سنگ صفرا عارضه‌ای که معمولا به‌خاطر وجود کلسترول ایجاد می‌شود

  • 1397-08-03
  • 0
سنگ‌های صفراوی

صفرا در کیسه صفرا ذخیره می‌شود. اکثر سنگ صفرا هنگامی تشکیل می‌شود که کلسترول در صفرا وجود داشته باشد. اندازه سنگ صفرا بسیار متفاوت است.کیسه صفرا یک اندام کوچک زیر کبد در شکم، سمت راست بالا است، سنگ صفرا ذخایر مایع گوارشی است که می‌تواند در کیسه صفرا ایجاد شود. کیسه صفرا حاوی مایع گوارشی به نام صفرا است که به روده کوچک آزاد می‌شود. اندازه سنگ صفرا از اندازه کوچک یک دانه شن تا به اندازه یک توپ گلف متفاوت است.

برخی افراد تنها یک سنگ صفرا را تشکیل می‌دهند، در حالی که دیگران در همان زمان چند سنگ صفرا می‌سازند. افرادی که علائمی از سنگ صفرا در خود تجربه می‌کنند، معمولاً نیاز به عمل جراحی حذف صفراوی دارند. سنگ صفرایی که نشانه‌ها و علائم خاصی را ایجاد نمی‌کند، به درمان نیاز ندارد.

سنگ‌های صفراوی

کیسه صفرا و عملکرد آن

کیسه صفرا برای بقای انسان به طور کامل ضروری نیست. کیسه صفرا یک عضو از سیستم صفراوی انسان است که در تولید، نگهداری و انتقال صفرا نقش دارد. صفرا یک مایع قهوه‌ای مایل به زرد است که توسط کبد تولید می‌شود و برای تخریب و هضم غذاهای چرب در روده کوچک استفاده می‌شود.

کیسه صفرا در زیر لوب چهارم کبد و چسبیده به آن در طرف راست و بالاي شکم قرار گرفته است. یک لوله باریک به نام مجراي سیستیک، کیسه صفرا را به مجراي اصلی کبد وصل می‌کند. صفرا که در کبد ساخته شده و در هضم غذا نقش مهمی به عهده دارد توسط مجراي اصلی صفرا یا کلدوک، وارد قسمت اول روده باریک می‌شود.

کیسه صفرا یک مخزن ذخیره براي صفرا نیست. صفرا مرتباً در کبد ساخته می‌شود. پس از خوردن غذا، کیسه صفرا منقبض شده و صفرا را در داخل روده تخلیه می‌کند. این انقباض در اثر تحریک هورمونی توسط هورمون کله سیستوکینین است. ترکیب اصلی صفرا را کلسترول، بیلی روبین و نمک‌های صفراوی تشکیل می‌دهند.

علائم

سنگ صفرا ممکن است نشانه‌ها یا علائمی را ایجاد نکنند. اگر سنگ صفراوی در یک کانال انتقالی قرار گیرد، باعث انسداد می‌شود. علائم و نشانه‌های حاصل ممکن، عبارت‌اند از:

  • درد ناگهانی و به سرعت در حال تشدید، در قسمت فوقانی شکم
  • درد ناگهانی و به سرعت در حال تشدید در مرکز شکم، درست زیر سینه
  • درد پشت بین تیغه‌های شانه‌ای
  • درد در شانه راست
  • تهوع یا استفراغ

درد ممکن است چند دقیقه تا چند ساعت طول بکشد.

سنگ صفرا

انواع سنگ صفرا

انواع سنگ صفرا عبارت‌اند از:

سنگ کیسه صفرا کلسترولی: شایع‌ترین نوع سنگ کلسترولی است، اغلب به رنگ زرد ظاهر می‌شود. این سنگ صفرا عمدتاً از کلسترول غیر حل شده تشکیل شده اما ممکن است حاوی اجزای دیگر نیز باشد.

سنگ کیسه صفرا رنگدانه: این سنگ قهوه‌ای یا قهوه‌ای تیره هنگامی ایجاد می‌شود که صفرا حاوی بیش از حد بیلی روبین باشد.

علل

علت اصلی ایجاد سنگ صفراوی روشن نیست. پزشکان فکر می‌کنند سنگ صفرا ممکن است هنگامی رخ دهد که:

  • صفرا شما حاوی کلسترول بیش از حد باشد. به طور معمول، صفرا خود شامل مواد شیمیایی به اندازه کافی برای حل کلسترول دفع شده توسط کبد است؛ اما اگر کبد شما نتواند کلسترول بیشتری را دفع کند، ممکن است کلسترول اضافی به کریستال و در نهایت به سنگ تبدیل شود.
  • صفرا شما حاوی بیش از حد بیلی روبین است. بیلی‌روبین یک ماده شیمیایی است که در زمان تجزیه گلبول‌های قرمز ایجاد می‌شود. شرایط خاصی باعث می‌شود که کبد بیلی روبین بیش از حد تولید کند؛ از جمله سیروز کبدی، عفونت دستگاه گوارش و برخی اختلالات خون. بیلی روبین اضافی باعث تشکیل سنگ کیسه صفرا می‌شود.
  • کیسه صفرا به درستی خالی نمی‌شود. اگر کیسه صفرا به اندازه کافی تخلیه نشود، صفرا ممکن است بسیار متمرکز شده و موجب تشکیل سنگ صفرا شود.

سنگ صفرا

عوامل خطر

فاکتورهایی که ممکن است خطر ابتلا به سنگ صفرا را افزایش دهند عبارت‌اند از:

  •  زن بودن
  • سن 40 سال یا بیشتر
  • داشتن اضافه وزن یا چاقی
  • حامله شدن
  • رژیم غذایی با چربی بالا
  • رژیم غذایی با کلسترول بالا
  • رژیم کم فیبر
  • سابقه خانوادگی سنگ صفرا
  • دیابت
  • از دست دادن وزن خیلی سریع
  • مصرف داروهایی که حاوی استروژن هستند. مانند داروهای ضد بارداری خوراکی یا داروهای هورمون درمانی
  • بیماری کبدی

سنگ صفرا

عوارض جانبی

عوارض سنگ صفرا ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • التهاب کیسه صفرا: سنگ صفراوی که در گردن کیسه صفرا قرار می‌گیرد می‌تواند باعث التهاب کیسه صفرا (کولسیستی) شود. Cholecystitis می‌تواند درد و تب شدید ایجاد کند.
  • انسداد مجرای صفراوی: سنگ صفرا می‌تواند لوله‌ها (کانال‌ها) واسط کیسه صفرا یا کبد به روده کوچک را مسدود کند. این انسداد می‌تواند به عفونت مجرای صفراوی منجر شود.
  • انسداد کانال پانکراس: کانال پانکراس لوله‌ای است که از لوزالمعده به مجرای صفراوی معمولی وارد می‌شود. ترشحات پانکراس که به هضم کمک می‌کنند، از طریق کانال پانکراس جریان می‌یابد. سنگ صفراوی می‌تواند یک انسداد در کانال پانکراس ایجاد کند که می‌تواند منجر به التهاب لوزالمعده (پانکراتیت) شود. پانکراتیت باعث درد شدید شکم شده و معمولاً نیاز به بستری شدن دارد.
  • سرطان کیسه صفرا: خطر ابتلا به سرطان کیسه صفرا در افراد مبتلا به سابقه سنگ صفرا افزایش می‌یابد؛ اما سرطان کیسه صفرا بسیار نادر است.

متخصص گوارش و کبد و صفرا

جلوگیری

شما می‌توانید خطر ابتلا به سنگ صفرا را کاهش دهید اگر:

وعده‌های غذایی را از دست ندهید. سعی کنید هر روز صبحانه بخورید. صرف غذای کم یا روزه می‌تواند خطر سنگ صفراوی را افزایش دهد.

وزن کم کنید. اگر شما نیاز به از دست دادن وزن دارید، آهسته‌تر وزن خود را از دست بدهید. کاهش وزن سریع می‌تواند خطر سنگ صفراوی را افزایش دهد.

حفظ وزن سالم. چاقی و داشتن اضافه وزن باعث افزایش خطر سنگ صفرا می‌شود. هنگامی که یک وزن سالم به دست می‌آورید، با حفظ رژیم سالم و ادامه تمرین، وزن آن را حفظ کنید.

منابع:

mayoclinic

healthline

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «سنگ صفرا عارضه‌ای که معمولا به‌خاطر وجود کلسترول ایجاد می‌شود»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدیدترین‌های پرسش و پاسخ

کتابچه‌ها

پرسش و پاسخ پزشکی

جدید‌ترین نظر‌های ثبت شده

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر