غدد لنفاوی و نحوه کار و علائم خطر آنها را بهتر بشناسیم

  • 1397-08-02
  • 4
غدد لنفاوی

غدد لنفاوی بخش مهمی از سیستم ایمنی بدن هستند که بروز هر گونه پاتولوژی در آنها ممکن است عواقب جبران ناپذیری داشته باشد.

غده‌های لنفاوی یا در اصطلاح دیگر گره‌های لنفاوی اندام‌هایی بیضی شکل بوده که جزو بخش مهمی از دستگاه ایمنی بدن محسوب می‌شوند که حاوی مایعی بی‌رنگ به نام لنف هستند. این گره‌ها به‌طور گسترده‌ای تقریبا در سراسر بدن گسترش یافته‌اند که زیر بغل و معده و کشاله ران از جمله متراکم‌ترین محل‌ها از نظر وجود این گره‌ها هستند.

غدد لنفاوی شامل سلولهای ایمنی و به نوعی منبع این سلول‌ها هستند. نقش غدد لنفاوی در دستگاه ایمنی این است که به عنوان فیلتر یا تله ذرات بیگانه عمل کرده و عوامل پاتوژن همچون برخی سلول‌های سرطانی را به دام بیاندازد.

تغییرات ظاهری غدد لنفاوی از اهمیت بسیار بالایی در بالین بیمار برخوردار است چرا که می‌تواند یک تظاهر بسیار مهم از یک بیماری باشد. این گره‌ها معمولا در شرایط التهاب و عفونت بزرگ می‌شوند و این موضوع در شرایط مختلف مانند مسائل ساده‌ای همچون عفونت گلو، تا مسائل بسیار خطرساز و تهدیدکننده حیات همچون سرطان غدد لنفاوی، مثانه، خون یا ایدز ممکن است رخ دهد.

همچنین چک کردن وضعیت غدد لنفاوی در تعیین مرحله (Stage) سرطان بسیار مهم است و همین طور تعیین می‌کند که آیا سرطان فرد به درمان پاسخ داده یا یا متاستاز داده است یا خیر. جالب است بدانید که معاینه دقیق غدد لنفاوی راحت‌ترین و سریع‌ترین راه برای تشخیص زودهنگام بسیاری از سرطان‌هاست.

لنفوم یا سرطان غدد لنفاوی

لنفوم نوعی سرطان است که از گروهی از سلول‌های سیستم ایمنی آغاز می‌شود. این سلول‌ها، سرمنشا لنفوسیت نامیده می‌شوند. علت اصلی ابتلا به لنفوم همچون بسیاری دیگر از انواع سرطان‌ها کاملا ناشناخته است. محل اصلی استقرار لنفوسیت‌ها، در گره‌های لنفاوی، طحال، غده‌ی تیموس و مغز استخوان است.

در لنفوم نیز همچون سایر سرطان‌ها عامل اصلی رشد بی‌رویه سلول‌ها است که در اینجا لنفوسیت‌ها به طور بی‌رویه‌ای تکثیر پیدا می‌کنند. لنفوم به دو دسته اصلی هوچکین و غیرهوچکین تقسیم می‌شود. خوشبختانه لنفوم از انواع سرطان‌هایی است، که اگر به موقع تشخیص داده شود به راحتی درمان می‌شود.

چه مواردی ریسک ابتلا به لنفوم را افزایش می‌دهند

  • سن بالای ۶۰ سال
  • سابقه انجام پیوند عضو
  • ایدز
  • بیماری‌های سیستم ایمنی مخصوصا بیماری‌های خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید، سندروم شوگرن، لوپوس یا سلیاک
  • جنسیت، آقایان بیشتر از خانم‌ها مبتلا می‌شوند
  • سابقه ابتلا به بیماری‌های ویروسی مانند اپشتین‌بار، هپاتیت C، لوسمی
  • سابقه خانوادگی مثبت نسبت به لنفوم
  • تماس با مواد شیمیایی مضر مانند بنزین، حشره‌کش‌ها، برخی مواد شیمیایی کارخانه‌ها
  • سابقه قبلی لنفوم هوچکین یا غیر هوچکین که درمان شده است
  • داشتن اضافه ‌وزن و چاقی

علائم هشداردهنده سرطان غدد لنفاوی

  • گرم، قرمز و متورم شدن گره‌های لنفاوی، اغلب در گردن، زیر بغل یا کشاله‌ی ران
  • تعریق شبانه
  • کاهش وزن
  • تنگی نفس
  • درد شکم
  • خستگی
  • سرفه
  • خارش
  • تب

موارد ذکر شده در بالا از جمله شایع‌ترین تظاهرات لنفوم در افراد هستند؛ هر چند که بسیاری از این تظاهرات با بیماری های عفونی یا حتی برخی بیماری‌های بسیار ساده‌تر مانند سرماخوردگی‌ و آنفلونزا و غیره مشترک هستند؛ ولی به دلیل تاثیر بسیار زیادی که تشخیص زودهنگام لنفوم در روند درمانی این سرطان دارد؛ توصیه می‌شود که افراد با دیدن این علايم فورا به پزشک مراجعه کنند.

تشخیص لنفوم

با وجود ذکر نکات بالینی که در تیتر قبلی ذکر کردیم در صورتی که پزشک متخصص به لنفوم شک کند نمی‌تواند تنها به علایم بالینی و تظاهرات بیمار بسنده کند. در نتیجه باید آزمایشات خونی و نمونه بیوپسی از خون بیمار و غدد لنفاوی او تهیه کرده و پس از چک کردن تمام نکات پاتولوژی لازم خونی و نمونه بیوپسی نظر قطعی را نسبت به وجود یا عدم وجود لنفوم در فرد اعلام کرده و روند درمانی را برای فرد آغاز کند.

منابع:

cancer

wikipedia
سوالات پزشکی و مشاوره رایگان

با امتیازدهیِ این صفحه به بهتر شدن محتوای ما کمک کنید

  • این نوشته را با دوستان خود به اشتراک بگذارید
  • linkedin
  • linkedin
  • linkedin

پرسش و پاسخ درباره «غدد لنفاوی و نحوه کار و علائم خطر آنها را بهتر بشناسیم»

پرسش‌های پزشکی و دیدگاهتان درباره این مقاله را بنویسید؛ پزشکان و کارشناسان مجله پاسخ‌گوی شما عزیزان هستند.

4 دیدگاه در حال حاضر

  1. سلام و عرض ادب…وقتتون بخیر..من حدود یکسال پیش یه جوش زیر استخوان فک در گردنم زده بودم که داشتم جوشم رو دستکاری میکردم یهو یه چیزی اندازه لوبیا و سفت اومد تو دستم….میخاسم ببینم ایا غده های لنفاوی قابل گرفتن توی دست هستن؟؟

  2. با سلام من یه مدته که زیر فکم و گردنم درد می کنه و ملتهبه غدد لنفاوی من ! درد پای شدید دارم که از زانو له پایین است و نمی تونم بیش از دو دقیقه سر پا وایسم درد قفسه سینه هم دارم و کاهش وزن هم داشته ام تمام ابن علایم ظرف ۲ هفته اخیر حادتر شده . دسترسی به دکتر نداشتم به خاطر کرونا .
    حالم اصلا مساعد نیست و روحیه ام بهم ریخته اگر ممکنه راهنمایی کنید ؟ ممکنه لنفوم باشه! بچه کوچک دارم لطفا دعا کنید

آخرین آموزش‌های ویروس کرونا

جدید‌ترین پرسش‌ها و نظرهای پزشکی شما

کتابچه‌ها

پربازدیدترین‌های ماه

عضویت در خبرنامه دکتردکتر