معرفی داروهای نوین به بازار، امید تازهای برای درمان چاقی و بیماریهای مرتبط با آن ایجاد کرده است. در این میان، آمپولهای لاغری به دلیل تأثیرات شگفتانگیزی در کاهش وزن دارند، محبوبیتی چشمگیر پیدا کردهاند. دو مورد از قدرتمندترین این داروها، آمپولهای زیکورپا و زپباند هستند. اما سوالی که ذهن بسیاری از مخاطبان را به خود درگیر میکند این است که این دو چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ آیا زیکورپا همان زپباند است؟ کدام یک اثربخشی بیشتری دارد و کدام گزینه برای شرایط ما مناسبتر است؟ در این مقاله قصد داریم به مقایسه کامل زیکورپا و زپباند بپردازیم تا شما را در انتخابی آگاهانه یاری کنیم.
کاربرد آمپولهای لاغری زیکورپا و زپباند
هر دو داروی زیکورپا و زپباند از ماده مؤثره تیرزپاتاید استفاده میکنند و با مکانیسم مشابهی، فرایند کاهش وزن و تنظیم قند خون را در بدن تحت تأثیر قرار میدهند. این داروها در دسته آگونیستهای دوگانه گیرندههای هورمونی GLP-1 و GIP قرار میگیرند. به زبان ساده، این داروها عملکرد دو هورمون طبیعی روده را در بدن شبیهسازی میکنند که با ورود غذا به معده ترشح میشوند. این شبیهسازی ، چهار واکنش اساسی را در بدن به همراه دارد:
- تحریک لوزالمعده برای ترشح بیشتر انسولین بلافاصله پس از صرف غذا؛
- مهار ترشح هورمون گلوکاگون از کبد؛
- کاهش سرعت تخلیه معده و هضم غذا؛ اتفاقی که علاوه بر جلوگیری از نوسانات ناگهانی قند خون، حس سیری را برای مدت بسیار طولانیتری در فرد حفظ میکند؛
- ارسال سیگنالهایی به مرکز کنترل اشتها در مغز، که باعث سرکوب میل به پرخوری میشود.
کاربردهای زیکورپا
آمپول زیکورپا (Zcorpa)، محصولی باکیفیت از شرکت داروسازی ایرانی دکتر عبیدی است. این دارو پشتوانهای علمی برای تأثیرات خود در کاهش وزن دارد و میتواند تا ۲۰ درصد از وزن بدن را کاهش دهد. از مهمترین کاربردهای زیکورپا میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- درمان چاقی و کمک به حفظ وزن کاهشیافته در طولانیمدت؛
- کنترل و مدیریت قند خون در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲؛
- کمک به بهبود علائم آپنه انسدادی خواب (قطع تنفس در خواب) در سطح متوسط تا شدید برای افراد درگیر با چاقی.
کاربردهای زپباند
آمپول زپباند (Zepbound) محصول شرکت داروسازی معتبر و آمریکایی الای لیلی (Eli Lilly) است. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) در سال ۲۰۲۳ این دارو را بهطور ویژه برای کاهش وزن تأیید کرد. موارد مصرف زپباند عبارتند از:
- کاهش وزن در بزرگسالان مبتلا به چاقی (شاخص توده بدنی یا BMI برابر ۳۰ یا بیشتر)؛
- کاهش وزن در بزرگسالان دارای اضافهوزن (BMI برابر ۲۷ یا بیشتر) که حداقل به یکی از بیماریهای مرتبط با وزن مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا، دیابت نوع ۲ یا بیماریهای قلبی مبتلا هستند؛
- بهبود آپنه انسدادی خواب (OSA) در حد متوسط تا شدید در بزرگسالان مبتلا به چاقی.
آیا زیکورپا همان زپباند است؟
اگر بخواهیم پاسخ کوتاهی بدهیم باید بگوییم: بله، از نظر ماهیت دارویی، این دو یکسان هستند؛ اما از نظر تجاری خیر!
هر دو دارو دقیقاً از یک ماده دارویی یکسان تشکیل شدهاند و اثرات مشابهی در بدن ایجاد میکنند. با این حال، تفاوتهای کلیدی آنها در برند، شرکت و کشور سازنده است. زپباند یک داروی وارداتی، خارجی و گرانقیمت از شرکت Lilly است که بهطور خاص با برند تجاری Zepbound برای کاهش وزن به بازار جهانی عرضه شده است. در مقابل، زیکورپا نسخه بومیسازیشده و تولید داخل همین دارو توسط شرکت معتبر دکتر عبیدی است که با قیمت بسیار مناسبتری در دسترس بیماران ایرانی قرار دارد.
جدول مقایسه زیکورپا و زپباند
اگر میخواهید در یک نگاه به شباهت و تفاوت زیکورپا و زپباند پی ببرید، لازم است به جدول زیر توجه داشته باشید:
| ویژگیها | آمپول زیکورپا | آمپول زپباند |
| ماده مؤثره | تیرزپاتاید | تیرزپاتاید |
| شرکت سازنده | شرکت ایرانی دکتر عبیدی | شرکت آمریکایی Eli Lilly |
| دسته دارویی | آگونیست دوگانه گیرندههای GLP-1 و GIP | آگونیست دوگانه گیرندههای GLP-1 و GIP |
| حداکثر دوز مجاز | ۱۵ میلیگرم | ۱۵ میلیگرم |
| کاربرد اصلی | کاهش وزن و بهبود آپنه خواب انسدادی | کاهش وزن و بهبود آپنه خواب انسدادی |
| نحوه مصرف | تزریق زیرجلدی هفتگی | تزریق زیرجلدی هفتگی |
| قیمت | اقتصادیتر | بسیار بالا |
تفاوت زیکورپا و زپباند در ترکیبات
وقتی صحبت از فرمولاسیون شیمیایی و ترکیبات دارویی به میان میآید، هیچ تفاوتی بین این دو آمپول وجود ندارد. ماده اصلی و مؤثرهای که در آمپول زیکورپا و زپباند به کار رفته و تمام خواص لاغری و درمانی آن را ایجاد میکند، ترکیبی به نام تیرزپاتاید است.
حتی طراحی هر دو دارو به گونهای است که در قالب قلمها یا آمپولهای تکدوز برای تزریق زیرجلدی آماده شدهاند. هر دو دارو در دوزهای کاملاً یکسانی تولید میشوند که شامل مقادیر زیر است:
- ۲,۵ میلیگرم؛
- ۵ میلیگرم؛
- ۷,۵ میلیگرم؛
- ۱۰ میلیگرم؛
- ۱۲,۵ میلیگرم؛
- ۱۵ میلیگرم.
تفاوت میزان اثرگذاری زیکورپا و زپباند
از آنجایی که هر دو دارو ترکیبات فعال یکسانی دارند، میزان اثرگذاری آنها در فرآیند کاهش وزن در پژوهشهای علمی اثبات شده است. در مطالعات بالینی، زپباند و زیکورپا توانستهاند تا ۲۰ درصد کاهش وزن بدن را به همراه داشته باشند؛ عددی که بسیار بیشتر از تأثیر داروهای نسل قبل مانند سماگلوتاید و لیراگلوتاید بوده است.
نتایج پژوهشهای انجام شده روی ماده تیرزپاتاید و آمپول زپباند را در جدول زیر خلاصه کردهایم:
| میزان کاهش وزن | دوز ۵ میلیگرمی | دوز ۱۰ میلیگرمی | دوز ۱۵ میلیگرمی |
| حداقل ۵ درصد | در ۸۵ درصد افراد | در ۸۹ درصد افراد | در ۹۱ درصد افراد |
| حداقل ۱۰ درصد | در ۶۹ درصد افراد | در ۷۸ درصد افراد | در ۸۴ درصد افراد |
| حداقل ۱۵ درصد | در ۴۸ درصد افراد | در ۶۷ درصد افراد | در ۷۱ درصد افراد |
| حداقل ۲۰ درصد | در ۳۰ درصد افراد | در ۵۰ درصد افراد | در ۵۷ درصد افراد |
تفاوت سرعت اثرگذاری زیکورپا و زپ باند
روند کاهش وزن با این داروها یک فرآیند تدریجی و اصولی است و نیازمند صبوری و تکمیل دوره درمان است. مطالعات بالینی مربوط به زپباند و زیکورپا، در دورههای ۷۲ هفتهای (حدود یک سال و نیم) انجام شده است و افراد با مصرف داروهای لاغری در این بازه توانستهاند به اهداف کاهش وزن خود دست یابند.
نکته: برای رسیدن به کاهش وزن مطلوب، توصیه میشود که رژیم غذایی و تحرک را در طول دوره درمان رعایت کنید.
مقایسه عوارض زیکورپا و زپباند
مصرف داروهایی که بر پایه تیرزپاتاید هستند، همواره ممکن است با برخی عوارض جانبی همراه باشد. از آنجا که زیکورپا و زپباند از نظر ترکیبات یکسان هستند، لیست عوارض آنها نیز مشابه یکدیگر است.
عوارض رایج این داروها معمولاً موقتی هستند، پس از عادت کردن بدن شما به ترکیبات فعال از بین میروند و شامل موارد زیر میشوتد:
- تهوع؛
- استفراغ؛
- یبوست؛
- اسهال؛
- درد معده؛
- سوءهاضمه.
البته زیکورپا و زپباند عوارض خفیف دیگری نیز دارند که از شیوع کمتری برخوردارند؛ از جمله خستگی، سرگیجه، واکنش محل تزریق، نفخ و افزایش ضربان قلب.
عوارض جدی و خطرناک
در موارد نادر، زیکورپا و زپباند ممکن است عوارض خطرناکتری نیز به همراه داشته باشند و به همین دلیل، باید حتما مطابق تجویز پزشک مصرف شوند. از عوارض خطرناک این داروها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تومورهای تیروئیدی: در آزمایشهای حیوانی خطر بروز تومورهای تیروئیدی مشاهده شده است؛
- مشکلات شدید معده و روده: بروز مشکلات شدید گوارشی که برطرف نمیشوند؛
- التهاب لوزالمعده یا پانکراتیت: درد شدید شکم که ممکن است به کمر بزند، همراه با تهوع یا استفراغ؛
- مشکلات کیسه صفرا: تب، یرقان (زردی پوست)، مدفوع روشن و درد معده؛
- کاهش شدید قند خون یا هیپوگلیسمی: سرگیجه، لرزش، تعریق، تاری دید و ضعف؛
- آسیب کلیوی: به دلیل از دست دادن مایعات ناشی از اسهال و تهوع بلندمدت؛
- تغییرات بینایی: بهویژه در افرادی که سابقه ابتلا به رتینوپاتی دیابتی دارند؛
- واکنشهای حساسیتی شدید: تورم صورت و گلو، مشکلات تنفسی؛
- افسردگی: بروز افکار خودکشی یا تغییرات شدید خلقی.
در صورت مشاهده علائم هر یک از این عوارض، فوراً به پزشک خود مراجعه کنید. حتی در صورت ادامهدار شدن، تشدید یا آزاردهنده بودن علائم خفیف نیز لازم است با پزشک یا داروساز خود مشورت کنید.
تفاوت زیکورپا و زپباند در دوز و نحوه مصرف
همانگونه که ماده فعال دو دارو تفاوتی با هم ندارد، دستورالعملهای دوزبندی و روش مصرف آنها نیز دقیقاً یکی است. شروع مصرف زیکورپا و زپباند با کمترین دوز ممکن است تا بدن فرصت سازگاری پیدا کند. معمولا پزشک مطابق فرآیند زیر این دارو را تجویز میکند:
- چهارهفته اول: دوز پایه و شروع با ۲,۵ میلیگرم در هفته؛
- چهار هفته دوم: افزایش دوز به ۵ میلیگرم در هفته؛
- هفتههای بعدی: در صورت نیاز و با صلاحدید پزشک، میتوان هر چهار هفته یکبار، دوز دارو را ۲,۵ میلیگرم افزایش داد.
حداکثر دوز مجاز برای زیکورپا و زپباند، ۱۵ میلیگرم در هفته است.
نکات مهم قبل و حین مصرف زیکورپا و زپباند
تجربه مصرف این آمپولهای لاغری نیز کاملاً یکسان خواهد بود. هر دو به شکل آمپولهای قلمی آماده و یکبارمصرف ارائه میشوند که مخصوص تزریق زیرجلدی هستند و نیازی به تنظیم دوز ندارند. در هر بسته، ۴ آمپول قلمی برای مصرف ۴ هفته دریافت خواهید کرد. دستورالعملهای مصرف زیکورپا و زپباند نیز به شرح زیر است:
- ناحیههای مجاز برای تزریق زیرجلدی این داروها شامل شکم (با فاصله ۵ سانتیمتری از ناف)، ناحیه میانی روی ران و ناحیه میانی پشت بازو هستند.
- پیش از تزریق، مایع داخل قلم را بررسی کنید. محلول باید بیرنگ، شفاف یا مایل به زرد بسیار کمرنگ باشد. در صورت کدر بودن یا وجود ذرات، آن را تزریق نکنید.
- میتوانید دارو را در هر زمانی از روز، چه با معده پر و چه خالی تزریق کنید؛ اما باید یک روز مشخص در هفته را برای تزریق تعیین کنید.
- اگر همزمان انسولین مصرف میکنید، هرگز زپباند یا زیکورپا را در یک سرنگ با انسولین مخلوط نکنید و محلهای تزریق روی بدن را با فاصله از یکدیگر انتخاب کنید.
- برای جلوگیری از ایجاد آسیب بافتی، محل تزریق را هر هفته تغییر دهید (چرخش بین شکم، ران و بازو).
- در صورت فراموش کردن یک دوز، اگر کمتر از ۴ روز گذشته است آن را تزریق کنید. اما اگر بیش از ۴ روز گذشته، آن دوز را رها کرده و منتظر نوبت بعدی بمانید. هرگز دو دوز را به صورت همزمان یا با فاصله کم تزریق نکنید.
مقایسه قیمت زیکورپا با زپباند
یکی از تعیینکنندهترین فاکتورها در انتخاب بین این دو دارو، مسأله هزینههای درمان است. زپباند یک داروی وارداتی محصول آمریکاست که تهیه آن نیازمند پرداخت هزینههای گزاف است و واردات آن هزینههای جانبی زیادی را به قیمت نهایی آن میافزاید. در مقابل، زیکورپا برگ برنده را در اختیار دارد. از آنجایی که این دارو توسط داروسازی دکتر عبیدی در داخل ایران و با رعایت استانداردهای جهانی تولید میشود، از قیمت بسیار اقتصادیتری برخوردار است.
با اینکه قیمت داروها در طول زمان تغییر میکند، اما برای درک بهتر تفاوت، زیکورپا بسته به دوز معمولاً در بازه ۱۰ تا ۱۵ میلیون تومان قرار میگیرد، اما زپباند حدوداً بین ۳۰۰ تا ۷۰۰ دلار هزینه خواهد داشت.
زپباند بهتر است یا زیکورپا؟
این نکته مهم را در نظر داشته باشید که دریافت هیچیک از این آمپولهای لاغری بدون نسخه پزشک ممکن است و به همین دلیل، انتخاب بهترین آمپول لاغری را باید به پزشک بسپارید. در نهایت، این تصمیم به شرایط سلامتی و اولویتهای شما بستگی دارد و مقایسه این موارد میتواند در انتخابی آگاهانه شما را همراهی کند:
اگر هدف کاهش وزن بیشتر باشد
هر دو دارو ظرفیت کاهش وزن برابری دارند و در دورههای بالینی توانستهاند تا مرز ۲۰ درصد از وزن بدن را کاهش دهند. هیچ یک از نظر علمی در چربیسوزی و کنترل اشتها بر دیگری برتری ندارد.
اگر عوارض کمتر اولویت باشد
از آنجا که سیستم بدن شما در حال دریافت یک ماده شیمیایی مشخص (تیرزپاتاید) است، تفاوتی نمیکند که نام روی جعبه زیکورپا باشد یا زپباند. واکنشهای گوارشی، تهوع و هشدارهای مصرف در هر دو دارو مشابه خواهد بود.
اگر قیمت مهمتر باشد
بدون شک زیکورپا برنده این بخش است. تولید داخلی این محصول باعث شده تا بیماران بدون دغدغه نوسانات ارزی و پیدا کردن داروهای کمیاب وارداتی، بتوانند درمان خود را با هزینهای معقول و بهصرفه آغاز کرده و ادامه دهند.
چه کسانی باید قبل از مصرف زیکورپا و زپباند با پزشک مشورت کنند؟
این داروها با تمام مزایایی که دارند، برای همه افراد بیخطر نیستند. برخی از شرایط پزشکی نیازمند بررسی دقیق توسط پزشک متخصص پیش از آغاز مصرف هستند:
مصرف در افراد دیابتی
اگر مبتلا به دیابت نوع ۲ هستید و داروهایی مانند انسولین یا سولفونیلاورهها را مصرف میکنید، اضافه کردن زیکورپا یا زپباند به برنامه درمانی میتواند ریسک افت شدید قند خون را بالا ببرد. مصرف همزمان این داروها باید حتما تحت نظارت پزشک باشد. همچنین، افرادی که دچار مشکلات شبکیه چشم (رتینوپاتی دیابتی) هستند، در طول درمان باید تحت معاینات منظم چشمپزشک قرار گیرند.
مصرف در افراد دارای بیماریهای گوارشی و تیروئید
- بیماریهای تیروئید: اگر خودتان یا اعضای خانوادهتان سابقه ابتلا به نوعی سرطان تیروئید به نام کارسینوم مدولاری تیروئید (MTC) را دارید، یا به سندروم نئوپلازی متعدد غدد درونریز نوع ۲ (MEN 2) مبتلا هستید، مصرف این داروها اکیداً ممنوع است.
مشکلات گوارشی: از آنجایی که این داروها تخلیه معده را به تأخیر میاندازند، تجویز آنها برای افرادی که از فلج معده (گاستروپارزی شدید) یا بیماریهای گوارشی حاد رنج میبرند، توصیه نمیشود. - کیسه صفرا و لوزالمعده: در صورت داشتن سابقه پانکراتیت یا سنگ کیسه صفرا، باید با احتیاط کامل و زیر نظر پزشک عمل کنید.
تداخلات دارویی آمپول زیکورپا و زپباند
از آنجا که این داروها سرعت هضم و خروج غذا از معده را کند میکنند، میتوانند روی جذب داروهای خوراکی تأثیر بگذارند. برای مثال اثربخشی قرصهای ضدبارداری خوراکی ممکن است کاهش یابد و همچنین داروهای حساسی مانند رقیقکنندههای خون (مثل وارفارین) باید با نظارت بیشتری مصرف شوند.
پیش از مصرف این داروها، حتماً لیست کامل داروهای تجویزشده، بدون نسخه و مکملهای گیاهی که مصرف میکنید را به پزشک یا داروساز اطلاع دهید.
چه افرادی نباید از آمپول های لاغری زپباند و زیکورپا استفاده کنند؟
افرادی که دارای سابقه خانوادگی تومورهای تیروئیدی (MTC) یا سندروم MEN 2 هستند، نباید از زپباند و زیکورپا استفاده کنند. زنان باردار یا شیرده، کودکان (ایمنی این داروها برای آنها اثبات نشده است) و افرادی با سابقه حساسیتهای شدید دارویی به این ترکیبات، در لیست ممنوعیت مطلق مصرف قرار دارند.
شرایط نگهداری آمپول زیکورپا و زپباند
برای حفظ کیفیت زیکورپا و زپباند، حتما باید دستورالعملهای زیر را رعایت کنید:
- داروها باید حتماً در یخچال و در محدوده دمایی ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شوند.
- به هیچ عنوان نباید آمپولها در فریزر قرار گیرند. دارویی که یخ زده باشد، ساختار خود را از دست داده و باید دور ریخته شود.
برای جلوگیری از تخریب دارو در اثر نور، قلمها و آمپولها را همیشه درون کارتن اصلی و بستهبندی خودشان نگه دارید. - درپوش قلم را تا لحظهای که آماده تزریق هستید روی آن نگه دارید. نگهداری قلم بدون درپوش باعث از بین رفتن شرایط استریل میشود و خطر عفونت را بالا میبرد.
کلام اخر دکتردکتر
در نهایت میتوان گفت، معرفی داروهایی بر پایه تیرزپاتاید مانند زپباند و زیکورپا، تحولی شگرف در مدیریت چاقی و بیماریهای متابولیک ایجاد کرده است. البته فراموش نکنید که مصرف این آمپولها حتماً باید تحت نظارت دقیق پزشک متخصص، همراه با رژیم غذایی اصولی و فعالیت بدنی صورت گیرد. برای مشورت با پزشک و دریافت نسخه معتبر میتوانید به کمک دکتردکتر، یک نوبت ویزین آنلاین فوری یا نوبت مراجعه حضوری برای متخصصان برجسته دریافت کنید.
