کلماستین یکی از داروهای آنتیهیستامین نسل اول است که برای کنترل علائم ناشی از آلرژی مانند عطسه، آبریزش بینی، خارش، کهیر و حساسیتهای پوستی تجویز میشود. این دارو با مهار اثر هیستامین، مادهای که در واکنشهای آلرژیک نقش اصلی دارد، به کاهش علائم کمک میکند و بهصورت قرص و آمپول در دسترس است. بااینحال، بهدلیل اثر آرامبخش و احتمال ایجاد خوابآلودگی، مصرف آن باید مطابق دستور پزشک یا داروساز انجام شود. در این مقاله بهطور کامل بررسی میکنیم که کلماستین چیست، در چه مواردی تجویز میشود، قرص و آمپول کلماستین چه تفاوتی با یکدیگر دارند، نحوه صحیح مصرف آن چگونه است و چه عوارض جانبی، تداخلات دارویی و نکات احتیاطی را باید پیش از استفاده از این دارو بدانید.
کلماستین چیست و برای چه مواردی استفاده میشود؟
کلماستین (Clemastine) برای درمان علائم انواع آلرژی ازجمله حساسیت فصلی، مانند عطسه، خارش، آبریزش یا گرفتگی بینی استفاده میشود. این دارو با مهار اثر هیستامین، مادهای که هنگام واکنش آلرژیک در بدن آزاد میشود، عمل میکند. کلماستین در گروه داروهای آنتیهیستامین قرار میگیرد.
این دارو ممکن است برای اهداف دیگری نیز تجویز شود. اگر درباره موارد مصرف آن سؤال دارید، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
-
زهرا دوست حسینیمتخصص داروسازییزددریافت نوبت آنلاین -
حسنا حقیقیمتخصص داروسازیبندرعباسدریافت نوبت آنلاین
-
سید مهرداد مصطفوی پورمتخصص داروسازی4,9 (38)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
بهار یزدان مهرمتخصص داروسازی4,6 (18)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
محمود بابائیمتخصص داروسازی5,0 (4)تبریزدریافت نوبت آنلاین
-
فرزاد دوستی شعارمتخصص داروسازی5,0 (2)کرماندریافت نوبت آنلاین
-
سیده صدیقه موسوی زادهمتخصص داروسازی2,3 (3)جاجرمدریافت نوبت آنلاین
-
علی محمد رحیمیمتخصص داروسازیخدابندهدریافت نوبت آنلاین
پیش از مصرف کلماستین
اگر دچار حساسیت فصلی بهار یا دیگر آلرژیهای خاص هستید و به مصرف قرص کلماستین فکر میکنید، پیش از مصرف بهتر است این نکات را بدانید.
اگر به کلماستین، هریک از ترکیبات موجود در این دارو یا هر داروی دیگر، ماده غذایی یا ترکیب خاصی حساسیت دارید، پزشک یا داروساز خود را مطلع کنید. علائم واکنش آلرژیک خود را نیز برای آنها توضیح دهید.
برخی داروها نباید همراه با کلماستین مصرف شوند. همچنین بعضی داروها ممکن است هنگام مصرف همزمان با کلماستین نیاز به تغییر دُز یا پایش دقیقتر داشته باشند. پیش از شروع مصرف کلماستین، فهرست تمام داروهایی را که مصرف میکنید یا قصد مصرف آنها را دارید، با پزشک و داروساز خود بررسی کنید. همچنین، قبل از شروع، قطع یا تغییر هر دارویی در طول مصرف کلماستین، حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
اگر به بیماریهای زیر مبتلا هستید یا سابقه ابتلا به آنها را داشتهاید، پزشک خود را مطلع کنید:
- آسم یا بیماریهای ریوی؛
- گلوکوم (آب سیاه چشم؛ وضعیتی که افزایش فشار داخل چشم میتواند بهتدریج باعث کاهش بینایی شود)؛
- زخم معده یا زخمهای گوارشی؛
- مشکل در دفع ادرار (بهدلیل بزرگشدن غده پروستات)؛
- انسداد مسیر بین معده و روده؛
- انسداد مثانه؛
- بیماری قلبی؛
- فشار خون بالا؛
- تشنج؛
- پرکاری تیروئید.
اگر ۶۵ سال یا بیشتر دارید، درباره مزایا و خطرات مصرف کلماستین با پزشک صحبت کنید. معمولاً مصرف این دارو در سالمندان توصیه نمیشود، زیرا ممکن است نسبت به سایر داروهای مشابه که برای درمان همان مشکل استفاده میشوند، ایمنی و اثربخشی کمتری داشته باشد.
آیا قرص کلماستین خوابآور است؟
کلماستین ممکن است باعث خوابآلودگی شود. تا زمانی که متوجه نشدهاید این دارو چه اثری بر شما دارد، از رانندگی، کار با ماشینآلات یا انجام فعالیتهایی که نیاز به هوشیاری کامل دارند، خودداری کنید.
قرص کلماستین و نحوه مصرف آن
این دارو را بهصورت خوراکی و همراه با یک لیوان پر آب مصرف کنید. دارو را دقیقاً مطابق دستور پزشک یا برچسب نسخه، در ساعت مشخصی از روز مصرف کنید.
درباره مصرف کلماستین در کودکان با پزشک مشورت کنید. این دارو ممکن است برای کودکان ۶ سال به بالا در برخی شرایط تجویز شود، اما رعایت نکات احتیاطی ضروری است.
افراد بالای ۶۰ سال ممکن است نسبت به این دارو حساستر باشند و به دُز کمتری نیاز داشته باشند.
اگر تصور میکنید بیش از مقدار تجویزشده از این دارو مصرف کردهاید، فوراً با مرکز کنترل مسمومیتها یا اورژانس تماس بگیرید.
فراموشی دُز قرص کلماستین
به محض اینکه یادتان آمد، دُز فراموششده را مصرف کنید. اما اگر زمان نوبت بعدی نزدیک است، فقط همان دُز بعدی را مصرف کنید. برای جبران دُز فراموششده، از مصرف دو دُز یا مقدار اضافی دارو خودداری کنید.
آمپول کلماستین
آمپول کلماستین نسبت به قرص آن شروع اثر سریعتری دارد و معمولاً در شرایطی استفاده میشود که نیاز به کنترل سریع علائم آلرژیک وجود دارد یا بیمار قادر به مصرف داروی خوراکی نیست. این شکل دارویی بیشتر در واکنشهای آلرژیک شدیدتر، مانند کهیر گسترده، واکنشهای حساسیتی حاد، آنژیوادم (تورم زیر پوست و مخاطها) و بهعنوان درمان کمکی در برخی واکنشهای آنافیلاکتیک استفاده میشود.
تزریق کلماستین باعث میشود دارو سریعتر وارد گردش خون شود و اثر ضدحساسیتی آن زودتر آغاز شود؛ به همین دلیل در مواردی که کاهش سریع خارش، تورم یا علائم آلرژی مورد نیاز است، ممکن است پزشک فرم تزریقی را انتخاب کند. بااینحال، آمپول کلماستین معمولاً برای مصرف روتین آلرژیهای خفیف جایگزین قرص نمیشود و باید فقط طبق نظر و با تجویز پزشک استفاده شود. بنابراین خرید امپول کلماستین بدون نسخه ممکن نیست. شاید معرفی داروهای ضدحساسیت برایتان مفید باشد.
نحوه تزریق آمپول کلماستین
آمپول کلماستین معمولاً به یکی از روشهای زیر تجویز میشود:
- تزریق عضلانی (IM): دارو بهصورت تزریق عمیق داخل عضله (معمولاً عضله بزرگ مانند باسن) تزریق میشود.
- تزریق وریدی (IV): درصورت نیاز، ممکن است بهصورت تزریق آهسته داخل ورید انجام شود. تزریق وریدی باید بهآرامی انجام شود تا احتمال بروز عوارض کاهش یابد.
دُز و فاصله بین تزریقها به عواملی مانند سن، شدت واکنش آلرژیک، بیماریهای زمینهای و علت مصرف دارو بستگی دارد. در بزرگسالان، دُزهای تزریقی رایج معمولاً توسط پزشک تعیین میشوند و تزریق خودسرانه آمپول کلماستین توصیه نمیشود.
ازآنجاکه کلماستین تزریقی میتواند باعث خوابآلودگی، گیجی و کاهش تمرکز شود، پس از تزریق آن باید در انجام فعالیتهایی مانند رانندگی یا کار با ماشینآلات احتیاط کرد. همچنین، مصرف همزمان آن با الکل یا داروهای آرامبخش میتواند این عوارض را تشدید کند.
تداخلات دارویی کلماستین
کلماستین را همراه با داروهای زیر مصرف نکنید:
- مهارکنندههای مونوآمین اکسیداز (MAOIs) مانند Carbex، Eldepryl، Marplan، Nardil و Parnate.
این دارو همچنین ممکن است با موارد زیر تداخل داشته باشد:
- الکل؛
- باربیتوراتها مانند فنوباربیتال؛
- داروهای درمان افسردگی، اضطراب یا سایر اختلالات روانپزشکی؛
- داروهای خوابآور؛
- شلکنندههای عضلانی؛
- داروهای مخدر (اوپیوئیدها)؛
- سایر داروهای سرماخوردگی، سرفه یا آلرژی.
این فهرست ممکن است همه تداخلات دارویی را شامل نشود. فهرست کاملی از تمام داروهای تجویزی، داروهای بدون نسخه، مکملهای غذایی، فراوردههای گیاهی و ویتامینهایی که مصرف میکنید را در اختیار پزشک یا داروساز قرار دهید. همچنین اگر سیگار میکشید، الکل یا مواد مخدر مصرف میکنید، حتماً پزشک خود را مطلع کنید، زیرا این موارد نیز میتوانند با کلماستین تداخل داشته باشند.
کلماستین در بارداری و شیردهی
مطالعات انجامشده روی حیوانات که در آنها کلماستین خوراکی تا مقادیری بسیار بیشتر از دُز معمول مصرفی در انسان استفاده شده است، شواهدی از آسیب به جنین نشان ندادهاند.
بااینحال، تاکنون مطالعات کافی و کنترلشدهای درباره مصرف کلماستین در زنان باردار انجام نشده است. بنابراین این دارو در دوران بارداری باید فقط درصورت نیاز ضروری و با تشخیص پزشک مصرف شود.
کلماستین وارد شیر مادر میشود. در یک مورد، نوزاد شیرخواری ۱۰ هفتهای که مادر او بهمدت ۳ روز روزانه ۲/۶۸ میلیگرم کلماستین مصرف کرده بود، دچار علائمی مانند خوابآلودگی، تحریکپذیری، امتناع از شیرخوردن و گریه با صدای زیر شد.
بهدلیل احتمال بروز عوارض کلماستین در شیردهی با انتقال عوارض به نوزادان شیرخوار، برخی تولیدکنندگان توصیه میکنند در دوران مصرف این دارو، شیردهی یا مصرف دارو قطع شود. بااینحال، آکادمی اطفال آمریکا (AAP) اعلام کرده است که کلماستین ممکن است در دوران شیردهی، با احتیاط و تحتنظر پزشک استفاده شود.
عوارض جانبی قرص کلماستین و آمپول کلماستین
عوارضی که باید فوراً به پزشک اطلاع دهید:
- واکنش آلرژیک شامل بثورات پوستی، خارش، کهیر یا تورم صورت، لبها، زبان یا گلو؛
- درد ناگهانی چشم یا تغییرات بینایی مانند تاری دید، مشاهده هاله اطراف نورها یا کاهش بینایی؛
- مشکل یا ناتوانی در دفع ادرار.
این دارو عوارض شایعی دیگر هم دارد که معمولاً نیاز به مراقبت فوری ندارند. درصورتیکه این عوارض ادامه پیدا کردند یا آزاردهنده شدند، به پزشک اطلاع دهید:
- گیجی؛
- یبوست؛
- سرگیجه؛
- خوابآلودگی؛
- خشکی دهان.
این فهرست ممکن است همه عوارض جانبی احتمالی کلماستین را شامل نشود. درصورت مشاهده هرگونه عارضه غیرعادی یا نگرانکننده، با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
اگر دچار انواع حساسیت ازجمله حساسیت فصل پاییز هستید و علائم آن در شما شدید است، آشنایی با راهنمای کامل درمان آلرژی و حساسیت ممکن است برایتان مفید باشد.
کلام آخر دکتردکتر
کلماستین یک داروی آنتیهیستامین نسل اول است که با مهار اثر هیستامین در بدن، به کاهش علائم آلرژی مانند عطسه، آبریزش بینی، خارش، کهیر و واکنشهای حساسیتی کمک میکند. این دارو بهشکل قرص و آمپول مصرف میشود. پزشک آمپول کلماستین را معمولاً در شرایطی که نیاز به شروع اثر سریعتر یا کنترل واکنشهای شدیدتر باشد، تجویز میکند.
باوجود اثربخشی مناسب، کلماستین میتواند عوارضی مانند خوابآلودگی، سرگیجه، خشکی دهان، یبوست و کاهش تمرکز ایجاد کند. مصرف کلماستین باید مطابق دستور پزشک و با توجه به شرایط فردی انجام شود. خوددرمانی با این دارو، بهویژه شکل تزریقی آن، میتواند خطر بروز عوارض را افزایش دهد. درصورت بارداری، شیردهی، مصرف داروهای دیگر یا وجود بیماریهای زمینهای، مشورت با پزشک پیش از استفاده از کلماستین ضروری است. برای دریافت مشاوره میتوانید در دکتردکتر سریع و آسان وقت ویزیت آنلاین یا حضوری بگیرید.
