آنچه باید درباره علل، علائم، تشخیص و درمان فشار خون بالا (Hypertension) بدانیم

  • 1397-01-28
  • 5

     فشارخون بالا یکی از مهم‌ترین و شایع ترین بیماری‌های غیر واگیردار است که در طی چند دهه اخیر، شیوع آن در جوامع در حال توسعه افزایش چشم گیری یافته است. فشار خون بالا معمولا طی چندین سال پیشرفت می کند. معمولا، هیچ نشانه ای را متوجه نمی شوید؛ اما حتی بدون علائم، فشار خون بالا می تواند به رگ های خونی و اندام های شما، به ویژه مغز، قلب، چشم و کلیه آسیب برساند. به طوری که حدود 20% از جمعیت بالغین ایران و بسیاری از کشورهای جهان به این بیماری مبتلا هستند. تحقیقات نشان داده است که تنها 70% از بیماران مبتلا به فشارخون از بیماری خود مطلع هستند و از این تعداد فقط 50% تحت درمان بوده و 25% فشارخون کنترل شده دارند.

 

قلب و فشار خون

     قلب یک تلمبه عضلانی است که خون را در داخل بدن ما به گردش در می آورد. خون از طریق شریان ها به عضلات و اندام های ما پمپ می شود. قلب انسان متشکل از دو پمپ است: قلب راست که خون را از اعضای محیطی دریافت می کند و به ریه ها پمپ می کند و قلب چپ که خون اکسیژنه را از ریه ها می گیرد و مجددا آن را به اعضای محیطی پمپ می کند.
هر پمپ از یک دهلیز و یک بطن تشکیل شده است. دهلیزها نقش پمپ زمینه ساز را دارند که بطن ها را پر از خون می کنند. بطن ها منقبض می شوند و فشار زیادی بر خون وارد می کنند که آن را در دستگاه گردش خون پیش می راند. پمپ ها از طریق تولید فشار کار می کنند. به عبارت ساده تر، تولید فشار بیش از حد، باعث وارد آمدن فشار به خود قلب و عروق می شود. این حالت می تواند باعث نارسایی قلبی و یا پاره شدن یکی از سرخرگ ها شود.
فشار و نیرویی که قلب برای پمپ خون در داخل بدن به گردش در می آورد و مقدار مقاومت در مقابل جریان خون در شریان ها، دو عامل تعیین کننده فشار خون هستند. موج فشاری که با هر ضربان قلب در طول شریان ها انتقال می یابد به صورت نبض لمس می شود. میزان فشار خون، با دو عدد مشخص می‌شود. فشار خون سیستولیک (عدد بالایی) نشان دهنده‌ی فشار وارد شده به دیواره‌ی سرخرگ‌ها در هنگام انقباض قلب است و فشار خون دیاستولیک (عدد پایینی) نشان دهنده‌ی فشار وارد شده به دیواره‌ی سرخرگ‌ها در هنگام آزاد شدن عضلات قلب (بین هر ضربان قلب) است که وابسته به انقباض و شل شدن ماهیچه قلب بین ضربان‌ها می‌باشند. در حالت استراحت، فشار خون طبیعیِ سیستولی (حداکثر فشار خون) بین ۱۰۰ تا ۱۴۰ میلی‌متر جیوه و فشار خون طبیعی دیاستولی (حداقل فشار خون) بین ۶۰ تا ۹۰ میلی‌متر جیوه است.

فشار خون بالا چیست؟

فشار خون بالا یا پرفشاری خون (به انگلیسی: Hypertension) که گاهی به آن پرفشاری شریانی گفته می‌شود، یک وضعیت شایع است که در آن فشار خون در شریان‌ها بالا می‌رود. به دنبال این افزایش فشار، قلب باید برای حفظ گردش خون در رگ‌های خونی شدیدتر از حالت طبیعی فعالیت می کند.

چه مقدار فشار خون را فشار خون بالا می نامند؟

 با افزایش سن، به دلیل کاهش خاصیت ارتجاعی شریان ها، احتمال ابتلا به فشار خون بالا بیشتر می شود. در صورتی که فشار خون بطور مزمن برابر یا بیش از ۱۴۰ بر روی ۹۰ میلی‌متر جیوه باشد، فرد از فشار خون بالا رنج می‌برد. نزدیک به ۵۰ درصد از مبتلایان به فشار خون از بیماری خود مطلع نیستند و بسیاری از بیماران به صورت تصادفی از فشار خون خود با خبر می‌شوند. درصد زیادی از بیماران مبتلا به فشار خون، بیماری خود را کنترل نمی‌کنند.

علائم فشار خون بالا چیست؟

 پرفشاری خون به ندرت علائمی از خود نشان می‌دهد و تشخیص آن معمولاً از طریق آزمایش، یا در حین درمان یک بیماری دیگر صورت می‌گیرد. اکثر افراد مبتلا به فشار خون بالا علائم و نشانه های خاصی را ندارند و شامل علائم زیر می‌باشد.
• سردرد
• تنگی نفس
• خونریزی بینی
• سوزش
• سرگیجه
• درد قفسه سینه
• تاری دید

تشخیص فشار خون بالا

اصلی ترین آزمایش برای تشخیص فشار خون بالا شامل اندازه گیری مقدار فشار خون بیمار است. اندازه گیری مقدار فشار خون بیمار با استفاده از مانومتر یا فشار سنج انجام می شود. لازم است مقدار فشار خون بیمار به طور مرتب در بازه زمانی مشخص مثلا یک ماهه اندازه گیری و ثبت شود تا ملاک تشخیص بیماری باشد. زمانی که تشخیص پرفشاری خون قطعی شد، پزشکان سعی می‌کنند تا دلیل بروز این بیماری را بر اساس عوامل خطر و علائم دیگر (در صورت وجود) شناسایی کنند.

 

چه چیزی باعث فشار خون بالا می شود؟

فشار خون بالا در دو گروه فشارخون اولیه و فشار خون ثانویه طبقه بندی می شود

فشار خون اولیه

پرفشاری خون اولیه که فشار خون اساسی نیز نامیده می شود، این نوع پرفشاری خون در طول زمان با هیچ علت قابل شناسایی ایجاد می شود. اکثر مردم این نوع فشار خون بالا را دارند.
عوامل زیادی در بروز این اختلال عروقی نقش دارند، با این حال در 90 تا 95 درصد موارد نمی توان علت اصلی این بیماری را تشخیص داد.

ترکیبی از این عوامل زیر ممکن است باعث این بیماری گردد. این عوامل عبارتند از:

  • سیگار کشیدن
  • داشتن اضافه وزن یا چاقی
  • کمبود فعالیت بدنی
  • استفاده بیش از حد نمک در رژیم غذایی
  • مصرف بیش از حد الکل (بیش از 1 تا 2 نوشیدنی در روز)
  • افزایش سن
  • ژنتیک
  • سابقه خانوادگی فشار خون بالا
  • بیماری مزمن کلیوی
  • نارسایی کلیوی و اختلالات تیروئید

فشارخون ثانویه

فشارخون ثانویه اغلب ناگهانی و به سرعت اتفاق می افتد و می تواند شدیدتر از فشار خون اولیه باشد. اغلب فشار خون ثانویه از یک دلیل قابل تشخیص ناشی می‌شود.

شرایط متعددی که ممکن است موجب فشار خون ثانویه شود عبارتند از:

  • بیماری کلیوی
  • نقص مادرزادی قلب
  • مشکلات تیروئیدی
  • عوارض جانبی داروها
  • استفاده از مواد مخدر غیر قانونی
  • سوء مصرف الکل یا مصرف مزمن
  • مشکلات غدد آدرنال
  • تومورهای خاص غدد درون ریز

عوارض فشار خون بالا

 

فشار بیش از حد بر روی دیواره های شریانی که ناشی از فشار خون بالا است، می تواند به رگ های خونی و همچنین اندام های بدن شما آسیب برساند.

فشار خون کنترل نشده می تواند منجر به:
حمله قلبی یا سکته مغزی: فشار خون بالا می تواند باعث سخت شدن و ضخیم شدن شریان ها (آترواسکلروز) شود که می تواند منجر به حمله قلبی، سکته مغزی یا سایر عوارض شود.
آنوریسم یا رگبرآمدگی: افزایش فشار خون می تواند رگ های خونی شما را تضعیف کرده و متورم کند، که باعث آنوریسم می شود.
نارسایی قلبی: برای پمپ کردن خون در برابر فشار بالاتر در عروق، ماهیچه قلب ضخیم می شود. ضخیم شدن ماهیچه قلب می تواند مشکلاتی را برای پمپ خون کافی را ایجاد کند که در نهایت منجر به نارسایی قلبی می شود.
رگهای خونی را در کلیه های شما کم می کند: می تواند عملکرد طبیعی کلیه را تحت تاثیر قرار دهد.
ضخیم یا پاره شدن رگ های خونی در چشم: فشار خون بالا می تواند منجر به از دست دادن بینایی شود.
سندرم متابولیک: این سندرم مجموعه ای از اختلالات متابولیسم بدن از جمله افزایش دور کمر ، تری گلیسیرید بالا، افزایش کلسترول LDL با چگالی بالا (HDL)، سطوح انسولین بالا باشد. این شرایط باعث افزایش احتمال ابتلا به دیابت، بیماری قلبی و سکته در شما می شود.
اختلال در حافظه یا فهمیدن: فشار خون بالا کنترل نشده ممکن است بر توانایی شما در فکر کردن، یادآوری و یادگیری تأثیر بگذارد. مشکل در حافظه و درک مفاهیم در افراد مبتلا به فشار خون بالا بیشتر است.

 

درمان فشار خون بالا

دانستن نوع پرفشاری شما و علل ایجاد آن به پزشک شما کمک می کند که بهترین درمان را برای شما تجویز کند. در مراحل اورژانسی که نیاز است تا فشار خون بیمار حداکثر طی یک ساعت کاهش پیدا کند از داروهای تزریقی و یا با جذب سریع استفاده می شود. شاخص‌هایی که کل افراد مبتلا به پرفشاری خون را مورد توجه قرار می‌دهند مستلزم کاهش عواقب فشار خون بالا و کاهش نیاز به درمان با داروهای ضد پرفشاری خون می‌باشند. تغییر سبک زندگی برای کاهش فشار خون، پیش از شروع درمان دارویی توصیه می‌شود.

برگرفته از :

www.netdoctor.co.uk
www.healthline.com
www.mayoclinic.org

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «آنچه باید درباره علل، علائم، تشخیص و درمان فشار خون بالا (Hypertension) بدانیم»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

5 دیدگاه در حال حاضر

  1. و در طول یک ماه اخیر پدرم دو بار در خواب دچار خونریزی دماغ شده بود نظر شما چیه؟

    • سلام و عرض ادب
      دوست گرامی علت های مختلفی ممکن است وجود داشته باشد
      مثلا استفاده از داروهایی نظیر هپارین و وارفارین
      اختلال در تعداد پلاکت و فاکتورهای انعقادی
      وجود رگ خونریزی دهنده در بینی
      و …
      به نظر بنده اگر پدر سابقه بیماری و مصرف دارویی ندارند اولین کار مراجعه به متخصص گوش و حلق و بینی و معاینه بینی و در صورت لزوم کوتر کردن می باشد.

  2. سلام
    پدر من یک مرد 54 ساله و همیشه فشار خونش طبیعی و 12 روی 8 بوده ولی شب گذشته یهو داخل چشمش قرمز میشه و جلو چشماش سیاهی میره
    و گفتیم شاید بخاطر خوابه
    ولی این اتفاق امروز هم رخ داد و وقتی فشارشونو گرفتیم 17 روی 10 بود
    بنظر شما میتونه علتش چی باشه؟
    البته یک مدتیه قرص لیتروکس بی ( برای دفع سنگ کلیه) از داروخانه تهیه کردن و استفاده میکنن بنظرتون میتونه ربطی به دفع سنگ کلیه باشه؟ اگه نه علتش چیه؟

    • سلام
      دوست عزیز
      باید به پزشک مراجعه کنید و نوار قلب و بررسی قلبی انجام شود
      همچنین به طور مرتب فشار خون در روز ۳ بار به مدت یک هفته بررسی شود
      تا درصورت بالا بودن داروی فشار خون شروع شود

  3. با سلام
    بسیار ممنون از این مطلب بسیار مفیدتون
    با تشکر فراوان

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر