علت درد ساق پا چیست؟

علت درد ساق پا چیست؟

درد ساق پا در افراد مختلف متفاوت است، اما عموما فرد علائمی مانند خستگی، درد خفیف تا شدید، گاهی‌اوقات همراه با سفتی در قسمت تحتانی پشت پا را حس می‌کند.

در مقاله «علت درد ساق پا چیست؟» می‌خوانیم:


ساق پا از دو ماهیچه‌ی دوقلو (گاستروکنمیوس) و نعلی (سولئوس) تشکیل شده است. این عضلات در تاندون آشیل که به پاشنه پا چسبیده به هم می‌پیوندند.

علائمی که در این مورد ممکن است نشان از وخامت بیشتر وضعیت داشته باشند عبارتند از:

  • ورم
  • سردی غیر معمول یا رنگ‌پریدگی ساق
  • سوزن سوزن شدن یا بی‌حسی در قسمت ساق
  • ضعف پا
  • تجمع بیش از حد مایعات در بافت‌های بدن
  • قرمزی، داغی و التهاب ساق پا

اگر علاوه بر درد ساق پا، هر یک از این علائم را دارید، باید حتما برای درمان‌ به پزشک مراجعه کنید. درد ساق پا می‌تواند علل مختلفی داشته باشد. با اینکه بیشتر موارد درد ساق پا با درمان‌های خانگی قابل رفع هستند، اما علل دیگری نیز وجود دارند که نیاز به مراقبت‌های پزشکی دارند. برخی از علل عمده درد ساق پا شامل موارد زیر هستند که با هم مرور می‌کنیم.

بیشتر بخوانید: علت درد زانو چیست؟

علت درد ساق پا

استخوان، مفاصل و عضلات

گرفتگی عضلات

گرفتگی عضلات، انقباض موقتی و ناگهانی است که می‌تواند هنگام خواب شبانه یا در میانه‌روز بروز پیدا کند. به این درد ناگهانی و شدید ساق پا «اسب چارلی» نیز گفته می‌شود. هنگامی که گرفتگی عضله آغاز می‌شود، می‌تواند به سرعت وخیم‌تر شود.

گرفتگی عضله عموما به دلیل خستگی یا کم‌آبی بافت‌های عضلانی به‌وجود می‌آید. به این جهت، به کسانی که مستعد گرفتگی عضلات هستند، توصیه می‌شود، به مقدار کافی آب بنوشند. ممکن است حرکات کششی یا ماساژ ناحیه‌ای که گرفتگی در آن رخ داده، به کاسته شدن از درد کمک کند.

شین اسپلینت

این درد درست جلوی ساق پا حس می‌شود. در این عارضه، ماهیچه‌ها و بافت‌هایی که در لبه‌ی استخوان تیبیا یا شین قرار دارند متورم می‌شوند و فرد در هنگام راه رفتن، دویدن یا پرش دچار درد می‌شود.

فعالیت‌های جسمی مکرر روی سطوح سفت می‌تواند باعث بروز شین اسپلینت (Shin splint) شود. همینطور احتمال بروز این عارضه در کسانی که کف پای صاف یا پاهایی دارای انحراف به بیرون دارند بیش از سایرین است. برای بهبود علایم درد ساق پا توصیه می‌شود که فرد استراحت کند. کمپرس یخ نیز می‌تواند از درد بکاهد.

در صورت صلاح‌دید پزشک می‌توان از داروهای ضد التهابی مانند آسپرین (Aspirin)، ایبوپروفن (Ibuprofen) و ناپروکسن (Naproxen) استفاده کرد.

تاندونیت آشیل یا التهاب تاندون آشیل

یکی از اولین علائم هشداردهنده‌ی التهاب تاندون آشیل، درد در ماهیچه ساق، در نزدیکی پشت پاشنه پا است. این جراحت که بسیار شایع است، باعث می‌شود تاندون متورم، کشیده و پاره شود. التهاب تاندون آشیل، می‌تواند در اثر فعالیت‌های بیش از حد ساق پا یا بالا رفتن از پله به وجود بیاید. این آسیب‌دیدگی ممکن است طولانی مدت باشد.

کمپرس یخ می‌تواند تا حدی درد را تسکین دهد. همین‌طور می‌توان به توصیه پزشک از داروهای ضد التهاب نیز بهره برد. اما توصیه می‌شود، فرد حتی‌الامکان از انجام فعالیت‌هایی که ممکن است موجب بروز درد شود پرهیز کند. در همین حال، بهتر است در هنگام افول درد، حرکات کششی انجام دهید.


اگر درد شدید باشد، احتمال پارگی تاندون آشیل وجود دارد. یکی دیگر از علایم پارگی تاندون، مشکل در پایین بردن انگشتان پا است. در این مورد، پزشک معالج ممکن است از داروهای تزریقی در ناحیه ملتهب استفاده کند. در همین حال، ممکن است برای ترمیم جراحت نیاز به عمل جراحی باشد.

کشیدگی رباط یا شکستگی استخوان

در این جراحت احتمال دارد که مچ پا پیچ خورده یا اینکه رباط دچار کشیدگی خفیفی شده باشد. توصیه می‌شود از روش درمانی RICE (استراحت، یخ، بانداژ-فشردن، و بالا نگه داشتن عضله) استفاده کنید.

برای کشیدگی رباط یا شکستگی شدیدتر استخوان، به ناحیه‌ی آسیب دیده یخ بمالید و در سریع‌ترین زمان ممکن به پزشک مراجعه کنید. احتمال دارد که به آتل و گچ احتیاج داشته باشید. این جراحت احتمالا به فیزیوتراپی نیز احتیاج دارد و دوره‌ی بهبودی آن هم نسبتا طولانی است.

علت درد ساق پا

سیاهرگ‌ها و لخته‌ها

لخته شدن خون

وقتی خون در سیاهرگ‌ها غلیظ شود و به هم بچسبد، می‌تواند به لخته بدل شود. لخته‌ای که در رگ‌های عمیق بروز پیدا می‌کند را ترومبوز سیاهرگی عمقی (DVT) می‌گویند.

بیشتر لخته‌های سیاهرگی عمیق در قسمت تحتانی پا به وجود می‌آیند. اگر فرد برای مدت طولانی فعالیت نداشته باشد، مانند نشستن طولانی مدت در هواپیما یا ماشین،‌ احتمال وقوع لختگی در او بیشتر است.

افرادی که اضافه وزن دارند یا دخانیات مصرف می‌کنند و یا اینکه داروهای خاصی مصرف می‌کنند نیز در معرض خطر لخته‌شدن خون هستند.


همین‌طور این احتمال وجود دارد که لخته‌ای وارد جریان خون شود و به شریان‌های ریوی برسد. در چنین صورت موجب انسداد جریان خون می‌شود. این بیماری که بسیار خطرناک است،‌ آمبولی ریه (Pulmonary embolism) نام دارد. توصیه می‌شود در صورتی که حس می‌کنید دچار لخته شدن خون شده‌اید، سریعا به پزشک مراجعه کنید. چرا که یک وضعیت اورژانسی است و نیاز به اقدامات و درمان سریع دارد.

بیشتر بخوانید: علت درد کف پا چیست؟


جهت جلوگیری از ایجاد لخته می توان از برخی داروها، جوراب واریس یا ساپورت و کاهش وزن کمک گرفت.

واریس سیاهرگ‌ها

احتمالا شناخت بهتری نسبت به این عارضه دارید. واریس سیاهرگ‌ها (Varicose veins) به صورت رگ‌های گشاد و پیچ‌در‌‌پیچ به رنگ آبی تیره یا بنفش در ساق پا قابل مشاهده است. همین عروق به خصوص موقع ایستادن درد زیادی پدید می‌آورند.

اگر دچار مشکل واریس سیاهرگ‌ها هستید، سعی کنید، در طول روز به تناوب بین ایستادن و نشستن جابه‌جا شوید. در صورتی که در رگ‌های واریسی درد زیادی دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید.

بیماری سرخرگ محیطی تحتانی اندام تحتانی

این عارضه می‌تواند زمانی اتفاق بیفتد که شریان‌های پا دچار آسیب‌دیدگی یا سفتی شوند. هنگامی که شریان‌ها تنگ یا مسدود می‌شوند،‌خون کافی به پاها نمی‌رسد. همین نرسیدن خون کافی به ماهیچه‌ها موجب می‌شود فرد در هنگام راه رفتن، بالا رفتن از پله‌ها یا انجام سایر فعالیت‌های ورزشی احساس گرفتگی و درد کند.


استراحت مطلق می‌تواند به کاهش درد کمک کند، اما اگر انسداد شریان‌ها شدید باشد، با استراحت از درد کاسته نمی‌شود. همچنین، احتمال دارد که جراحت به‌خوبی بهبود پیدا نکند. کسانی که به دیابت مبتلا هستند، فشار خون و کلسترول بالایی دارند، دخانیات مصرف می‌کنند یا چاق هستند به احتمال زیاد به بیماری سرخرگ محیطی تحتانی اندام تحتانی دچار می‌شوند.


توصیه می‌شود تغییراتی را در سبک زندگی خود به‌وجود بیاورید:

  • اگر سیگاری هستید بهتر است به فکر ترک آن باشید.
  • رژیم غذایی سالم‌تری را در پیش بگیرید.
  • وضعیت وزنی خود را کنترل کنید و جلوی افزایش وزن احتمالی را بگیرید.
  • همواره ورزش کنید

سایر درمان‌ها می‌تواند شامل داروهایی برای کنترل کلسترول، دیابت یا فشار خون بالا باشد. همین‌طور برای برخی بیماران ممکن است نیاز به عمل جراحی باشد.

درد ساق پا: اعصاب

ممکن است، ریشه درد ساق پا از عصب‌ها باشد.

باریک‌شدن کانال نخاعی و درد سیاتیک

ورم مفاصل ستون فقرات از علل شایع باریک‌شدن کانال نخاعی(Spinal Stenosis) است. گاهی‌اوقات لغزش دیسک کمر ( علائم دیسک کمر ) نیز می‌تواند به ریشه‌های عصبی نواحی مجاور فشار وارد کند که همین می‌تواند باعث بروز علایم درد سیاتیک شود. این علایم عبارتند از:

  • سوزش، گرفتگی و درد پا در هنگام نشستن یا ایستادن
  • بی‌حسی
  • گزگز یا سوزن‌سوزن شدن پا
  • خستگی
  • احساس ضعف


درد ممکن است از ناحیه کمر و باسن فرد آغاز شود و سپس به پاها برسد. عموما به کسانی که دچار درد پا می‌شوند توصیه می‌شود استراحت کنند، اما برای این وضعیت استراحت کمک زیادی نمی‌کند.

پزشک ممکن است برای بیمار داروهای ضد التهاب را تجویز کند. کمپرس سرد و گرم نیز می‌تواند برای رفع برخی علایم مفید باشد. فیزیوتراپی و تمرینات کششی نیز عموما مثمر ثمر هستند. ممکن است در صورت عدم بهبودی بیمار، پزشک از سایر روش‌های درمانی یا عمل جراحی برای درمان بهره ببرد.

نوروپاتی دیابتی

نوروپاتی دیابتی (Diabetic neuropathy) از عوارض شایع ابتلا به دیابت است. این عارضه زمانی بروز پیدا می‌کند که اعصاب فرد بر اثر افزایش سطح قند خون آسیب ببیند.

نوروپاتی دیابتی می‌تواند موجب درد در پاها به‌همراه بی‌حسی و کم‌حسی در ساق پا شود. برای کاستن از علایم عارضه و همینطور کنترل قند خون حتما به پزشک مراجعه کنید.


منبع:

webmd

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «علت درد ساق پا چیست؟»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

194 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام خواهرم14سالشه و درد ناگهانی در پای چپش داره و میگه بیشتر میشه و رو به بالا تر میره میخواستم بپرسم علتش چیه و آیا خطرناک هست؟

  2. سلام وقتتون بخیر
    از زانوی پای راست تا ساق پا درد شدید دارم البته فیزیو تراپی هم رفتم عکس هم گرفتم مهره ۴و۵ کمرم مشکل داشت ک رفتم فیزیو ولی الان بعد از جلسات درمان برگشت درد رو دارم حس میکنم قسمت جلوی ساق پای راست

  3. سلام.من ۲۴ سالمه.نزدیک دو سال هست ک ماهیچه هایه پشت زانو تا مچ پام درد شدید داره
    که با ماساژ قدرتی اروم تر میشه.هیچ ورم یا تغییر شکل ضاهری هم نداره.چکار باید بکنم

  4. سلام همسرم ی چند وقتی احساس درد در ماهیچه پشت پاهاشون دارن به صورتی که همش دوست دارن که ماساژ بدن تا درد ی مقدار اروم بشه ماهیچه های پشت پاهاشون هم به نظرم خیلی سفت شدن.ممنون میشم راهنمایی بفرمایید

  5. سلام. من قبلا در پای راستم درد شدید داشتم که مشخص شد مبتلا به دیسک بوده و با لیزر عمل کردم. و الان اون درد خیلی کمتر شده ولی از زانو به پایین و در ماهیچه ساق هردوپا احساس درد و خستگی مخصوصا شب ها موقع خواب دارم که با ماساژ بهتر میشه، قبلا کمبود ویتامین D داشتم که با مصرف قرص در آخرین آزمایش سطح مناسبی داشت. ۴۰ ساله هستم لطفا راهنمایی کنید .

  6. سلام من ۳۹ ساله هستم چند وقتی هست از هر دو زانو هر دو مچ و ساق پای سمت چی دارای حس گرفتگی و درد هستم من رو راهنمایی کنید پیش چه متخصصی باید برم

  7. سلام
    یه ماهه که به محض خوابیدن جالا هر ساعت شبانه روز استخوان درشت نی درد شدید میگیره و تاحدی که نمیتونم بخوابم .این درد ها زودگذره ولی چندین بار تکرار میشه
    علتش چیه؟
    لطفا راهنمایی کنید

    • سلام
      شما باید آزمایش کم خونی و ویتامین د۳و کلسیم و منیزیوم بدهید

  8. سلام من 22ساله هستم ،از زمانی که روزه گرفتم بعد افطار استخوان پام خصوصا از قسمت زانو به پایین واقعا درد شدیدی میگیره ،روزهای اول بعد صرف افطار تا سحر خوب میشد ولی چن روزه که شبانه روز دردش تموم نشده.سابقه کم کاری تیروئید هم داشتم که رو بهبودی رف .ولی الان رفته رفته کمبود وزن دارم و اصن میلی ب غذا ندارم اگ بش ی راهنمایی بکنیدممنون میشم.

    • سلام
      از کپسول مولتی ویتامین روزانه یک عدد استفاده کنید
      در صورت عدم بهبود پس از دو هفته به پزشک مراجعه کنید

  9. سلام.من 37سالمه 15سال قبل برای اولین بار کمرم خشک شدهنگام خم شدن روبه جلو درد داشتم تو پشت ران و پشت ساق پارفتم ام ار ای دکترها گفتن مشکل تو مهرها ندارم وسیاتیک هم نیست بعد از5ماه نرمش خوب شدم اما هر چند وقتی پای چپ از پشت ساق درد داره اصلا روبه جلو نمیتونم خم بشم البته طرف چپ طرف راستم مشکلی ندارم یک ماه قبل پشت ساق پام آنقدر درد داشت 3شب نخوابیدم دردش هم ایستاده دراز کش درد داشت از طریق آشنا آمپول مرفین زدم دردش یواش یواش داره خوب میشه ولی با حرکات کششی درد دارم چند بار هم رفتم دکتر.جوابی نگرفتم.درضمن اصلا مفصلهام درد ندارند.نمیدونم برم پیش چه دکتری.لطفا راهنماییم کنید ممنون بابت نوشته هاتون

  10. با سلام من چند ساله که در پای چپم قسمت جلو ۲۰ سانت زیر زانو در هنگام راه رفتن وقتی فشار میاد به پام و اصولا وقتی وزنم میاد روی این پا، پوست پام به اندازه یک فندق بالا میاد ،بدون هیچ درد و حتی بدون سفتی. تاکید میکنم فقط در هنگام راه رفتن و وقتی فشار به اون قسمت میاد مثل چهار زانو نشستن و…
    در حالت ریلکسی پا و وقتی فشاری وجود نداره . کاملا طبیعی بدون هیچ بالاآمدنی هستش. من حتی خودم اون قسمت رو چه زمانی که بالا اومده و چه زمانی که پام ریلکسه و طبیعی با دستم بررسی کردم و هیچ توده سفتی و نرمی حس نکردم . فقط انگار یه حالت چربی حس میکنم اون قسمت
    من قبلا برام مهم نبود چون این بالا اومدن با یکم ماساژ و ریلکس کردن پام از بین میرفت اونم در ۲ ثانیه. هیچ گونه دردی هم ندارم
    ولی الان یه مدت ذهنم رو درگیر کرده که شاید علتی باشه
    میخواستم نظر شما رو بدونم و اینکه اگه لازمه به چه متخصصی مراجعه کنم؟
    با تشکر از پاسخگویی شما

  11. با سلام و خسته نباشید پسرم ۱۴سالش بعضی اوقات شایددرماه یک یادوبار از ناحیه ساق پا احساس درد دارد این دردآوری شب موقع خواب دست میده علت چیست؟

  12. سلام خسته نباشید من هرچند وقت یکبار درد عجیبی توی ساق پای راستم دارم که مثل اینه که کسی گرفته باشه عضله پامو و خون به اون قسمت نرسه هرکاری هم میکنم دردش اروم نمیشه میشه راهنمایی بکنید

    • سلام
      آزمایش کم خونی و ویتامین د۳و کلسیم و منیزیوم بدهید

  13. با سلام
    وقت بخیر
    من 32 سالم هست، حدود 6 ماه است بعد از حداکثر نیم ساعت نشستن یا خوابیدن، وقتی بلند میشم ماهیچه پشت هر دو ساق پاهام حالت گرفتگی می گیره که بعد از حدود یک دقیقه راه رفتن آروم به حالت عادی بر می گرده و گاهی اوقات احساس سنگینی و گرم شدن در پاهام می کنم. قرص مکمل کلسیم و منیزیم هم یک ماه مصرف کردم ولی تاثیری نداشته، میشه لطفا راهنمایی کنید که مشکل از چی هست؟

    • سلام
      میتواند از کمبود روی و منیزیم و کلسیم یا کم خونی باشد
      آزمایش دهید

  14. سلام . من حدود یک ماهه درد ساق پا دارم درست روی عضله پشت پای چپم و یه شب هم تو خواب پام خیلی بد گرفت طوری که داد میزدم از درد احساس میکردم دارن رگ پامو از تو میکشن خیلی وحشتناک بود دردش . اول این درد از عضله بازوی چپ شروع شد و بعد عضله ساق پای چپ و بعد پشت ران پای چپ . الان مدت هاست با روغن ماساژ دادم و کیسه اب گرم هم گذاشتم ولی توفیقی نکرد . دکتر داخلی هم رفتم گفت هیچیت نیس از اعصابه . چون اخیرا تحت تاثیر یه سری مسائل بودم و اعصابم بهم ریخته بود . ولی این درد منو نگران کرده حتی یه رگ سبز رنگ هست رو ساق پام اونم به شدت درد میکنه ولی گاهی اوقات نه همیشه . نمیدونم چه دکتری برم و احتیاج به راهنمایی شما دارم ممنون میشم کمکم کنید . اینم بگم D3 خونم خیلی پاپایینهو اینم بگم که اصلا رو چپ بدنم نمیتونم بخوابم میخوابم یا دستم میگیره یا ساق پام دردش بیشتر میشه . سپاس ازتون

    • سلام
      دوست عزیز
      شما باید عکس رادیولوژی از ساق پا و ازمایش خون و بررسی کم خونی و کلسیم و ویتامین د۳ و منیزیوم و تیرویید و ESR و crp انجام شود
      و به متخصص ارتوپد مراجعه کنند

  15. سلام
    وقتتون بخیر.چند وقتیه خواهر من وقتی ورزش میکنه در ساق پاش احساس درد داره و اندازه ساق پاش از ساق پای دیگش تفاوت زیادی کرده راستش بخاطر این بیماری نتونسته به پزشک مراجعه کنه و البته پاش به نظرم ورم یا التهابی نداره فقط انگار عضله پاش بزرگتر و سفت تر شده میخواستم بفهمم علتش چی میتونه باشه؟
    ممنون.

  16. سلام من چند سالی هست که کمبود وزن دارم و حالا چند روزی هست که در درون دوتای ساق پام درد احساس میکنم لطفا میشه بدونم علت چی هست

    • سلام
      دوست عزیز
      با توجه به علایم باید معاینه شوید و به متخصص ارتوپد مراجعه کنند
      همچنین باید عکس رادیولوژی از ساق پا و ازمایش خون و بررسی کم خونی و کلسیم و ویتامین د۳ و منیزیوم و تیرویید و ESR و crp انجام شود

  17. سلام وقت بخیر.
    دکتر ساق پای چپ من درد داره به ویژه ورزش احساس میکنم ساق پام شکست.
    ممنون میشم راهنمایی کنید

    • سلام
      دوست عزیز
      باید عکس رادیولوژی از ساق پا و ازمایش خون و بررسی کم خونی و کلسیم و ویتامین د۳ و منیزیوم و تیرویید و ESR و crp انجام شود

  18. سلام من استخوان ساق پام حدود سه ماهه درد میکنه بعد از حمام رفتن شدت درد خعیلی میشه وکلا درمقابل سرما حساسیت نون میده هر دوتا ساق پام اینطوریممنون میشم بگید مشکلم چیه

    • سلام
      دوست عزیز باید عکس رادیولوژی از ساق پا و ازمایش خون و بررسی کم خونی و کلسیم و ویتامین د۳ و منیزیوم و تیرویید و ESR و crp انجام شود

  19. سلام، چند روزه احساس درد خفيف و كمي احساس سوزش در طرف داخلي ساق هر دو پا احساس مي كنم. و درد متغير هست يعني گاهي فقط پاي چپ يا فقط پاي راست يا هردو باهم. به نظرتون مشكل خاصي هست؟ دارو كلر دياز پوكسايد مصرف مي كنم ميتونه از عوارض اون باشه؟ ممنون

    • سلام
      فعلا اقدام خاصی نیاز ندارد
      استراحت و ماساژ انجام شود

  20. سلام من ۵ ماه پیش جراحی لیزری سه تا دیسک انجام دادم دوماه اول خوب بودم اما بعدش پای راستم شروع بدرد کرد و الان هردو پا خواب میره درد میکنه و ضعف هنگام راه رفتن جوری ک نمیتونم زیاد راه برم بنطرت مشکل چیه

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر