دیده ایجاد می‌شود. افرادی که به دلیل نداشتن فعالیت بدنی کافی دچار درد عضلانی هستند، ممکن است در هر دو سمت بدن و یا در هنگام حرکت به سمت جلو و عقب در پهلو احساس درد داشته باشند.

آسیب‌های ماهیچه‌‌ای یکی از اولین و اصلی‌ترین دلایل درد پهلو هستند. دردهای عضلانی ممکن است بسیار شدید باشند، اما شدت درد لزوماً نشان‌دهنده‌ی شدید بودن آسیب عضله نیست.

عفونت مجاری ادراری

عفونت مجاری ادراری زمانی ایجاد می‌شود باکتری ها در مجاری ادراری رشد کرده و  باعث عفونت مثانه، مجرای ادرار و یا کلیه‌ها شود. بیش‌تر عفونت‌ها در قسمت پایینی مجرای ادراری باقی مانده و بیش‌تر در زنان شایع هستند.

اگر این عفونت درمان نشود، امکان گسترش آن و درگیر کردن کلیه‌ها وجود دارد. در این حالت عفونت حاد و شدید کلیوی رخ خواهد داد.

علاوه بر درد پهلو سایر علائم عفونت مجاری ادراری عبارتند از:

  • دفع ادرار به همراه درد
  • تکرر ادرار
  • خون در ادرار

درد ناشی از عفونت مجاری ادراری ممکن است یکی از پهلوها و یا هر دوی آن‌ها را درگیر کند.

مشکلات کلیوی

کلیه به عنوان تصفیه خانه بدن عمل می‌کند. کلیه‌ها در قسمت میانی کمر و درست زیر دنده‌ها قرار دارند. بسیاری درد ناشی از کلیه‌ها را در کمر و یا پهلو احساس می‌کنند.

بسیاری از مشکلات کلیوی زمانی آغاز می‌شود که یک عفونت از مثانه شروع شده و در نهایت کلیه را درگیر کند. بیماری‌های کلیوی هم می‌تواند ژنتیکی بوده و هم در نتیجه‌ی مشکلات دیگر اندام‌های بدن رخ دهد.

مشکلات کلیوی که منجر به درد پهلو می‌شود، عبارتند از:

  • سنگ کلیه
  • بیماری کلیوی، مانند بیماری کلیه‌ی پلی کیستیک
  • عفونت‌ها 
  • لخته‌ی خونی و یا خونریزی کلیوی 

بیمار در صورت احساس درد در پهلو و یا مشاهده‌ی سایر علائم مشکلات کلیوی مانند علائم مربوط به مشکلات مثانه باید به پزشک مراجعه کند. درد پهلو معمولاً همان سمت بدن که کلیه‌‌ی مشکل‌دار در آن قرار دارد، رخ می‌دهد. اگر در نتیجه عفونت و یا یک بیماری خاص هر دو کلیه درگیر شوند، فرد در دو سمت بدن احساس درد خواهد داشت.

دلیل درد پهلوی چپ

زونا

زونا نوعی از عفونت است که باعث ایجاد تاول‌هایی دردناک می‌شود. هر شخصی که پیش‌تر به آبله مرغان دچار شده، می‌تواند به زونا هم مبتلا شود. با این همه این عارضه در افراد مسن‌تر که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، بیش‌تر رایج است.

زونا معمولاً با احساس سوزش و یا دردی از جانب سیستم عصبی آغاز می‌شود. طی چند روز یک تاول حاوی مایع در آن محل ظاهر می‌شود.

در برخی از بیماران زونا بسیار شدید می‌شود. افراد مبتلا به ویروس اچ آی وی، افرادی که داروهای سرکوب کننده‌ی سیستم ایمنی دریافت می‌کنند و افراد مسن، در صورت ابتلا به زونا باید هر چه سریع‌تر به پزشک مراجعه کنند.

زونا معمولاً  یک طرف بدن را درگیر می‌کند و به همین دلیل درد پهلو یا در سمت چپ و یا در سمت راست بدن احساس می‌شود.

مشکلات کبدی و بیماری‌های لوزالمعده

لوزالمعده و کبد در قسمت عمقی شکم درست زیر دنده‌ها و قفسه سینه قرار دارند. بعضی اوقات وجود مشکل در این اندام‌ها منجر به درد پهلو می‌شود. این درد حتی می‌تواند به سمت کمر هم منتشر شود.

از آن‌جایی که کبد و پانکراس با هم کار می‌کنند تا کار گوارش غذا تکمیل شود، اگر مشکلی در یکی از آن‌ها رخ دهد، دیگری هم درگیر خواهد شد.

بیماری‌های زیادی کبد و لوزالمعده را درگیر می‌کند. برخی از آن‌ها مانند مسدود شدن مجرای صفراوی که در نتیجه‌ی سنگ کیسه‌ی صفرا ایجاد می‌شود، قابل درمان هستند. برخی دیگر مانند هپاتیت خود ایمنی جز بیماری‌های مزمن به شمار می‌روند.

در صورت درمان نشدن، برخی از بیماری‌های لوزالمعده و کبد فرد را در معرض خطر مرگ قرار می‌دهند. این بیماری‌ها به همراه علائم خود که یکی از آن‌ها درد پهلو است، برای فرد احساس ناراحتی ایجاد می‌کنند.

درد ناشی از بیماری پانکراس و یا کبد در یک سمت بدن رخ می‌دهد، دیگر علایم بیماری عبارتند از:

  • ادرار تیره
  • مدفوع کم رنگ 
  • حالت تهوع و استفراغ
  • احساس درد به صورت ناگهانی
  • چشم و پوست زرد رنگ
  • خستگی
  • تب

مشکلات ستون فقرات

مشکلات ستون فقرات مانند التهاب مهره‌های کمر و یا دیسک‌ها باعث ایجاد درد منتشر به سمت پهلوها خواهند شد. 

دیسک بین مهره‌ها و نخاع قرار دارد و گاهی به دلیل پاره‌ای عوامل متورم شده و ایجاد درد می‌کند‌. دیگر عوامل مانند شکستگی ستون فقرات هم می‌تواند باعث ایجاد درد در پهلو شود. درد پهلو ناشی از مشکلات ستون فقرات معمولاً در یک سمت بدن رخ می‌دهد ولی در عین حال احتمال ایجاد درد در دو طرف هم وجود دارد.

علل درد پهلو سمت راست

این علائم هم در افراد دیده می‌شود:

  • درد شدیدی که به سمت پاها کشیده می‌شود
  • بی‌حسی و گزگز در پاها بدون هیچ دلیل خاصی
  • درد کمر مزمن 
  • راه رفتن سخت و دشوار

روش تشخیص درد پهلو

پزشک با مطرح کردن سوالاتی در مورد علائم فرد و گرفتن شرح حال بیمار و سابقه‌ی پزشکی او، علت درد پهلو را تشخیص می‌دهد. علاوه بر این برای تشخیص بهتر و دقیق‌تر آزمایش‌هایی هم انجام خواهد شد:

برخی از آزمایش‌های رایج عبارتند از:

  • اسکن‌های تصویری برای بررسی وضعیت کبد، کلیه، لوزالمعده و ستون فقرات
  • آزمایش ادرار برای بررسی وجود احتمالی نشانه‌های عفونت مجاری ادراری 
  • معاینه فیزیکی برای تشخیص مشکلات عضلانی و دانه‌های پوستی 
  • آزمایش خون

بهترین راه درمان درد پهلو چیست؟

درمان درد پهلو به علت آن بستگی دارد. روش‌های درمانی شامل:

  • آنتی بیوتیک برای عفونت‌های کلیوی، عفونت مجاری ادراری و پانکراتیت ناشی از بروز یک عفونت
  • درمان‌هایی برای از بین بردن سنگ کلیه
  • برداشتن کیسه صفرا یا تجویز دارو برای از بین بردن سنگ کیسه صفرا
  • داروهای ضد ویروسی برای درمان زونا
  • تجویز داروهای برای بیماری‌های کبدی
  • پیوند کبد در شرایط بیماری‌های شدید کبدی 
  • پیوند کلیه برای برخی انواع بیماری‌های کلیوی
  • دیالیز کلیه خصوصا زمانی که فرد در صف پیوند کلیه قرار دارد
  • فیزیوتراپی و انجام ورزش‌های کششی، استفاده از کمپرس یخ و استراحت برای انواع خفیف آسیب‌های عضلانی 
  • بستری شدن در بیمارستان برای دریافت داروهای درون وریدی، به خصوص در صورت ابتلا به پانکراتیت، سنگ کیسه صفرا، بیماری کلیوی و کبدی 
  • تجویز دارو برای التهاب مفاصل
  • جراحی یا فیزیوتراپی برای درمان دیسک ستون مهره‌ها
درمان درد پهلو

در برخی از موارد، شخص به درمان نیاز ندارد. اگر سنگ کلیه کوچک باشد، بدون نیاز به درمان از بدن خارج می‌شود‌. اگر درد پهلو ناشی از نشستن طولانی مدت باشد هم بعد از مدت کوتاهی از بین خواهد رفت.

همچنین برای درمان بیماری‌های کبدی پزشک توصیه‌هایی در جهت تغییر سبک زندگی به فرد خواهد کرد، در این شرایط فرد باید رژیم غذایی خود را تغییر دهد. از طرفی دیگر اگر درد پهلو ناشی از آسیب‌های عضلانی باشد، فرد باید تحرک و فعالیت بدنی خود را زیاد کند.

چه زمانی برای درد پهلو به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر درد پهلو با شرایط زیر همراه بود، فرد باید هر چه سریع‌تر به اورژانس مراجعه کرده و برای آن درمان‌های لازم را دریافت کند:

  • تب، مدفوع کم رنگ، چشمان و پوست زرد رنگ
  • بارداری
  • حالت تهوع شدید
  • خون در ادرار
  • درد پهلوی ناشی از ضربه به یک طرف بدن و یا ضربه به کمر

اگر فرد به مدت یک روز این علائم را تجربه کند، باید به پزشک مراجعه کند:

  • درد در هنگام دفع ادرار
  • درد شدیدی که با گذشت زمان شدیدتر می‌شود.
  • دانه‌های پوستی دردناک
  • بی حسی و گزگز کردن پاها

اگر درد پهلو خفیف یا متوسط باشد و فرد علامت دیگری نداشته باشد، احتمالاً نتیجه کشیدگی عضلانی است و با استراحت برطرف خواهد شد.

سخن آخر

درد پهلو عارضه‌ای شایع است و بیش‌تر عوامل ایجاد کننده‌ی آن قابل درمان هستند. اما اگر مشکل و بیماری حادی منجر به درد پهلو شده باشد، باید اقدامات درمانی مناسب انجام شود.

اگر درد شدید باشد و یا اینکه به مرور زمان شدت بیش‌تری پیدا کند و هر چند وقت یکبار عود کند باید برای درمان آن به پزشک مراجعه کرد.

در صورتی که هرگونه سوال، نگرانی و صحبتی در رابطه با درد پهلو دارید، در بخش نظرات بنویسید تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن به سوالات شما پاسخ داده شود.

منبع:

medicalnewstoday

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر