آمپولهای لاغری جدید اثبات کردهاند که دستیابی به کاهش وزن واقعی از طریق دارو ممکن است و پشتوانهای علمی برای ادعاهای خود دارند. دو مورد بهترین آمپولهای لاغری، آمپولهای لاغری ساکسندا و ملیتاید هستند. البته تفاوتهای چشمگیری در این دو دارو به چشم میخورد، از جمله کشور سازنده، دوز مصرف، تأثیر بر لاغری و حتی موارد تجویز. در ادامه، مهمترین تفاوتها و شباهتهای ساکسندا و ملیتاید را بررسی میکنیم تا بتوانید با آگاهی بیشتر درباره انتخاب داروی مناسب با پزشک خود مشورت کنید.
آمپول ساکسندا چیست و چه کاربردی دارد؟
آمپول ساکسندا (Saxenda) یک آمپول لاغری خارجی از کشور دانمارک است. این محصول از ماده مؤثر لیراگلوتاید (Liraglutide) استفاده میکند که توانسته در پژوهشهای بالینی تأثیر معناداری در کاهش وزن نشان دهد. آمپول لاغری ساکسندا را در قالب یک آمپول قلمی آماده دریافت میکنید که باید روزانه و بهصورت زیرجلدی تزریق شود.
اما ساکسندا چطور میتواند باعث لاغری شود؟ ماده مؤثر این دارو، یعنی لیراگلوتاید، در دسته آگونیستهای پپتید شبهگلوکاگون ۱ (GLP-1) قرار میگیرد و میتواند عملکرد یک هورمون طبیعی بدن را تقلید کند. این هورمون در کنترل انسولین، تنظیم قند خون و هضم غذا نقش دارد.
- تزریق آمپول لاغری ساکسندا، سازوکارهای زیر را برای کمک به کاهش وزن به همراه خواهد داشت:
- احساس سیری و کاهش اشتها: ماده مؤثره ساکسندا بر مراکز کنترل اشتها و سیری در مغز تأثیر میگذارد و میل به پرخوری را کاهش میدهد؛
- کاهش سرعت هضم غذا: با کاهش سرعت هضم غذا و تخلیه معده، مدت طولانیتری احساس سیری میکنید؛
تنظیم ترشح انسولین: این آمپول میتواند باعث افزایش ترشح انسولین بعد از غذا شود و تولید قند در کبد را کاهش دهد.
مجموع این فرآیندها در بلندمدت به کاهش وزن و پایین نگه داشتن آن کمک میکند. البته برای دریافت نتیجه مطلوب، لازم است آمپول ساکسندا را با رژیم غذای کمکالری و ورزش منظم همراه کنید.
آمپول ملیتاید چیست و چه کاربردی دارد؟
آمپول ملیتاید (Melitide) یکی از آمپولهای لاغری ایرانی از شرکت دانشبنیان سیناژن است. ملیتاید نیز از ماده مؤثر لیراگلوتاید بهره میبرد، اما مورد اصلی تجویز آن، برای کمک به درمان دیابت نوع ۲ در بزرگسالان و کودکان بالای ۱۰ سال است. با مصرف این دارو، معمولاً دوز کمتری از لیراگلوتاید دریافت میکنید. پزشکان برای درمان دیابت بعد از تجویز متفورمین بهعنوان خط اول درمان، مصرف آمپولهای ملیتاید را توصیه میکنند.
از سازوکارهای مفید آمپول ملیتاید میتوان به این موارد اشاره کرد:
- میتواند در تنظیم انسولین و کاهش قند خون در مبتلایان به دیابت نوع ۲ نقش داشته باشد؛
- خطر عارضههای قلبیعروقی، از جمله حمله قلبی، سکته مغزی و مرگ ناشی از بیماری قلبی را در مبتلایان به دیابت نوع ۲ کاهش میدهد؛
- ماده مؤثره لیراگلوتاید در کاهش سرعت تخلیه معده، کنترل اشتها و احساس سیری بلندمدت نیز نقش دارد.
بهطور کلی میتوان گفت که آمپول ملیتاید بیشتر به عنوان درمانی برای دیابت نوع ۲ کاربرد دارد و بهطور رسمی برای کاهش وزن تایید نشده است؛ اما به دلیل ماده مؤثر لیراگلوتاید، میتواند در کنار رژیم غذایی و فعالیت جسمانی به کاهش وزن نیز منجر شود.
جدول مقایسه آمپولهای ساکسندا و ملیتاید
برای مقایسه ساکسندا و ملیتاید در یک نگاه، توجه شما را به جدول زیر جلب میکنیم:
| ویژگیها | آمپول ساکسندا | آمپول ملیتاید |
| کشور سازنده | دانمارک | ایران |
| ماده مؤثر | لیراگلوتاید | لیراگلوتاید |
| نحوه مصرف | تزریق روزانه زیرجلدی | تزریق روزانه زیرجلدی |
| حداکثر دوز تجویز | ۳ میلیگرم روزانه | ۱,۸ میلیگرم روزانه |
| موارد تجویز | کاهش وزن و لاغری | دیابت نوع ۲ |
| محدودیت سنی | کودکان بالای ۱۲ سال | کودکان بالای ۱۰ سال |
| قیمت نسبی | نسبتاً بیشتر | نسبتاً کمتر |
تفاوت ساکسندا با ملیتاید در ترکیبات
نکته مهم در مقایسه ساکسندا و ملیتاید این است که ترکیباتی کاملاً یکسان دارند و حتی آمپولهای قلمی این دو در دوزهای مشابهی ارائه میشوند. این آمپولها از ماده فعال لیراگلوتاید استفاده میکنند و از ترکیبات غیرفعال مشابهی برای تثبیت دارو، استریل نگه داشتن آن و حفظ PH استفاده میکنند. لیست ترکیبات ساکسندا و ملیتاید شامل موارد زیر است:
- لیراگلوتاید (۶ میلیگرم در میلیلیتر)؛
- دیسدیم فسفات دیهیدرات؛
- پروپیلن گلیکول؛
- فنول؛
- آب برای تزریق.
تفاوت میزان اثرگذاری ملیتاید و ساکسندا
مقایسه ساکسندا و ملیتاید از نظر اثرگذاری به دلیل تجویز و استفاده دارو بستگی دارد:
- آمپول ساکسندا: برای لاغری تجویز میشود و پژوهشهای بالینی نشان دادهاند که میتواند در مصرف بالای یک سال، باعث کاهش ۵ تا ۸ درصدی وزن بدن شود. برخی افراد تا ۱۰ درصد کاهش وزن را نیز گزارش کردهاند.
- آمپول ملیتاید: برای دیابت نوع ۲ تجویز میشود و پژوهشهای بالینی نشان دادهاند که میتواند میانگین قند خون سه ماهه (A1C) را ۱ تا ۱.۵ درصد کاهش دهد، که تأثیر چشمگیری در مدیریت دیابت نوع ۲ دارد. همچنین در پژوهشهای دیگر، مصرف ملیتاید بهطور متوسط کاهش ۳ کیلوگرمی وزن را در بازه ۲۵ تا ۵۲ هفته مصرف به همراه داشته است.
تفاوت سرعت اثرگذاری ساکسندا و ملیتاید
هر دو دارو با دوز پایین آغاز میشوند و بهتدریج افزایش مییابند تا بدن فرصت سازگاری داشته باشد و عوارض گوارشی کاهش پیدا کند.
پژوهشهای بالینی نشان دادهاند که آمپول ملیتاید میتواند پس از دو هفته تأثیر خود بر کنترل قند خون را نشان دهد؛ در حالی که تأثیر آن بر کاهش وزن بین ۲۵ تا ۵۲ هفته بررسی شده است و پس از مصرف طولانیمدت نیز تأثیر محدودی داشته است.
آمپول لاغری ساکسندا نیز برای ایجاد کاهش وزن معنادار به مصرف طولانیمدت نیاز دارد و طبق پژوهشها، پس از حداقل یک سال مصرف به کاهش وزن ۵ تا ۱۰ درصدی منجر میشود.
مقایسه عوارض ساکسندا و ملیتاید
به دلیل تشابه ماده مؤثره، عوارض ساکسندا و ملیتاید مشابه هستند. با این حال، معمولاً ساکسندا در دوز بالاتری نسبت به ملیتاید تجویز میشود، که میتواند عوارض بیشتری بههمراه داشته باشد. در جدول زیر عوارض رایج این آمپول را مقایسه کردهایم:
| آمپول ساکسندا | آمپول ملیتاید |
| تهوع | تهوع |
| استفراغ | استفراغ |
| یبوست | یبوست |
| اسهال | اسهال |
| واکنش محل تزریق | کاهش اشتها |
| افت قند خون | سوء هاضمه |
| سردرد | – |
| خستگی | – |
| سرگیجه | – |
| درد معده | – |
در نظر داشته باشید که این عوارض معمولاً خفیف هستند و پس از مدتی برطرف میشوند. درصورت تداوم، تشدید یا آزاردهنده بودن آنها، حتما با پزشک خود صحبت کنید.
در برخی موارد نادر، این آمپولها میتوانند عوارض جدیتری نیز به همراه داشته باشند. این عوارض خطرناک در آمپولهای ساکسندا و ملیتاید مشترک هستند:
- التهاب لوزالمعده (پانکراتیت): با علائم درد شدید و مداوم در ناحیه شکم که گاهی به ناحیه کمر سرایت میکند، تهوع و استفراغ؛
- افت قند خون: عمدتا در افرادی که داروهای دیابت نوع ۲ مصرف میکنند دیده میشود اما ممکن است در کودکان و بزرگسالان سالم نیز رخ دهد؛
- مشکلات کلیوی ناشی از کمآبی: عوارض رایج این دارو، مثل اسهال، تهوع و استفراغ، میتوانند از دست رفتن آب بدن را به همراه داشته باشند و به مشکلات کلیه منجر شوند؛
- مشکلات صفرا: میتواند باعث مشکلات صفرا، از جمله ایجاد سنگ صفرا شود؛
- آسپیراسیون در جراحی: در بیهوشی یا آرامبخشی عمیق، احتمال بازگشت مایعات و غذا به درون ریه وجود دارد.
البته در نظر داشته باشید که ساکسندا در برخی موارد عوارض دیگری نیز به همراه داشته است. این آمپول لاغری میتواند به تپش قلب شدید نیز منجر شود.
تفاوت ساکسندا و ملیتاید در دوز و نحوه مصرف
آمپول ساکسندا و ملیتاید شامل یک دارو هستند و هر دو نیز در قالب آمپولهای قلمی آماده ارائه میشوند که حاوی ۱۸ میلیگرم لیراگلوتاید در ۳ میلیلیتر مایع هستند (یعنی دوز ۶ میلیگرم بر میلیلیتر). با این حال، معمولاً دوزهای تجویزی برای این داروها متفاوت است. در جدول زیر فرایند معمول تجویز این داروها را مقایسه کردهایم:
| بازه زمانی | دوز ساکسندا | دوز ملیتاید |
| هفته اول | تزریق روزانه ۰,۶ میلیگرم | تزریق روزانه ۰,۶ میلیگرم |
| هفته دوم | تزریق روزانه ۱,۲ میلیگرم | تزریق روزانه ۱,۲ میلیگرم |
| هفته سوم | تزریق روزانه ۱,۸ میلیگرم | تزریق روزانه ۱,۸ میلیگرم |
| هفته چهارم | روزانه ۲,۴ میلیگرم | تزریق روزانه ۱,۸ میلیگرم |
| هفته پنجم | روزانه ۳,۰ میلیگرم | تزریق روزانه ۱,۸ میلیگرم |
دلیل تفاوت دوزهای مصرف این است که در پژوهشهای بالینی، دوز مؤثر آمپول ملیتاید برای بهبود دیابت ۱,۸ میلیگرم تعیین شده، در حالی که دوز نگهدارنده ۳,۰ میلیگرمی برای آمپول ساکسندا بیشترین تأثیر را بر کاهش وزن داشته است.
برای استفاده از این آمپولهای قلمی، میتوانید دوز تزریقی قلم را روی هر یک از اعداد از پیش تعیین شده تنظیم کنید. نحوه مصرف ساکسندا و ملیتاید نیز یکسان است و شامل نکات زیر میشود:
- این آمپولها باید بهصورت روزانه و زیرجلدی تزریق شوند. بهترین مکان تزریق زیرجلدی در شکم (فاصله ۵ سانتیمتری از ناف)، وسط و روی ران و پشت بازو است.
- برای محافظت از پوست خود، باید هر روز ناحیه تزریق را تغییر دهید و هیچگاه آمپول را در همان نقطه قبلی تزریق نکنید.
- نباید ساکسندا یا ملیتاید را در یک تزریق با انسولین مخلوط کنید یا آنها را دقیقاً در یک نقطه تزریق کنید؛ اما امکان تزریق آنها در یک ناحیه (مثلا شکم یا ران) وجود دارد.
- پیش از تزریق، یک سوزن استریل جدید به آمپول قلمی متصل کنید و حتما این سوزن را پس از تزریق دور بیندازید. نگهداری این آمپولها با سوزن یکبار مصرف میتواند به آلودگی یا نشت دارو منجر شود.
- مایع آمپولها باید شفاف و بدون ذرات معلق باشد؛ در غیر این صورت آن را مصرف نکنید.
مقایسه قیمت ساکسندا با ملیتاید
یکی از مهمترین تفاوتهای ساکسندا و ملیتاید، در قیمت آنهاست. آمپول ساکسندا در کشور دانمارک تولید میشود و به عنوان یک آمپول لاغری خارجی، قیمت بسیار بالایی دارد. نوسانات قیمت ارز و چالشهای واردات این دارو نیز میتواند قیمت نهایی را بیشتر کند. آمپول ملیتاید توسط شرکت ایرانی سیناژن تولید میشود و قیمت مناسبتری دارد.
در نظر داشته باشید که قیمت این آمپولهای لاغری در گذر زمان تغییر میکند، اما جهت مقایسه ساکسندا و ملیتاید خوب است بدانید که قیمت هر آمپول قلمی ساکسندا معادل ۲۲۰ دلار و قیمت هر آمپول ملیتاید حدود ۱،۴۴۰،۰۰۰ تومان است.
همچنین با رسیدن به دوز نگهدارنده، به ۵ آمپول ساکسندا نیاز خواهید داشت؛ اما در صورت مصرف حداکثر دوز ۱,۸ میلیگرمی ملیتاید، ماهانه ۳ آمپول لازم است.
ساکسندا بخریم یا ملیتاید؟
خرید ساکسندا یا ملیتاید به نظر پزشک شما بستگی دارد، زیرا تهیه هیچیک از این آمپولهای لاغری بدون نسخه پزشک ممکن نیست. با این حال، میتوانید با مقایسه موارد زیر، انتخابی آگاهانهتر داشته باشید:
اگر هدف کاهش وزن بیشتر باشد
در مقایسه ساکسندا و ملیتاید برای لاغری، آمپول ساکسندا تأثیر بیشتری بر کاهش وزن دارد. این آمپول مشخصاً برای کاهش وزن تجویز شده و در پژوهشهای بالینی نشان داده است که میتواند ۵ تا ۱۰ درصد کاهش وزن را به همراه داشته باشد.
از طرف دیگر آمپول ملیتاید بیشتر برای دیابت نوع ۲ تجویز میشود و تأثیر محدودی بر کاهش وزن میگذارد. پژوهشها نشان می دهند که حتی مصرف بلندمدت این دارو نیز بهطور میانگین تا ۳ کیلوگرم کاهش وزن را به همراه دارد. البته آمپول ملیتاید برای افراد دیابتی که به دنبال کاهش وزن هستند گزینه مناسبتری است، زیرا به کنترل قند خون نیز کمک میکند.
اگر عوارض کمتر اولویت باشد
اگر نگران عوارض آزاردهنده آمپولهای لاغری هستید، ملیتاید میتواند گزینه مناسبتری باشد. آمپول ملیتاید در دوز کمتری عرضه میشود و به همین دلیل عوارض کمتری به همراه دارد. البته در نظر داشته باشید که عوارض رایج این دو آمپول معمولاً خفیف و موقت هستند.
اگر قیمت مهمتر باشد
اگر هزینه درمان اولویت اصلی باشد، ملیتاید معمولاً گزینه مقرونبهصرفهتری محسوب میشود. این آمپول لاغری توسط شرکت ایرانی سیناژن تولید میشود و به همین دلیل قیمت پایینتری نسبت به آمپول خارجی ساکسندا دارد. برای استفاده طولانیمدت این تفاوت قیمت به مبلغ چشمگیری خواهد رسید
چه کسانی باید قبل از مصرف ساکسندا یا ملیتاید با پزشک مشورت کنند؟
برای استفاده از این آمپولهای لاغری، باید حتما تجویز پزشک را دریافت کنید و تاریخچه پزشکی و دارویی خود را شرح دهید. مصرف آمپول ساکسندا و ملیتاید در گروههای زیر نیازمند احتیاط است:
- افرادی که دارای سابقه شخصی یا خانوادگی تومورهای تیروئیدی، سرطان مدولاری تیروئید (MTC) یا بیماری سندرم نئوپلازی غدد درونریز چندگانه نوع ۲ (MEN 2) هستند؛
- سابقه آلرژی به لیراگلوتاید یا سایر ترکیبات غیرفعال ساکسندا و ملیتاید؛
- سابقه یا ابتلا به پانکراتیت یا التهاب لوزالمعده؛
- دوره بارداری، شیردهی یا قصد بارداری؛
- سابقه یا ابتلا به مشکلات کلیوی؛
- مشکلات گوارشی شدید مثل فلج معده یا سوءهاضمه؛
- سابقه یا ابتلا به مشکلات صفرا.
علاوه بر این موارد، آمپول ساکسندا در افراد دارای سابقه اختلالات روانی (مثل افسردگی و افکار خودکشی)، افراد مبتلا به بیماریهای کبدی و مبتلایان به بیماریهای قلبی محدودیت دارد.
مصرف در افراد دیابتی
افراد مبتلا به دیابت میتوانند از داروهای حاوی لیراگلوتاید استفاده کنند، اما مصرف همزمان با انسولین یا داروهای سولفونیلاوره ممکن است خطر افت شدید قند خون را افزایش دهد.
مصرف در افراد دارای بیماریهای گوارشی و تیروئید
افرادی که سابقه سرطان مدولاری تیروئید، سندرم MEN 2، مشکلات شدید گوارشی، فلج معده یا اختلالات هضم غذا دارند باید پیش از مصرف حتماً با پزشک مشورت کنند. همچنین افراد دارای سابقه خانوادگی سرطان تیروئید باید این موضوع را به پزشک اطلاع دهند.
مصرف همزمان با داروهای دیگر
هر دو دارو باعث کند شدن تخلیه معده میشوند و ممکن است جذب داروهای خوراکی را تحت تأثیر قرار دهند. همچنین مصرف همزمان با داروهای دیابت، بهویژه انسولین و سولفونیلاورهها، نیازمند تایید و نظارت پزشک است.
کلام آخر دکتردکتر
آمپولهای ساکسندا و ملیتاید از نظر ترکیبات کاملا یکسان هستند، اما برای مقایسه آنها باید چند تفاوت کلیدی، مثل کاربرد درمانی، دوز نهایی و قیمت را در نظر داشته باشید. ساکسندا بیشتر برای کاهش وزن بلندمدت کاربرد دارد، در حالی که ملیتاید عمدتاً برای کنترل قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ تجویز میشود. در صورت نیاز به مشاوره و راهنمایی بیشتر، میتوانید همین حالا یک نوبت حضوری یا آنلاین از پزشکان متخصص دکتردکتر دریافت کنید.
