معرفی بیماری های چشم؛ علائم، تصاویر و راه های تشخیص و درمان

نزدیک‌بینی، دوربینی، آستیگماتیسم، پیرچشمی، آب مروارید، آب سیاه، تنبلی چشم و کوررنگی برخی از رایج‌ترین انواع بیماری‌ چشم هستند. هرکدام از این بیماری‌ها، بخشی از چشم را درگیر کرده و بینایی افراد را تحت تاثیر قرار می‌دهند. بیماری‌ های چشمی در برخی موارد، به‌تدریج یا ناگهانی بروز می‌کنند. این بیماری‌ها، می‌توانند به کاهش بینایی یا حتی نابینایی منجر شوند، اما بسیاری از آن‌ها با تشخیص به موقع، قابل کنترل یا بهبود هستند. مراقبت‌های منظم از چشم، تغذیه مناسب و مراجعه دوره‌ای به چشم‌پزشک، نقش مهمی در حفظ سلامت بینایی دارد. در ادامه این مطلب از مجله پزشکی دکتردکتر، با انواع بیماری های چشم و درمان آنها آشنا خواهید شد.

مطالعه این مطلب، تقریبا 10 دقیقه طول خواهد کشید.

اگر سوال و ابهامی درخصوص بیماری‌های معروف چشم دارید، می‌توانید در انتهای مطلب کامنت گذاشته و منتظر پاسخ متخصصین ما بمانید.

کاتاراکت یا آب مروارید

کاتاراکت یا آب مروارید، نوعی بیماری چشم است که باعث کدر شدن عدسی چشم می‌شود. عدسی چشم یک ساختار شفاف در پشت عنبیه است که نور را متمرکز می‌کند تا تصویری واضح روی شبکیه ایجاد شود. هنگامی‌که عدسی کدر شود، نور نمی‌تواند به درستی متمرکز شود و دید فرد کاهش پیدا می‌کند. درحال حاضر، تنها راه درمان آب مروارید جراحی چشم است؛ به‌این‌صورت که عدسی کدر برداشته شده و با یک عدسی مصنوعی، جایگزین می‌شود. علائم آب مروارید، معمولاً به تدریج ایجاد می‌شوند:

• تاری دید
• دید مبهم
• حساسیت به نور
• دید رنگی ضعیف
• دید تونلی

درحال‌حاضر، هیچ درمانی برای آب مروارید وجود ندارد. تنها راه درمان آب مروارید، جراحی است. در طی جراحی آب مروارید، عدسی کدر برداشته و با یک عدسی مصنوعی جایگزین می‌شود. عمل آب مروارید، یک روش جراحی ایمن و موثر است که معمولاً در مطب چشم‌پزشک انجام می‌شود. پس از جراحی، بینایی فرد به‌طور قابل‌توجهی بهبود می‌یابد.

گلوکوم یا آب سياه

آب سیاه، یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌ های چشم است که باعث آسیب به عصب بینایی می‌شود. این عصب، وظیفه انتقال اطلاعات بصری چشم به مغز را دارد. گلوکوم به‌ دلیل فشار داخل چشم ایجاد می‌شود و با گذشت زمان، این افزایش فشار می‌تواند باعث ازبین رفتن بافت عصب بینایی شود. در نتیجه، آب سیاه چشم منجر به ازبین رفتن بینایی یا حتی کوری خواهد شد. هدف از درمان گلوکوم، کاهش فشار داخل چشم برای جلوگیری از آسیب بیشتر به عصب بینایی است. درمان آب سیاه با استفاده از داروها، جراحی یا لیزر انجام می‌شود. از علائم آب‌ سیاه، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تاری دید
• دید مبهم
• دید رنگی ضعیف
• دید تونلی
• درد چشم
• قرمزی چشم
• ترشح چشم

اگر هر یک از این علائم را تجربه کردید، مهم است که در اسرع وقت به دکتر چشم مراجعه کنید. دقت داشته باشید که گلوکوم، یک بیماری جدی است که می‌تواند منجر به نابینایی شود. هدف از درمان گلوکوم، کاهش فشار داخل چشم برای جلوگیری از آسیب بیشتر به عصب بینایی است. درمان گلوکوم معمولاً با داروها، جراحی یا لیزر انجام می‌شود.

همچنین بخوانید: سرماخوردگی چشم

پیرچشمی

پیرچشمی (presbyopia)، یک بیماری چشمی مرتبط با افزایش سن است که باعث تاری دید در نزدیکی می‌شود. عدسی چشم با افزایش سن سفت شده و انعطاف‌پذیری کافی برای این که بتواند اشعه‌های نور را به‌درستی روی شبکیه متمرکز کند، ندارد. پیرچشمی معمولاً در حدود سن 40 سالگی شروع و با افزایش سن بدتر می‌شود. علائم پیرچشمی عبارتند از:

• تاری دید در نزدیکی
• مشکل در خواندن یا استفاده از تلفن همراه
• نیاز به دور نگه‌داشتن اشیاء برای دیدن واضح آنها.

پیرچشمی معمولاً با عینک یا لنزهای تماسی، اصلاح می‌شود.

عفونت چشمی

عفونت، یکی دیگر از بیماری‌ های چشمی است که در آن باکتری‌ها، ویروس‌ها یا قارچ‌ها باعث التهاب چشم می‌شوند. گاهی نیز ورود عفونت از طریق جوش داخل چشم منظر به بروز عفونت چشمی می‌شود. عفونت چشم می‌تواند باعث درد، قرمزی، تورم، ترشح و سایر علائم شود. دو مورد از عیب های چشم که باعث عفونت می‌شوند کراتیت چشم یا اندوفتالمیت هستند. در موارد جدی، اگر عفونت چشم به‌موقع درمان نشود، می‌تواند باعث کاهش بینایی یا حتی از بین رفتن آن شود. از علائم عفونت چشمی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قرمزی چشم
• تورم چشم
• ترشحات چشم
• چشم درد
• حساسیت به نور
• دید تار
• پف زیر چشم

درمان عفونت چشمی، به نوع عفونت بستگی دارد. برخی از عفونت‌های چشمی، خودبه‌خود بهتر می‌شوند. درحالی‌که برخی دیگر که ناشی از آسیب چشم هستند نیاز به درمان دارند. درمان عفونت‌های چشمی معمولاً شامل استفاده از قطره‌های چشمی یا داروهای خوراکی است. در برخی موارد اما ممکن است نیاز به جراحی باشد.

ورم ملتحمه یا بیماری چشم‌صورتی

ورم ملتحمه (conjunctivitis) یا کنژنکتیویت، یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که برای توصیف التهاب ملتحمه (غشای نازک داخل پلک‌ها و بخش سفید چشم) استفاده می‌شود. ملتحمه، عروق خونی نازکی دارد و مخاط لازم برای پوشاندن و روان کردن سطح چشم را تولید می‌کند. ورم آلرژیک با قطره‌های چشمی و ورم عفونی، با قطره‌های چشمی ضدحساسیت یا داروهای خوراکی آنتی‌بیوتیک یا ضدویروسی، درمان می‌شود. از علائم ورم ملتحمه، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قرمزی چشم
• تورم پلک
• ترشحات چشم
• حساسیت به نور
• خارش چشم

درمان ورم ملتحمه به نوع آن بستگی دارد. در جدول زیر، درمان ورم ملتحمه و ورم آلرژیک را تفکیک کرده‌ایم:

ورم ملتحمه عفونی	ورم ملتحمه آلرژیک
با استفاده از قطره‌های چشمی یا داروهای خوراکی آنتی‌بیوتیک یا ضدویروسی	با استفاده از قطره‌های چشمی ضدحساسیت

بهترین راه برای درمان ورم ملتحمه، مراجعه به چشم پزشک است.

زخم قرنیه

زخم چشم، کراتیت یا همان زخم قرنیه یکی از انواع بیماری‌ های چشمی است که در آن یک زخم باز روی سطح قرنیه ایجاد می‌شود. درمان زخم قرنیه، شامل استفاده از قطره‌های چشمی ضد باکتریایی، ضد التهابی یا مرطوب‌کننده می‌شود. اهمیت تشخیص سریع این بیماری برای جلوگیری از عوارض جدی و بهبود وضعیت است. از علائم زخم قرنیه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد
• حساسیت به نور
• اشک‌ریزش
• تغییر در دید

در موارد شدیدتر، برای درمان زخم قرنیه از آنتی‌بیوتیک‌ها یا باندهای نرم و محافظ برای حفاظت از قرنیه آسیب‌دیده، استفاده می‌شود.

مگس‌پران یا فلوتر چشم

مگس‌پران یا فلوتر چشم (Floater) یکی از بیماری غیر التهابی چشم است که در آن نقاط سیاه سفید یا رنگی هستند که در میدان دید ظاهر می‌شوند. این بیماری اگر ناشی از تغییرات طبیعی در زجاجیه باشد، نیازی به درمان ندارند. اما اگر ناشی از آسیب یا بیماری‌ های چشمی باشند، درمان علت می‌تواند به بهبود مگس‌پران کمک کند. از علائم فلوتر چشم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• نقاط سیاه، سفید یا رنگی در میدان دید
• حرکت نقاط با حرکت چشم
• دید تار

لازم به ذکر است که فلوتر، یکی از بیماری‌ های چشم است که معمولاً بی‌خطر است و به‌خودی‌خود از بین می‌رود.

آستیگماتیسم یا کژبینی

آستیگماتیسم، یکی از شایع‌ترین بیماری‌های چشم است که به علت نامنظمی شکل و انحنای قرنیه ایجاد می‌شود. آستیگماتیسم به معنای از دست دادن دیوپترهای چشم کرویت است. از علائم آستیگمات می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دید تار در هنگام خیره‌شدن به اشیاء دور یا نزدیک
• دید تار در هنگام خواندن
• حساسیت به نور
• سردرد

برای اصلاح آستیگمات، عینک یا لنزهای تماسی استفاده می‌شوند. این عینک یا لنزها دارای دو قدرت متفاوت هستند که به اشعه‌های نور کمک می‌کنند تا در یک نقطه متمرکز شوند.

گل مژه

گل مژه (hordeolum)، یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که با مسدود شدن غده‌ چربی مویی در لبه‌ی پلک ایجاد می‌شود. این عارضه، بسیار رایج است و بیشتر در افرادی که دائم در حال مالیدن چشم‌هایشان هستند یا دست‌هایشان را به خوبی تمیز نمی‌کنند، دیده می‌شود. درمان گل مژه، شامل استفاده از کمپرس گرم و استفاده از قطره‌های چشمی آنتی‌بیوتیک برای از بین بردن باکتری‌ها می‌شود. بنابراین اگر علائم این بیماری چشم را دارید، زودتر به پزشک مراجعه کنید. از علائم گل‌مژه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تورم و قرمزی پلک
• درد و حساسیت پلک
• گرمای پلک
• ترشحات چرکی از پلک

در موارد شدید گل مژه، ممکن است نیاز به جراحی برای تخلیه چرک از گل مژه باشد.

قوز قرنیه

قوز قرنیه، یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که در نوجوانی یا اوایل دهه سوم بروز می‌کند. قرنیه که به‌طور طبیعی شکلی گرد دارد، برآمده و مخروطی شکل می‌شود. از علائم قوز قرنیه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تاری دید
• دید مضاعف
• حساسیت به نور
• دید تار در شب

درمان قوز قرنیه، به میزان پیشرفت بیماری بستگی دارد. در مراحل اولیه نیازی به درمان نیست، اما در مراحل پیشرفته‌تر نیاز به استفاده از عینک یا لنز است و در موارد شدید، جراحی لازم است.

بیشتر بخوانید: احساس فشار در پشت چشم

پارگی شبکیه یا جداشدگی شبکیه

پارگی شبکیه، یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که در آن، بافت گیرنده نور در پشت چشم از سایر بافت‌های چشم جدا می‌شود. به دلیل جدی بودن اثر پارگی شبکیه و تأثیر آن بر دید، هرگونه علامت یا عارضه مشکوک در این خصوص، نیازمند ارزیابی و درمان فوری توسط پزشک است. از علائم پارگی شبکیه، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزایش تعداد مگس‌ها و جرقه‌های نور
• بدتر شدن میدان دید در بخش خارجی

پارگی شبکیه، می‌تواند در هر سنی برای خانم‌ها و آقایان، رخ دهد.

تنبلی چشم

تنبلی چشم (Amblyopia)، یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که اگر به موقع تشخیص داده شود، به‌طور کامل قابل درمان است. در غیر این‌صورت، تنبلی چشم می‌تواند منجر به کم‌بینایی یا حتی نابینایی کودک شود. از علائم تنبلی چشم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کودک یک چشم را می‌بندد یا آن را می‌پوشاند.
• کودک در یک چشم ضعیف‌تر است.
• کودک در خواندن یا انجام سایر فعالیت‌های نزدیک بینایی مشکل دارد.

درمان تنبلی چشم، معمولاً شامل پوشاندن چشم سالم برای مجبور کردن مغز به استفاده از چشم ضعیف‌تر است.

دوربینی

دوربینی (Hyperopia)، یکی از بیماری‌های شبکیه چشم است که چشم بیمار در دیدن اشیای نزدیک مشکل دارد. علت دوربینی معمولاً به کم‌بودن تحدب قرنیه برمی‌گردد، که باعث می‌شود نقطه کانونی عدسی روی شبکیه قرار نگیرد. از علائم دوربینی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تاری دید در هنگام خیره شدن به اشیاء نزدیک
• احساس خستگی چشم هنگام خواندن یا انجام سایر فعالیت‌های نزدیک بینایی
• استفاده از چشم‌ها برای دیدن اشیای نزدیک

برای اصلاح دوربینی، از عینک و لنزی استفاده می‌شود که قدرت منفی دارند و به اشعه‌های نور کمک می‌کنند تا روی شبکیه، متمرکز شوند.

نزدیک‌بینی چشم

نزدیک‌بینی یا (Myopia)، یکی دیگر از انواع بیماری‌ های چشم است که فرد بیمار نوشته‌ها و علامت‌ها را در فاصله دور نمی‌بیند. برای اصلاح نزدیک‌بینی، از عینک یا لنزهای تماسی استفاده می‌شود. این عینک‌ها، دارای قدرت مثبت هستند و به اشعه‌های نور کمک می‌کنند تا روی شبکیه متمرکز شوند. از علائم نزدیک‌بینی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تاری دید هنگام خیره شدن به اشیاء دور
• احساس خستگی چشم هنگام انجام فعالیت های دور بینایی
• استفاده از چشم ها برای دیدن اشیای دور

در برخی موارد، پزشک ممکن است عمل جراحی را برای درمان نزدیک‌بینی توصیه کند.

انحراف چشم

انحراف چشم، استرابیسم یا لوچی یکی از انواع بیماری‌های چشم است که در آن چشم‌ها در یک راستا نیستند. انحراف چشم به سمت داخل (ایزوتروپی)، به سمت خارج (اگزوتروپی)، به سمت بالا (هایپرتروپی) و به سمت پایین (هیپوتروپی)، نام دارند. از علائم نزدیک‌بینی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• انحراف به سمت داخل، خارج، بالا یا پایین
• تاری دید
• دوبینی چشم
• سردرد

درمان انحراف چشم بسته به نوع و شدت آن، متفاوت است. در موارد متوسط، نیاز به عینک یا لنز است، اما در موارد شدیدتر، نیاز به جراحی است.

سرطان چشم

سرطان چشم، یکی از بیماری‌های نادر چشم است که معمولا از هر صد هزار نفر تنها 2 یا 3 نفر به آن مبتلا می‌شوند. اما آنچه که این موضوع را نگران‌کننده می‌کند، این است که اگر کسی به نوع بدخیم آن مبتلا شود، باید کل چشم را تخلیه کرده و مراحل شیمی‌درمانی را پشت سر بگذارد. از علائم سرطان چشم، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تغییر در بینایی
• تورم یا قرمزی چشم
• درد چشم
• ترشح چشم
• فلش یا جرقه در چشم

معمولا افراد بالای 60 سال، به سرطان چشم ازجمله ملانوم چشم مبتلا می‌شوند.

شب‌کوری

شب کوری (Nyctalopia)، یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که بینایی فرد در شب مختل می‌شود. افراد مبتلا هنگام رفتن از محیطی روشن به محیطی تاریک نیاز به زمان بیشتری دارند و قدرت تباین و تقابل دید آن‌ها نیز کمتر است. از علائم شب‌کوری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش دید در نور کم
• تطابق طولانی‌تر به تاریکی
• کاهش کنتراست
• دیدن هاله‌ها

شب کوری می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی مانند، کمبود ویتامین A و بیماری‌های شبکیه چشم مثل رتینیت پیگمنتوزا باشد.

تباهی لکه زرد

تباهی لکه زرد یا دژنراسیون ماکولا (AMD)، یک بیماری چشمی رایج در افراد بالای 65 سال است که باعث ازبین رفتن ماکولا می‌شود. ماکولا، ناحیه‌ای از شبکیه است که مسئول بینایی مرکزی‌ست. این بیماری دارای دو نوع تباهی لکه زرد خشک و مرطوب است که هرکدام، علائم خاص خود را دارند. به علائم تباهی لکه زرد در جدول زیر دقت کنید:

علائم تباهی لکه زرد خشک (بروز تدریجی)	علائم تباهی لکه زرد مرطوب (بروز ناگهانی)
تاری دید در مرکز دید	تاری دید شدید در مرکز دید
خطوط خمیده یا تار در مرکز دید	تیره شدن دید در مرکز دید
مشکل در خواندن یا رانندگی	فلش‌ها یا لکه‌های نور در مرکز دید

درحال‌حاضر، هیچ درمانی برای تباهی لکه زرد خشک وجود ندارد. بااین‌حال، برخی از درمان‌ها می‌توانند به کند کردن پیشرفت بیماری کمک کنند. این درمان‌ها عبارتنداز:

• مکمل غذایی؛ مصرف مکمل‌های غذایی حاوی لوتئین و زآگزانتین می‌تواند به کند کردن پیشرفت تباهی لکه زرد خشک کمک کند.
• داروهای خوراکی؛ داروهای خوراکی مانند لوسنتیس، اریبوتین و افلیبرست می‌توانند به کند کردن پیشرفت تباهی لکه زرد مرطوب کمک کنند.
• جراحی؛ جراحی می‌تواند برای برداشتن رگ‌های خونی جدیدی که در زیر ماکولا رشد می‌کنند استفاده شود.

سالم بودن ماکولا برای دیدن جزئیات دقیق، مانند خواندن، رانندگی و تشخیص چهره‌ها ضروری است.

سندروم چشم قرمز یا قرمزی چشم

بیماری قرمزی چشم، یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که در آن مویرگ‌های ریز چشم پاره شده و باعث تغییر رنگ سفید چشم به قرمز می‌شود. قرمزی چشم معمولاً به دلیل آلرژی‌ها، عفونت‌ها، خشکی چشم، یا فشار ناشی از عطسه و سرفه رخ می‌دهد. از علائم قرمزی چشم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تغییر رنگ چشم
• خارش و سوزش
• آبریزش چشم
• حساسیت به نور
• تاری دید
• احساس جسم خارجی
• تورم پلک‌ه
• خشکی چشم

درمان قرمزی چشم، شامل استفاده از قطره‌های چشمی، آنتی‌هیستامین‌ها یا مراقبت‌های خانگی است.

خارش چشم

بیماری خارش چشم، یکی از انواع بیماری‌های چشم است که در آن فرد احساس خارش و تحریک در چشم‌ها می‌کند. این عوامل، شامل آلرژی‌ها، خشکی چشم، عفونت‌های چشمی مانند کنژنکتیویت (التهاب ملتحمه) و استفاده طولانی‌مدت از لنزهای تماسی است. از علائم خارش چشم، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قرمزی
• اشک‌ریزش
• تورم
• احساس سوزش

برای درمان خارش چشم، معمولاً از قطره‌های چشمی آنتی‌هیستامین، مرطوب‌کننده‌ها یا ضدعفونی‌کننده‌ها استفاده می‌شود. در موارد شدیدتر، مشاوره با چشم پزشک را توصیه می‌کنیم.

تاری دید

تاری دید یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که در با ابتلای به آن، فرد نمی‌تواند اشیاء را به وضوح ببیند. اثر تاری دید، ممکن است به تدریج یا ناگهانی، ظاهر شود. تاری دید می‌تواند ناشی از علل مختلفی باشد، از جمله عیوب انکساری مانند نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم یا عفونت‌ها. از علائم تاری دید، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد چشم
• سرگیجه یا از دست دادن بینایی

درمان تاری دید، بستگی به علت آن دارد و شامل استفاده از عینک یا لنزهای تماسی، داروها یا جراحی است.

ناخنک چشم

ناخنک چشم، یکی از انواع بیماری‌ های چشمی است که در آن، لایه‌هایی از پوست یا بافت‌های دیگر، به صورت ناخنک روی سطح چشم، شکل می‌گیرند. ناخنک چشم ناشی از عوامل مختلفی مانند التهابات، عفونت‌ها، آلرژی‌ها و تحریکات شیمیایی یا مکانیکی است. درمان ناخنک چشم، شامل استفاده از قطره‌های چشمی ضد التهاب یا ضدباکتریایی و مرطوب‌کننده‌ها است.

به گفته مجله چشم‌پزشکی بریتانیا،

استفاده از عینک‌های آفتابی با قابلیت مسدود کردن اشعه ماوراء بنفش، از پیشروی ناخنک چشم، جلوگیری می‌کند.

از علائم ناخنک چشم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خارش
• سوزش
• درد
• تورم و قرمزی

استفاده از کمپرس سرد یا گرم یا در موارد شدید‌تر، مصرف دارو، از دیگر راه‌های درمان ناخنک چشم هستند.

پرش پلک

پرش پلک یا (Blepharospasm)، یکی از انواع بیماری‌های چشم است که در آن عضلات چشم، به‌طور غیرارادی اسپاسم می‌کنند. این اسپاسم، معمولاً در پلک بالایی اتفاق می‌افتد، اما می‌تواند در هر دو پلک بالا و پایین رخ دهد. پرش پلک اغلب به دلایلی مانند خستگی، استرس، مصرف کافئین یا عوامل دیگر مرتبط با روزمرگی، رخ می‌دهد. از علائم پرش پلک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد
• تورم
• تغییرات بینایی

پرش پلک به صورت یک حالت موقت و بی‌ضرر است.

پلک‌آماس یا بلفاریت

بلفاریت التهاب پلک (Blepharitis)، یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که در آن التهاب در لبه‌های پلک‌ها ایجاد می‌شود. این بیماری می‌تواند به دو شکل مختلف رخ دهد، بلفاریت قدامی و بلفاریت خلفی. در بلفاریت قدامی، قسمت جلویی و خارجی پلک، درگیر می‌شود. درمان بلفاریت، شامل استفاده از قطره‌ها و کرم‌های چشمی، تمیز کردن ملتحمه‌ها و استفاده از داروهای ضد باکتری است. از علائم بلفاریت، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

•  خارش
• سوزش
• تورم
• قرمزی
• ترشحات غدد چربی

توجه! از دیگر دلایل ایجاد بلفاریت، می‌توان به عفونت‌های خفیف میکروبی یا بیماری‌های پوستی هم اشاره کرد.

آبریزش چشم

آبریزش یا (Epiphora)، یکی از انواع بیماری‌های چشم است که تعادل بین تولید و تخلیه اشک را مختل می‌کند. این وضعیت، به دلایل مختلفی چون آسیب به چشم، انسداد یا باریک شدن مجاری اشکی یا التهاب چشم ایجاد می‌شود. عواملی مانند آلرژی‌ها، عفونت‌های چشمی یا استفاده از لنزهای تماسی نیز می‌توانند باعث آبریزش چشم شوند. از علائم آبریزش چشم، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سرریز اشک
• ترشحات
• قرمزی چشم
• تورم چشم
• خارش یا سوزش
• تغییرات در بینایی

برای درمان آبریزش چشم، شامل استفاده از قطره‌های چشمی آنتی‌هیستامین یا آنتی‌بیوتیک باشد. به همین خاطر بیمار باید تحت نظر دکتر انسداد مجاری اشکی قرار بگیرد.

سندروم خشکی چشم

سندروم خشکی چشم، یکی از انواع بیماری‌ های چشم است که در آن، چشم‌ها به اندازه کافی اشک تولید نمی‌کنند. در اثر این بیماری، لایه‌ی محافظی که روی سطح چشم تشکیل می‌شود، کامل شکل نمی‌گیرد. درمان سندروم خشکی چشم، ممکن است شامل استفاده از قطره‌های مرطوب کننده چشم، استفاده از ژل‌های چشمی و داروهای ضد التهاب باشد. از علائم سندروم خشکی چشم، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سوزش
• خارش
• حساس خشکی
• زخم‌های قرنیه

در موارد شدیدتر سندروم خشکی چشم، جراحی برای تسکین علائم و بهبود کیفیت زندگی بیمار، توصیه می‌شود.

بیرون‌زدگی چشم از حدقه

بیرون‌زدگی چشم از حدقه، یکی از انواع بیماری‌های چشم است که کره چشم از محفظه چشم بیرون می‌زند. بیرون‌زدگی چشم به دلایل مختلفی از جمله عوامل ژنتیک، ضربه‌ به چشم، عفونت‌ها، تورم‌ها یا مشکلات سیستمیک نظیر بیماری‌های تیروئید و فشار خون بالا، رخ می‌دهد. از علائم سندروم بیرون‌زدگی چشم از حدقه، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تغییر حالت چشم
• درد و تورم
• قرمزی چشم

درمان بیرون‌زدگی چشم، به علت اصلی آن بستگی دارد و شامل استفاده از داروها، جراحی و یا ترکیبی از دو روش است.

خستگی چشم

خستگی چشم یا (eye strain)، وضعیتی ناخوشایند است که به دنبال فشار طولانی بر روی چشم‌ها ایجاد می‌شود. رانندگی بلند‌مدت، خواندن یا نوشتن برای مدت طولانی، باعث ایجاد این بیماری می‌شوند. استفاده از تکنیک‌های کاهنده فشار مانند انجام تمرینات چشمی و استفاده از قطره‌های مرطوب کننده می‌تواند مفید باشد. از علائم خستگی چشم، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خستگی
• تاری دید
• سوزش
• سردرد در اطراف چشم‌ها

با اینکه خستگی چشم، اغلب ناشی از خستگی عادی و نه بیماری در چشم است، اما استراحت کافی می‌تواند به تسکین این علائم، کمک کند.

اسکلریت چشم

اسکلریت چشم (Scleritis) یک بیماری التهابی شدید است که بخش سفید رنگ چشم یعنی اسکلرا (صلبیه) را درگیر می‌کند. این بیماری اغلب با اختلالات خودایمنی مانند روماتیسم مفصلی یا لوپوس مرتبط است و ممکن است سلامت و کیفیت بینایی را به خطر بیندازد. از علائم اسکلریت می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد شدید، عمیق و تیرکشنده در چشم که ممکن است به فک، سر یا صورت بزند؛
• قرمزی شدید و تورم در بخش سفید چشم؛
• حساسیت شدید به نور (فوتوفوبی)؛
• اشک‌ریزی مداوم؛
• تاری یا کاهش بینایی.

درمان اسکلریت معمولاً نیازمند مداخله سریع پزشکی با استفاده از داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی، کورتیکواستروئیدها یا داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی است تا از آسیب دائمی به ساختار چشم جلوگیری شود.

چشم درد خطرناک

چشم درد خطرناک، یکی از انواع بیماری‌های چشمی ناشی از التهابات، زخم‌ها یا حتی آسیب به قسمت‌های داخلی چشم است. از آنجا که عدم توجه به این نوع درد می‌تواند منجر به افزایش آسیب شود، هرگونه علامت مشکوک نیازمند ارزیابی توسط چشم‌پزشک است. از علائم چشم‌درد خطرناک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد شدید
• قرمزی و تورم شدید
• تغییر در دید
• افزایش ریزش اشک

چشم درد خطرناک، می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت جدی‌تری مانند ابتلا به عفونت‌های چشمی یا حتی تهاجم بدخیم باشد.

دیستروفی قرنیه

دیستروفی قرنیه (Corneal Dystrophy) گروهی از بیماری های چشمی ژنتیکی هستند که مواد غیرطبیعی در لایه‌های مختلف قرنیه تجمع یافته و شفافیت آن را از بین می‌برند. این عارضه اغلب سیر پیشرونده آرامی دارد. از علائم دیستروفی قرنیه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تاری و کاهش تدریجی بینایی؛
• احساس وجود جسم خارجی یا سوزش در چشم؛
• حساسیت چشم به نور؛
• درد چشم درصورت بروز ساییدگی‌ سطحی قرنیه.

در مراحل اولیه ممکن است استفاده از قطره‌ها و پمادهای مرطوب‌کننده یا لنزهای تماسی مخصوص برای مدیریت علائم کافی باشد، اما درصورت کدر شدن شدید قرنیه و افت کیفیت بینایی، جراحی یا پیوند قرنیه انجام می‌شود.

سلولیت چشمی

سلولیت چشمی، به عفونت و التهاب بافت حفره چشمی به دلیل ویروس‌ها، قارچ‌ها یا باکتری‌ها اطلاق می‌شود. برای تشخیص و درمان سلولیت چشمی، مراجعه به یک پزشک چشم‌پزشک ضروری است تا علت اصلی عفونت تشخیص داده شود و درمان مناسب انجام شود. از علائم سلولیت چشمی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تورم
• قرمزی
• پرخونی
• درد چشم
• افزایش گلبول‌های سفید

در اثر سلولیت چشمی، عفونت از بافت‌های عفونی مجاور، به ویژه سینوس‌های عفونی، به چشم منتقل می‌شود.

رتینوپاتی دیابتی

رتینوپاتی دیابتی (Diabetic Retinopathy) نوعی بیماری چشم و از عوارض شایع دیابت است. این عارضه براثر آسیب عروق خونی کوچک شبکیه (بافت حساس به نور در پشت چشم) اتفاق می‌افتد و از مهم‌ترین دلایل نابینایی در بزرگسالان است. از علائم رتینوپاتی دیابتی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• دیدن نقاط تاریک یا لکه‌های معلق (مگس‌پران)؛
• تاری دید یا نوسان در کیفیت بینایی؛
• اختلال در دید رنگ‌ها؛
• وجود مناطق تاریک یا خالی در میدان دید؛
• کاهش ناگهانی بینایی.

درمان این بیماری شامل کنترل دقیق قند و فشار خون، تزریق داروهای داخل چشمی، لیزردرمانی و در موارد پیشرفته جراحی ویترکتومی است.

انسداد عروق شبکیه

انسداد عروق شبکیه (Retinal Vascular Occlusion) که گاهی آن را سکته چشمی می‌نامند، زمانی رخ می‌دهد که شریان‌ها یا وریدهای انتقال‌دهنده خون در شبکیه به‌دلیل تشکیل لخته خون یا انسداد مسدود شوند. از علائم انسداد عروق شبکیه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افت ناگهانی و بدون درد بینایی در یک چشم؛
• تاری دید شدید و ناگهانی؛
• از دست رفتن بخشی از میدان دید.

مدیریت و درمان این عارضه بر پایه تشخیص سریع، تزریق دارو به داخل چشم برای کاهش ورم شبکیه، لیزرتراپی و کنترل عوامل خطرساز زمینه‌ای مانند فشار خون و چربی بالاست.

نوریت اپتیک

نوریت اپتیک (Optic Neuritis) التهاب عصب بینایی است که وظیفه انتقال پیام‌های تصویری از چشم به مغز را بر عهده دارد. این وضعیت در بسیاری از موارد با بیماری‌های سیستم ایمنی مانند ام‌اس (MS) در ارتباط است. از علائم نوریت اپتیک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• درد چشمی که با حرکت دادن چشم‌ها تشدید می‌شود؛
• افت موقت بینایی در یک چشم طی چند روز؛
• کاهش قدرت تشخیص رنگ‌ها یا کم‌رنگ به نظر رسیدن تصاویر؛
• دیدن جرقه‌های نوری هنگام حرکت دادن چشم.

اکثر بیماران به‌مرور زمان قدرت بینایی را باز می‌یابند، اما برای سرعت بخشیدن به روند بهبود و کاهش التهاب، از کورتیکواستروئیدهای تزریقی یا خوراکی تحت نظر متخصص استفاده می‌شود.

آتروفی عصب بینایی

آتروفی عصب بینایی (Optic Nerve Atrophy) به‌معنای آسیب‌دیدن و از‌بین‌رفتن رشته‌های عصبی انتقال‌دهنده اطلاعات بینایی به مغز است. این عارضه می‌تواند ناشی از گلوکوم، التهاب‌ قبلی، تومور چشمی یا اختلالات عروقی باشد. از علائم آتروفی عصب بینایی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش و تاری دید؛
• کاهش میدان دید محیطی یا ایجاد نقاط کور؛
• مشکل در تشخیص رنگ‌ها؛
• کاهش وضوح و شفافیت تصویر.

ازآنجاکه آسیب به رشته‌های عصب بینایی قابل بازگشت نیست، آتروفی عصب بینایی ازجمله بیماری های چشمی که درمان ندارند به‌شمار می‌رود. هدف درمان متوقف ساختن عوامل زمینه‌ای و جلوگیری از پیشرفت بیماری است.

شالازیون

شالازیون (Chalazion) یا گرده پلک یکی از شایع ترین بیماری های چشمی است که در آن به‌دلیل انسداد مجاری غدد چربی، برجستگی کوچکی روی پلک تشکیل می‌شود. شالازیون برخلاف گل‌مژه ناشی از عفونت باکتریایی فعال نیست و درد کمتری دارد. از علائم شالازیون می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• وجود توده یا برجستگی سفت و بدون درد روی پلک؛
• تورم و قرمزی خفیف در ناحیه پلک؛
• احساس سنگینی در پلک؛
• تاری دید.

درمان ابتدایی شالازیون شامل استفاده از کمپرس گرم، ماساژ ملایم پلک و رعایت بهداشت پلک است. چنانچه توده پس‌از چند هفته برطرف نشود، تزریق استروئید یا جراحی سرپایی کوچک برای تخلیه آن انجام می‌شود.

همولاکریا

همولاکریا (Hemolacria) یک عارضه بسیار نادر است که در آن فرد اشک‌های آغشته به خون یا کاملا خونین می‌ریزد. این وضعیت ممکن است ناشی از عفونت‌ شدید، آسیب‌ فیزیکی، التهاب مجاری اشکی، اختلالات انعقادی یا در موارد نادر رشد تومور باشد. از علائم همولاکریا می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• خروج اشک‌های سرخ‌رنگ یا دارای رگه‌های خونی؛
• احساس سوزش یا تحریک در مجرای اشکی؛
• قرمزی و ملتهب شدن ملتحمه.

همولاکریا یک بیماری مستقل نیست؛ از‌این‌رو درمان آن نیز به تشخیص علت زمینه‌ای توسط پزشک بستگی دارد.

تبخال چشمی

تبخال چشمی، یکی از انواع بیماری چشمی است. این بیماری با ظاهر زخم‌های روی پلک یا سطح چشم مشخص می‌شود و معمولاً باعث تورم و التهاب قرنیه می‌شود. دو نوع ویروس تبخال شناخته شده است، از جمله هرپس سیمپلکس. از علائم تبخال چشمی، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ظاهر زخم‌های روی پلک یا سطح چشم
• تورم و قرمزی
• سوزش و درد
• بد‌بوی غیرعادی
• ریزش اشک
• حساسیت به نور

برای تشخیص و درمان تبخال چشمی، مراجعه به یک چشم‌پزشک ضروری است.

برای درمان بیماری های چشم باید به چه تخصصی مراجعه کرد؟

برای درمان بیماری های چشم باید هر چه سریع‌تر، به یک دکتر چشم پزشک مراجعه کنید. متخصصان این حوزه، علم مراقبت و درمان انواع بیماری های چشم را دارند. پیرچشمی، بیماری چشم صورتی، بیماری های شبکیه چشم، ورم ملتحمه، فلوتر چشم، آستیگماتف گل مژه، قوز قرنیه و تنبلی چشم، از جمله بیماری های چشمی هستند. دکتر چشم، مراقبت‌های پزشکی اصولی برای بیماری‌های این چنین، ارائه می‌دهد و فرد را در مسیر بهبودی کامل، همراهی می‌کند. یادتان باشد که باید برای درمان خطرناک‌ترین بیماری چشم و بیماری‌های نادر چشم، خیلی سریع به‌صورت اصولی اقدام کنید. 

برای گرفتن نوبت دکتر چشم، می‌توانید همین حالا از طریق دکتردکتر، نوبت خود را برای ویزیت حضوری یا غیرحضوری، ثبت کنید.

منابع

news-medical.net

ncbi.nlm.nih.gov

سؤالات متداول

 

اشتراک گذاری