سونوگرافی رحم و تخمدان چیست؟ کاربردها، نحوه آمادگی و تفسیر نتایج آن

سونوګرافی رحم و تخمدان
اشتراک گذاری ثبت دیدگاه

سونوگرافی رحم و تخمدان یکی از روش‌های رایج و غیرتهاجمی تصویربرداری است که برای بررسی وضعیت رحم، تخمدان‌ها، لوله‌های فالوپ و سایر اندام‌های لگنی تجویز می‌شود. با توجه‌ به اینکه سونوگرافی روشی ساده، ارزان و بدون‌ درد است و نقش مهمی در تشخیص اولیه برخی ناهنجاری‌ها و بیماری‌های زنان دارد، در این مقاله از مجله سلامت دکتردکتر علاوه‌بر معرفی انواع روش‌های سونوگرافی رحم‌، به بررسی علت تجویز، آمادگی‌های لازم، مراحل سونوگرافی و تفسیر نتایج می‌پردازیم.

سرفصل‌ها نمایش بیشتر

سونوگرافی رحم و تخمدان چیست؟

سونوگرافی رحم و تخمدان (Pelvic Ultrasound یا Transvaginal Ultrasound (TVUS)) نوعی روش تصویربرداری با استفاده از تابش امواج صوتی است که تصاویر واضحی ارائه می‌کند. در این روش، امواج بعد از برخورد با اندام‌های مختلف دستگاه تناسلی زنان، بازتاب کرده و اطلاعات مربوط به آن‌ها روی مانیتور دستگاه شکل می‌گیرد.

این روش تصویربرداری، تصاویر متعددی از اندام‌های داخل لگن زنان ارائه می‌کند که شامل موارد زیر هستند:

  • رحم (Uterus)؛
  • تخمدان‌ها (Ovaries)؛
  • دهانه رحم (Cervix)؛
  • لوله‌های فالوپ (Fallopian Tubes)؛
  • مثانه (Bladder)؛
  • سایر اندام‌های لگنی.

در سونوگرافی رحم پزشک متخصص با استفاده از پروب (مبدل)، اندازه طبیعی رحم و تخمدان در سونوگرافی را بررسی می‌کند، و همچنین، مشکلاتی مانند کیست تخمدان، فیبروم رحم، خونریزی غیرطبیعی و سایر اختلالات ساختاری رحم و تخمدان‌ها را تشخیص می‌دهد.

ازآنجاکه سونوگرافی روشی غیرتهاجمی و بدون‌ استفاده از اشعه‌ یونیزال است، بنابراین برای تشخیص بارداری و بررسی وضعیت سلامت جنین نیز تجویز می‌شود. در این روش تصویربرداری تشخیصی از ۲ تکنیک متفاوت برای بررسی اندام‌های داخل لگن استفاده می‌کنند؛ این تکنیک‌ها به شرح زیر هستند:

انواع سونوگرافی زنانتوضیحاتروش انجام
Pelvic Ultrasoundسونوگرافی لگن یا شکمی (از روی شکم)قرارگیری پروب روی شکم
Transvaginal Ultrasound (TVUS)سونوگرافی ترانس‌واژینال یا واژینال (سونوگرافی داخل رحم)واردکردن پروب باریک واژینال داخل واژن

سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها با نام‌های مختلفی به شرح زیر شناخته می‌شود؛ بنابراین، مفهوم هر کدام از آن‌ها در واقع تصویربرداری از اندام‌های داخل لگن است و تفاوتی با یکدیگر ندارند:

  • سونوگرافی زنان؛
  • سونوگرافی لگن؛
  • سونوگرافی شکمی؛
  • سونوگرافی واژینال؛
  • سونوگرافی اندوواژینال؛
  • سونوگرافی بارداری.

سونوگرافی رحم و تخمدان چیست؟

چرا انجام سونوگرافی رحم و تخمدان اهمیت دارد؟

سونوگرافی منظم رحم مهم‌ترین آزمایش چکاپ زنان است، چون پزشک متخصص وضعیت تمامی اندام‌های داخلی لگن را با این روش تصویربرداری به‌صورت دقیق بررسی می‌کند تا علاوه‌بر ارزیابی اندازه طبیعی رحم و تخمدان در سونوگرافی، بیماری‌ها یا مشکلات زنان در مراحل اولیه تشخیص داده شود.

این روش یکی از رایج‌ترین و ایمن‌ترین ابزارهای تشخیصی در پزشکی زنان است، چون از اشعه یونیزال استفاده نمی‌کند و امواج صوتی با فرکانس بالا، تصاویری از اندام‌های داخلی آماده می‌کنند، و در نتیجه، پزشک ناهنجاری‌های احتمالی را بررسی خواهد کرد.

انواع سونوگرافی رحم و تخمدان

سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها به روش‌های مختلفی انجام می‌شود که به شرح زیر هستند:

سونوگرافی شکمی یا ترانس ابدومینال (Transabdominal Ultrasound)

سونوگرافی شکمی که به آن ترانس ابدومینال نیز می‌گویند از روی شکم انجام می‌شود و متداول‌ترین روش بررسی اندام‌های دستگاه تناسلی زنان است. در این روش، از پروب با سر بزرگ و محدب استفاده می‌کنند و با حرکت آن روی بخش‌های مختلف شکم، تصاویر اندام‌های داخلی در مانیتور ثبت خواهد شد.

کاربردهای سونوگرافی شکمی

  • بررسی رحم و تخمدان؛
  • بررسی مثانه؛
  • تشخیص توده‌ها، کیست‌ تخمدان و فیبروم؛
  • کمک به تشخیص التهاب‌ها؛
  • بررسی بارداری اولیه در برخی موارد؛
  • بررسی علت درد شکم یا لگن؛
  • کمک به تشخیص ناباروری؛
  • بررسی علت خونریزی غیرطبیعی؛
  • بررسی وضعیت قرارگیری IUD و سایر دستگاه‌های جلوگیری از بارداری.

سونوگرافی واژینال یا ترانس‌واژینال (Transvaginal Ultrasound)

سونوگرافی ترانس‌واژینال که به آن سونوگرافی اندوواژینال نیز می‌گویند، ازطریق واژن انجام می‌شود و نوعی روش تصویربرداری برای معاینه اندام‌های لگنی از داخل است. برخلاف سونوگرافی شکمی یا لگنی که در آن پروب (مبدل) روی شکم قرار حرکت می‌کند، در ترانس‌واژینال از پروب استوانه‌ای شکل با ارتفاع ۵ تا ۷ سانتی‌متر استفاده می‌کنند؛ این پروب استوانه‌ای وارد کانال واژن می‌شود تا سلامت و اندازه طبیعی اندام‌های مختلف تولیدمثل ارزیابی شود. بنابراین، اکثر مشکلات مربوط به اندام‌های زیر قابل تشخیص است:

  • واژن؛
  • رحم؛
  • دهانه رحم؛
  • تخمدان‌ها؛
  • لوله‌های فالوپ.

کاربردهای سونوگرافی ترانس‌واژینال

سونوگرافی ترانس‌واژینال برای تمامی زنان انجام نمی‌شود. معمولاً زمانی‌ که پزشک به وجود مشکلات دستگاه تولیدمثل مشکوک باشد، برای بررسی دقیق‌تر اندام‌های لگنی این روش را تجویز خواهد کرد.

اگرچه کاربردهای سونوگرافی شکمی و واژینال مشترک هستند، سونوگرافی واژینال تصاویر دقیق‌تری از رحم، تخمدان‌ها و سایر اندام‌های لگنی ارائه می‌دهد و کاربردهای بیشتری به شرح زیر دارد:

  • بررسی دقیق‌تر کیست‌ تخمدان یا فیبروم‌های رحم؛
  • شناسایی دقیق‌تر علت خونریزی غیرطبیعی واژینال؛
  • اندازه‌گیری طول و ضخامت دهانه رحم؛
  • نظارت بر تعداد و اندازه فولیکول‌های تخمدان در ارزیابی ناباروری؛
  • بررسی وضعیت دهانه رحم برای ارزیابی خطر زایمان زودرس یا سقط‌جنین؛
  • بررسی ناهنجاری‌های جفت؛
  • کمک به بررسی سقط‌جنین احتمالی یا بارداری خارج‌رحمی؛
  • ارزیابی و تأیید بارداری زودهنگام یا بارداری در مراحل اولیه.

انواع سونوگرافی رحم و تخمدان

سونوگرافی بارداری (Pregnancy Ultrasound)

سونوگرافی بارداری برای بررسی وضعیت رحم و جنین در ماه‌های مختلف بارداری تجویز می‌شود و کاربردهای آن به شرح زیر هستند:

کاربردهای سونوگرافی بارداری

  • تأیید بارداری در مراحل اولیه؛
  • تعیین سن بارداری؛
  • تخمین تقریبی تاریخ زایمان؛
  • بررسی ضربان قلب جنین؛
  • ارزیابی رشد جنین؛
  • ارزیابی نو بارداری (داخل رحم یا خارج از رحم)؛
  • تشخیص چندقلوزایی؛
  • ارزیابی وضعیت جفت و مایع آمنیوتیک؛
  • بررسی ناهنجاری‌های احتمالی جنین.

انواع سونوگرافی براساس هفته‌های بارداری

در جدول زیر انواع سونوگرافی زنان باردار در هفته‌های مختلف بررسی می‌شود:

هفته‌های باردارینام سونوگرافی بارداریهدف و کاربرد
هفته ۵ تا ۸ بارداریاولین سونوگرافی یا سونوگرافی ماه اول بارداری
  • تأیید بارداری داخل رحم؛
  • مشاهده ساک بارداری (ساختاری درون رحم که جنین، کیسه‌ زرد و مایع آمنیوتیک را احاطه می‌کند)؛
  • مشاهده کیسه زرد؛
  • بررسی ضربان قلب جنین تنها در برخی بارداری‌ها؛
  • بررسی بارداری خارج رحمی.
هفته ۱۱ تا ۱۳ بارداریسونوگرافی NT
  • اندازه‌گیری شفافیت پشت گردن جنین (اندازه‌گیری NT)؛
  • غربالگری اولیه ناهنجاری‌های کروموزومی مانند سندرم داون؛
  • تعیین سن بارداری؛
  • تخمین تقریبی تاریخ زایمان؛
  • بررسی رشد اولیه جنین.
هفته ۱۶ تا ۲۰ بارداری یا هفته ۱۸ تا ۲۲ بارداریسونوگرافی آنومالی
  • بررسی کامل ساختارهای بدن جنین؛
  • ارزیابی وضعیت مغز، قلب، کلیه‌ها ستون‌فقرات و سایر اندام‌های جنین؛
  • بررسی جفت و مایع آمنیوتیک؛
  • تشخیص برخی ناهنجاری‌های مادرزادی.
هفته ۱۸ تا ۲۵ بارداریاکوکاردیوگرافی قلب جنین
  • بررسی ساختار و عملکرد قلب جنین؛
  • تشخیص ناهنجاری‌های قلبی-عروقی.
هفته ۲۸ تا ۳۰ بارداریسونوگرافی رشد و داپلر جنین
  • بررسی رشد و وزن تقریبی جنین؛
  • بررسی وضعیت قرارگیری جنین داخل رحم (سر به پایین یا بریچ)؛
  • بررسی عملکرد جفت؛
  •  اندازه‌گیری حجم مایع آمنیوتیک؛
  • بررسی حرکات جنین در هفته‌های آخر بارداری به‌ویژه در بارداری‌های پُرخطر؛
  • ارزیابی جریان خون جفت و بند ناف.
هفته ۳۶ بارداری به بعدسونوگرافی اواخر بارداری
  • بررسی وضعیت نهایی جنین و جفت؛
  • بررسی وضعیت سر جنین و موقعیت قرارگیری آن؛
  • تعیین زمان زایمان؛
  • ارزیابی آمادگی برای زایمان.

آمادگی قبل از سونوگرافی رحم و تخمدان

با توجه‌ به اینکه سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها به ۲ روش سونوگرافی شکمی و واژینال انجام می‌شود، بنابراین نحوه آمادگی هر کدام از این آن‌ها اندکی متفاوت و به شرح زیر است:

آمادگی برای سونوگرافی شکمی

  • برای سونوگرافی شکمی، مثانه باید پُر باشد. پس، حدود ۱ تا ۲ ساعت قبل از سونوگرافی بین ۴ تا ۶ لیوان آب بنوشید.
  • تا قبل از سونوگرافی، مثانه را تخلیه نکنید، چون تصاویر دستگاه با مثانه پُر وضوح بالاتری خواهند داشت؛ تنها بعد از سونوگرافی باید مثانه را تخلیه کنید.
  • بهتر است لباس‌های آزاد بپوشید تا پزشک متخصص دسترسی راحت‌تری به ناحیه شکم داشته باشد.
  • در برخی موارد، پزشک متخصص ناشتایی قبل از سونوگرافی را تجویز می‌کند و باید حدود ۸ تا ۱۲ ساعت ناشتا باشید.

آمادگی برای سونوگرافی واژینال

در این روش، پروب داخل واژن قرار می‌گیرد، بنابراین آمادگی‌ها قبل از آن کمی متفاوت با سونوگرافی شکمی و به شرح زیر است:

  • بهداشت فردی ناحیه تناسلی را رعایت کنید تا با مشکلی مواجه نشوید.
  • سونوگرافی رحم و تخمدان در زمان پریود انجام نمی‌شود، اما در صورت تجویز پزشک در این دوره از تامپون استفاده نکنید.
  • نیازی به پُر بودن مثانه قبل از سونوگرافی واژینال نیست، پس قبل از تصویربرداری، مثانه را خالی کنید.
  • برای این تکنیک سونوگرافی، باید لباس زیر خود را دربیاورید. بنابراین، لباس‌های راحت و آزاد بپوشید.
  • در سونوگرافی واژینال معمولاً نیازی به ناشتایی نیست. پس، در صورت تمایل و قبل از سونوگرافی صبحانه بخورید.

آمادگی قبل از سونوگرافی رحم و تخمدان

سونوگرافی رحم و تخمدان چگونه انجام می‌شود؟

این روش تصویربرداری، تمامی اندام‌های دستگاه تناسلی زنان را بررسی می‌کند. بنابراین، در ادامه به این موضوع می‌پردازیم که سونوگرافی رحم و تخمدان چگونه انجام می‌شود و تکنیک‌های مختلف چه تفاوت‌هایی با یکدیگر دارند:

نحوه انجام سونوگرافی شکمی رحم و تخمدان

سونوگرافی شکمی از روی شکم انجام می‌شود و مراحل آن به شرح زیر است:

  • یکی از مهم‌ترین شرایط سونوگرافی رحم و تخمدان از روی شکم، پُر بودن مثانه است. بنابراین، حدود ۱ تا ۲ ساعت قبل از سونوگرافی، ۴ تا ۶ لیوان آب بنوشید.
  • در برخی موارد برای سونوگرافی رحم و تخمدان باید ناشتا بود. بنابراین، با پزشک خود مشورت کنید.
  • در صورت توصیه مرکز تصویربرداری، لباس‌های خود را درآورده و لباس بیمارستانی بپوشید.
  • به‌ پشت روی تخت سونوگرافی دراز بکشید و لباس بیمارستانی را تا اندازه‌ای بالا بزنید که تمام شکم در دسترس رادیولوژیست باشد.
  • رادیولوژیست مقداری ژل مخصوص روی پروب (مبدل) دستگاه و شکم شما می‌مالد، این ژل‌ نه‌تنها حرکت پروب را روان‌تر می‌کند، بلکه از جمع‌شدن حباب‌های هوا بین پروب و سطح شکم نیز جلوگیری خواهد کرد تا امواج صوتی بهتر منتقل شوند؛ به‌این‌ترتیب تصاویر وضوح بالاتری خواهند داشت.
  • رادیولوژیست، پروب را به‌آرامی و در جهت‌های مختلفی روی پوست شکم به‌ جلو و عقب حرکت می‌دهد.
  • با برخورد امواج صوتی فرکانس بالا به اندام‌های مختلف لگنی و بازتاب آن‌ها، تصاویری زنده از رحم، تخمدان و مثانه روی مانیتور دستگاه ثبت می‌شود.
  • حین سونوگرافی، پزشک ابعاد اندام‌های مختلف رحم را با استفاده از کلیدهای روی دستگاه علامت‌گذاری و ثبت می‌کند، در همین حال ممکن است توضیحاتی به شما بدهد.
  • رادیولوژیست اطلاعات کاملی از وضعیت و موقعیت اندام‌ها، ابعاد آن‌ها و همچنین وجود موارد مشکوک ارائه می‌کند تا دستیار گزارش را بنویسد.
  • با تمام‌شدن مراحل سونوگرافی، ژل را با دستمال‌کاغذی از روی شکم خود پاک کنید و لباس بپوشید.
  • آماده‌شدن گزارش زمان زیادی نمی‌برد و رادیولوژیست آن را مهر و امضا می‌کند تا به پزشک متخصص زنان ارائه کنید.

نحوه انجام سونوگرافی واژینال رحم و تخمدان

سونوگرافی واژینال با ورود پروب داخل واژن انجام می‌شود و مراحل آن به شرح زیر است:

  • برای سونوگرافی رحم و تخمدان باید آب خورد، اما تکنیک واژینال نیازی به پُربودن مثانه ندارد. بنابراین، قبل از تصویربرداری مثانه را تخلیه کنید.
  • لباس‌های خود را درآورید و لباس بیمارستان بپوشید.
  • به‌ پشت روی تخت سونوگرافی دراز بکشید.
  • درست مشابه وضعیت معاینه زنان در مطب پزشک متخصص، زانوها را خم و پاها را باز کنید.
  • رادیولوژیست روی پروب باریک و استریل واژینال، کاندوم پزشکی یا کاور یک‌بارمصرف می‌کشد و مقداری ژل مخصوص به آن می‌مالد.
  • رادیولوژیست، پروب را به‌آرامی وارد واژن می‌کند، این‌کار معمولاً فشار کمی ایجاد می‌کند و درد زیادی ندارد.
  • امواج صوتی از پروب ارسال و بازتاب آن‌ها روی مانیتور دستگاه ثبت می‌شود.
  • رادیولوژیست پروب را کمی داخل واژن حرکت می‌دهد تا زوایای مختلف اندام‌های تناسلی را بررسی کند.
  • تصاویر دقیقی از رحم، تخمدان‌ها اندومتر و دهانه رحم روی مانیتور شکل می‌گیرد.
  • حین سونوگرافی، رادیولوژیست اطلاعات دقیقی از وضعیت اندام‌ها، ساختارهای داخل رحمی و مشکلات احتمالی مانند کیست و فیبروم یا سایر مشکلات دستگاه تناسلی به دستیار می‌دهد تا گزارش را آماده کند.
  • با اتمام مراحل سونوگرافی ترانس‌واژینال، رادیولوژیست پروب را به‌آرامی از واژن خارج می‌کند.
  • ناحیه تناسلی را با آب یا دستمال تمیز پاک کنید، نیازی به دوش واژینال نیست، چون خطرات زیادی مانند عفونت واژن به‌ همراه دارد.
  • لباس‌ بپوشید و در پذیرش منتظر بمانید تا گزارش آماده شود.
  • رادیولوژیست، گزارش تایپ‌شدن توسط دستیار را مطالعه و مهر و امضا می‌کند تا به پزشک متخصص زنان ارائه کنید.

اکنون که می‌دانید سونوگرافی رحم و تخمدان چگونه است، باید با بهترین زمان انجام آن نیز آشنا شوید تا نتایج تصویربرداری دقیق باشد.

نحوه انجام سونوگرافی واژینال رحم و تخمدان

بهترین زمان برای انجام سونوگرافی رحم و تخمدان

بهترین زمان سونوگرافی رحم و تخمدان به هدف از بررسی و شرایط فرد بستگی دارد، اما در بیشتر موارد زمان استانداری برای نتیجه دقیق‌تر تصویربرداری توصیه می‌شود که به شرح زیر است:

هدف از سونوگرافی رحم و تخمدان‌هابهترین زمان انجام سونوگرافی
ارزیابی ضخامت و وضعیت اندومترنیمه‌دوم چرخه قاعدگی
چکاپ کلی و بررسی فیبروم و پولیپروزهای ۵ تا ۱۰ چرخه قاعدگی
تشخیص سندرم پلی‌کیستیکروزهای ۲ تا ۵ چرخه قاعدگی
بررسی تعداد فولیکول‌های آنترالروزهای ۲ تا ۵ چرخه قاعدگی
بررسی تخمک‌گذاری و تشخیص ناباروریبسته به دوره تخمک‌گذاری زنان و معمولا از روز ۱۱ یا ۱۲ تا ۱۴ چرخه قاعدگی برای سیکل‌های ۲۸ روزه
بررسی خونریزی غیرطبیعیهر روزی از چرخه قاعدگی
بررسی بارداریاز هفته ۵ بارداری به‌بعد

با توجه‌ به اطلاعات جدول بالا، روزهای ۵ تا ۱۰ چرخه قاعدگی معمولاً بهترین زمان برای سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها است.

مدت‌زمان انجام سونوگرافی رحم و تخمدان

مدت انجام سونوگرافی شکمی و واژینال تفاوت قابل‌توجهی با یکدیگر ندارند و هر ۲ روش معمولاً بین ۱۰ تا ۲۰ دقیقه زمان می‌برند.

مقایسه تکنیک‌های مختلف سونوگرافی رحم و تخمدان

در بخش‌های قبلی با آمادگی‌های لازم و نحوه انجام تکنیک‌های مختلف سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها آشنا شده‌اید، در ادامه جدول مقایسه این تکنیک‌ها ارائه می‌شود تا دید بهتری داشته باشید:

ویژگی‌هاسونوگرافی شکمیسونوگرافی واژینال
اشعهنداردندارد
آمادگی قبلیمثانه پُرمثانه خالی
روش انجامحرکت‌دادن پروب روی شکمورود پروب داخل واژن
احساس دردفقط با فشار پروب روی شکم و اغلب بدون درداحساس کمی فشار یا ناراحتی خفیف در واژن
میزان دقتمتوسطبالا (دقت بالاتر برای بررسی رحم و تخمدان)
وضوح تصاویرمتوسطتصاویر با وضوح بالاتر و جزئیات بیشتر
خطرات احتمالیغیرتهاجمی و ایمنغیرتهاجمی و ایمن
کاربرد اصلی
  • سونوگرافی اولیه؛
  • بررسی لگن؛
  • تایید بارداری،
  • تشخیص توده‌های بزرگ؛
  • ارزیابی سلامت جنین در ماه‌های مختلف بارداری.
  • تمامی کاربردهای سونوگرافی شکمی به‌ اضافه موارد زیر:
  • بررسی دقیق رحم و دهانه رحم؛
  • ارزیابی دقیق وضعیت تخمدان‌ها؛
  • تشخیص اندومتر.
مدت‌زمان انجامحدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقهحدود ۱۰ تا ۲۰ دقیقه

مقایسه تکنیک‌های مختلف سونوگرافی رحم و تخمدان

سونوگرافی رحم و تخمدان چه مشکلاتی را بررسی می‌کند؟

سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها یکی از روش‌های تشخیصی پزشکی برای بررسی مشکلات دستگاه تناسلی زنان است، این روش تصویربرداری نقش مهمی در تشخیص زودهنگام برخی مشکلات و بیماری‌های زنان دارد و اختلالات مربوط به رحم، تخمدان‌ها و سایر اندام‌های لگنی را به شرح زیر بررسی می‌کند:

  • بررسی مشکلات مربوط به ساختار رحم و تخمدان‌ها؛
  • بررسی احتمال وجود توده‌ها یا یافته‌های مشکوک در رحم، تخمدان و مثانه؛
  • بررسی محل قرارگیری دستگاه جلوگیری از بارداری داخل رحمی (IUD)؛
  • تشخیص تومورهای غیرسرطانی مانند فیبروم‌ها و کیست‌های تخمدان؛
  • بررسی علت خونریزی غیرطبیعی؛
  • تشخیص علت دردهای غیرطبیعی لگن؛
  • بررسی علت درد یا گرفتگی قاعدگی شدید و غیرطبیعی؛
  • کمک به تشخیص مشکلات ناباروری؛
  • ارزیابی روند درمان ناباروری؛
  • نظارت بر رشد جنین در دوران بارداری؛
  • بررسی بیماری‌های التهابی لگن (PID)، عفونت‌های رحم، تخمدان‌ها یا لوله‌های فالوپ؛
  • تشخیص بارداری خارج رحمی (رشد تخمک بارور شده خارج از رحم)؛
  • بررسی برخی مشکلات مثانه مانند سنگ‌ مثانه؛
  • بررسی جفت سرراهی؛
  • ارزیابی سقط‌جنین احتمالی؛
  • سنجش امکان فتق در برخی موارد؛
  • بررسی پیچ‌خوردگی تخمدان؛
  • بررسی علت درد تخمدان چپ و راست؛
  • تشخیص سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)؛
  • تشخیص افتادگی اندام‌های لگنی مانند افتادگی رحم؛
  • بررسی آسیب‌های احتمالی دستگاه‌ تولیدمثل زنان.

پزشک متخصص از سونوگرافی لگنی و واژینال برای بررسی علائم و یافته‌های مختلف دستگاه در تناسلی زنان استفاده می‌کند که برخی از آن‌ها ممکن است مشکوک به بدخیمی یا سرطان باشند. بااین‌حال، تفسیر جواب سونوگرافی رحم و تخمدان به‌تنهایی روش قطعی و کاملی برای تشخیص سرطان نیست.

در صورتی‌که پزشک با خواندن جواب سونوگرافی رحم و تخمدان، یافته‌های مشکوکی مشاهده کند، از این روش تصویربرداری به‌عنوان راهنمایی برای هدایت ابزار نمونه‌برداری (بیوپسی) از بافت‌های لگنی برای تشخیص دقیق‌تر استفاده می‌کند.

سونوگرافی رحم و تخمدان چه مشکلاتی را نشان می‌دهد؟

تفسیر نتایج سونوگرافی رحم و تخمدان

تفسیر سونوگرافی رحم و تخمدان شامل اندازه، شکل، موقعیت و وجود هرگونه تغییر غیرطبیعی در اندام‌های لگنی را نشان می‌‌دهد و به ۲ دسته طبیعی و غیرطبیعی تقسیم می‌شود:

نتایج طبیعی سونوگرافی رحم و تخمدان

  • اندازه و شکل طبیعی رحم و تخمدان‌ها؛
  • عدم‌ وجود کیست یا توده غیرطبیعی؛
  • ضخامت مناسب اندومتر متناسب با سن و چرخه قاعدگی؛
  • مشاهده‌نشدن مایع آزاد غیرطبیعی در لگن؛
  • عدم‌ وجود علائم التهاب لگن، رحم، تخمدان و لوله‌های فالوپ

نتایج غیرطبیعی سونوگرافی رحم و تخمدان

  • کیست تخمدان‌ها؛
  • فیبروم رحم؛
  • سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)؛
  • بارداری خارج رحمی؛
  • التهاب یا عفونت لگن، رحم، تخمدان و لوله‌های فالوپ؛
  • اندومتریوز (رشد بافتی مشابه بافت داخلی رحم خارج از رحم و در تخمدان‌ها، لوله‌های فالوپ یا بافت‌های دیگر لگن)؛
  • مشاهده توده‌ها و یافته‌های مشکوک.

عوامل مؤثر بر نتیجه سونوگرافی رحم و تخمدان

عوامل یا شرایط خاص زیر ممکن است باعث اختلال در سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها شوند:

  • چاقی شدید؛
  • وجود باریم در روده‌ها به‌دلیل عمل باریم اخیر؛
  • گاز روده؛
  • پُر نبودن مثانه.

پُر بودن مثانه تأثیر بسیار زیادی در وضوح تصاویر سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها دارد، چون با بالاآوردن رحم و کنار بردن روده به تشکیل تصاویر دقیق‌تر و بهتر کمک می‌کند.

تفسیر نتیجه سونوگرافی لگن، رحم و تخمدان‌ها را باید پزشک متخصص انجام دهد تا نوع مشکلات و بیماری‌ها به‌صورت دقیق مشخص شوند. بنابراین، پیشنهاد می‌شود برای بررسی علمی نتایج، وقت ویزیت حضوری از دکتردکتر بگیرید.

تفسیر نتایج سونوگرافی رحم و تخمدان

عوارض سونوگرافی رحم و تخمدان

سونوگرافی روشی غیرتهاجمی، ایمن و بدون اشعه است و در اکثر موارد عارضه‌ای ایجاد نمی‌کند. بااین‌حال، برخی زنان، به‌ویژه در سونوگرافی واژینال، ممکن است عوارض خفیف و موقتی زیر را داشته باشند:

  • احساس درد یا ناراحتی خفیف حین و بعد از سونوگرافی واژینال؛
  • لکه‌بینی یا خونریزی بسیار خفیف (نادر و تنها در زنان حساس یا مبتلا به مشکلات زمینه‌ای)؛
  • واکنش آلرژیک به لاتکس کاندوم پزشکی یا کاور یک‌بارمصرف (در موارد بسیار نادر).

چه زمانی پزشک سونوگرافی رحم تجویز می‌کند؟

این روش تشخیصی معمولاً برای زنانی تجویز می‌شود که علائم یا مشکلاتی مرتبط با اندام‌های لگنی دارند. البته، پزشک با بررسی دقیق دستگاه تناسلی با سونوگرافی دوبعدی یا سونوگرافی سه‌بعدی رحم و تخمدان، ابعاد طبیعی و نرمال اندام‌های مختلف را برای تشخیص مشکلات مختلف اندازه‌گیری می‌کند.

  • بررسی وضعیت رحم؛
  • گرفتن عکس سونوگرافی رحم و تخمدان نرمال به‌عنوان چکاپ دوره‌ای؛
  • مشکلات ناباروری؛
  • علائم کیست تخمدان چپ و راست؛
  • داشتن رابطه جنسی پُرخطر؛
  • درد هنگام ادرار؛
  • درد لگن و زیر شکم؛
  • علائم فیبروم رحم یا اندومتریوز؛
  • تورم لگن؛
  • خونریزی غیرطبیعی بین پریودها؛
  • قاعدگی‌های شدید و نامنظم؛
  • بی‌اختیاری ادرار؛
  • مشکوک به بارداری خارج رحمی؛
  • خونریزی بعد از یائسگی؛
  • احساس فشار، نفخ یا توده در لگن؛
  • کنترل اندازه کیست یا فیبروم؛
  • زنان با علائم تنبلی تخمدان (PCOS)؛
  • بررسی پاسخ بدن به داروها و ارزیابی روند درمان.

هزینه سونوگرافی رحم و تخمدان

هزینه سونوگرافی رحم و تخمدان به عوامل متعدد زیر بستگی دارد:

  • موقعیت جغرافیایی؛
  • روش سونوگرافی (سونوگرافی شکمی، واژینال یا ترکیبی)؛
  • نوع مرکز تصویربرداری (خصوصی یا دولتی)؛
  • تجهیزات مرکز تصویربرداری؛
  • تخصص تکنسین دستگاه (رادیولوژیست یا پزشک متخصص)؛
  • انجام سونوگرافی خارج از نوبت یا به‌صورت اورژانسی؛
  • نیاز به بررسی‌های تکمیلی (مانند داپلر یا سونوگرافی دقیق‌تر)؛
  • نوع بیمه (پایه یا تکمیلی)؛
  • درصد پوشش‌های بیمه‌ای.

هزینه سونوگرافی رحم و تخمدان

جدول مقایسه هزینه سونوگرافی رحم و تخمدان‌ها به تفکیک سال‌های اخیر

سالهزینه
هزینه سونوگرافی رحم و تخمدان ۱۴۰۳
  • سونوگرافی شکمی: شروع از ۳۰۰٫۰۰۰ تومان؛
  • سونوگرافی واژینال: شروع از ۳۵۰٫۰۰۰ تومان؛
  • سونوگرافی داپلر: شروع از ۶۰۰٫۰۰۰ تومان؛
  • سونوگرافی بارداری: شروع از ۸۵۰٫۰۰۰ تومان.
هزینه سونوگرافی رحم و تخمدان ۱۴۰۴
  • سونوگرافی شکمی: شروع از ۵۰۰٫۰۰۰ تومان؛
  • سونوگرافی واژینال: شروع از ۷۰۰٫۰۰۰ تومان؛
  • سونوگرافی داپلر: شروع از ۱٫۵۰۰٫۰۰۰ تومان؛
  • سونوگرافی بارداری: شروع از ۱٫۰۰۰٫۰۰۰ تومان.
هزینه سونوگرافی رحم و تخمدان ۱۴۰۵
  • سونوگرافی شکمی: شروع از ۹۰۰٫۰۰۰ تومان؛
  • سونوگرافی واژینال: شروع از ۱٫۲۰۰٫۰۰۰ تومان؛
  • سونوگرافی داپلر: شروع از ۳٫۰۰۰٫۰۰۰ تومان؛
  • سونوگرافی بارداری: شروع از ۱٫۷۰۰٫۰۰۰ تومان.

کلام آخر دکتردکتر

سونوگرافی رحم و تخمدان روشی ایمن، غیرتهاجمی، سریع و بسیار کاربردی برای بررسی اندام‌های دستگاه تناسلی زنان و تشخیص مشکلات مختلفی مانند کیست، فیبروم و توده‌های مشکوک است. این سونوگرافی به ۲ روش شکمی (روی شکم) و ترانس‌واژینال (داخل واژن) انجام می‌شود که تقریباً کاربردها و نتایج مشابهی دارند. با توجه‌ به اینکه تشخیص درست و به‌موقع مشکلات زنان اهمیت ویژه‌ای در درمان اصولی و جلوگیری از عوارض جدی دارد، پیشنهاد می‌شود از خدمات ویزیت آنلاین دکتردکتر برای دریافت نوبت از بهترین و مجهزترین مراکز تصویربرداری استفاده کنید تا سونوگرافی دقیق انجام شود.

سوالات متداول

سونوگرافی رحم و تخمدان درد دارد؟
خیر. این سونوگرافی روشی غیرتهاجمی، ایمن و بدون‌درد است.
آیا سونوگرافی رحم خطر دارد؟
آیا برای سونو رحم باید ناشتا بود؟
سونو واژینال برای دختران مجرد انجام می‌شود؟
آیا سونوگرافی کیست تخمدان را دقیق نشان می‌دهد؟
جواب سونوگرافی چه زمانی آماده می‌شود؟
آیا برای سونوگرافی رحم و تخمدان باید پریود باشیم؟
آیا سونوگرافی می‌تواند ناباروری را تشخیص دهد؟

منابع

webmd

healthline

my.clevelandclinic

nhs

radiologyinfo

ultrasound

ncbi

hopkinsmedicine

برچسب‌ها:
محتوای این مقاله صرفا برای افزایش اطلاعات عمومی شماست و به منزله تجویز پزشکی نیست.
اشتراک گذاری
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

*