ترک دست یکی از مشکلات آزاردهنده پوستی است که میتواند از یک پوستهپوسته شدن ساده در اطراف ناخن تا شکافهای عمیق، دردناک و حتی خونریزیدهنده متغیر باشد. این عارضه علاوه بر کلافه کردن فرد هنگام انجام کارهای روزمره، راه را برای ورود باکتریها و بروز عفونتهای پوستی باز میکند. اگرچه بروز ترک پوستی در فصلهای سرد سال شدت میگیرد، اما گاهی ریشه در بیماریهای پوستی مانند اگزما و درماتیت دارد. در این راهنمای پزشکی دکتردکتر قصد داریم به بررسی دلایل ایجاد ترک دست، علائم هشداردهنده عفونت و بهترین روشهای درمان و پیشگیری از آن بپردازیم. همراه ما باشید.
ترک پوستی دست چیست؟
ترک پوستی دست به خطوط، درزها یا شکافهای ریز و درشتی گفته میشود که یکنواختی و پیوستگی بافت اپیدرم دستها از بین میبرند. این آسیبها بیشتر در بخشهایی که پوست انطافپذیری بیشتری دارد، مانند روی بند انگشتان، مفاصل، چینهای کف دست و اطراف صدف ناخن، ظاهر میشوند. عمق ترکهای پوستی متفاوت است؛ گاهی در حد یک پوسته شدن دست و زبری ساده باقی میماندو گاهی به شکافهای عمیقی تبدیل میشود که لایههای زیرین را در معرض تماس با محیط قرار میدهند.
احساس کشیدگی شدید، سوزش، خارش کف دست و درد هنگام خم و راست کردن انگشتان یا برخورد با آب و مواد شوینده از نشانههای بارز ترک پوست دست است. اگر این ترکها به عمق بافت برسند، احتمال خونریزی خفیف، نفوذ آلودگی و ایجاد عفونت موضعی وجود دارد.
-
دکتر مریم نوکندهمتخصص پوست، مو و زیبایی4,6 (141)تهراندریافت نوبت آنلاین -
دکتر آنوش شفیعیمتخصص پوست، مو و زیبایی4,4 (36)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر پروین اعلمی هرندیمتخصص پوست، مو و زیبایی3,9 (93)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر نگین صفدریانمتخصص پوست، مو و زیبایی4,0 (81)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر محمود سهرابیمتخصص پوست، مو و زیبایی3,9 (22)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر نسیبه برزکارمتخصص پوست، مو و زیبایی4,4 (14)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر مهرشاد رابطمتخصص پوست، مو و زیبایی4,4 (57)تهراندریافت نوبت آنلاین
-
دکتر عاطفه فرامرزیمتخصص پوست، مو و زیبایی3,8 (29)تهراندریافت نوبت آنلاین
علت ترک پوست دست چیست؟
با افزایش سن به صورت طبیعی، پوست نازکتر و خشکتر میشود. فرد در همه سالهای زندگی، پوست خود را در معرض تابش مستقیم نور آفتاب، باد و دیگر عوامل قرار میدهد، این عوامل باعث تغییر حالت طبیعی و سالم پوست میشود.
علت ترک دست به نقل از medicalnewstoday:
«برای بسیاری از افراد، ترک خوردگی دستها در زمستان ظاهر شده یا بدتر میشود. گاهی اوقات پوست ترک خورده به دلیل یک بیماری پوستی مانند اگزمای دست، پسوریازیس یا تماس پوست با یک ماده تحریککننده رخ میدهد. اگر این ترکها با قرمزی، خشکی یا خارش همراه باشند، میتوانند از علائم اگزمای دست باشند. ترک خوردگی پوست میتواند نشانه یک بیماری زمینهای هم باشد. به عنوان مثال، افراد مبتلا به دیابت ممکن است متوجه ترک خوردگی پوست در کف پای خود شوند.»
پوست برخی از افراد به صورت طبیعی چربی کمتری تولید میکند. همچنین برخی دیگر از افراد حساسیت پوستی دارند؛ در واقع نسبت به مواد شیمیایی حساس هستند. این افراد بیشتر از دیگران در معرض خطر ترک پوستی شدید قرار دارند. در ادامه دلایل ترک دست را مطرح میکنیم:
عوامل محیطی مانند سرما و خشکی هوا
علاوهبر افزایش سن، ترک دست نشانه چیست؟ باید بگوییم که آب و هوا هم نقش مهمی در ترک خوردگی دستها دارد. در واقع، سردی و خشکی هوا باعث ایجاد ترک دست میشود. در این نوع آب و هوا از آنجایی که رطوبت بدن کمتر میشود، بنابراین دستها و پوست در معرض خشکی قرار میگیرند. افرادی که در آب و هوای سرد و خشک زندگی میکنند، باید در فصول سرد سال از دستکش استفاده کنند و به صورت مرتب به مصرف مایعات بپردازند.
تأثیر شستشوی مکرر دست بر ترک دست
افرادی که دستهای خود را در طول روز بیش از اندازه میشویند، احتمال با پیری زودرس پوست و ترک دست مواجه خواهند شد. در واقع شست و شوی زیاد، خشک شدن پوست را به دنبال دارد و باید با روتین مراقبت از پوست خشک از آن مراقبت کرد. افرادی که به وسواس مبتلا هستند، به احتمال زیادی ترک دست نیز دارند.
افرادی هم بنابر شغل خود مجبور هستند که روزانه دستهای خود را به صورت مرتب بشویند و یا ضدعفونی کنند (به عنوان مثال پزشکان، پرستاران و آرایشگران). این افراد باید به صورت مرتب از بهترین کرم مرطوب کننده استفاده کنند.
کمبود ویتامینها و تغذیه نامناسب
گاهی پای کمبود ویتامینها بهمیان است، اما ترک دست کمبود چه ویتامینی است؟ ویتامین E نقش مهمی در حفظ سلامت پوست و ترمیم بافتهای آسیب دیده دارد و یک آنتی اکسیدان قوی محسوب میشود. افرادی که مقدار ویتامین E در بدن آنها کمتر باشد، احتمال ایجاد ترک دست در آنها بیشتر است.
داروها
مصرف بعضی از داروهای شیمیایی ممکن است رطوبت بدن را کمتر کنند و در نتیجه باعث ایجاد ترک دست شوند. داروهای حاوی ترکیبات زیر، احتمالا ترک پوست را به دنبال داشته باشند:
- رتینول
- اسید گلیکولیک
- بنزوئیل پراکسید
- اسید سالیسیلیک
در صورتی که با تجویز پزشک به مصرف این داروها میپردازید، بهتر است در مورد عوارض آن با پزشک صحبت کنید. از او بخواهید که راهنماییهای لازم جهت کاهش اثر آن روی پوست را به شما توضیح دهد. برای تهیه دارو میتوانید از روش سفارش آنلاین دارو کمک بگیرید. در دکتردکتر، امکان سفارش آنلاین دارو برایتان مهیاست.
بیماری های پوستی
بیماریهای پوستی عامل دیگری برای ترک دست است. افرادی که به بیماریهای پوستی مانند اگزما و پسوریازیس مبتلا هستند، معمولا روی پوست دست آنان تَرَکهایی مشاهده میشود. علاوه بر اگزمای دست، بیماریهای زمینهای مثل تیروئید کم کار و دیابت نیز ممکن است سبب ترک پوست دست شود.
ترک پوست دست معمولاً به دلیل کمبود رطوبت ایجاد میشود. استفاده منظم از محصولات آبرسان پوست میتواند به ترمیم ترکها کمک کند.
افزایش سن
افزایش سن نیز جزو علتهای ترک دست محسوب میشود. در طول سالهای طولانی، پوست فرد در معرض تابش مستقیم نور خورشید و باد قرار میگیرد و همین موضوع تغییراتی در پوست انسان ایجاد میکند. با بالا رفتن سن، پوست انسان خشکتر و نازکتر میشود، زیرا پوست چربی کمتری تولید میکند.
ژنتیک
عوامل ژنتیکی نیز در ایجاد ترک دست سهیم هستند. بدن بعضی از افراد از بدو تولد رطوبت کم و یا آبرسانی ضعیفی دارد. این افراد به صورت ژنتیکی مستعد ترک پوست هستند و از همان ابتدا باید روتین پوست خشک را انجام دهند.
درمان ترک پوستی دست
کرمها، پمادها و لوسیونها باعث مرطوب شدن پوست میشوند. در عین حال از خشک شدن پوست و ترک خوردن آن جلوگیری میکند. از طرفی دیگر، مرطوب نگه داشتن پوست به درمان پوست ترک خورده هم کمک خواهد کرد. در ادامه درمان ترک دست خانگی و انگشتان را معرفی میکنیم.
استفاده از روغنهای طبیعی مانند زیتون و نارگیل
اگر در ذهنتان این سوال بهوجود آمده که درمان ترک دست طب سنتی چیست، باید بگوییم که روغنهای طبیعی در این زمینه موثرند. اگر طرفدار استفاده از محصولات طبیعی به جای محصولات شیمیایی هستید، توصیه میکنیم که از روغنهای طبیعی مانند روغن نارگیل و زیتون برای درمان ترک دست استفاده کنید. این روغنهای طبیعی، عملکردی شبیه مرطوب کنندههای موجود در بازار دارند. با استفاده از آنها، رطوبت طبیعی پوست را بازگردانید. روزی سه وعده دستهایتان را با کمک این روغنها ماساژ بدهید.
ماسکهای مرطوبکننده برای ترک پوست دست
برای درمان خانگی ترک سر انگشتان دست، بعد از شستشوی دستهایتان، حتما کرم مرطوب کننده مناسب با پوستتان را بزنید. محصولات متنوعی در بازار به عنوان مرطوب کننده به فروش میرسند. شما میتوانید یک مشاوره تخصصی در این زمینه دریافت کرده و بهترین برند و محصول را برای ترک دستتان انتخاب کنید. امروزه ماسکهای مرطوب کننده دست متنوع نیز در بازار موجود هستند که شما میتوانید از این ماسکها نیز در جهت بهبود وضعیت استفاده کنید.
مرطوب کردن محیط
یکی از راههای مؤثر درمان خانگی ترک شدید دست، رطوبترسانی است. از آنجایی که آب و هوای سرد و خشک در ترک خوردگی دستها نقش بسیار مهمی دارد، بنابراین مرطوب نگه داشتن محیط نیز باعث کاهش ترک دست خواهد شد. اگر در محیطهای خشک و یا بسیار سرد زندگی میکنید، میتوانید از دستگاه بخور در داخل اتاق خود استفاده کنید. این دستگاه میتواند محل زندگی شما را مرطوب نگه دارد و این کار ترک پوستی شما را نیز بهبود خواهد بخشید.
استفاده از دستکش
اگر به واسطه شغل خود با آب زیاد سروکار دارید، مثلا آرایشگر و یا اگر جزئی از کادر درمان هستید و باید به صورت مرتب دستهای خود را بشویید، از دستکشهای لاتکس برای محافظت از دستان خود استفاده کنید. اگر باغبانی میکنید از دستکشهای پارچهای برای محافظت از دستان خود استفاده کنید.
راهکارهای سریع برای درمان ترک پوستی دست
اگر میخواهید در زمان بسیار کمی ترک دست خود را درمان کنید، بهتر است از محصولات مراقبتی موثر استفاده کنید. قبل از انجام هرگونه روش درمانی، در ابتدا با انجام آزمایش تشخیص آلرژی پوستی، مواد آلرژن برای پوستتان را پیدا کرده و از آن دوری کنید. در ادامه راهکارهای سریع برای درمان ترک دست را معرفی میکنیم:
محصولات مراقبتی مؤثر برای ترک دست
در قدم اول برای این که ترک خوردگی دستها را در زمان بسیار کوتاهی بهبود بخشید، بهتر است محصولات مراقبتی موثر برای ترک دست را تهیه کنید. ترک پوست دست معمولاً به دلیل کمبود رطوبت ایجاد میشود. استفاده منظم از محصولات آبرسان پوست میتواند به ترمیم ترکها و جلوگیری از ترک بیشتر کمک کند. با مراجعه به داروخانهها و فروشگاه محصولات بهداشتی و زیبایی میتوانید محصولات مراقبتی که مناسب با نوع پوست شما است را بخرید.
معرفی کرمها و لوسیونهای ضد ترک دست
کرمها و دوسیونهای مختلفی برای ترک دست و پا وجود دارد که با تهیه و استفاده از آنها میتوانید ترک دست خود را برطرف کنید. بعضی از کرمهای ضد ترک دست عبارتند از:
- کرم رفع ترک دست و پای ادیب
- کرم ترک دست و پا دکتر ژیلا
- کرم رفع ترک پا لیروسانا
- کرم ترک پا جنتالین
- کرم ترک پای جی
برای استفاده از پمادهای ترک دست و پا در ابتدا پوست خود را تمیز کنید. سپس مقدار مناسبی از پماد یا کرم را بردارید و روی دستهای خود بمالید و چند دقیقه ماساژ دهید. استفاده از این کرم به صورت منظم پیشنهاد میشود.
کرمهای حاوی ویتامین E و اسید هیالورونیک
دقت داشته باشید که کرمهایی تهیه کنید که حاوی ویتامین E و اسید هیالورونیک باشد؛ این محصولات اثردهی خیلی بیشتری دارند. برندهای ایرانی، محصولاتی تهیه کردهاند که حاوی این دو ترکیب بسیار مفید برای پوست هستند. با مشورت دکتر پوست آنلاین میتوانید کرمهای مناسبی را تهیه کنید.
پیشگیری از ترک خوردن دست
بهترین درمان، پیشگیری است. از زیاد شستن دستها با صابونهای حاوی مواد شیمیایی خاص دست بکشید، زیرا این مواد باعث ترک پوست خواهند شد. چندین بار در روز از کرم مرطوب کننده و لوسیونها استفاده کنید و به کمک آنها دستهای خود را مرطوب نگه دارید. بهتر است کرمهایی که برای دست خود از آنها استفاده میکنید حاوی وازلین، موم باشد. در ادامه روشهای پیشگیری را مشاهده میکنید.
| نکته | توضیح |
|---|---|
| استفاده از مواد شوینده حاوی هیالورونیک اسید | این مواد شوینده رطوبت پوست را حفظ میکنند، اما ضدعفونی کننده نیستند؛ بنابراین لازم است از ژلهای ضدعفونی کننده دست هم استفاده شود. |
| خودداری از شستشوی بیش از حد دستها | شستشوی زیاد باعث ترک پوست میشود؛ استفاده روزانه از مرطوبکننده ۲ تا ۳ بار توصیه میشود. |
| مصرف روزانه آب کافی | حدود ۸ لیوان آب روزانه میتواند رطوبت بدن و پوست دست را تامین کند. |
| استفاده از دستکش گرم در زمستان | پوشیدن دستکشهای گرم در هوای سرد، از ترک دست جلوگیری میکند. |
| خودداری از مصرف کافئین و دخانیات | این مواد باعث کاهش آب بدن و ترک پوست میشوند. |
| استفاده نکردن از دستگاههای خشککن | خشککنهای برقی رطوبت دست را کاهش داده و ترک بیشتر ایجاد میکنند. |
همچنین برای پیشگیری از ترک دست ، مدت زمان کمتری در معرض تابش نور مستقیم خورشید باشید. زمان استحمام را کوتاه کرده و در مدت شستن بدن خود از آب ولرم استفاده کنید. به مقدار کافی آب و مایعات بنوشید و فراموش نکنید که سیگار کشیدن و استرس باعث تشدید علائم خواهد شد.
کلام آخر دکتردکتر
اگر وضعیت ترک دست به حدی شدید باشد که ناراحتیهای زیادی ایجاد کند، باید به پزشک متخصص پوست و مو مراجعه کرد. در صورت بروز خونریزی، تورم و زرد زخم در میان ترکهای پوست دست باید هر چه سریعتر درمان آغاز شود. اگر فرد متوجه حرکت نواری قرمز رنگ از دستها به سمت بازو شد، باید این نشانه را جدی بگیرد. زیرا در این حالت امکان بروز مشکلی جدی مانند عفونت وجود دارد. علت ترک دست باید هر چه سریعتر پیدا شود، زیرا ترک دست میتواند نشانهای از وجود مشکلی جدی در بدن مانند درماتیت، دیابت، بیماریهای کلیوی و یا تیروئیدی باشد.
فرد در هنگام ملاقات با پزشک باید این موارد را با او مطرح کند. از سایت دکتر دکتر میتوانید لیست بهترین پزشکان را پیدا کنید و نوبت بگیرید. امکان دریافت نوبت فوری تلفنی و حضوری از پزشک وجود دارد. سوالات خود را در رابطه با موضوع این مقاله در بخش نظرات بنویسید تا در کوتاهترین زمان ممکن به پرسشهای شما پاسخ داده شود.
