RDW در آزمایش خون میزان تفاوت گلبولهای قرمز شما را از نظر اندازه و حجم را نشان میدهد. این آزمایش یکی از بخشهای یک آزمایش جامعتر به نام شمارش کامل خون (CBC) است. آزمایش RDW در کنار سایر آزمایشهای مربوط به گلبول قرمز، اطلاعات کاملی از وضعیت گلبول قرمز شما به پزشک میدهد و در تشخیص کمخونی و سایر بیماریهای مرتبط به پزشک کمک میکند. برای آشنایی بیشتر با آزمایش RDW تا انتهای مطلب با دکتردکتر همراه باشید.
RDW در آزمایش خون چیست؟
آزمایش RDW مخفف عبارت «عرض توزیع گلبول قرمز» یا «red blood cell distribution width» است. این آزمایش میزان تفاوت در اندازه و حجم گلبولهای قرمز خون شما را اندازه میگیرد. گلبولهای قرمز اکسیژن را از ریهها به اندامها و بافتهای سراسر بدن حمل میکنند. بنابراین، اندازه گلبول قرمز برای اکسیژنرسانی مهم است. گلبولهای قرمز سالم تقریبا یک اندازهاند و قطر آنها بین ۶٫۲ تا ۸٫۲ میکرومتر است. یکی از نشانههای کمخونی، تفاوت خیلی زیاد در اندازه گلبولهای قرمز است؛ در واقع، میزان کافی گلبول قرمز سالم برای رساندن اکسیژن به اندامهای بدن شما وجود ندارد.
کلمه «عرض» در عنوان آزمایش ممکن است گمراهکننده باشد. این آزمایش عرض گلبولها را اندازهگیری نمیکند، بلکه میزان تفاوت اندازه آنها در یک نمونه خون را میسنجد. در نتیجه آزمایش RDW از یک نمودار خاص به نام هیستوگرام استفاده میشود. اگر گلبولهای قرمز موجود در نمونه خون شما تقریبا یک اندازه باشند، نقاط روی هیستوگرام به هم نزدیکاند و RDW پایین است. RDW بالا یعنی اندازه گلبولهای قرمز بیش از اندازه طبیعی با هم متفاوت است و این نقاط در نمودار پراکندهتر دیده میشوند. این موضوع میتواند نشانه یک مشکل پزشکی باشد.
البته آزمایش RDW فقط یکی از آزمایشهایی است که ممکن است برای تشخیص کمخونی یا سایر بیماریها تجویز شود.
مطالعه بیشتر: همه چیز در مورد فاکتورهای آزمایش خون
تفاوت آزمایش RDW با آزمایش CBC چیست؟
آزمایش RDW بهعنوان بخشی از یک آزمایش گستردهتر به نام شمارش کامل خون (CBC) است. آزمایش CBC اطلاعاتی درباره بخشهای مختلف خون از جمله گلبولهای قرمز، گلبولهای سفید و پلاکتها ارائه میدهد.
اطلاعات مربوط به وضعیت گلبولهای قرمز در آزمایش CBC شامل موارد مختلفی است، ازجمله:
- عرض توزیع گلبول قرمز (RDW): میزان تفاوت اندازه گلبولهای قرمز را اندازهگیری میکند؛
- میانگین حجم گلبول قرمز (MCV): اندازه متوسط گلبولهای قرمز را نشان میدهد؛
- میانگین هموگلوبین گلبول قرمز (MCH): مقدار متوسط هموگلوبینی که در هر گلبول قرمز وجود دارد را اندازهگیری میکند. گلبولهای قرمز به وسیله هموگلوبین اکسیژن را حمل میکند؛
- میانگین غلظت هموگلوبین گلبول قرمز (MCHC): مقدار متوسط هموگلوبین فشرده در گلبولهای قرمز را نشان میدهد.
ترکیب این آزمایشها برای تشخیص بیماریهای مختلف مرتبط با اختلالات گلبول قرمز استفاده میشود.
تفاوت RDW CV و RDW SD چیست؟
آزمایش RDW که با اسم عرض توزیع اریتروسیت هم شناخته میشود به دو صورت گزارش میشود. هر دو مورد میزان پراکندگی اندازه گلبولهای قرمز را نشان میدهند، اما روش محاسبه و نوع اطلاعاتی که میدهند متفاوت است، ازجمله:
- RDW-SD (انحراف معیار واقعی حجم گلبولهای قرمز): رایجترین روش برای سنجش میزان تفاوت اندازه سلولهاست. به صورت فمتولیتر (fl) گزارش میشود و کمتر تحت تأثیر حجم گلبول قرمز (MCV) قرار میگیرد؛
- RDW-CV (ضریب تغییرات RDW): اطلاعاتی درباره اندازه متوسط و میزان پراکندگی اندازهها ارائه میدهد. این مشخصه نسبت به MCV و به صورت درصد (%) گزارش میشود.
میزان نرمال RDW CV در آزمایش خون چقدر است؟
به صورت دقیق، اندازه نرمال RDW در بزرگسالان بین ۱۱/۶ تا تا ۱۴/۹ درصد است. در زنان بالغ این میزان بین ۱۲/۲ تا ۱۶/۱ درصد و در مردان بالغ بین ۱۱/۸ تا ۱۴/۵ درصد است.
میزان نرمال RDW SD در آزمایش خون چقدر است؟
مقدار نرمال RDW SD در افراد بزرگسال بین ۳۹ تا ۴۶ فمتولیتر است. این میزان در سنین مختلف ممکن است کمی تغییر کند.
آزمایش RDW چطور انجام میشود؟
این آزمایش با یک نمونهگیری ساده خون انجام میشود. نمونه خون در آزمایشگاه بررسی میشود و متخصص اندازه گلبولهای قرمز را زیر میکروسکوپ ارزیابی میکند. بعد از انجام آزمایش میتوانید فعالیت روزانه را انجام دهید. برای راحتی کار میتوانید از خدمات آزمایش در منزل تیم حرفهای دکتردکتر استفاده کنید.
عوارض احتمالی
آزمایش خون معمولا بیخطر است. ممکن است در محل نمونهگیری کبودی خفیفی ایجاد شود یا کمی احساس سبکی سر داشته باشید که معمولا زود برطرف میشود. در صورت ادامه خونریزی، احساس تهوع یا ضعف شدید این موضوع را به پزشک اطلاع دهید.
نتیجه آزمایش RDW
نتیجه آزمایش RDW بهصورت درصد گزارش میشود و نشان میدهد که مقدار RDW شما در محدوده نرمال، بالاتر یا پایینتر از آن است.
اندازه نرمال RDW در آزمایش خون: چطور بفهمیم که نتیجه آزمایش طبیعی است؟
نتیجه طبیعی یعنی اندازه گلبولهای قرمز شما شبیه همدیگر است. در حالت کلی، اندازه نرمال RDW حدود ۱۲ تا ۱۵ درصد است، اما این محدوده ممکن است با توجه به آزمایشگاه مرجع کمی متفاوت باشد. در گزارش آزمایش شما محدوده طبیعی مشخص شده است تا بتوانید نتیجه را با مقدار استاندارد مقایسه کنید.
به طورکلی، محدوده طبیعی RDW در زنان بالغ ۱۲/۲ تا ۱۶/۱ درصد و در مردان بالغ ۱۱/۸ تا ۱۴/۵ درصد است. اگر نتیجه آزمایش شما خارج از این محدوده باشد، ممکن است کمبود تغذیه، عفونت یا اختلال دیگری داشته باشید. با این حال، حتی با RDW طبیعی هم ممکن است مشکل پزشکی وجود داشته باشد. بنابراین نتیجه آزمایش شما باید توسط پزشک تفسیر شود. برای این موضوع میتوانید از خدمات ویزیت آنلاین یا حضوری تیم پزشکی دکتردکتر استفاده کنید.
میزان نرمال RDW در بارداری
معمولا RDW در دوران بارداری تغییر چندانی نمیکند و مشابه افراد غیر باردار و در محدوده طبیعی است. با این حال، در دوران بارداری بهعلت افزایش نیاز به آهن و خطر کمخونی فقر آهن، ممکن است کمی RDW افزایش پیدا کند. اگر این افزایش با کاهش MCV همراه باشد معمولا نشانه کمخونی فقر آهن است و اگر با MCV بالا گزارش شود ممکن است فرد باردار کمبود ویتامین B12 داشته باشد.
عدد نرمال RDW در آزمایش خون کودکان
RDW در کودکان تقریبا مشابه بزرگسالان است و در محدود ۱۱٫۵ تا ۱۴٫۵ درصد گزارش میشود.
محدوده خطرناک و غیرنرمال در RDW در آزمایش خون
اعداد بیشتر از ۱۴٫۵ و کمتر از ۱۱٫۵ به ترتیب به عنوان RDW بالا و RDW پایین معرفی میشوند. هرچند بالا یا پایین بودن RDW میتواند نشانه اختلال باشد، اما خود RDW بهتنهایی خطرناک محسوب نمیشود؛ بلکه به ما میگوید اندازه گلبولهای قرمز غیرطبیعی و متفاوت شده است. شاید این موضوع نشاندهنده بیماریهای زمینهای باشد.
به یاد داشته باشید که در بعضی از انواع کمخونی اندازه RDW نرمال است. بنابراین، نتیجه طبیعی به این معنی نیست سلامت صددرصد شما نیست. RDW یکی از شاخصهای بررسی گلبول قرمز است، به همین دلیل بهتر است نتیجه آزمایش را به پزشک نشان دهید. در این مورد میتوانید از خدمات ویزیت آنلاین یا حضوری تیم پزشکی دکتردکتر استفاده کنید.
چرا آزمایش RDW تجویز میشود؟
کمخونی یکی از دلایل مهم بالا بودن RDW است. اگر شرایط یا علائم کمخونی را داشته باشید، ممکن است پزشک آزمایش RDW را تجویز کند، ازجمله:
- خستگی؛
- تنگی نفس؛
- احساس سرما؛
- سرگیجه یا ضعف؛
- پوست رنگپریده یا خشک؛
- آریتمی (بینظمی قلب)؛
- سردرد.
RDW بالا در آزمایش خون نشانه چیست؟
بالا بودن RDW به این معناست که اندازه گلبولهای قرمز شما بیش از حد با هم تفاوت دارد. RDW بالا ممکن است نشانه کمخونی یا مشکلات دیگری باشد. به همین دلیل، پزشک شما باید نتایج سایر آزمایشها را هم بررسی کند. معمولا برای بررسی وضعیت سلامت گلبولهای قرمز، نتیجه RDW (تفاوت اندازه گلبولهای قرمز) با نتیجه MCV (اندازه متوسط گلبولهای قرمز) مقایسه میشود.
چه بیماریهایی باعث افزایش RDW در آزمایش خون میشوند؟
بعضی بیماریها مثل تالاسمی موجب کمخونی شدید و بالا رفتن RDW میشوند. بعضی شرایط دیگر هم احتمال ابتلا به کمخونی را بیشتر میکنند و RDW را بالا میبرند، ازجمله:
- سرطان (بهخصوص سرطان روده بزرگ)؛
- بیماریهای قلبی-عروقی؛
- بیماری کلیوی؛
- بیماری کبدی؛
- سکته؛
- سپسیس؛
- دیابت؛
- بیماریهای مزمن مثل بیماری کرون، دیابت و HIV؛
- کمبود ویتامینها و مواد معدنی مثل آهن، فولات و ویتامین ب۱۲ (B12)؛
- عفونت طولانیمدت یا از دست دادن خون زیاد.
آزمایش RDW میتواند به تعیین نوع کمخونی کمک کند. اگر علائم خاصی دارید میتوانید با دریافت نوبت آنلاین یا حضوری با پزشکان مجرب دکتردکتر مشورت کنید.
RDW پایین در آزمایش خون
RDW پایین معمولا نگرانکننده نیست و به هیچ نوع خاصی از کمخونی مربوط نمیشود.
کلام آخر دکتردکتر
RDW یکی از شاخصهای بررسی گلبول قرمز است که تفاوت اندازه آنها در نمونه خونی شما را بررسی میکند. نتیجه آزمایش RDW بهتنهایی برای تشخیص کافی نیستند. بااینحال، این آزمایش بخشی از اطلاعات مهم درباره میزان کارایی گلبولهای قرمز در انتقال اکسیژن در بدن را ارائه میدهد. از پزشکتان بخواهید که نتیجه RDW را در کنار نتایج آزمایشهای دیگر توضیح دهد. اگر به هر دلیلی توضیحات پزشک برایتان کافی نبود یا سؤال دیگری داشتید، میتوانید از طریق ویزیت آنلاین یا حضوری با تیم پزشکی دکتردکتر در ارتباط باشید. همچنین برای انجام آزمایش خون در منزل میتوانید از خدمات آزمایش در منزل دکتردکتر استفاده کنید.
